Instrumenten

Wat gebeurt er nu in een psychotherapie-zitting ? De basis van alles is

Het gesprek

In het begin heeft het gesprek de bedoeling om de kliënt (degene die in therapie komt) en zijn problematiek beter te leren kennen. Daarna gaat het steeds meer in de richting van behandeling. Het gesprek bestaat niet zozeer uit raad geven, zoals sommige mensen denken. Het gaat eerder om

• - de mogelijkheid te geven tot inzicht te komen, zodat men beter beseft waarover het gaat en wat er mee te maken heeft,
• - een gelegenheid te geven om emoties en gevoelens te uiten waardoor blokkages opgeheven kunnen worden,
• - zicht te geven op de eigen macht en onmacht waardoor men zichzelf opnieuw een toekomst kan maken.

Of een gesprek in deze richting gaat, is afhankelijk van de mate dat de klient zich op zijn gemak kan voelen, er een sfeer van waardering, acceptatie en vertrouwen is, en men elkaar begrijpt. Het moet dus "klikken". Soms is dit onmiddellijk, soms moet dit groeien. Aan de therapeut is het dit gesprek te leiden in de richting die verandering toelaat, aan de hand van zijn kennis en ervaring.

De vorderingen van het gesprek worden omgezet in

Opdrachten

Vaak volstaat het niet dat men een beter inzicht krijgt of dat men zich beter voelt; het gedrag op zich moet ook veranderd worden. Wie bv. depressief is, geraakt maar uit zijn depressie wanneer hij leert terug in beweging te komen en er lust in te vinden. Wie ruzie maakt met de partner moet leren hoe een onenigheid niet per se hoeft te leiden naar een hoogoplopend konflikt.

De opdrachten komen voort uit en sluiten aan bij het konkrete gesprek dat gevoerd wordt. Ze kunnen maar uitgevoerd worden wanneer de kliënt duidelijk ziet van waar ze komen en welke bedoeling ze hebben, en hij er zich achter kan stellen. Wanneer men er in slaagt om ze bevredigend uit te voeren, dan is dat uiteraard een teken van vooruitgang. Slaagt men daar niet in, dan is dat nog geen ramp, integendeel. Onderzoek van de mislukking laat immers zien wat er verkeerd gegaan is en waarom. Van zijn fouten kan men leren.

Soms maken opdrachten geen kans, heeft inzicht geen effekt omdat men te gespannen is. Veranderen wil zeggen het oude loslaten en het nieuwe aannemen. Wie te gespannen is, klampt zich vast aan het oude en slaagt er dan ook niet in om het nieuwe vast te grijpen en zich toe te eigenen. In dit geval is het nodig om zich eerst bezig te houden met

Ontspanning

Ontspanning is een modewoord : onze wereld is er vol van. De vrije tijd dient om te ontspannen, ja toch ? In deze zin hebben de meeste mensen wel wat ontspanning. Soms echter leidt de ontspanning niet tot ontspanning. Dat is vooral zo voor wie overstelpt is met problemen. Zo komt men in een vicieuze cirkel : problemen leiden tot spanning die leidt tot problemen.

Dan is het zaak om ontspanning opnieuw aan te leren, d.w.z. leren zich te koncentreren op die signalen die met ontspanning samengaan, waardoor de vicieuze cirkel omgedraaid wordt. Thuis wordt er dan geoefend met een cassettebandje.

De hypnose

Wanneer men de problemen als totaal buiten zijn macht ervaart, kan het nuttig zijn om zijn toevlucht te nemen tot hypnose. Het kan bv. zijn dat men seksueel kontakt met de partner afweert, ook al ziet men die graag en is er geen enkele duidelijke reden voor de afweer aanwezig. Een ander voorbeeld is angst. In deze omstandigheden hebben de klachten een sterk onwillekeurig karakter. Je wil wel, maar je kan niet; je begrijpt het wel, maar toch doe je er niets aan. Hypnose is dan een efficiënte techniek om deze onbewuste strevingen te vinden en te veranderen.

Hypnose die in therapie gebruikt wordt, is helemaal anders dan datgene wat men ziet op tv of in shows. Hier is de enige doelstelling de kliënt beter maken. Vooraleer hypnose gebruikt wordt, wordt er voldoende informatie gegeven en wordt het eens op proef gedaan. Pas wanneer men zijn volledige toestemming kan geven, wordt het als een instrument gebruikt.

E.M.D.R.

Dit is een bijzondere techniek die nog maar enkele jaren terug in de U.S.A. ontwikkeld werd. Het is de afkorting van "Eye Movement Desensitisation and Reprocessing". Deze techniek wordt vooral gebruikt bij mensen die traumatische ervaringen gehad hebben en last hebben van terugkerende beelden en herinneringen. Door de kliënt toe te laten om zich enerzijds op het herinneringsbeeld te concentreren en anderzijds op een uitwendige beweging, wordt de gefixeerde struktuur van de herinnering veranderd. Zo wordt men verlost van deze lastige ervaringen.