Eenheden met of zonder meervoud en verkleinwoord

Vlaamse makelijVL

: viewport

Hierboven verschijnt in Chrome huidige datum/uur indien dit bestand niet op internet staat!!!!!

© Wees gegroet ©

, bezoeker, vol van verwachting, het geluk zij met jou, welkom ben jij onder alle bezoekers: indien je mij respecteert, zal ik jou ook respecteren

Mijn RSS-kanaal met Nederlandse taalkunde

Al mijn eigen RSS-kanalen

Dit is geen uitputtende lijst: daarvoor was het werk te uitputtend.
Vele mensen zijn veel van deze woorden nog nooit tegengekomen: des te beter om punten te halen bij het scrabbelen.

Bij de 23 voorvoegsels (atto, centi, deca, decamega, deci, exa, femto, giga, hecto, kilo, mega, micro, micromilli, milli, myria, nano, peta, pico, tera, yocto, yotta, zepto, zetta) heb ik bijna enkel de nieuwe Van Dale nagekeken, omdat ik die in elektronische vorm hebt.

Gauss, siemens, gars, hefnerkaars, kaars, litas en ons eindigen reeds op -s; lumen eindigt reeds op -en (grapje).

In de Elektronische Nederlandse Spraakkunst vinden we dat:

'Substantieven die een of andere maat (afmeting, aantal, bedrag, gewicht enz.) aanduiden, evenals de frequentieaanduidende woorden keer en maal en het woord man blijven gewoonlijk enkelvoudig na een bepaald hoofdtelwoord (behalve na beide), na de onbepaalde hoofdtelwoorden hoeveel en zoveel (en tig), evenals de constituent een paar (deze laatste combinatie wordt in de ANS als een equivalent van een onbepaald voornaamwoord beschouwd ...

...

In bepaalde gevallen worden substantieven in de genoemde combinaties toch in het meervoud gebruikt, namelijk:

Zonder meervoud en dus ook zonder verkleinwoord:

ångström (/'εηstrøm/, /'ηstrøm/)
bohr
darcy
debije
deimt (hoewel synoniem dagmaat wel meervoud heeft!)
engels
erlang (dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
farad, micro-, nano-
fermi
flux
gauge (/get©/, /gut©/)
gauss
gramequivalent
gray
handsloop
hartree
kilocycle
kilogrammassa (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
kubiek (gekste geval; dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
mas
meg
megacycle
mho
molair
normaalkaars (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)?
paardenkrachtuur (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
patok
poed
pondemaat
siemens
titer
torr
waterpaardenkracht (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
 

 

Zonder aparte meervoudsvorm, verschillend van het enkelvoud (meervoud onveranderd!); echter wel verkleinvorm

ariary
foon (eenheid van luidheid, niet van luiheid)
fot (dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
hertz, exa-, giga-, kilo-, mega-, peta-, tera-
kuub (gekste geval)
litas (nieuw)
lux
maloti
parsec, kilo-, mega-
rijksmark
röntgen
therm
weber

 

Met 'meervouds'-vorm...

... en toch geen verkleinwoord (is zelf al verkleinwoord)

kantje (-s)
kinnetje (-s)
kwartje (-s)
maatje (-s)
mudje (-s)
mutsje (-s)

 

...dus ook verkleinwoord:

Waar je een 'meervouds'-vorm, en een verkleinwoord, kunt schrijven in andere betekenis

erg  'meervouds'-vorm, en dus verkleinwoord, in andere betekenis
gal
hond
kabellengte (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft; lengte heeft 2)
koegang (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
legger (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
mensuur (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
paardenkracht (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
reis ('meervouds'-vorm, en dus verkleinwoord, in andere betekenis; -en en reïsen)
rem, milli-
ri (wel 'meervouds'-vorm en 'verkleinwoords'-vorm via andere woorden)
roelat (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
spint
tierce (tiercé heeft dus wel meervoud en verkleinvorm)
waterkolom (laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)

Met meervoud verschillend van enkelvoud

aam (leeggedronken: amen; vergeet de p niet!)
aas
achel (-s); achtel (2) (gekker geval)
acre (-s)
afghani (-'s)
akker (-s)
ampère (-s), kilo-, meg-, milli-
ampèreseconde (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
ampère-uur (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
anker (-s; -en in werkwoord)
are (-n), centi-, deci-, hect-
arm (-en; dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen; vergeet de p niet!)
as (-ses)
atmosfeer (atmosferen)
baal (balen)
baht (-s)
balboa (-'s)
bar (2, andere betekenis), mega-, milli-
barn (-s)
barrel (-s)
bath (-s)
baud (-s), kilo- (nieuw)
becquerel (-s; gek geval), giga-, peta-, tera-
bel (2, andere betekenis), deci-
belga (-'s)
birr (-s)
boek (-en)
bok (ken)
bolivar (-s)
boliviano (-'s)
boogseconde (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
boogminuut (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
bordelaise (-s)
bunder (-s)
bushel (-s)
byte (-s), giga- (nieuw), kilo-, mega-, tera- (nieuw)
calorie (-ën), kilo-, mega-; gramcalorie
candela (-s; gek geval)
cedi (-'s)
cent (2); dollarcent; eurocent
centenaar (-s)
century (-'s)
cicero (-s)
colon (-s)
cordoba (-'s)
coulomb (-s), atto-
cruzeiro (-'s)
curie (meervoud onveranderd; -s in andere betekenis), kilo-, milli-, pico-
daalder (-s)
dag (-en; -gen in andere betekenis)
dagkilometer (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
dagmaat (...maten)
dalasi (-'s)
dalton (-s), kilo-
denar (-s)
denier (-s)
dinar (-s)
dioptrie (-ën)
dirham (-s; vergeet de p niet!)
dobra (-'s)
dollar (zie muntstuk); eurodollar
dong (-s; dat hier ook een -en aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
drachme (-n)
dram (-s; -men in andere betekenis)
duim (-en; vergeet de p niet!)
duivelshand (-en)
dyne (-s), mega-
ecu (-'s)
eeuw (-en)
el (-len; leuk aantal centimeter)
elektronvolt (-s; gek geval), 
eon (-en)
era (-s)
escudo (-s)
euro  (-s; nieuw; zie muntstuk)
florin (-s)
forint (-en)
franc (-s; zie muntstuk)
frank (-en; zie muntstuk; dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
frigorie (-ën)
furlong (-s)
gallon (-s)
gamma (-s)
gang (-en)
gars (-en)
geers (geerzen)
gemet (-en!!)
gewaad (gewaden)
gienje (-s); guinje (-s)
giet (-en)
gilbert (-s)
gourde (-s)
graad (graden), centi-, deci-, milli-; hoekgraad (hoekgraden)
graaddag (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
graas (grazen)
gram (-men; gek geval; ook -s kan, kan ik ook niet verhelpen), centi-, deca-, deci-, femto-, hecto-, kilo-, micro-, milli-, myria-, nano- (nieuw)
gramatoom (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
gramcentimeter (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft; een der blunders in Van Dale: 'arbeidseenheid, zoveel arbeid'; verder niets)
grammolecule (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft), kilo-
gras (grazen)
grein (-en)
grivnya (-'s)
guarani (-'s)
gulden  (-s; zie muntstuk)
hand (-en; dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
henry (-s; Engelsman!)
hoed (-en)
inch (-es)
jaar (jaren)
jonk (-en)
joule (-s; Engelsman!, maar Van Dale geeft franse uitspraak), atto-, decamega-, exa-, kilo-, mega-, peta-, tera-
juk (-ken)
kaars (-en), hefnerkaars
kalkton (-nen)
kan (2, andere betekenis)
karaat (2, andere betekenis)
kati (-'s), kattie (-s)
kelvin (-s), nano-
ketting (Van Dale 13 vermeldt geen meervoud; vorige wel: -en en -s.  Vergeet de k niet!)
kilogrammeter (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
kina (-s)
kip (-pen of onveranderd! naargelang betekenis)
knoop (knopen)
kojan (-s), kojang (-s)
kop (-pen)
koruna (-'s)
kroon (kronen)
kuna (-'s)
kwacha (-'s)
kwanza (-'s)
kwart (-en; dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
kwartanker (-s)
kwartier (-en)
kwintaal (kwintalen)
kyat (-s)
lambert (-s, ondanks Duitse herkomst)
lari (-'s)
last (-en); maatlast; roggelast; scheepslast; wichtlast
lats (lati; latsen in andere betekenis)
lei (2, andere betekenis)
lek (s; -ken in andere betekenis)
lempira (-'s)
leone (-s)
lev (-s); leva (-s)
li (-'s)
lichteeuw (-en) (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
lichtjaar (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft; zie echter opmerking lichtjaar)
lichtminuut (lichtminuten) (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
lijn (-en)
lilangeni ('s; emelangeni)
lira (-'s), lire (-s)
liter (-s), centi-, deca-, deci-, hecto-, kilo-, milli-, myria-
livre (-s)
load (-s)
lood (loden)
lumen (lumina!), deca-
lumenseconde (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
maatton (-nen)
mad (-en)
magneton (-en)
manat (-s)
mark (-en of onveranderd! naargelang betekenis)
markka (-'s)
maxwell (-s)
mengel (-en)
mensjaar (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
met (-ten)
meter (-s), atto-, centi-, deca-, deci-, exa-, femto-, hecto-, kilo-, mega-, micro-, micromilli-, milli-, myria-, nano-, peta-, tera-, yocto- (nieuw), yotta- (nieuw), zepto- (nieuw), zetta- (nieuw)  (dus geen decamega, giga en pico)
meterkaars (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
metical (-s)
micron (-s), milli-
mina (minen!); mine (-n)
minuut (minuten)
mijl (-en); landmijl; minuutmijl; zeemijl
mol (-len), milli- (nieuw), kilo- (nieuw)
mole (-n)
more (-n; dat hier ook een -s aan kan hangen, kan ik ook niet verhelpen)
morgen (-s)
mud (-den)
myriameter (-s)
naira (-'s)
newton (-s)
ngultrum (-s)
oersted (-s; /'ørstet/)
ohm (-s; vergeet de p niet!), exa-, giga-, kilo--, meg- (!), peta-, tera-
okshoofd (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
ons (-en, onzen)
once (2)
oord (-en, -je en oortje!)
osmol (-s)
ouguiya (-'s)
ounce (-s)
paal (palen)
pa'anga (-'s)
palm (-en; vergeet de p niet!)
pangen (-en)
pascal (-s), nano-
peseta (-'s)
peso (-'s)
pica (-'s)
pijp (-en)
pikol (-s)
pint  (-en; voor zware drinkers; vooral het meervoud)
piso (-'s)
poise (2)
pond (-en)
pu ('s)
pula (-'s)
punt (-en); didotpunt
quetzal (-s)
rad (onveranderd!, -je; andere betekenissen: -den, -en, -eren; -ertje en raadje!  Onze kampioen!  ook -s kan, kan ik ook niet verhelpen), milli-
radiaal (radialen)
rand (2, andere betekenis)
real (-s)
riel (-s)
riem (-en; vergeet de p niet!)
ringgit (-s)
riyal (-s)
roe (-s); roede (-n); turfroede; veenroede
roebel (-s)
roepia (-s)
roepie (-s)
root (roten)
schaar (scharen)
schacht (-en)
schat (-ten)
scheepston (-nen)
schepel (-s)
schilling (-en; vergeet de k niet!)
schippond (-en)
schok (-ken)
schrede (-n, schreetje)
scrupel (-s)
seconde (2), atto-, femto-, micro-, milli-, nano-, pico-
sester (-s)
sievert (-s), milli-
shilingi (-'s)
shilling (-s; vergeet de k niet!)
sikkel (-s)
sily (-'s)
sjekel (-s)
smet (smetten)
snees (snezen)
sol (-s)
som (-s; soms ook -men in andere betekenis)
span (-nen); spanne (-n)
spil (-len)
spindel (-s)
stadie (-ën)
standaard (2)
steen (stenen)
steradiaal (steradialen)
stère (2), centi-, deca-, hecto-, kilo-
stijg (-en)
stilb (-s)
stone (-s)
stoop (stopen)
streep (strepen)
sucre (-'s; gekke uitspraak in Van Dale)
taël (s)
taka (-'s)
tala (-'s)
talent (-en)
tenge (-s)
tesla (-'s), micro-
tobbe (2)
tolar (-s)
ton (-nen), kilo-(nieuw), mega-; kilogramton; registerton
tugrik (-s)
tult (en)
uur (uren); branduur (branduren); kaarsuur (kaarsuren)
vaam (vamen; vergeet de p niet!); vadem (2): volgens Van Dale, vademtje; -pje logisch, maar zonder uitleg in taalrapport.)
vat (-en; -ten in andere betekenis)
vatu (-'s)
veeschaar(...scharen)
vel (-len)
verrel (-s); vierel (-s)
vim (-men)
vinger (-s, -en: vind ik wel leuk)
vingerhoed (-en)
voer (-en)
voet (-en)
volt (2, andere betekenis), kilo-, mega-, micro-, milli-, peta-, tera-
voltampère (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft), kilo-
watt (-s), giga-, hecto-, kilo-, mega-, micro-, milli-, peta-, tera-
wattseconde (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft)
wattuur (hoewel volgens mij laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft), kilo-
werst (-en)
wicht (-en)
wisse (-n)
won (-s)
yard (-s)
yen (-s)
yuan (-s)
zaïre (-s)
zak (-ken)
zloty (-'s)
zuurequivalent (-en)

2 meervouden: op '-(e)n' en op '-s'.

Andere betekenis: de andere betekenis (niet-eenheid) heeft een ander meervoud.  Dit heeft belang: kilovolten, decibellen, ... mogen niet!

Engelsman wiens naam gebruikt is voor de eenheid (met kleine beginletter, natuurlijk): dus Engelse uitspraak

Gek geval: meervoud mag ook onveranderd.  Dat is niet belangrijk in scrabble, natuurlijk.  Vroegere regel: een stuk van één gram (wel meervoudsvorm, grammen),  naast de eenheid zelf (geen meervoudsvorm).

Gekker geval: achel heeft één meervoud en zijn synoniem, achtel, heeft er twee.

Gekste geval: kuub is onveranderd in het meervoud, terwijl zijn synoniem, kubiek, geen meervoud heeft.

Laatste deel niet in betekenis van grondwoord dat meervoud heeft.  'Gramatoom', bijvoorbeeld, kan het meervoud van 'atoom' niet erven, omdat het een massa aanduidt, terwijl 'atoom' een deeltje aanduidt.

Meervoudsvermelding.  Bij sommige is Van Dale misschien gewoon het meervoud vergeten vermelden of schrijven ze zelfs dat het geen meervoud heeft, gewoon omdat ze dat meervoud in hun bronnen niet tegenkwamen: het zal nog lichtjaren duren eer dat in orde komt?

Muntstuk: eigenlijk heeft enkel het muntstuk een meervoud, volgens Van Dale

Nieuw in huidige Van Dale, dus in (nieuwe) SWL van 10 augustus 2002

Onveranderd meervoud: het meervoud wordt op dezelfde manier geschreven als het enkelvoud, maar dat betekent wel dat een verkleinwoord mag!  Dus sterk opletten dat je geen meervoud legt!

Vergeet de k niet: ...-inkje!

Vergeet de p niet: -pje!

Verkleinwoorden: betekenen niet altijd iets van kleine afmeting!  Ze houden dikwijls een gevoelsnuance in.  'Ik heb wat plankjes gezaagd', betekent soms: kleine, veel, in korte tijd, zware arbeid, makkelijk, met veel plezier, ...

Voorvoegsels:

yotta 1024 1 000 000 000 000 000 000 000 000 24 nullen ιωτα (iota)G = voorlaatste letter
zetta 1021 1 000 000 000 000 000 000 000 21 nullen ζητα (zèta)G = laatste letter
exa 1018 1 000 000 000 000 000 000 18 nullen εξ (hex, met ‛ op de ε)G = zes (drietallen nullen)
peta 1015 1 000 000 000 000 000 15 nullen πέντε (pente)G = vijf (drietallen nullen)
tera 1012 1 000 000 000 000 12 nullen τέρας (teras)G = monster (tetraG = vier [drietallen nullen])
giga 109 1 000 000 000 9 nullen γίγας (gigas)G = reus, gigant
decamega 107 10 000 000 7 nullen enkel bij Joule
mega 106 1 000 000 6 nullen μέγας (megas)G =  groot (enkel bij ampère en ohm: meg)
myria 104 10 000 4 nullen μύριοι (murias)G = tienduizendtal
kilo 103 1 000 3 nullen χίλιοι (chilioi)G = duizend
hecto 102 100 2 nullen έκατόν (hekaton)G = honderd (enkel bij are: hect)
deca 101 10 1 nul δέκα (deka)G = tien
deci 10-1 0,1 1 nul decimusL = tiende
centi 10-2 0,01 2 nullen centumL = honderd
milli 10-3 0,001 3 nullen milleL = duizend, ontelbaar
micro 10-6 0,000 001 6 nullen μικρός (mikros)G = klein
micromilli 10-9 0,000 000 001 9 nullen enkel bij meter
nano 10-9 0,000 000 001 9 nullen nanusL = dwerg
pico 10-12 0,000 000 000 001 12 nullen piccolissimoI = zeer klein
femto 10-15 0,000 000 000 000 001 15 nullen femtenD/N = vijftien
atto 10-18 0,000 000 000 000 000 001 18 nullen attenD/N = achttien
zepto 10-21 0,000 000 000 000 000 000 001 21 nullen ζητα (zèta)G = laatste letter + επτα(hepta, met ‛ op de ε)G = zeven; vergelijk zetta
yocto 10-24 0,000 000 000 000 000 000 000 001 24 nullen ιωτα (iota)G = voorlaatste letter + όχτώ (ochto)G = acht; vergelijk yotta

Uit het Grieks (schots, zie Van Dale; grapje; of anaal?), Latijn, Deens/Noors en Italiaans.
Wel meervoudsvormen in andere betekenis (-s of -en), dus geen belang bij scrabble.

Webstek van mij, beheerder van deze webstek
© Auteursrecht Frans mijn voeten n H2O(s)   rommel moc.liaMG@sjiNsnarF
Vlaanderen onafhankelijkTen laatste -07-11 Vlaanderen onafhankelijk!  © © © © © © © © © © © © © © Houzee © © © © © © © © © © © © © ©

Vlaams

Terug naar vorige pagina

Naar mijn beginpagina

Naar mijn OneDriveOnedrive voor zaken die bij Telenet er niet meer bij konden

Naar mijn Facebookpagina's: hoofdpagina, hobby's
Naar mijn Google+pagina

foxyform

Creative Commons-Licentie
Frans Nijs startpagina met persoonlijke hobby's van Frans Nijs is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 4.0 Internationaal-licentie.
Gebaseerd op een werk op http://users.telenet.be/FransNijs/.