Nuttige gegevens taalkunde

VL

Laatste aanpassing begonnen op 2012-04-25: Googleknoppen '+1' en 'Delen' (op Google +) toegevoegd

Frans Nijs startpagina met persoonlijke hobby's van Frans Nijs is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 2.0 België licentie.
Gebaseerd op een werk op users.telenet/FransNijs.

Naar mijn beginpagina

Naar mijn SkyDrive voor zaken die bij telenet er niet meer bij konden

Mijn RSS-kanaal met Nederlandse taalkunde

Al mijn eigen RSS-kanalen

4 Inhoudstafel

• Algemeen

  • Talen der wereld
  •     Buitenlandse kledingmaten (naar andere pagina; ook allerlei andere info)
  • 'Dronken'
  • Edellieden
  •     Endoniemen (geografische namen in oorspronkelijke, buitenlandse taal; naar andere pagina; zie ook Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands)
  • 'Gevangenis'
  •     Gevleugelde (naar dierenpagina)
  • Groente en fruit
  • Hand
  • 'Hoer'
  • internetjargon
  • Jubilea
  • Maandnamen
  • Speciale alfabetten
    • morsealfabet
    • streepjescode
    • braille
    • gebarentaal
    • Telefoonalfabet
    • uitspraak
  • Muzieknoten
  • Samuel Johnson
  • Stijlfiguren
  • Tuig
  •     Vertaling (naar andere pagina)

• Natuur

  • ♂
  • ♀
  • ♀,♂
  •     Dieren (naar dierenpagina)
  •     Gesnedenen (naar dierenpagina)
  •     Magen van herkauwers (naar dierenpagina)
  •     Voorwerpen (of andere) met beestennamen (naar dierenpagina)

• Zuiver taalkundig

  • Diakritische^P tekens
  • Welke Nederlandse woorden hebben zonder accenten een andere betekenis als mèt accenten
  • Leestekens
  • Klinkers en Medeklinkers
  • Voegwoorden
  • Voornaamwoord
  • Voorzetsel
• Zie ook
  •     Beroepssymbolen (naar andere pagina)
  •     Bouwstijlen (naar andere pagina)
  •     Landen, landcodes, hoofdsteden en munten (naar andere pagina)
  •     Merken en dergelijke (naar andere pagina)
  •     Nederlandse namen voor plaatsen in wallonië (naar andere pagina)
  •     Nederlandse namen voor plaatsen in Zuid-Vlaanderen (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens (algemeen) (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens geschiedenis (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens natuurwetenschappen (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens over dieren (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens vooral voor Oost-Vlaanderen (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens vooral voor West-Vlaanderen (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens wiskunde (naar andere pagina)

Algemeen

• Talen der wereld (English) met hun taalcodes

  • Aantal sprekers

    		sprekers/miljoen
    	Taal	primaire	secundaire	totaal
    1	Mandarijnenchinees	1 100	20	1 120
    2	English	330	150	480
    3	Spaans	300	20	320
    4	Russisch	160	125	285
    5	Frans (ik niet)	75	190	265
    6	Hindoestani	250		250
    7	Arabisch	200	21	221
    8	Portugees	160	28	188
    9	Bengali	185		185
    10	Japans	125	8	133
    11	Duits	100	9	109
    12	Punjabi	90		90
    13	Javaans	80		80

  • Aantal landen

    	taal	officiële taal	enige officiële of wettige status, en invloedrijk	niet officieel, maar invloedrijk bij handel, toerisme en jongeren	totaal
    1	English	9	24	82	115
    2	Frans	5	18	12	35
    3	Arabisch	18	2	4	24
    4	Spaans	19	0	1	20
    5	Russisch	1	4	11	16
    6	Duits	3	1	5	9
    7	Mandarijnenchinees	3	2	0	5
    7	Portugees	3	2	0	5
    8	Hindoestani	2	0	0	2
    9	Bengali	1	0	0	1
    10	Japans	1	0	0	1

  • Meest invloedrijk
    • aantal primaire sprekers: maximaal 4 punten
    • aantal secundaire sprekers: maximaal 6 punten
    • Economische macht land waar die taal gesproken wordt: maximaal 8 punten
    • Aantal belangrijke gebieden van menselijke activiteit waarin de taal belangrijk is: maximaal 8 punten
    • Aantal en bevolking van landen die de taal gebruiken: maximaal 7 punten
    • Sociocultureel aanzien van de taal: maximaal 4 punten (extra punt als het een officiële taal is van de VN)

      	taal	invloed
      1	English	37
      2	Frans	23
      3	Spaans	20
      4	Russisch	16
      5	Arabisch	14
      6	Mandarijnenchinees	13
      7	Duits	12
      8	Japans	10
      9	Portugees	10
      10	Hindoestani	9

  • Liedjestaal:
  1. Engels 91,27 %
  2. frans 3,46 %
  3. Italiaans 2,50
  4. Nederlands 1,19!!!

• Bazige vrouwen: draak, dragonder, duivelin, feeks, furie, haai, haaibaai, haaiebaai, harpij, heibei, heks, helleveeg, kenau, ka, karonje, manwijf, virago, viswijf en xantippe

• Dronken (ik niet)

  Verschillende manieren om dronkenschap aan te duiden:
  • Hij of zij is... aange- draaid, laden, schoten, wit; afge- brand, knoedeld, laden; be- geesterd?, kaaid, keeuwd, neveld, pimpeld, rooid, schonken, zopen (zie ook stombezopen en straal); blauw; buis; dol en vol?; doorgezakt; ...dronken (zie ook straal), een -man, half-, paarden-, slaap-, smoor-, stom-, (weelde-), zwijmel-; gedraaid; goed gezegend?; groggy; jarig; kachel; kanis; kanon; keil; krom; ladder (zie ook zat); lam; laveloos; lazarus; lens; lollig; mabok; meloet; nat; in de neut; in de olie; roezig; scheef; sop; stapel; starnakel; stombezopen; straal... bezopen, dronken; teut; tierelieren; tipsy; toeter- (zie ook zat), lazarus; verlicht; vet; vol; zat, ape-, bere-, bom-, kanonnen-, ladder-, overzat, poep-, stom-, stront-, toeter-
  • Hij of zij heeft... een aureool?; een beetje te veel op?; een glas te veel op?; glazen ogen?; te diep in het glas gekeken; de paus gezien; (of gaat op) strobenen; te veel
  • Hij of zij... laveert
  • Hij of zij... loopt, alsof alle huizen de zijne waren?
  • Hij of zij wordt... de wijn gewaar?
  • Hij of zij ziet... (de letters) dubbel

  ?De Druivelaar 16 december 2005, Drukkerij Strobbe.

• Edellieden:

(een kale) jonker, squire; baron; burggraaf, viscount; graaf (count, earl), hertog (duke), jonkheer, esquire; kamerheer, lord; landjonker, markies, markiezin, marquise; pair, peer; paltsgraaf; prins; ridder

• Gevangenis:

amigo, arrestantenhok, bagno, bajes, bajesboot, bak, bonenhotel, cachot, cel, celkap, cellenbroeder, cellenboot, cellenponton, cellenvleugel, celwagen, detentiekamp, doos, drugspaviljoen, gevang, gevangenhuis, gribus, herenlogement, hotel de Houten Lepel; hotel Bellevue, kast, kerker, kerkerhol, kerkerkot, kiekeboe, koepelgevangenis, kot, lik, meermanscel, muit(e), nor, opsluiting, oubliëtte, petoet, pistole, poort, pot, prison, provoost, (op 't) rek, Spijkerborn, spinhuis, strafgevangenis, strafinrichting, tofes, toren, tuchthuis, viool

• Groente en fruit: bij groente gaat de plant elk jaar of bij het gebruik verloren, bijvoorbeeld wortels en bij fruit niet; de uitzonderingen zijn niet talrijk.  Aardappelen, banaan en tomaat zijn dan groenten!

• Hand

  • lichaamsdeel met vingers^P: van mens (of aap of soms andere dieren)
  • handschrift^P: manier, trant van schrijven
  • werktuig dat er overeenkomst mee vertoont^P
  • driehoekige blad aan het einde van de armen van een anker
  • uiteinden van de armen van een weegschaal
  • hangijzer van het hameigebint (ophaalbrug)
  • een omgebogen uiteinde aan een stuk ijzer
  • kruk aan gereedschappen
  • maateenheid (breedte, dikte of holte van een hand van een volwassen persoon)
  • blokjes aan de einden van tuitouwen waardoor men deze laat vieren of sterker aanhaalt
  • kant, partij

• Hoer

  afgelikte boterham, assistente, barmeid, bok, cocotte, courtisane, deern(e), del, drevelgat, emmer, geisha, gekamerde bijzit, gondel, greppelslet, hetaere, [dalles, heroïne-, hotel-, kwartjes-, raam-, stoep-, straat-] hoer, jezabel, kalle, karpertje, kat, kat, kip op stok, kladder, kledder, lellebel, lichtekooi, liefdezuster, lommerdbriefje, maintenee, masseuse, [baan-] meid, meisje [van plezier], meretrix, modde, mot [-te,-jo], nachtloopster, ontuchtige vrouw, pisbak, plod(de), poddel, poes, [straat-, tempel-] prostituee, publieke vrouw, respectueuse, schoteldoek, secreet, slet, slettenbak, slodder, sloerie, slons, smots, snoer, snol, stangenpoetser, stinker[d], stinkniese, taledek, temeie[r], tondel, tonder, tor, trui, Venuspriesteres, vlaai, vrouw van lichte/verdachte zeden, wafelmeisje, weekendstertje, zoetelel, zwaantje; callgirl, goudvink, hostess, hiëroduul, landhaai, slavin, thuiswerkster, [berm-] tippelaarster, troostmeisje, waternimf

• internetjargon (uitgebreider, maar in English)

• Jubilea

Honeymoon by sunset (English): giften modern |en| traditioneel bruidspagina    Bruiloft

(Omdat as- zo raar klinkt, neem ik er ook thuja bij, van de Druivelaar, Drukkerij Strobbe)

• Maandnamen

  Maand	Andere namen	Franse revolutie 22/9/1792 - 1/1/1806 (Jaren I tot XIV)
  januari	louwmaand nieuwjaarsmaand	Voor: 20-21-22 januari Vanaf:	nivôse = sneeuwmaand pluviôse = regenmaand
  februari	kortemaand snoeimaand sprokkelmaand zuiveringsmaand	Voor: 19-20-21 februari Vanaf:	pluviôse = regenmaand ventôse = windmaand
  maart	guldenmaand lentemaand	Voor: 21-22 maart Vanaf:	ventôse = windmaand germinal = kiemmaand
  april	grasmaand paasmaand	Voor: 20-21 april Vanaf:	germinal = kiemmaand floréal = bloemenmaand
  mei	bloeimaand bloem(en)maand Mariamaand	Voor: 20-21 mei Vanaf:	floréal = bloemenmaand prairial = grasmaand
  juni	braakmaand (WNT) rozenmaand wedemaand weidemaand weimaand wiedemaand (mid)zomermaand	Voor: 19-20 juni Vanaf:	prairial = grasmaand messidor = oogstmaand
  juli	hooimaand	Voor: 19-20 juli Vanaf:	messidor = oogstmaand thermidor = warmtemaand
  augustus	oogstmaand vruchtmaand	Voor: 18-19 augustus Vanaf:	thermidor = warmtemaand fructidor = vruchtmaand
  september	gerstmaand herfstmaand	Voor: 22-23 september Vanaf:	fructidor = vruchtmaand vendémiaire = wijnmaand
  oktober	Mariamaand rozenkransmaand wijnmaand	Voor: 22-23-24 oktober Vanaf:	vendémiaire = wijnmaand brumaire = nevelmaand
  november	nevelmaand slachtmaand	Voor: 21-22-23 november Vanaf:	brumaire = nevelmaand frimaire = rijpmaand (vorstmaand)
  december	Christusmaand hoerenmaand (past goed!) kerstmaand silvestermaand wintermaand	Voor: 21-22-23 december Vanaf:	frimaire = rijpmaand nivôse = sneeuwmaand

  (http://www.deuzie.be/Kal/kal02.htm#feb)
  aarzelmaand, bamismaand, eikelmaand, reuzelmaand, slachtmaand, zaadmaand, zaaimaand: oktober
  adventsmaand, feestmaand, heiligenmaand, ho(e)remaand, joelmaand: december
  allerheiligenmaand, bloedmaand, jachtmaand, smeermaand: november
  arenmaand, hittemaand (beide Wikipedia), korenmaand, weimaand (WNT): augustus
  atemaand, bouwmaand, weitmaand: augustus
  buienmaand, donkermaand (ook december), dorremaand, kalvermaand, keunemaand, katrollemaand: maart
  dooimaand (ook voor maart),regenmaand (Wikipedia), schrikkelmaand, slijkmaand: februari
  driekoningenmaand, haardmaand, hardmaand, hardemaand, herdmaand, ijsmaand, vorstmaand, wolfsmaand : januari, ook soms november, december en februari (WNT)
  evenemaand, fruitmaand, havermaand, pietmaand, speltmaand: september
  kiemmaand: april (Wikipedia)
  grasmaand, hooimaand, maaimaand, medemaand, verlofmaand, vlasmaand: juni
  oogstmaand ook juli (Wikipedia)
  oostermaand, woensmaand: april
  sneeuwmaand: december
  vrijmaand, vrouwenmaand, wonnemaand: mei
  weddemaand: juli en augustus
  weddemaand, wedemaand, wedermaand, weidemaand, weidmaand, wiedemaand: juni, maar soms ook (in oudere tijden) juli (WNT)
  wendelmaand, windelmaand: oktober, november en december (WNT)
  windmaand: maart (Wikipedia), ook voor november
  wintermaand volgens WNT ook soms voor november; volgens Wikipedia januari
  zieltjesmaand (Vlaenderen die Leu, R. Boschvogel, Reinaert Junior, zedelijke kwotering IV-V, nv Drukkerij Het Volk): november.
  In het tijdperk na de Franse Revolutie: -aire = herfstmaand, -ôse = wintermaand, -al = lentemaand, -dor = zomermaand.
  Deze maanden duren allen 30 dagen. Na 18/19 augustus volgen dan nog vijf (in schrikkeljaren III, VII en XI zelfs zes) losse dagen die niet tot een maand behoren...  (feest van de Deugd, het Genie, het Werk, de Mening en de Beloningen + soms dus nog Dag van de Revolutie)

• Speciale alfabetten

  • Omzetten tekst naar morse, braille, ...

  • Morsealfabet (en in English)

    • Hier een regel vertaald naar morsealfabet.  ( ook met subscript_s. )  Font hier downloaden.
    • Omzetten tekst in morsecode bij de scouts van Jabbeke
    • Dubbelzijdig in English
      • http://myweb.tiscali.co.uk/dmedia/mcode.html
      • http://www.scoutnet.nl/~inter/morse/morseform.html
      • nog enkele
  • Streepjescode
    Hier een regel vertaald naar pseudobarcode.  Font hier downloaden.
    • Maak een figuur met de streepjescode van een tekst

  • Braille (en in English)  Onderstaande tekens enkel te zien na downloaden en installeren van ghUBraille.ttf (gh ASCII and Unicode Braille font) vanafhttp://www.gh-mathspeak.com/downloads.php (hierbij hebben cijfers geen prefix, maar een eenvoudige code)

• Gebarentaal: (de symbolen verwijzen ook naar video's!)

  a

  b

  c

  d

  e

  f

  g

  h

  i

  j

  k

  l

  m

  n

  o

  p

  q

  r

  s

  t

  u

  v

  w

  x

  y

  z

  geen video

• Telefoonalfabet:

  • Nederlands
    • Bij Onze Taal
    • Bij Wikipedia (snelle, beweeglijke Hawaïaanse encyclopedie)
  • Internationaal
    • Bij MijnWoordenboek: Nederlands, Vlaams, Duits, Engels, frans, Spaans, Italiaans, NAVO
    • Bij Tuxx: Nederlands, Engels, Duits, frans en internationaal
    • Nog wat
    • Godinnen (grapje)
• Uitspraak (IPA: Internationaal Fonetisch alfabet):

  a	laag	/laχ/
  ɑ	gal	/γɑl/
  e	geel	/γel/
  ε	leg	/leχ/
  i	lieg	/liχ/
  I	gil	/γIl/
  o	loog	/loχ/
  ɔ	log	/lɔχ/
  y	luguber	/lyγybər/
  ʏ	gul	/γʏl/
  ə	ge	/γə/
  ø	geul	/γøl/
  œː	soeur	/sœːr/
  u	loeg	/luχ/
  ɑu	gauw, goud	/γɑu/, /γɑut/
  εi	lei, lij	/lεi/
  œy	uil	/œyl/
  g	goal	/gol/
  γ	graag	/γraχ/
  χ	lach	/lɑχ/
  ŋ	ging	/γIŋ/
  ɲ	franje	/frɑɲə/
  ʃ	chef	/ʃεf/
  ʒ	gelei	/ʒəlεi/
  ð	allweather	/ɔːlwεðər/
  θ	thriller	/θrIlər/
  c	tune	/cuːn/

• Muzieknoten:

  a's^P, aïssen^P, aïsissen, assen, asessen, b's^P, bessen^P, besessen, bissen^P, bisissen, c's^P, cessen, cesessen, cissen^P, cisissen, d's^P, dessen, desessen, dis^Psen, disissen, do's^P (geen meervoud in Van Dale), e's^P, essen^P, esessen, eïssen^P, eïsissen, f's^P, fa's^P, fessen^P, feses, fissen^P, fisissen, g's^P, ges^Psen, gesessen, gis^Psen, gisissen, la's^P, mi's^P, re's^P, si's^P, sollen^P, ti's, ut^Ps

• Samuel Johnsons A Dictionary of the English Language

  april 15, 1755: halfdoof, blind in één oog, met littekens van scrofulose, frequent neerslachtig en lijdend aan het tourettesyndroom, slaagde hij erin 42 773 definities te schrijven in zeven jaar, enkel geholpen door een groep van zes kopiisten.  Het equivalente Frans woordenboek kostte 40 geleerden 55 jaar

• Stijlfiguren  (zie ook)

• Tuig

  adder(en)gebroed, adderengebroedsel, adderengeslacht, boeventuig, crapuul, falderappes, gajes, geboefte, gebroed, gepeupel, gespuis, geteisem, heffe des volks, janhagel, Jan Rap en zijn maat, rapaille, satansgebroed, schorem, schorr(i)emorrie, schuim (der natie), schuimsel, slangengebroed, tinnef, triefel, tuig/vee van de richel, uitschot, uitvaagsel

Zuiver

• Diakritische^P tekens:

bij een letter om de beoogde uitspraak weer te geven; de accenten in café (accent aigu, dat ook nadruk kan geven) en crèche (accent grave), de cedille^P bij de c in reçu, het dakje (accent circonflexe; circumflex^P) in gêne, de tilde^P in señor, de umlaut in löss en überhaupt, het trema^P, deelteken^P in ruïne. Ook komen nog in enkele woorden voor de å en de ø (ångström, Faerøerder, smørrebrød).

• Welke Nederlandse woorden hebben zonder accenten een andere betekenis als mét accenten?
• a, à, Å (zijn niet echt woorden)
• aar (bloeiwijze), aâr (ader)  [wel eigenaardig dat vaar en aam, als samentrekking, zonder dakje worden gegeven in Van Dale!]
• ade (aad), adé (jongere broer of zus)
• applique (naast oplegsel, ook: beschilderde vakken in omlijstingen die deuren, ramen enz. voorstellen bij toneel), appliqué (oplegsel)
• baal (zak), baäl (afgod)
• balie (leuning), balië (aanvoegende wijs van 'bali:ën')
• boom (plant), boôm (bodem)
• deist (derde persoon van 'deizen'), deïst (aanhanger deïsme)
• een (voornaamwoord), één (1, kan ook als 'een' geschreven, in 'een en ander', ...)
• eis (vraag), eïs (toon)
• ele (edele), èle (id van de Vereniging van Vrouwelijke Studenten Leiden)
• he (heteroseksueel), hé (begroeting), hè (uiting van pijn)
• coupe (snit), coupé (rijtuig)
• geinde (aanvoegende wijs van 'geinen'), geïnde (van 'innen')
• geit (bok), geït (van 'itten')
• invite (wenk), invité (genodigde)
• larie (onzin), larië (aanvoegende wijs van 'lariën')
• lieren (lier spelen), liëren (verbinden)
• loge (hokje), logé (gast)
• malie (ring), malië (in de maliebaan spelen)
• marque (merk), marqué (speler met verradersrol)
• mate (maat),  maté (boom)
• mere (aanvoegende wijs van 'meren'), mère (moeder)
• passe (uitval), passé (verouderd)
• paté (oorveeg), pâte (verflaag)
• poema (dier), poëma (dichtstuk)
• quadrille (dans), quadrillé (geruit)
• rappe (aanvoegende wijs van 'rapen'), rapé (snuiftabak)
• rasse (rappe), rassé (civetkat)
• ruine (aanvoegende wijs van 'ruinen'), ruïne (bouwval)
• stele (aanvoegende wijs van 'stelen'), stèle (grafzuil)
• tempe (aanvoegende wijs van 'tempen'), tempé (gefermenteerd product van sojabonen)
• verge (aanvoegende wijs van 'vergen'), vergé (papier)
• Leestekens:

  komma^P (,), puntkomma (; kommapunt^P), schuine streep(/ slash), gedachtestreep^P (-), opsommingsstreepjes (- - -), beletselteken^P (...), dubbelepunt (:dubbelpunt^P), punt^P (.), vraagteken^P (?), uitroep(ings)teken^P (!), aanhalingstekens^P (' en "), ronde haken (( )) en teksthaken ([ ]).  Leestekens werken eerder op het niveau van de zin dan op het niveau van het woord. Ze markeren onderdelen van een zin, of zeggen iets over de betekenis ervan.

• Klinkende klinkers

  • gedekte (scherpgesneden, doffe, ongespannen, zogenaamd korte): /a/, /e/, /i/, /o/, /u/
    • als neusklinkers /ã/ /~e/ õ/ /~u/
  • vrije (heldere, ...): /aa/, /ee/, /ie/, /oo/, /uu/, /eu/, /oe/
  • sjwa: /ə/ dof, toonloos, ongearticuleerd
  • tweeklanken (of diftongen: vermenging): /ei/, /ui/, /ou/ (onechte, dus combinatie en geen vermenging: /ai/ /oi/ /aai/ /ooi/ /oei/ /eeu/ /ieu/)

  Anders ingedeeld: (elektronische ANS)

  • voorklinkers: /e/, /ee/, /ei/, /eu/, /i/, /ie/, /u/, /ui/, /uu/
  • achterklinkers: /a/, /aa/, /o/, /oe/, /oo/, /ou/

• Klinkende medeklinkers (consonanten^P): (voor uitspraak, zie American English, voorlopig enkel medeklinkers)

  • continuant, fricatief^P, glijder^P, schuringsgeluid, spirant^P, wrijfklank^P: f, g, h, s, v, z (ch, sj, zj) (stemloos of scherp, stemhebbend of zacht)
    • dentaal^P, tandletter^P: s, z (sisklank^P)
    • gutturaal^P, keelklank^P, uvulaar^P, uvulair^P (huig-), velaar^P, velair (zacht gehemelte): g, huig-r, (ch)
    • labiodentaal (onderlip + boventanden): f, v (Noord-Nederlandse w)
    • ruisklank (niet in Van Dale): h
    • palataal^P (hard verhemelte): (sj, zj)
  • glijklank^P, halfklinker^P, halfvocaal, semivocaal: j, w (stemhebbend; in Van Dale foutief als synoniem van glijder gegeven)
  • explosief^P, muta, niet-continuant, occlusief^P, ploffer^P, plofklank^P, plosief: b, d, k, p, t
    • media (mediae; stemhebbende ploffer) b, d, (buitenlandse g, of k in zakdoek, bakboord, ...)
    • tenuis (tenues; stemloze ploffer) k, p, t
  • liquida (liquidae), vloeiklank^P: l, (tong-)r (tongklank)
  • nasaal^P, neusklank^P: m, n (ng, nj)
  • gemengde (affricaten, zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Medeklinker): /sj/ /zj/ /ts/ /dz/ /tsj/ /dzj/

  Anders ingedeeld:

  • dentaal: d, r, s, t, z
  • labiovelaar: k in kw
  • palataal: l, r, (sj, zj)
  • velaar: g, k, r, (ch)

• Voegwoorden

  al, al, aleer, alhoewel, als, als, als, als, als, als, als, als, alsmede, alsof, alsook, alvorens, behalve (dat), behalve (dat), bovendien, daarenboven, dan, dan, dan dat, dan wel, dat, dat, dat, dat, doch, dus, eens, eer, eerdat, en, evenals, evenmin, gelijk, hetzij, hoe (...des te), hoe (...hoe), hoewel, hoezeer, in plaats dat, in plaats van (dat), in zover(re), indien, ingeval, laat staan (dat), maar, mits, na, naar, naargelang, naarmate, nadat, noch, nu, nu, of, of, of, of, ofschoon (schoon), ofwel, om, om, om, opdat, sedert, sinds, teneinde, tenware, tenzij, terwijl, toch, toch, toen, toen, tot, totdat, uitgezonderd, voor, vooraleer, voordat, wanneer, wanneer, wanneer, want, zelfs, zo, zo, zo gauw, zo gauw als, zoals, zodat, (van) zodra, zodra, zolang, zolang als, zomin, zonder (dat), (voor) zover

  • 10.02 Nevenschikkende voegwoorden

    • Aaneenschakelend: en, noch, alsmede, alsook, evenmin, zomin
    • Tegenstellend: maar, doch, of, ofwel, dan wel, dan, hetzij, bovendien, daarenboven, toch, zelfs
    • Causaliteit aanduidend: want, toch
    • Gevolgaanduidend: dus

  • 10.03 Onderschikkende voegwoorden

    • 10.03.02 Grammatisch verbindende voegwoorden: dat, of, om
    • 10.03.03 Voegwoorden van tijd
      • 10.03.03.02 De inhoud van de rompzin gaat in de tijdsorde vooraf aan die van de bijzin: voor, voordat, eer, eerdat, aleer, vooraleer, alvorens, tot, totdat
      • 10.03.03.03 De inhouden van romp- en bijzin worden (ongeveer) gelijktijdig gerealiseerd: terwijl, zolang, zolang als, (van) zodra, zo gauw, zo gauw als, sinds, sedert, toen, nu, als, wanneer
      • 10.03.03.04 De inhoud van de rompzin volgt in de tijdsorde op die van de bijzin: nadat, na, zodra, toen, nu, als, wanneer
    • 10.03.04 Voegwoorden van causaliteit: omdat, doordat, aangezien, daar, vermits (dewijl, doordien, naardien, nademaal, overmits, wijl), door, met, dat
    • 10.03.05 Voegwoord van gevolg: zodat
    • 10.03.06 Voegwoorden van graadaanduidend gevolg: dat, dan dat, om
    • 10.03.07 Voegwoorden van doel: dat, opdat, om, teneinde
    • 10.03.08 Voorwaardelijke voegwoorden: als, wanneer, indien, ingeval, zo, mits, tenzij, tenware
    • 10.03.09 Voegwoorden van toegeving
      • 10.03.09.01 Voegwoorden met uitsluitend toegevende functie: al, hoewel, alhoewel, ofschoon (schoon), hoezeer
      • 10.03.09.02 Voegwoorden met voorwaardelijke en toegevende functie: of, al
    • 10.03.10 Voegwoorden van omstandigheid: zonder (dat), in plaats van (dat), in plaats dat
    • 10.03.11 Beperkende voegwoorden: behalve (dat), uitgezonderd, in zover(re), (voor) zover, dat
    • 10.03.12 Uitbreidende voegwoorden: behalve (dat), laat staan (dat)
    • 10.03.13 Voegwoorden van verhouding: naargelang, naarmate, hoe (...hoe), hoe (...des te)
    • 10.03.14 Voegwoorden van vergelijking
      • alsof, of, als (niet-werkelijkheid)
      • als, zoals, evenals, gelijk, zo (gewone vergelijking)
      • als (hoedanigheid)
      • als in het type '(Zo) dik als ze is'
      • dan, als (ongelijkheid)
    • 10.03.15 Voegwoord van modaliteit: naar

• Voornaamwoord

  (pronomen): taalelement dat voor (in de plaats van) een naamwoord, zelfstandig of bijvoeglijk, kan staan; verwijst naar een referent (ook wel antecedent)
  lijk, nopens fout in Van Dale!

  • persoonlijk (pronomen personale): ik^P(zelf), ikke, 'k, je^P(zelf), jij^P(zelf), jou^P(zelf), ge^P, gij^P(zelf), u^P(zelf), hij^P(zelf), i, ie, ze^P, zij^P(zelf), het^P, 't, me^P(zelf^P), mij^P(zelf), haar^P(zelf), heur^P, hem^P(zelf), 'm, we^P, wij^P(zelf), jullie^P(zelf), gijlieden, gijluiden, hullie, jelui^P, ulieden, zullie, ons^P(zelf^P), hun^P(zelf), hen^P(zelf), deszelfs, dezelve, er, herself, himself
  • wederkerend voornaamwoord (reflexief pronomen): me^P(zelf^P), je^P(zelf), zich^P(zelf^P)
  • wederkerig (reciproque pronomen): elkaar^P(s), elkander^P(s), malkaar^P(s), malkander^P(s), mekaar^P(s), mekander^P(s)(niet Van Dale)
  • bezittelijk (pronomen possessivum): mijn^P(-e, -en, -ent, -er, -s), m'n, je^P, jouw^P(-e, -en, -er, -s), jan, dijn^P, uw^P(-e, -en, -ent, -er, -s), zijn^P(-e, -en, -ent, -er, -s), z'n, haar^P (hare, haren, harent, harer, haars), der, d'r, er, 'r, ons^P (onze, onzen^P, onzent^P, onzer, onzes^P), jullie, hun^P(-ne, -nen, -nent, -ner, -s)
  • aanwijzend (pronomen demonstrativum): dat^P, datgene^P, degene^P(n), dergelijk^P(e), desgenen, deze^P(n), dezelfde^P(e), dezelve(e), dezulke(e), die^P, diegene^P(n), diens, dier, dies, diergelijk(e), diezelfde(e), dit^P, dittum, dusdanig^P(e), eenzelfde^P, ginds(e), hetzelfde^P, hetzelve, hoc, ipse, zelf^P, zelve, zodanig^P(e), zo'n^P, zukke(n), zulk^P(-e, -en, -s^P), zulkdanig(e)
  • [bepalingaankondigend: dat, datgene, degene, dergelijk(e), die^P, diegene, diergelijk(e)]
  • vragend (pronomen interrogativum): hoedanig^P, hoek, huk, wat^P, wat voor een (waffer enen), welk^P(e), welk een, wie^P
  • betrekkelijk (pronomen relativum): dat(zelfde), die^P(zelfde), hetgeen^P, hetwelk^P, hoedanig^P, wat, (de)welk^P(e)
  • onbepaald (pronomen indefinitum; wordt door Prisma dikwijls beschouwd als bijvoeglijk naamwoord): achterhande, al(le), [allehens], allemaal, alleman^P, allen, allerhande, allerlei, alles^P, ander(-e, -en), andermans^P, beiderhande, beiderlei, deze of gene, drieërhande^P, drieërlei^P, duizenderhande, duizenderlei, een, een en ander, een of ander(e), eenieder, eentje, el, elfderhande, elk^P(e), elkeen, elks, ene, enerhande, enerlei, enig^P(e), enigerhande, enigerlei, enkel(-e, -en, -s), enkeld(-e, -en, -s), ettelijke^P, geen^P, gene^P, generhande, generlei, honderderlei, ieder^P(e), iedereen^P, iegelijk^P(-e, -s), iemand^P,iet^P, iets^P, ietwat(^P), luttel(-e, -s), men^P, menig(e), menigeen^P, menigerhande, menigerlei, negenderhande, negenderlei, niemand^P, niemendal^P, niet^P, niets^P, niks^P, nop, noppes(^P), sommige^P(n), telken, telker, tienderhande, tienderlei, twaalfderlei, tweeërhande, tweeërlei, twintigerhande, twintigerlei, velerhande, velerlei, verscheidene^P, verschillende, verschillig(e), vierderhande, vierderlei, vijfderhande, vijfderlei, wat^P, zesderhande, zesderlei, zestigerlei, zevenderhande, zevenderlei, zoiets, zowat

• Voorzetsel

  • Voorzetsels in engere zin

    • à, aan, aangaande, achter, af
    • behoudens, beneden, benevens, benoorden, beoosten, betreffende, bewesten, bezijden, bezuiden, bij, binnen, blijkens, boven, buiten
    • conform, contra
    • door
    • gedurende, gezien
    • hangende
    • in, ingevolge, inzake
    • jegens
    • krachtens
    • langs, luidens
    • met
    • na, naar, naast, nabij, namens, niettegenstaande, nopens
    • om, omstreeks, omtrent, ondanks, onder, ongeacht, onverminderd, op, over, overeenkomstig
    • per
    • qua
    • richting, rond, rondom
    • sedert, sinds, staande
    • te, tegen, tegenover, tijdens, tot, trots, tussen
    • uit
    • van, vanaf, vanuit, vanwege, via, volgens, voor, voorbij
    • wegens
    • zonder

  • Achtergeplaatste voorzetsels

    • alle voorzetsels in engere zin + af, geleden, terug

  • Combinaties van twee voorzetsels

    • ook: heen, mee, toe, vandaan, weg
  • (Voorzetseluitdrukkingen)

• ♂
  • ♀
  • ♀,♂
• Algemeen
• braille
  •     Buitenlandse kledingmaten (naar andere pagina)
• C is de derde bekende grootheid
• Diakritische^P tekens
  •     Dieren (naar dierenpagina)
  • 'Dronken'
• Edellieden
  •     Endoniemen (naar andere pagina)
• F (rans) maakte dit
• gebarentaal
  •     Gesnedenen (naar dierenpagina)
  • 'Gevangenis'
  •     Gevleugelde (naar dierenpagina)
• Hand
  • 'Hoer'
• 4 Inhoudstafel
  • internetjargon
• Jubilea
• Klinkers en Medeklinkers
• Leestekens
• Maandnamen
  •     Magen van herkauwers (naar dierenpagina)
  • Medeklinkers en klinkers
  • morsealfabet
  • Muzieknoten
• Natuur
  •     Nederlandse namen voor plaatsen in wallonië (naar andere pagina)
  •     Nederlandse namen voor plaatsen in Zuid-Vlaanderen (naar andere pagina)
• O, P, Q, R oh, pee, q is toch moeilijk met radius
• Speciale alfabetten
  • Streepjescode
• Talen der wereld
  • Telefoonalfabet
• Uitspraak
• Voegwoorden
  • Voornaamwoord
  •     Voorwerpen (of andere) met beestennamen (naar dierenpagina)
  • Voorzetsel
• W, X en Y wel nog twee onbekenden
• Zuiver
• Zie ook
  •     Beroepssymbolen (naar andere pagina)
  •     Bouwstijlen (naar andere pagina)
  •     Landen, landcodes, hoofdsteden en munten (naar andere pagina)
  •     Merken en dergelijke (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens (algemeen) (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens geschiedenis (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens natuurwetenschappen (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens over dieren (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens vooral voor Oost-Vlaanderen (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens vooral voor West-Vlaanderen (naar andere pagina)
  •     Nuttige gegevens wiskunde (naar andere pagina)

© Auteursrecht .

Naar mijn beginpagina

Naar mijn SkyDrive voor zaken die bij telenet er niet meer bij konden