VOODOO GEHERWAARDEERD
Voodoo, de religie op Haïti,
heeft altijd al een grote rol gespeeld in de geschiedenis, de maatschappij en
de culturele identiteit van dat land. Het is de voodoo die de slavenopstand mee
geïnspireerd heeft en aldus mee aan de basis ligt van de moderne Haïtiaanse
staat. Voodoo blijft de religie van de meeste Haïtianen en blijft de
inspiratiebron voor heel wat Haïtiaanse kunstenaars en muzikanten.
Nochtans doen hier in het Westen de meest negatieve vooroordelen de
ronde: voodoo wordt nog steeds beschreven als zwarte magie, in bloed gedrenkte
orgieën en zombificaties. Deze negatieve opvattingen waren vroeger het gevolg
van Europa's afkeer van de succesvolle slavenopstand. Later werden ze door
missionarissen steeds weer verkondigd en nu komen ze voor in heel wat
Hollywood-producten. Er volgen nu een paar recentere reacties tegen de
traditionele Eurocentrische opvattingen.
"In de ogen van Westerlingen in de negentiende
eeuw rook elk element van Afrikaanse cultuur naar barbarij. Het feit dat de
voodoo met de opstand verbonden was zag men als een bewijs voor de wildheid van
deze religie. Een gelijkaardige
opvatting hanteerde men in de twintigste eeuw om de Amerikaanse bezetting goed te praten: het land moest
gered worden van de plaag van de levende doden." Laennec Hurbon, antropoloog.
"Ik mag de Haitïanen die
voodoo beoefenen niet van zonde beschuldigen, zonder voodoo eerst geanalyseerd
te hebben vanuit het standpunt van mijn echte ervaringen als Haïtiaan. Er zijn
goede dingen en slechte dingen in de voodoo. Maar ook in het Katholicisme
moeten we sommige dingen aanvaarden en andere weg laten........we moeten een
diepgaande analyse doorvoeren om de passie en de energie van het Haïtiaanse
volk te bevrijden. Deze passie en deze kracht kunnen niet bestaan zonder de
voodoo." Jean-Bertrand Aristide.
"Ik heb genoeg van al die
vooroordelen over ons. Ik ben het beu om in een soort afzondering te leven en
onze eigen culturele identiteit niet te kunnen tonen" Dorothy
Desir-Davis, voodoopriesteres, New York.
"Het is meer dan gewoonweg
een religie- het is een levensstijl. Voodoo is diep geworteld op de buiten en in de bergen en is daar reeds
honderden jaren aanwezig. Aldus maakt voodoo deel uit van onze nationale cultuur
en identiteit." Lolo Beaubrun van Boukman Eksperyans.
" De voodoo heeft voor de
meeste Haïtianen meer betekenis dan het Christendom. Dit is omdat het
Christendom alleen een doctrine en regels om zich te gedragen biedt . De voodoo
biedt ook een doctrine, maar tevens sociale controle, een patroon voor
familierelaties, directe communicatie met de oerkrachten, emotionele ontlading,
dans, muziek, theater, legende en folklore, motivatie, alternatieven voor
dreigende gevaren, verzoeningsrituelen voor individu's, behandeling van ziekten door kruiden en rituelen, bescherming
voor de gewassen, vruchtbaarheid, en een voortdurende relatie met de
voorouders." Harold Courtlander,
antropoloog.
Paul
De Wolf