Moederbord

 

Het moederbord is een grote printplaat, vrijwel altijd vastgeschroefd aan de onderkant of zijkant van de computerkast. Op dit moederbord bevindt zich de processorvoet, de plaats voor het intern geheugen, de aansluitingen voor insteekkaarten (slots) en stekkers voor de aansluiting van de voeding. Je vindt er ook connectors voor aansluitingen met randapparatuur. De meeste fabrikanten van moederborden houden zich aan standaardmaten. Sinds de komst van de IBM AT is het zogenaamde AT-formaat standaard (zie afbeelding). Er zijn ook baby-AT of mini-AT moederborden. Hieronder zien we een moederbord van een DELL computer. Je herkent duidelijk de INTEL processor. Er bestaan ook LTX moederborden, waar de uitbreidingskaarten op een zogenaamde riser overdwars geplaatst worden. Deze moederborden kenmerken zich ook door de erop gemonteerde seriële, parallelle en monitoruitgangen. In 1995 kwam Intel met het ontwerp van een nieuw model moederbord: de ATX, met heel wat verbeteringen t.o.v. het AT-type. Het ATX is o.a. handiger van opbouw en de computers zijn ook sneller te monteren. Je kan gebruik maken van soft power off schakeling: bij het beëindigen van Windows gaat de computer automatisch uit.

De verschillende poorten (AGP, PCI en ISA) en sloten (SIMM en DIMM) worden meer gedetailleerd behandeld in respectievelik hoofdstuk 6 communicatie en hoofdstuk 7 intern geheugen.

Voeding

Het 220 Volt wisselspanningssignaal van het stroomnete wordt omgezet door de voeding in verschillende lagere voltages (gelijkspanning). De 3,5 volt is bedoeld voor de moderne processors die op dit voltage werken. De voeding wordt vaak dwars in de kast geplaatst, waarbij de ventilator direct over de processor blaast. Vroeger was 200 Watt de standaard, maar tegenwoordig is dit niet meer toereikend. De meeste pc's hebben 300 W nodig, omwille van alle extra apparaten. Als je bv. een zware grafische kaart hebt ,en verschillende harde schijven, dan is 350 W geen overbodige luxe (een videokaart kan op zichzelf al 80 Watt vereisen). Als je aan je pc sleutelt moet je altijd oppassen voor statische electriciteit. Het is vanzelfsprekend dat je altijd éérst de stroomkabel uittrekt, vooraleer je de pc opent. Herstellers van pc's gebruiken soms een ESD-veilig matje (Electro Static Discharge), of een dito armbamd die ervoor zorgen dat de eventuele statische energie in het lichaam niet in contact komt met de onderdelen van de pc. Een oud en bekend trucje om jezelf te ontladen is even met je handen de verwarming vast te grijpen.

Naast de klassieke stroomvoorziening is er ook altijd een batterij die energie levert aan ondermeer de ROM processors (zie verder). Dit verklaart ondermeer dat de systeemdatum perfect wordt bijgehouden ook al wordt de pc een ganse periode niet gebruikt. Bij de eerste pc's moest men trouwens bij het opstarten altijd weer opnieuw de huidige datum ingeven.

Stroompannes kunnen soms voor ernstige problemen zorgen, daarom nemen professionele pc gebruikers vaak hun voorzorgen door een UPS te installeren. Een UPS (Universal Power Supply) is een noodbatterij die de computer voorziet van de nodige spanning als de stroom uitvalt, althans voor een beperkte tijd, bv. 1 of 2 uur. Tevens kan een UPS fungeren als stroomfilter om de apparatuur te beschermen als er een plotse onvoorziene stroompiek zich voordoet (bv. blikseminslag).