LiNiAal Nieuwerkerken - Agenda - Artikels
LiNiAal
CULTURELE
VERENIGING
NIEUWERKERKEN
1824
Bij het
begin van het 35e werkjaar (2012)
Het
35e werkjaar is
een jubileumjaar, waarin wij ons 7e lustrum vieren.
35 jaar: niet te
geloven en toch waar! Het
merendeel van het bestuur en van de leden zijn ondertussen 60 en meer
geworden. Dat betekent dat
wij het wel en wee van onze vereniging hebben meegemaakt in de krachtigste
jaren van ons leven. Laat ons
hopen dat wij gezond genoeg blijven om er nog een lustrum (of twee, drie)
aan te breien, want we beginnen er meer en meer smaak in te krijgen!
De
geplande activiteiten voor dit feestjaar
-
zondag 1 juli: wandeling
-
zaterdag 8 september: jaarlijkse
uitstap
- vrijdag 14 t/m maandag 17 september: kermistentoonstelling. Voor deze activiteit zoeken we nog een kandidaat of kandidaten, liefst mensen die op een of andere manier een band met Nieuwerkerken hebben. Gegadigden gelieven zich te melden op het secretariaat of ons te mailen op liniaal@live.be
- zaterdag 27 oktober: feestavond 35 jaar LiNiAal.
!!! Details van ons programma 2012 online van zodra beschikbaar !!!
|
|
Viering
50 jaar Sint-Jozefkerk in Edixvelde
Op
zaterdag 22 oktober 2011 werd het 50-jarig bestaan van de kerk in
Edixvelde herdacht met een plechtige eucharistieviering die voorgegaan
werd door Eerwaarde Heer Freddy De Brouwer, geboren en getogen
Edixveldenaar.
.
Nieuwerkerkse 75-jarigen vieren feest
Op
zaterdag 8 oktober 2011 vierden de in 1936 geboren Nieuwerkerkenaren samen
hun 75e verjaardag.
Kermisaffiche 2011
.
Een
werkgroep samengesteld uit afgevaardigden van de politieke partijen, van
de dekenij en van LiNiAal, publiceerde al de activiteiten die ter
gelegenheid van kermis NK 2011 plaatsvinden op een kermisaffiche en een
folder die in elk huis van Nieuwerkerken bedeeld werd.
De werkgroep wil kermis Nieuwerkerken nieuw leven inblazen met de
organisatie van een avondmarkt en diverse activiteiten voor alle
leeftijdsgroepen, op het vernieuwde dorpsplein.
Nieuwerkerken kan zich in
.
.
KERMISTENTOONSTELLING
2011
met Lena Van Landuyt
Lena Van Landuyt nam reeds eerder deel aan de kermistentoonstelling van LiNiaal, samen met Paula Deblaere en dokter Robijns. Ze was zo vriendelijk om dit jaar onze tentoonstelling alleen voor haar rekening te nemen. Lena en haar echtgenoot Karel De Brabander zijn immers vanaf de start nauw betrokken geweest bij de werking van de culturele vereniging van Nieuwerkerken en blijven ons dan ook graag steunen.
Lena is licentiate biologie en gepensioneerde leerkracht. Toen ze met pensioen ging is ze zich intensief gaan toeleggen op het schilderen. Ze nam reeds deel aan enkele groepsten-toonstellingen, b.v. in de abdij van Affligem, in Aalst, Haaltert en in De Haan. In 2007 stelde ze samen met Etienne Fleurinck tentoon te Nieuwerkerken.
Met kermis Nieuwerkerken 2011 toont ze ons haar jongste werk. Haar schilderijen zijn geëvolueerd van het impressionistisch weergeven van landschappen en bloemen naar het meer experimenteren met abstracte elementen als vormen en kleuren. Zij zoekt steeds naar vernieuwing in technieken en onderwerpen, vandaar de grote variatie in haar werk.
De tentoonstelling wordt geopend door Fredy De Schryver op vrijdagavond 16 september om 19u.30. Iedereen is welkom, evenals op de daaropvolgende receptie.
De tentoonstelling is te bezichtigen in de vroegere onderpastorie, Nieuwerkerken-Dorp nr. 17 op:
zaterdag 17 september van 16 tot 20 uur
zondag 18 september van 10 tot 12 en van 15 tot 21 uur
maandag 19 september van 10.30 tot 12 en 16 tot 20 u.
| . |
|
Zondag 3 juli
2011 |
Zondag 4
september 2011 |
Klik op bovenstaande links om gedetailleerde info te bekijken van onze activiteiten in 2011
“Ik
was een fiere Nieuwerkerkenaar”
Overweging n.a.v. het overlijden van E.H. Jacques Lievens.
Eigenlijk
moet ik schrijven ex-Nieuwerkerkenaar maar het voorzetsel ex ligt me niet.
Donderdagavond 24 februari telefoneerde mijn nicht Myriam De
Saedeleer: "Christiane,
er is slecht nieuws hier in Nieuwerkerken, onze dichte gebuur, onze
pastoor is overleden".
Veel
mensen waren geraakt door dit plotse overlijden en 's anderendaags op de
vergadering van Liniaal was dit gebeuren dan ook hét gespreksonderwerp.
Pastoor
Lievens was een minzaam persoon, een heel vriendelijke man. Zeer
talrijk waren de aanwezigen op de uitvaartliturgie en velen moesten zelfs
na de begroeting de kerk verlaten wegens plaatsgebrek.
Het werd een bijzonder mooie plechtigheid, goed voorbereid en met
stijl en emotie gebracht. De
mensen in de kerk kregen de gelegenheid om nu en dan mee te zingen, zodat
het een eredienst werd waarbij we ons allen betrokken voelden. Uit
eerbied en respect bleef bijna iedereen de lange plechtigheid tot het
einde bijwonen, tot het hoopvolle "In Paradisum", ten Paradijze.
Een mooie dienst in een mooie kerk. Werkelijk,
ik was een fiere Nieuwerkerkenaar.
Fredy
De Schryver schilderde in naam van de parochianen een treffend en
emotioneel portret van de afgestorvene.
Gedurende dit huldebetoon dacht ik terug aan het afscheidswoord van
Fredy bij het vertrek van de kloosterzusters en bij de sluiting van het
klooster. Nu suggereerde de
spreker dat pastoor Lievens wellicht de laatste pastoor geweest is van
onze parochie. Mensen en
dingen gaan voorbij. "Tijd
heeft vleugels en geen teugels", zou Gezelle zeggen.
Weg de zelfstandigheid van Nieuwerkerken als gemeente. Weg het
kloostergebouw en de bewoonsters. Nu
adieu - ad deos - aan onze goede parochieherder.
Men zou van minder nostalgisch en weemoedig worden.
Christiane
Lauwereys
.
In Memoriam André De Smet en pastoor Jacques Lievens
Fredy De Schryver
KERSTCONCERT
- 17 december 2010
De
vzw ‘MDB:
Aalst – Gabrovo’ organiseert voor de 13e keer een
kerstconcert in de O.L.V.-Hemelvaartkerk van Nieuwerkerken, op vrijdag
17 december 2010 om 20 uur.
De “Schola Cantorum Cantate Domino”, o.l.v. David De Geest,
brengt nummers uit haar repertorium, evenals Europese en Vlaamse
kerstliederen.
Onze dorpsgenoot Daniel David bespeelt het orgel.
De
sopraan Katerina Grueva verleent eveneens haar medewerking.
Katerina Grueva werd totaal blind door een ongeval toen ze 7
maanden oud was.
Ze heeft een ongelooflijk prachtige sopraanstem.
De
toegangsprijs bedraagt 10 euro.
Kaarten
kunnen worden besteld bij ons bestuurslid Willy Van Impe, die tevens
secretaris is van de vzw MDB.
De opbrengst van dit concert gaat integraal naar de lopende
projecten in Gabrovo (Bulgarije).
Na het concert is er een receptie voorzien in het nr. 17
Nieuwerkerken-Dorp.
KERMISTENTOONSTELLING 2010
van
oude en minder oude kunstwerken
Voor
onze kermistentoonstelling van dit jaar nodigden we ons medelid Herman
Baeyens uit de Blauwenbergstraat uit om zijn verzameling van oude
kunstwerken (schilderijen, aardewerk, snuisterijen) tentoon te stellen.
Herman is vanaf zijn jeugd bezeten door antiek en kunst.
Doorheen de loop der jaren legde hij een indrukwekkende verzameling
van oude en minder oude kunstvoorwerpen aan, waaronder ook enkele zeer
waardevolle werken. Na een
geslaagde tentoonstelling vorig jaar in Lebbeke, is hij zeer gelukkig zijn
verzameling thans in zijn eigen gemeente te kunnen tonen.
De
vernissage wordt verzorgd door
schepen van cultuur Dylan Casaer
op vrijdagavond 17 september om
20u.30, gevolgd door een receptie waarop iedereen is uitgenodigd.
De
tentoonstelling is te bezichtigen op:
zaterdag 18
september van 16 tot 20 uur
zondag 19
september van 10 tot 12 en van 15 tot 21 uur
maandag 20
september van 10.30 tot 12 en 16 tot 20 u.
De
tentoonstellingsruimte is de vroegere onderpastorie, Nieuwerkerken-Dorp
nr. 17.
BIJ HET BEGIN
VAN HET 33e WERKJAAR
32
jaargangen van onze mededelingen zijn verschenen. We zijn met de 33e begonnen!
Na 33 werkjaren lonkt voor de meesten het pensioen.
Een zee van tijd biedt zich aan, maar wel op een leeftijd waarop
ook stilaan met beperkingen van allerlei slag dient rekening gehouden.
De vrees zit er een beetje in dat het op een goeie dag plots niet
meer zal lukken. Een mens
moet wel positief denken, maar anderzijds toch de realiteit onder ogen
durven zien. En zijn zaken regelen!
De vrees
is inderdaad niet ongegrond dat er abrupt een einde komt aan LiNiAal of
dat de vereniging langzaam uitsterft.
Voorlopig zitten we daar wel niet zo erg mee – zolang we maar
gezond blijven - maar de gedachte besloop ons bij het nakijken van onze
ledenlijst. We stellen vast
dat het grootste deel van onze leden, en van ons bestuur, de 32 voorgaande
jaren van LiNiAal hebben meegemaakt.
Ze zijn dus een zelfde aantal jaren ouder geworden.
Dat betekent concreet dat het overgrote deel van onze leden meer
dan 60 jaar is.
Dit is
niet enkel het probleem van LiNiAal.
We zien hetzelfde verschijnsel bij tal van zusterverenigingen.
Jonge mensen zijn druk bezig met hun beroep en hun gezin.
Hun weinige vrije tijd wordt meestal voorbehouden voor ontspanning
en sport. Een volgehouden engagement op vrijwilligersbasis zit er
zelden in. Dat is
begrijpelijk, zeker voor onze sector, die naast interesse ook enige
vaardigheden en studiewerk vereist. We
vragen ons af hoeveel van de 5.854 inwoners die Nieuwerkerken op 1 januari
van dit jaar telde, zich nog Nieuwerkerkenaar voelen, of beter:
zijn. De eigenheid van
ons dorp in al zijn facetten is, naar mijn gevoel, stilaan aan het
verdwijnen en daarmee dreigen ook de diverse aspecten van ons cultureel
erfgoed in het vergeetboek te belanden.
Toch
blijven we hopen dat er in de nabije toekomst enkele jongeren - de
interesse blijkt vooral na het 40e jaar toe te nemen - gebeten
worden door de Nieuwerkerkse cultuurmicrobe en de fakkel stilaan zullen
overnemen.
Fredy
De Schryver
Dorpskernvernieuwing voltooid !
Op vrijdag 16 en zaterdag 17 oktober 2009 werd het totaal vernieuwde dorp van Nieuwerkerken met allerhande feestelijkheden plechtig ingehaald.
We mogen zeggen dat Nieuwerkerken met de vernieuwing van zijn dorpscentrum en aanpalende straten definitief de 21e eeuw is ingetreden. De “plesj” is niet meer te herkennen. Een dorpsplein met fonteinen en spiegelvijver: wie had het zich ooit kunnen voorstellen? Half vorige eeuw zou men het over een futuristisch project gehad hebben. Maar zie, het wonder is geschied: van een boerendorp is helemaal geen sprake meer. Nieuwerkerken is, meer dan ooit voordien, een echte voorstad van Aalst geworden, met het accent op stad. Dat is dan ook de voornaamste bedenking die we horen: het is geen dorpsplein meer van een landelijke gemeente.
Toch is het overgrote deel van de bevolking tevreden tot enthousiast over het gerealiseerde project. Er staan immers op het dorpsplein geen 19e-eeuwse of vroeg-20e-eeuwse huisjes meer, wel appartementsgebouwen, het ene naast het andere. Zij anticipeerden op het vernieuwde dorp, waar ze thans goed in passen. Of werd het nieuwe dorpsplein geconcipieerd in functie van deze appartementsgebouwen?
Verrassend is ook hoe het historisch kerkgebouw zo prachtig tot zijn recht komt in deze moderne omgeving; de warme gevels staan niet langer weggestopt achter struiken en bomen.
Het plein aan de noordzijde van de kerk, met de zitbanken en de fonteinen, mag het mooist en best geslaagd worden genoemd. De zuidkant van het dorpsplein, met beton als overheersend element en een waterpartij, heeft wel iets, maar geeft, vooral in de winter, met een lege vijver, een desolate aanblik. Vanuit de lucht echter is het geheel indrukwekkend, zoals blijkt uit bijgaande foto.
Er diende wat te gebeuren met Nieuwerkerken-Dorp. Decennia lang hebben we geleefd in een grauw en slordig dorpscentrum. De vernieuwing werd grondig aangepakt. Het had ook anders gekund. Maar keuzes moeten nu eenmaal gemaakt worden. Niets blijft zoals het was, de wereld draait onverstoorbaar voort, ook in Nieuwerkerken. Wat we nu als bijzonder nieuw ervaren, wordt weldra gewoon en zal de toekomstige generaties verouderd toeschijnen. Nostalgie naar het verleden? Jawel, maar in de eerste plaats leven met behoud van de verworvenheden van het heden.
Fredy De Schryver
Kermistentoonstelling 2009
Ter
gelegenheid van kermis Nieuwerkerken organiseert LiNiAal, na een
onderbreking van vier jaar, opnieuw een tentoonstelling, met werk van een
exposante die, ondanks haar verre buitenlandse afkomst, via haar man,
banden heeft met
Nieuwerkerken. Dit jaar is Lyudmyla Voloshyna onze gast.
Zij is afkomstig uit de Oekraïne en woont in Moorsel.
Haar echtgenoot is Luc Holderbeke, zoon van ons lid Roger uit de
Kwalestraat. De
exposante verblijft reeds zeven jaar in ons land. Ze is al zes jaar lid
van de aquarelclub van Affligem. Momenteel
volgt ze de les aan de Stedelijke Academie van Aalst, hogere graad.
Lyudmyla exposeerde reeds in de Abdij van Affligem en in de Kluizerij van
Affligem. Dit is haar derde
tentoonstelling. Naast
aquarellen waagt ze zich ook aan pastel- en houtskoolwerken.
Haar onderwerpen vindt ze in de natuur :
landschappen, bloemen, zonsondergangen enz.
VERNISSAGE :
VRIJDAG 18 september 2009 te 20 uur Nieuwerkerken-Dorp nr. 17
vooropening tentoonstelling aquarellen
door Fredy De Schryver
Lyudmyla VOLOSHYNA
De
erfgoedcel Aalst wil NK leren kennen !
Op 1 januari 2009 sloot de Vlaamse
overheid met de stad Aalst een cultureel erfgoedconvenant af. Tot 2014
krijgt de stad daarom van de Vlaamse overheid subsidies om een
erfgoedbeleid te kunnen voeren. De stad zal dit onder andere doen door
erfgoedmedewerkers aan te stellen. De erfgoedcoördinator zal samen met de
erfgoed-communicator, bijgestaan door het stadsarchief, 't Gasthuys -
Stedelijk Museum Aalst en het D.A.D.D. vzw (Documentatiecentrum en Archief
voor Daensisme en hedendaagse geschiedenis van de Denderstreek) instaan
voor een erfgoedbeleid.
De inwoners, de sociaal-culturele
verenigingen en de erfgoedactoren uit (groot-)Aalst beschikken samen over
een enorme hoeveelheid erfgoed. Een groot deel hiervan is nog nooit
beschreven, is niet toegankelijk of is zelfs zo ver weggestopt dat niemand
nog weet dat het bestaat.
De gloednieuwe erfgoedcel gaat de
uitdaging aan om hier verandering in te brengen. Wat erfgoed allemaal kan
zijn en wat de Erfgoedcel allemaal van plan is kun je nalezen op www.erfgoedcelaalst.be
.
We stellen ons echter liever ook eens
in levenden lijve voor zodat we alle mensen begaan met erfgoed van
naderbij leren kennen. Je kan ons treffen op 21 juni op de parking van de
zaal Volkskring n.a.v. de jaarlijkse wandeling en barbecue van Liniaal. Om
te klinken op een hopelijk vruchtbare toekomstige samenwerking bieden we
de deelnemers van de wandeling als aperitief bij de bbq gratis 2 glazen
sangria per persoon aan.
Tot binnenkort !
Bij het begin van het 32e werkjaar
Op
vrijdag 6 februari 2009 had in de polyvalente zaal aan de Schoolstraat te
Nieuwerkerken een bijzonder interessante voordracht plaats.
“Low Impact Man” Steven Vromman bracht er het indrukwekkend
verhaal van zijn inspanningen om zijn ecologische voetafdruk te verkleinen
tot
Zijn
voetafdruk reduceren tot
Willen we onze nakomelingen behoeden voor rampen die we ons (nog) niet goed kunnen voorstellen, dan is het tijd dat we onze levensstijl drastisch veranderen in de zin van: minder energie verbruiken en daardoor minder CO2 uitstoten.
De vraag luidt: zijn we daartoe bereid? Of: kunnen we dat wel, als we er uit noodzaak of door de wet niet toe verplicht worden? Mogen we het probleem met een meewarige schouderophaal afdoen als “ ’t zal wel zo’n vaart niet lopen “ of zijn we dringend verplicht onze verantwoordelijkheid op te nemen?
Onze
culturele vereniging stelt zich tot doel al wat waardevol is te beschermen
en te bewaren voor het nageslacht. Dat
beperkt zich niet tot oude geschriften of gebouwen, maar betreft ook ons
leefmilieu. Vandaar ook onze
steun voor het behoud van de Siesegemkouter.
Ons werkgebied is lokaal: de
kleine deelgemeente Nieuwerkerken van Groot Aalst.
Een stip op de aardbol. Maar
als ieder, wereldwijd, voor zijn stip zorg draagt, dan heeft ook de zorg
voor het lokaal erfgoed zin. Want
als de wereld om zeep gaat, is het dan niet al om zeep?
Begeleidende tekst
over de Sint-Jozefkerk van Edixvelde t.g.v. openmonumentendag 14.09.08
Op initiatief van een daartoe in 1957 opgerichte vzw werd deze hulpkerk ontworpen door architect De Vloed uit Melle. Op 29 mei 1960 werd de eerste steen gelegd van de eenvoudige zaalkerk in modernistische stijl met losstaande klokkentoren. De plechtigheid werd geleid door Vicaris Generaal Anscharius Schelfhout, bijgestaan door Robert Van Impe, pastoor van Nieuwerkerken van1950 tot 1974, en in aanwezigheid van de ontwerper G.P.E. De Vloed en aannemer P.E. Rombaut. Op 22 oktober 1961 werd het nieuwe bedehuis ingewijd door Mgr. Calewaert, bisschop van Gent. Het Liber Memorialis van de parochie vermeldt dat de bouwkosten opliepen tot 5.500.000 BEF.
De hoofdgevel wordt gesierd door een gestileerde afbeelding van de patroonheilige Sint Jozef, ontworpen en uitgevoerd in kwarts door Gilbert Lievens.
In 1981 werd een nieuw altaar geplaatst, samengesteld uit onderdelen van een neogotische communiebank afkomstig uit de kapel van de Zusters van Brakel van Hillegem. Nadien werd op initiatief van pastoor J. Lievens het koor heringericht en werd het oorspronkelijke hoofdaltaar verplaatst en opnieuw in dienst genomen.
Klokkengieterij
Sergeys uit Leuven leverde toen ook drie klokken, respectievelijk van 75,
105 en
Een aantal devotiebeelden verrijkt het interieur. In 1985 werd nog een beeld van Maria, Maagd der armen toegevoegd, ontworpen door architect Willy Dierick.
Architectenbureau De Vloed werd opgericht door Georges De Vloed te Melle in 1922. Na de oorlog kwamen twee zonen, Piet en Edmond het bureau versterken. Intussen was het bureau huisarchitect van de Zusters van Liefde geworden, waardoor het zorginstellingen en scholen ontwierp in geheel België. Andere realisaties in de kerkenbouw dan die van Edixvelde zijn ons niet bekend.
De kerk van Edixvelde is een product van Expo 58. Het paviljoen van het Vaticaan maakte toen furore en heeft zeker de ontwerpers geïnspireerd. De gebedsruimte is een eenvoudige rechthoekige zaal. De volledig met glas opengewerkte linker zuidwand, de oplopende luifel van de toegangspartij en de lichtinval van rechts op het podium zijn zeker elementen die hierop geïnspireerd zijn.
De
noodzaak van de hulpkerk van Edixvelde werd de jongste tijd door sommigen
in twijfel getrokken, wat aanleiding geeft tot reflectie en bezinning.
Groot-Aalst
telt 17 parochies. De 9
deelgemeenten hebben een oude parochiekerk of een kerkgebouw dat op een
oudere vestiging teruggaat, steeds tot ver in de middeleeuwen. Met
uitzondering van Erembodegem zijn alle beschermd als monument of bezitten
een onderdeel dat beschermd is (orgel).
Enkele nieuwe parochies in Klein Aalst ontstonden in de tweede
helft 19de en eerste helft 20ste eeuw, als
opsplitsing van de Sint-Martinus-moederparochie.
In de tweede helft van de vorige eeuw werden er nog een aantal kerken gebouwd in Aalst. Ten gevolge van oorlogsschade werd in 1953 een nieuwe O.-L.-Vrouw-Hemelvaartparochiekerk gebouwd te Erembodegem naar ontwerp van Adrien Bressers uit Gent. De Werfkapel te Aalst, ook vernield door oorlogsgeweld, werd herbouwd in 1955-57, naar ontwerp van S. De Neef en A. Singelijn. Grotere gemeenten kregen een bijkerk: reeds op 8 maart1962 werd de Sint-Amanduskerk op Ten Bos en Ressebeke te Erembodegem erkend als annexe van bovenvermelde parochiekerk van Erembodegem, statuut dat in 1975 ook te beurt zou vallen aan de Sint-Jozefkerk van Edixvelde. De Sint-Amanduskerk werd gebouwd naar ontwerp van de architecten Lybaert en Bressers van 1962 en ingehuldigd in 1969.
Vervolgens werden nog twee parochiekerken gebouwd in Klein Aalst: de Sint--Annakerk voor de gelijknamige parochie die zich tot dan bediende van een noodkerk, in 1970 ontworpen door Paul Felix, Moens en Denekens, en de Sint-Paulus en O.-L.-Vrouw-ten-Rozenkerk, gebouwd in 1986-1994 voor de nieuwe Sint-Paulusparochie. De bijkerk van Sint-Jan-Immerzeel (1933) en de Paterskerk Sint-Antonius werden ook tot parochiekerken verheven.
Anderzijds werden enkele bedehuizen afgebroken, herbestemd of gedesaffecteerd: de kapel Ter Linden in de Gentsestraat werd afgebroken, tot spijt van vele mensen uit de buurt; de kapel van Sint-Jan-de-Deo in het SMI in de Vrijheidsstraat werd overbodig in het scholencomplex en werd gesloopt; de Onze-Lieve-Vrouwkapel te Gijzegem bleef bewaard in het dorpsbeeld maar wordt nu gebruikt als elektriciteitscabine (ze was onbruikbaar geworden wegens de ligging op het drukke kruispunt) . De aloude Heilige-Geestkapel in de Kattestraat, werd, na een lange lijdensweg, gerenoveerd tot winkelruimte, en de kapel van de Zwarte Zusters in de voormalige Kapellestraat kreeg, na jaren dienst te hebben gedaan als verkoop- en tentoonstellingsruimte, een herbestemming als restaurant. Beide laatstgenoemde bouwwerken zijn beschermd als monument.
Zijn deze herbestemmingen geslaagd ? De meningen zijn hierover verdeeld.
Al deze religieuze gebouwen zijn ongetwijfeld merktekens in onze stedenbouwkundige omgeving. Ze getuigen van onze cultuur, van ons verleden. De beste bestemming is die waarvoor ze gebouwd zijn. Als de levende gemeenschap errond verdwijnt of als de interesse ervoor vermindert, kan uitgezien worden naar een passend medegebruik. Herbestemming is de volgende stap, maar hierover dient wel goed nagedacht en met grote voorzichtigheid omgesprongen. Minder geslaagde voorbeelden zijn legio.
De annexe Sint-Jozefkerk van Edixvelde is een typisch product van zijn tijd - de optimistische Expo 58-periode - en een bindteken in de wijk, waarvoor velen zich vijftig jaar geleden en tot heden, grote inspanningen hebben getroost. Ze is eigendom van een hiertoe opgerichte vzw en wordt via de kerkfabriek ter beschikking gesteld van de religieuze gemeenschap die er dankbaar gebruik van maakt. Over een passend medegebruik zal in de nabije toekomst verder nagedacht dienen te worden. Een kerk dient immers een open huis te zijn…
Geert
Bekaert stelde in zijn boek “In
een of ander huis" (1967) de fundamentele vraag naar de betekenis
van de kerkruimte in de samenleving: kerkbouw
moet wel mislopen als een religieuze gemeenschap nog slechts kerken gaat
bouwen voor zichzelf en niet meer voor de ‘algemene mens’, want dit
betekent dat ze zich van de mens afkeert, zich in zichzelf opsluit, dat ze
zich van het menselijke aliëneert en het menselijke van zich vervreemdt.
Thomas
Coomans geeft ons de richting aan om de problematiek sereen te benaderen.
Er is een mentaliteitswijziging wenselijk, opdat alle betrokken patijen
sereen en in de grootst mogelijke transparantie zouden kunnen beslissen
over het lot van "overbodig" geworden kerken.
Naar Engels voorbeeld is het doel eerbied te hebben voor de
verschillende zienswijzen en te zoeken naar een
bevredigende en realistische oplossing. Kerken met een hoge
patrimoniumwaarde krijgen in Engeland geen nieuwe bestemming.
Ze worden bewaard en toevertrouwd aan een stichting.
Gebouwen met een lagere cultuurhistorische waarde, waarvoor zich
tijdens de drie jaren die volgen op de sluiting geen enkel project voor
herbestemming heeft aangediend, worden gesloopt. Tussen beide oplossingen
biedt herbestemming een brede waaier aan mogelijkheden tussen absoluut
minimalisme en extreem radicalisme. Er
wordt niet in alle gevallen succes geboekt.
Immers, ook een ontheiligde kerk blijft een gebouw dat verschilt
van alle andere soorten gebouwen. Het
werd ontworpen om de meest sacrale gevoelens van de mens, in alle fasen
van zijn leven, te verwelkomen en te ontwikkelen.
De kerk belichaamt ook immateriële waarden.
Zo kan een bestemming "voor iets anders" geen synoniem
zijn van "om het even wat".
Ze moet niet alleen de structuur en de architecturale eenheid van
het gebouw en zijn interieur begrijpen, maar ook eerbied tonen voor de
geest en de herinnering van de plaats.
Voor
die mentaliteitswijziging is er evenwel tijd nodig, dient de noodzaak zich
ook reëel te stellen: wanneer
wordt een kerk overbodig? En
dienen beleidsmakers wijs en niet provocerend te handelen! (Luc
Robijns)
Bibliografie
Liber
Memorialis Nieuwerkerken
H. BOEYKENS, P. VANDEVELDE, Nieuwerkerken in oude postkaarten, foto’s, documenten, 1983, p. 22-23
Liniaal, jg. XXXI, 1, maart 2008, p. 13-37
Liniaal, jg. XXXI, 2, juni 2008, p. 9-12
M. Dubois, in Vlaanderen, 265, 1997, p. 87.
Th. Coomans, in Vlaanderen, 298, 2003, p. 277.
Ons
Nieuwerkerks dialect
Es
kes, labbekak, dat is gene kak
Bij
de woorden “es kes” [ s k s] noteerde ik:
dit is een van die wondere uitdrukkingen in ons dialect waar ik kop
noch staart aan krijg. Het
betekent: niet gemeend, voor
de schijn, terloops…Zou het afgeleid zijn van ‘eventjes, effekes,
(r)ezzekes’, met betekeniswijziging?
De
oplossing voor het probleem kreeg ik onverwachts in de schoot geworpen bij
het lezen van het jongste nummer van het heemkundig tijdschrift De Faluintjes. In
het artikel Wablieft.
Woordenaar Kiliaan (jg. 21, nr. 2) heeft hun
medewerker-taalliefhebber Frans Fransaer, het over de tentoonstelling die
in het najaar van 2007 rond de Duffelse taalkundige Kiliaan werd gehouden.
Fransaer citeert enkele woorden uit het beroemde woordenboek van
Kiliaan van 1599, Etymologicum Teutonicae Linguae, waaronder ook het woord dat
mijn bijzondere aandacht trok: als kacks, eskeks:
terloops. ‘Eskeks’ en de verklaring ‘terloops’ lieten mij
direct het verband met ons dialectwoord ‘es kes’ leggen.
Ik
haalde er een paar woordenboeken bij en vond het volgende.
Het
Woordenboek der Nederlandse Taal
geeft onder het lemma ALSKAKS de volgende uitleg:
“in de volkstaal veelal
ASKAKS, ook in twee woorden geschreven – bijw. (van wijze).
Voorheen zeer gewone, thans in Noord-Nederland verouderde, maar in
Vlaamsch België nog in de dagelijksche spreektaal gebruikelijke
uitdrukking, om te kennen te geven, dat het gezegde niet in ernst moet
opgevat worden, maar alleen de strekking heeft om aan de zaak, waarvan
sprake is, een fraaien glimp te geven.”
We
nemen een paar voorbeelden over. Uit
het blijspel Warenar van P.C. Hooft:
“Men zalder as kacx t’aevont op
het hylik zitte.” (= niet in ernst, maar in schijn).
“Mits hy soo permantich en preuts gaat by de straet,
Om dat hij nu as kacx konstapel
in ’t legher is.”
(= niet in ernst gemeend, niets te betekenen hebben).
Het
WNT geeft ook een etymologische verklaring van de uitdrukking.
“Kak kan wel niets anders
zijn dan de stam van het werkwoord kaken, kakelen in den zin van praten,
ijdel snappen. Nevens kaken,
kakelen, staan keken en kekelen …”.
In dat laatste woord herkennen wij ons dialectwoord “keikelen”,
in de zin van “ruzie maken”. “…kak
moet oorspronkelijk gekakel, vervolgens gepraat, gesnap beteekend hebben.”
We vinden het woord ook terug in het bij ons nog gebruikelijke
scheldwoord “labbekak” en in de uitdrukking “dat is gene kak”.
In
het Beknopt Etymologisch
Woordenboek der Nederlandsche Taal van J. Vercoullie lezen we dat
labbekak samengesteld is uit de stammen van de werkwoorden “labben” en
“kakelen”. Labben betekent
ook babbelen. Labbekak
betekent in ons dialect: flauwerik,
schrikschijter, verklaringen die ook bij Van
Dale te vinden zijn.
“Dat
is gene kak” betekent zoveel als: dat
is gene zever, dat is niet iets minderwaardigs.
Hier speelt wellicht ook de eerste betekenis van kak mee
(uitwerpsel, drek), omdat de oorspronkelijke (gekakel, gebabbel) niet meer
gekend is. In de uitdrukking
“Hij heeft veel kak aan zijn gat”, voor:
hij maakt veel drukte, veel spel, is de betekenis van gekakel door
de beeldspraak wellicht volledig verdrongen.
“Veel kak maken” betekent:
ophef, wind maken; een
figuurlijke betekenis dus van gekakel.
Tot
slot nog een poging tot illustratie:
“Ge
moetj eskes isj go zien, tein zeje wel weten of dat zjust es wa datter
gezeid werd!”
(Je
moet voor de schijn eens langs lopen, dan zal je wel te weten komen of het
juist is wat ze vertellen.)
“Azuë
ne labbekak; an teift allensj
op gen liejer goeën!)
(Zo
een schrikkepuit, hij durft niet eens op een ladder kruipen!)
“Ja
jonges, ’t geen dazze doeër uitgestoken emmen, da den nes genne kak
zelle!)
Ja
mannen, wat ze daar uitgespookt hebben, dat was niet om te lachen!
| . |
Bij het begin van de 31e jaargang
We kunnen er niet naast zien: Nieuwerkerken is, begin anno 2008, een geheel nieuwe fase van zijn geschiedenis ingetreden. Het oude Nieuwerkerken is al een tijdje bezig niet meer te zijn: straten, gebouwen en winkels, haast alles is of verdwenen of onherkenbaar veranderd, en wat nog rest staat op het punt om weldra te verdwijnen. Edixvelde is vernieuwd, krijgt een nieuwe school. Zo ook de vrije basis-school “De Linde”. De Dries, eertijds met zijn kasseien voor de coureurs “de hel van Vlaanderen” maar voor de kinderen een knikker- en « kartasj »-paradijs, is onherkenbaar gewor-den: chique, eigentijds, laten we hopen efficiënt, maar … met verlies van de sfeer van weleer. Panta rhei, alles draait, alles gaat voorbij. Hoe graag ook wij het oude zouden willen bewaren - maar dan wel met behoud van al de nieuwe verworvenheden - tegen de “vooruitgang” kunnen wij niet op. A l’impossible, nul n’est tenu. Appartementsblokken zijn aan een niet te stoppen verovering van het dorp begonnen. Die hoge gebouwen op “de Plesj” contrasteren nogal met de lage huisjes van destijds, en dreigen onze al niet te hoge kerktoren te overklassen. Zo kan je van buitenaf al merken dat de kerk in onze tijd letterlijk in de verdrukking geraakt. Het dorpsplein is aan een facelift toe. Naar het schijnt wordt Nieuwerkerken weldra de mooiste deelgemeente van Aalst. In Aalst zelf gaan we zoiets niet hebben, luidt het bemoe-digend. Het oude dorp, zo kon je geregeld horen, was oerlelijk geworden: één parkeerplaats, grauw, doods ook. Zeker meer dan een beetje waar. Maar de voordelen van het oude koppelen aan het mooie van het nieuwe, lijkt even moeilijk als water en vuur verzoenen. Tabula rasa dan maar. En LiNiAal? Wij houden het bij het oude. Wij doen voort en proberen te bewaren wat waardevol is, te informeren over ons verleden, onze “eigen haard” brandend te houden, in een geest van verdraagzaamheid en verbondenheid. Naar wij hopen nog enige tijd.
Fredy De Schryver