De Hondsrug
Home   Hunzedal   Natuurbeheer

De Hondsrug

De Hondsrug is een zandrug in Drenthe en Groningen die zich van Emmen tot de stad Groningen uitstrekt. Het maakt deel uit van een groter geheel van zandruggen en stroomdalen in Drenthe en Groningen dat wel het Hondsrugsysteem wordt genoemd.
Met een lengte van 70 km en een hoogte van 20 meter boven NAP is het voor Nederlandse begrippen een landschappelijke reus. Niettemin is het grootste deel van de Hondsrug slechts enkele meters hoger dan de omliggende 'dalen'.Het (toenmalige) dorp Groningen ontstond in de Karolingische tijd op het noordelijke uiteinde van de Hondsrug. De meest noordelijke 'heuvel', zo'n 9 meter boven NAP, is duidelijk te zien in de Herestraat. Vandaar dat de zijstraat op het hoogste punt Hoogstraatje heet.De meest zuidelijke top is het Haantjeduin bij Emmen, tegelijk met z'n 26,5 m boven NAP het hoogste natuurlijke punt van Drenthe.

Ontstaan

De Hondsrug is de meest prominente rug in een complex van meerdere parallel lopende, langgerekte ruggen. De ontstaanswijze van deze ruggen is door meerdere wetenschappers bediscussieerd. Er werd wel verondersteld dat tektonische activiteit ten grondslag lag aan het voorkomen van de ruggen in het landschap. In de diepe ondergrond aanwezige oude breuken zouden recentelijk gereactiveerd zijn, waar dan bij verschuivingen langs deze breukvlakken de ruggen werden gevormd. Uit seismisch onderzoek zijn echter geen resultaten naar voren gekomen die wijzen op de aanwezigheid van breuken in de ondergrond die overeen komen met de ligging van de ruggen aan de oppervlakte.[1] De meeste andere hypotheses gaan uit van vorming door middel van glaciale processen, die gerelateerd zijn aan de ijsbedekking van Noord-Nederland gedurende het Saalien en het Elsterien. Zo is de Hondsrug wel beschouwd als stuwwal, dat wil zeggen een rug bestaande uit opgestuwd, lokaal sediment. Aanwijzingen voor stuwing zijn echter slechts gevonden in het zuidelijk deel van Hondsrug, bij Emmen. De verklaring die tegenwoordig het meeste aanhang heeft, is dat het Hondsrug en naastgelegen ruggen zogeheten megaflutes[2] zijn, subglaciale ruggen die onder een snel stromende ijsstroom van een ijskap in vrij korte tijd zouden zijn gevormd.