GOGRI

Lezingen 2011 - 2012

Locatie

Raadzaal van het Gemeentehuis, Maastrichtersteenweg 2b - 3770 Riemst

Toegang:

2 euro - voor de abonnees van GOGRI: gratis

Aanvang:

om 20 uur voor de lezingen op woensdag, om 19u30 voor de lezing op 20/01/2012

Meer weten:

• Afdeling Welzijn en Vrije Tijd
  Dienst Cultuur
  Tel: +32 12 44 03 70
  www.riemst.be/cultuur
  

19/10/2011

'Kastelen en adel in Haspengouw'
Een introductie in de bouwevolutie en de bewoners van de kastelen in Limburgs Haspengouw.

door Stefan Lycops

Haspengouw wordt toeristisch gepromoot als uniek Kastelenlandschap. En met reden. Verspreid over een relatief kleine oppervlakte vind je er vele tientallen pareltjes van defensieve maar ook residentiële architectuur. We verkennen dit Zuid-Limburgse Erfgoed en ontdekken uitmuntende voorbeelden van alle fasen in de bouwevolutie: van eenvoudige mottetoren tot standmatig slot, van grafelijke burcht tot barok landhuis. Natuurlijk zoomen we in op de lokale pareltjes. Maar eerst linken we dit alles aan de lokale, Loonse of Luikse geschiedenis en aan de meestal adellijke bewoners van dit toch elitair patrimonium: noblesse oblige(ait). Wie was die adel in Zuid-Limburg? Waar kwam zij vandaan?

16/11/2011

'Ontstaan van het prinsbisdom Luik, een theocratische staat.'

door Dr. Antoon Geukens

Hoe bereikte het Christendom de streek der Tungri? Hoe werd er de kerk georganiseerd en hoe belandde de bisschopszetel ervan tenslotte in Luik? Hoe kwam het dat de bisschoppen ook wereldlijke macht verkregen? Hoe wisten de bisschoppen met deze macht om te gaan?

Deze vragen worden beantwoord in het perspectief van de ingrijpende historische gebeurtenissen die in onze regio plaats vonden tussen 300 en 1000 na Chr.: de instorting van het Romeinse Rijk, de Frankische staatsorganisaties, de opdeling en instorting van het Karolingische Rijk, de strijd om Lotharingen en het ontstaan van het Ottoons caesaropapisme.

Deze lezing gebeurt aan de hand van een diapresentatie.

20/01/2012

'Caestert & consorten: verdedigingswerken op hoog niveau.'

door René Thewissen

Sinds enkele jaren staat de IJzertijdversterking van Caestert weer hoog op de archeologische agenda. Caestert is geen alleenstaand verschijnsel. In Vlaanderen vinden we nog een viertal andere, maar vooral in de Ardennen komen ze meer voor. In het totaal een dertigtal in België. In de vlakkere gebieden zijn deze hoogteversterkingen niet doorgegroeid tot stedelijke centra zoals in het centrale deel van de Keltische wereld.

Gedeeltelijke reconstructies in Wallonië geven een idee van de wal- en grachtstructuren. Talrijke bezoeken aan deze sites leverden ons een uitgebreide verzameling foto’s op. Aan de hand van een powerpointpresentatie reizen we twee millennia terug in de tijd om een idee te krijgen van de IJzertijdversterkingen. En de geschiedenis herhaalt zich: meerdere van deze locaties speelden bij latere militaire acties een rol (Caester - fort Sint-Pieter - Navo; Kemmelberg - WO I - NAVO).

15/02/2012

'De elektrische draadversperring aan de Belgisch-Nederlandse grens tijdens Wereldoorlog I.'

door Prof. Dr. A. Vanneste

Van bij de aanvang van de Eerste Wereldoorlog heerste er aan de Belgisch-Nederlandse grens een ongewone drukte. Nederland nam niet deel aan de oorlog zodat de Duitsers zich verplicht zagen om de grens te bezetten. Maar eigenlijk hadden ze daar onvoldoende troepen voor. Spionnen, oorlogsvrijwilligers en smokkelaars raakten al bij al vrij gemakkelijk in Nederland – te gemakkelijk naar de zin van de bezetter!

Daarom besliste de Duitse staf begin 1915 om de Belgen letterlijk in te kooien, inzonderheid door de bouw van een versperring aan de grens. Het zou evenwel geen gewone afsluiting worden! Van Knokke tot aan het drielandenpunt werd de grens met Nederland afgesloten door een onder elektrische stroom staande versperring die, daarenboven, ook nog streng bewaakt werd door niets ontziende schildwachten die meestal niet aarzelden om te schieten op al wie het waagde te dicht bij die versperring te komen...

Allerlei motieven – vaderlandsliefde, maar soms ook geldgewin – leidden er evenwel toe dat tal van landgenoten een buitengewone creativiteit aan de dag legden, meer nog, dat zij getuigden van onnoemelijk veel moed en lef om de versperring te lijf te gaan om toch maar in Nederland te geraken.

De lezing gaat in op de redenen van de bouw van de elektrische versperring, het optrekken en de technische kenmerken ervan, de nare gevolgen voor de grensbevolking, de wijze waarop velen alsnog deze levensgevaarlijke hindernis omzeilden – maar ook op de talrijke slachtoffers die vielen onder het Duitse vuur en de roekelozen die de moordende kracht van de toen nog nauwelijks gekende elektriciteit onderschatten. Dat alles wordt ondersteund door origineel film- en fotomateriaal.

De elektrische versperring aan de Belgisch-Nederlandse grens tijdens de Eerste Wereldoorlog is en blijft een verrassend historisch gegeven, nauwelijks bekend of gekend. Die grens is niet meer en minder dan een vergeten front. Het gaat hierbij zonder meer om levensechte en boeiende avonturen, waarbij de werkelijkheid meer dan eens de fictie overtreft...

14/03/2012

'Overdenckt ten allen teyden Iesu leyden...Vier eeuwen parochiale broederschappen in de dorpen van Riemst.'

door Rombout NIJSSEN

Waarvoor ijverde de Broederschap voor het uitroeien van de godslasteringen en het vloeken? Wat is een volle of een halve aflaat? Hoe kon je een aflaat verdienen om vervroegd te worden ontslagen uit het vagevuur? Hoe pakte de pastoor van Membruggen het aan als hij duidelijk wilde maken dat een christelijk gezinsleven de grondslag van een christelijke gemeente moet zijn?

Deze en vele andere wetenswaardigheden kom je te weten in de voordracht van onze rijksarchivaris, waarin hij ingaat op ruim vier eeuwen verenigingsleven in Riemst.

Sinds eeuwen verenigen bekwame pastoors hun gelovigen in broederschappen, waarin de leden samen streefden naar hetzelfde doel. Vooral in de negentiende eeuw waren de parochiale broederschappen erg populair, en zeer effectief in de pastoraal.