Lezingen 2012 - 2013

Locatie

Op woensdag: Raadzaal van het Gemeentehuis, Maastrichtersteenweg 2b - 3770 Riemst

Op vrijdag: POLYVALENTEZAAL van de BOEKERIJ, Paenhuisstraat 1 - 3770 Riemst

Toegang:

2 euro - voor de abonnees van GOGRI: gratis

Aanvang:

om 20u00 voor de lezingen op woensdag, om 19u00 voor de lezing van vrijdag, 23/11/2012 en om 19u30 voor de lezing van vrijdag, 18/01/2013

Meer weten:




WOENSDAG 17 OKTOBER 2012

'DE OPRICHTING EN DE SPLITSING VAN DE PROVINCIE LIMBURG.’
Deze lezing zal de periode beslaan van ca. 1812 tot 1843.

door Thieu Wieërs


Het zal gaan over het ontstaan van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden onder koning Willem I, zijn beleid en zijn mislukking en de redenen. Hoe kreeg de grondwet van 1815 zijn goedkeuring? De grenstrekking na de Belgische opstand, definitief in 1843. De plaatsing van de grenspalen. De keuze voor België na die periode. Hoe evolueerde de scheiding in de geesten van de Limburgers. Alles zal iets anders zijn dan men ons in de les van Vaderlandse geschiedenis vertelde.


top

VRIJDAG 23 NOVEMBER 2012

'DE REGENBOOGKLEUREN VAN HET DIALECT IN GROOT-RIEMST.'

door José Cajot


De dialecten van de fusiegemeente Groot-Riemst vormen geen eenheid, maar vertonen integendeel een grote verscheidenheid. Voor de eenvoudige zegswijze “Elk huis heeft zijn kruis” bijvoorbeeld moeten we alleen al voor de uitspraak van de twee zelfstandige naamwoorden huis & kruis de gemeente in tenminste vijf stukken opsplitsen. In de westelijke dorpen Membruggen en Genoelselderen zegt men haus&krais, in de oostelijkste Vroenhoven en Kannehoes & kruus, in de middelste Herderen, Val-Meer, Riemst en Zichen-Zussen-Bolder hoos & kreus, in Millen hausj&krais, in Vlijtingen ten slotte hoos & krees.

Hoe is deze diversiteit te verklaren? Zou men kunnen stellen dar de westelijke plaatsen meer de invloed van het Tongers hebben ondergaan, de oostelijke meer naar Maastricht kijken, terwijl de middelste dorpen hun eigen weg zijn gegaan?

Een specialiteit van de middelste dorpen (nu met Millen) is het fenomeen dat ze geen bezittelijk voornaamwoord voor de vertrouwelijkheidsvorm van de tweede persoon hebben, zoals het Nederlands jouw heeft, het Duits dein en het Frans ton. “Jouw fiets” luidt in Val, Zichen, Millen etc. (omgezet) “zijne fiets/velo” terwijl Vroenhoven en Kanne in dat geval het verschil tussen dijn en zijn maken. Hoe lossen de middelste dorpen zulke (hinderlijke) synonymie op?

Uitzonderlijk binnen de Limburgse dialecten is de verdwijning van de tweetonigheid in de meeste dialecten van Groot-Riemst: alleen Genoelselderen en Membruggen hebben deze spectaculaire zeldzaamheid – die ook het Chinees bezit – bewaard. De spreker zal in zijn bijdrage vertellen wat daarvoor in de plaats is gekomen.

Ten slotte zal hij trachten te antwoorden op de vraag of de dialecten maar beter van het toneel kunnen verdwijnen of dat er voor hen nog een rol is weggelegd.


top

VRIJDAG 18 JANUARI 2013

'LUIK: ONNEEMBARE VESTING (1914-1940)?'

door Dr. Joost Vaesen


Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog stonden de ogen van de wereldpers gericht op Luik. De stad vormde immers het eerste echt serieuze obstakel voor de Duitse opmars. De ruggengraat van de Luikse verdediging werd gevormd door 12 forten, naar het ontwerp van Henri Alexis Brialmont. De slag om Luik in de augustusdagen van 1914 kreeg al snel sterk uiteenlopende interpretaties: volgens de Belgische berichtgeving maakte de weerstand van Luik het Geallieerde “wonder van de Marne” (het stuiten van de Duitse opmars) mogelijk; In de Duitse communicatie werd net de onverwacht snelle val van de stad in de verf gezet. Hoe verliep de strijd rond Luik precies en wat zijn de meest opvallende kenmerken van de confrontatie? We staan ook stil bij de “papieren na-oorlog”, de interpretatiestrijd die met pen en papier werd uitgevochten in de jaren 1920 en 1930. Hoe werd de slag om Luik bekeken door Belgen en buitenlanders? Als afsluiter staan we stil bij de functie van de Luikse fort§en in het interbellum: werden ze opnieuw in gebruik genomen door het Belgische leger of werden ze een site voor het toen al ontluikende wereldoorlogtoerisme?


top

WOENSDAG 06 FEBRUARI 2013

'MALBROEK! ZEGEN OF VLOEK?'

door Koenraad Nijssen


John Churchill (1650-1722), First duke of Marlborough, prins van Mindelheim en ridder in de Orde van de Kousenband, was zonder twijfel een van de meest begaafde veldheren in de Westerse geschiedenis. Bovendien opereerde hij eind 17de-begin 18de eeuw in een even boeiend als complex tijdsgewricht, wat maakte dat hij ook als politicus en diplomaat top moest tonen.

Tijdens zijn vele veldtochten in de Nederlanden trok hij ook vaak door onze gewesten, waarbij Maastricht en omgeving steeds weer een doelwit waren...

Geen wonder dat onze voorouders ‘Malbroek’ en zijn soldaten verfoeiden. Maar hadden ze ook niet heel wat te danken aan de grote hertog?


top

WOENSDAG 13 MAART 2013

'RIJKDOM, MACHT EN AANZIEN: DE LIMBURGSE VERKIESBAREN VOOR DE SENAAT, 1831-1893.'

door Rombout Nijssen


Na het afkondigen van de onafhankelijkheid kozen de machthebbers in België voor de staatsvorm van de constitutionele monarchie, met een wetgevende macht samengesteld uit twee kamers: de kamer van volksvertegenwoordigers en de senaat. De toegang tot de senaat bleef in de negentiende eeuw voorbehouden voor die Belgische mannen die het meest belasting betaalden, en die minstens veertig jaar oud waren.

De samenstelling van de lijsten van de verkiesbare mannen, was een taak van de bestendige deputatie in elke provincie. Voor elke 6.000 inwoners van een provincie kwam er één naam op de lijst. In Limburg betekende dat concreet dat de deputatie jaarlijks een lijst van 30 tot 36 Limburgse mannen opstelde, die niet alleen rijk waren, maar ook belasting betaalden op hun rijkdom. Daarnaast werden jaarlijks nog twee lijsten met elk een tiental reservenamen opgesteld.

Hoe het samenstellen van die lijsten in zijn werk ging, welke namen er op voorkomen, wat mensen deden om op die lijst terecht te komen, wie er op ontbreekt, en wat wij in het historisch onderzoek met deze lijsten kunnen doen komt onze rijksarchivaris voor ons toelichten.


top





Bezoek ook ons Archief:


Lezingen 2002 - 2003
Lezingen 2003 - 2004
Lezingen 2004 - 2005
Foto's Lezing Jan Vaes nov. 2003
Foto's Lezing Cajot
Lezingen 2006 - 2007
Lezingen 2008 - 2009
Lezingen 2009 - 2010
Lezingen 2010 - 2011
Lezingen 2011 - 2012