"We gaan funshoppen met de kids in de summersale!" "Ik kon die screensaver niet downloaden van je homepage, omdat mijn browser crashte." "De human resource manager moet weer een headhunter inhuren omdat de sales manager geswitcht is naar research & development."

Het Engels is nadrukkelijk aanwezig in het Nederlands van alledag. Bijna gedachteloos strooit men met Engelse leenwoorden, ongeacht of je het ook met Nederlandse woorden kunt zeggen. Op zichzelf is dat niets nieuws. Het Latijn en het Frans hebben ooit ook grote invloed gehad op het taalgebruik in Nederland. Toch bekruipt ons het gevoel dat de invloed van het Engels momenteel wel érg groot is. Veel dingen die uit het buitenland in Nederland worden ingevoerd, nemen als vanzelfsprekend hun Engelse benaming mee. Zo kennen de werelden van het internet, de economie en de popmuziek van nature een groot percentage Engelse termen. Maar dat is niet de enige reden waarom er zoveel Engelse woorden hun weg vinden in het dagelijks taalgebruik. Engels lijkt een hogere status te hebben dan Nederlands, zodat wie serieus genomen wil worden, zijn toevlucht zoekt tot Engelse woorden. Je hoort het bij jongeren, op straat en op tv, maar je ziet het ook in de krant en in de supermarkt: in vergelijking tot tien, twintig jaar geleden krijgen nieuwe producten steeds vaker een Engels klinkende naam en gebruikt men in opvallend veel reclame Engelse slagzinnen.

Nu is de vraag of dat erg is. Vroeger had het Frans een vergelijkbaar hoge status, en het Nederlands heeft dat glansrijk doorstaan. Zo kan ook de Engelse rage vanzelf overwaaien, waarna het Nederlands des te sterker achterblijft met enkele mooie leenwoorden en uitdrukkingen. Aan de andere kant heeft het Engels zich inmiddels een stevige basis verworven als dé wereldtaal – meer dan het Latijn of het Frans ooit heeft gehad. Het is dan ook niet zeker of de invloed van het Engels op het Nederlands van voorbijgaande aard zal zijn en of onze taal veerkrachtig genoeg blijkt om uit zichzelf nieuwvormingen te verzinnen.

Hoe dat ook zij, wij willen taalgebruikers graag helpen om het Nederlands veerkrachtig te houden. Daarom hebben wij binnen de Stichting Natuurlijk Nederlands een lijst opgesteld met Engelse woorden waarvan wij vinden dat men die vaak onnodig gebruikt. Onnodig, omdat er al lang een Nederlands equivalent bestaat, zoals lijfwacht voor bodyguard en streepjescode voor barcode. Of onnodig, omdat er een prachtig Nederlands alternatief voor te maken valt, zoals botsballon voor airbag en hofkenner voor royalty watcher.

Daarmee willen we niet het gebruik van Engelse woorden uitbannen. Woorden als computer en baby hebben hun plaats in het Nederlands inmiddels wel veroverd, terwijl in bepaalde contexten (zoals jongerentaal of informeel taalgebruik) een Engels woord zeker functioneel kan zijn. Maar je hoeft ook weer niet altijd een Engels woord te gebruiken. Er bestaan genoeg flitsende, precieze, grappige of pakkende woorden, slagzinnen en productnamen in het Nederlands. En waar ze er niet zijn, vallen ze zeker te maken.

Deze lijst bestaat uit zo’n driehonderd Engelse woorden of samenstellingen waarvoor we een of meer Nederlandse alternatieven geven. De keuze voor deze alternatieven is ingegeven door vier criteria: het alternatief moet een volwaardig equivalent bieden, en breed bruikbaar, pakkend en welgevormd Nederlands zijn. Een enkele keer hebben we wel gekozen voor woorden of woorddelen met een herkenbaar anderstalige oorsprong, zoals mentor voor coach of controlelijst voor checklist – zoals gezegd, we zijn niet tegen leenwoorden, alleen tegen het eenzijdig en overmatig gebruik ervan.

Met deze lijst beogen we twee dingen. Ten eerste willen we bij taalgebruikers een bewustwording op gang brengen van de mogelijkheden van het Nederlands: het hóéft niet in het Engels. Ten tweede bieden we met deze lijst een hulpmiddel voor taalgebruikers die zoeken naar Nederlandse alternatieven voor veelgebruikt of nieuw Engels, waarmee het hopelijk tot een standaardwerk uitgroeit voor de bewuste taalgebruiker.

Een lijst als deze is dynamisch – dagelijks verschijnen er nieuwe Engelse woorden en duikt er wel ergens een mooi Nederlands alternatief op. Ook zijn er woorden waarvoor wij geen bevredigend alternatief hebben kunnen bedenken; deze probleemgevallen zijn achterin opgenomen. Wij nodigen eenieder van harte uit om Engelse woorden – al dan niet voorzien van een pakkend, volwaardig Nederlands alternatief – aan te dragen voor de volgende editie.

 airbag z.nw. botsballon
 airconditioning z.nw. klimaatregeling
 all-terrainbike (atb) z.nw. terreinfiets
 attachment z.nw. 1 bijlage; 2 aanhangsel [i.c.t.]
 award z.nw. onderscheiding * prijs
 back-up z.nw. 1 ruggensteun; 2 reservekopie
 badge z.nw. 1 naamkaartje; 2 speldje
 banner z.nw. webwimpel * webvertentie
 barcode z.nw. streepjescode
 bestseller z.nw. 1 verkoopsucces * succes(boek, -artikel, -product);
  2  successchrijver
 big bang z.nw. oerknal
 billboard z.nw. reclamebord
 bodyguard z.nw. lijfwacht
 bookmaker z.nw. wedmakelaar
 bottleneck z.nw. 1 flessenhals [verkeer]; 2 struikelblok * breekpunt · knelpunt
 bottom-up b.nw. van onderop
 briefing z.nw. instructiebijeenkomst * instructiegesprek
 browsen ww. webverkennen
 browser z.nw. webverkenner * bladerprogramma
 businessplan z.nw. ondernemingsplan
 bypass z.nw. (ader)omleiding
 callcenter z.nw. 1 belbalie [wordt gebeld]; 2 belbureau [belt zelf]
 cancelen ww afgelasten [voorstelling] * annuleren [vlucht] *  afzeggen [afspraak] * afblazen [inf.]
 captain of industry z.nw. grootindustrieel * bedrijfstopman *  bedrijfstopvrouw
 card z.nw. kaart * pasje
 carport z.nw. autoafdak * autoluifel
 cartridge z.nw. patroon [geweer] * inktpatroon [printer]
 carwash z.nw. wasstraat
 cast z.nw. 1 rolbezetting; 2 spelersgroep
 catwalk z.nw. paradepad * plankier * passerel
 chatten ww. webkletsen * webbelen
 checklist z.nw. controlelijst * (af)vinklijst
 citybike z.nw. stadsfiets
 coach z.nw. 1 mentor * begeleider; 2 tweedeurswagen * tweedeurs-[invullen: automerk]; 3 reisbus
 collector's item z.nw. verzamelaarsobject
 commercial z.nw. reclameboodschap * (reclame)spot(je)
 commitment z.nw. 1 betrokkenheid * verbondenheid; 2 toezegging
 consultant z.nw. (extern) adviseur
 container z.nw. afvalbak
 copywriter z.nw. tekstschrijver
 corebusiness z.nw. kernactiviteiten
 counter z.nw. 1 tegenaanval; balie * toonbank; 2 teller(tje)
 cover z.nw. omslag
 coverstory z.nw. omslagverhaal * omslagartikel
 crash z.nw. 1 vliegtuigongeluk;(ernstige) botsing; 2 (systeem)uitval *  (computer)uitval; 3 beursval
 crashen ww. 1 verongelukken * neerstorten * te pletter slaan; 2   platgaan [netwerk] * vastlopen [computer] *  verongelukken [harde  schijf]
 creditcard z.nw. kredietkaart
 crew z.nw. 1 bemanning; 2 filmploeg
 dashboard z.nw. instrumentenpaneel
 deadline z.nw. aanlevertijd * sluitingstijd * aanleverdatum *  sluitingsdatum [kopij]; tijdslimiet [alg.]
 dealer z.nw. 1 autohandelaar * detailhandelaar; 2 drugshandelaar;  3 (erkend) vertegenwoordiger
 deleten ww. wissen * verwijderen
 design z.nw. vormgeving * ontwerp
 designer z.nw. (industrieel) vormgever * (industrieel) ontwerper
 disk z.nw. schijf(je)
 diskdrive z.nw. schijfstation
 dispenser z.nw. doseerverpakking * doseerflesje
 display z.nw. 1 afleesvenster(tje) * schermpje; 2a uitstalling; 2b   uitstalrek * standaard
 disposable z.nw. wegwerpartikel
 disposable b.nw. wegwerp-
 dug-out z.nw. spelersbank
 e-commerce z.nw. webhandel * e-handel
 e-mail z.nw. 1 netpost * e-post; 2 netbericht * e-bericht
 efficiency z.nw. doelmatigheid
 employability z.nw. inzetbaarheid · emplooibaarheid
 entertainment z.nw. amusement
 exitinterview / exitgesprek z.nw. 1 ontslaggesprek; 2 uitstroomge sprek
 exitpoll z.nw. stembuspeiling
 eyecatcher z.nw. blikvanger
 eye-opener z.nw. openbaring * blikopener * ontdekking
 flashback z.nw. terugflits
 floppy(disk) z.nw. schijfje
 flyer z.nw. strooibiljet
 follow-up z.nw. 1 vervolg(-); 2 vervolgbehandeling
 fulltime bw./b.nw. voltijd(-) * voltijds
 funshoppen ww. plezierwinkelen * pretwinkelen
 gang z.nw. bende
 gate z.nw. poort
 genfood z.nw. genvoedsel
 gentlemen's agreement z.nw. herenakkoord
 ghostwriter z.nw. schaduwschrijver
 girlpower z.nw. meidenmacht
 grapefruit z.nw. pompelmoes
 hacken ww. (computer)kraken
 hacker z.nw. (computer)kraker
 hand-out z.nw. uitreiksel · volgstuk
 handbike z.nw. rolstoelfiets
 handbiker z.nw. rolstoelfietser
 handsfree z.nw. handvrij * handenvrij
 happy hour z.nw. kortingsuurtje * voordeeluurtje
 harddisk z.nw. harde schijf * vaste schijf
 hardliner z.nw. havik
 headhunter z.nw. kaderjager * kaderwerver
 hearing z.nw. hoorzitting
 heat z.nw. (voor)ronde · serie [sport]
 helpdesk z.nw. hulpbalie * hulplijn
 hi(gh)tech bnw toptechnologisch * toptechnisch
 hi(gh)tech z.nw. toptechnologie * toptechniek
 holding z.nw. houdstermaatschappij
 homepage z.nw. thuispagina
 hooligan z.nw. voetbalvandaal
 hot issue / hot item verb. heet hangijzer * topactualiteit
 house-warmingparty z.nw. (huis)inwijdingsfeest * intrekfeest
 hype z.nw. (media)gekte * (media)rage
 hyperlink z.nw. klikverbinding * koppeling
 impact z.nw. invloed * uitwerking * draagwijdte
 impact hebben ww. aankomen * inslaan
 inchecken ww. (zich laten) inboeken * (zich laten) inschrijven
 incrowd z.nw. binnenkring
 intakegesprek z.nw. aannamegesprek * opnamegesprek * inschrijvingsgesprek
 Internet Service Provider z.nw. internetaanbieder
 issue, hot ~  zie hot issue
 item z.nw. onderwerp · punt
 item, hot ~  zie hot issue
 jetlag z.nw. vliegkater
 joystick z.nw. stuurstok * (spel)pookje
 junkfood z.nw. vulvoer
 klantenservice z.nw. klantendienst
 knowhow z.nw. deskundigheid * kennis van zaken
 laptop z.nw. schootcomputer * schoot-pc
 last-minuteboeking z.nw. valreepboeking
 last-minutereis z.nw. valreepreis
 lay-out z.nw. opmaak * vormgeving
 leisurepark z.nw. pretparadijs * megattractiepark
 link z.nw. schakel * verband
 live 1 b.nw. rechtstreeks * direct
 live 2 b.nw. in het echt * in het wild
 live-muziek z.nw. levende muziek
 lobby z.nw. pleitgroep * belangengroep * pressiegroep
 locker z.nw. kluisje * bagagekluis
 magazine z.nw. 1 tijdschrift * blad; 2 rubriek
 mailing z.nw. 1 postreclame; 2 rondschrijven * rondzendbrief
 mailinglist z.nw. verzendlijst
 mailtje z.nw. netberichtje
 mainport z.nw. hoofdhaven * tophaven
 masterplan z.nw. kaderplan
 meeting z.nw. bijeenkomst * vergadering * bespreking
 -minded av. -gezind * -gericht
 mismanagement z.nw. wanbeheer * wanbeleid * wanbestuur
 mountainbike z.nw. klimfiets * bergfiets
 mousepad z.nw. muismat
 multiple choice b.nw. meerkeuze-
 namedropping z.nw. naamsnoeverij * naamsnoeven
 native speaker z.nw. moedertaalspreker
 no-go area z.nw. mijdgebied
 notebook z.nw. zakcomputer
 no-tolerance(beleid) z.nw. geen-pardon(beleid)
 no way verb. geen sprake van
 oneliner z.nw. pakzin, pakkende zin
 outfit z.nw. uitmonstering * uitrusting * uitdossing
 outplacement z.nw. vertrekbemiddeling * uitplaatsing
 output z.nw. 1 productie * opbrengst; 2 resultaat * uitkomst; 3  rendement * (nuttig) effect
 outsider z.nw. 1 buitenstaander; 2 z.nw. buitenkanser [sport]
 outsourcen ww. uitbesteden [werk] * uitlenen [persoon] * detache ren [persoon]
 overdone b.nw. overdreven * té
 overheadprojector z.nw. transparantprojector
 pallet z.nw. laadvlonder * laadbord
 palmtop(computer) z.nw. handpalmcomputer * handcomputer
 parttime b.nw. deeltijd-
 parttime bw. in deeltijd
 password z.nw. wachtwoord
 patch z.nw. herstelprogramma * pleisterprogramma [i.c.t.]
 penthouse z.nw. dakwoning · topwoning
 performance z.nw. 1 voorstelling * uitvoering; 2 z.nw. (manier van)  optreden; 3 prestatievermogen
 pilot z.nw. voorstudie * proefproject
 pilot b.nw. proef-
 pin-up z.nw. prikkelpoes · punaisepoes * punaisekater
 placemat z.nw. tafelmatje
 policy z.nw. beleid
 polls z.nw. peiling(en)
 portable 1 b.nw. draagbaar
 portable 2 z.nw. draagbare radio; draagbare schrijfmachine [enz.]
 portal(-site) z.nw. portaalpagina * startpagina
  · poortweblocatie [i.c.t.]
 prime time z.nw. toptijd * piektijd
 -proof av. -bestendig * -vast
 provider z.nw. (internet-)aanbieder
 quizmaster z.nw. spelleider
 quoten ww. citeren * aanhalen
 reader z.nw. tekstbundel * syllabus * artikelenbundel
 real-life soap z.nw. sleutelgatserie * inkijkserie
 recycled b.nw. kringloop-
 recyclen ww. hergebruiken
 recycling z.nw. hergebruik · kringloop
 relaxen ww. (zich) ontspannen * bijkomen
 research z.nw. (wetenschappelijk) onderzoek * speurwerk
 resetten ww. herstarten
 rollerskate z.nw. rolschaats
 roots z.nw. wortels · herkomst
 royalties z.nw. auteurspercentage
 royalty-watcher z.nw. hofverslaggever · hofkenner  * koningshuisvorser
 running gag z.nw. repeteergrap
 sabbatical (leave) z.nw. sabbatsverlof * opfrisverlof
 safe sex verb. het veilig vrijen * veilige seks
 sale z.nw. uitverkoop * opruiming
 sales z.nw. 1 omzet; 2 verkoop-
 salesmanager z.nw. verkoopleider
 saven ww. opslaan
 scannen ww. inlezen * aftasten
 scanner z.nw. 1 inlezer [ict]; 2 codelezer [alg..]* leespen * leesplaat *  leespistool
 screenen ww. doorlichten
 screensaver z.nw. schermbeveiliger
 sealen ww. infoliën * verzegelen * dichtfoliën
 second opinion z.nw. tweede beoordeling [alg] · tweede diagnose
 selfsupporting b.nw. zelfvoorziend
 selfservice z.nw. zelfbediening * zelfbedieningswinkel
 service z.nw. 1 dienstverlening * bediening; 2 -dienst; 3 opslag  [sport]
 servicebeurt z.nw. onderhoudsbeurt
 sheet z.nw. 1 transparant * projectievel; 2 vel * flap
 shockvertising z.nw. schokreclame * schokvertentie
 shop z.nw. 1 winkel; 2-winkel * -handel * -afdeling * -hoek
 shoppen ww. winkelen
 skate, skeeler z.nw. schaats * lijnrolschaats
 skateboard z.nw. schaatsplank
 skateboarden ww. plankschaatsen
 skaten, skeeleren ww. lijnrolschaatsen
 skyline z.nw. (stads)silhouet * kimlijn
 slipstream z.nw. 1 windschaduw * glijstroom; 2 kielzog
 slogan z.nw. leus * slagzin
 snowboard z.nw. sneeuwplank
 snowboarden ww. plankskiën
 spaceshuttle z.nw. ruimteveer
 speaker z.nw. 1 luidspreker; 2 omroeper
 spin-off z.nw. uitstralingseffect * neveneffect * bijproduct · afgeleide
 stalken ww. belagen * dwangvolgen
 stalker z.nw. belager * dwangvolger
 stand z.nw. kraam
 stand-by b.nw.1 paraat; 2  (in) wachtstand; 3 oproepbaar
 stand-upcomedian z.nw. cabaretstandwerker
 stand-upcomedy z.nw. standwerkcabaret
 statement z.nw. 1 bewering * uitspraak; 2 verklaring
 sticker z.nw. plakker(tje)
 stock 1 z.nw. voorraad
 stock 2 z.nw. aandelenkapitaal
 stockvoorraad z.nw. standaardvoorraad * basisvoorraad
 stopwatch z.nw. stopklokje
 surfboard z.nw. 1 zeilplank; 2 golfplank
 surfen ww. 1 plankzeilen; 2 golfrijden * brandingrijden; 3 webstrui nen * netzwerven [ict]
 survival(tocht) z.nw. overlevingstocht
 switchen ww. 1 overschakelen * omschakelen * overstappen; 2  positiewisselen * van positie wisselen; 3 omzwaaien
 talkshow z.nw. praatprogramma
 taskforce 1 z.nw. gevechtsgroep * speciale eenheid
 taskforce 2 z.nw. taakgroep * stuurgroep * projectstuurgroep
 teamwork z.nw. groepswerk * samenwerking
 thumbnail z.nw. klikplaatje
 ticket z.nw. kaartje * trein-, bus-, vliegkaartje * theater-, bioscoop kaartje
 tiewrap z.nw. 1 zaagtandsluiter * treksluiter; 2 trekboeien
 time-out z.nw. (spel)onderbreking * adempauze
 timesharing z.nw. 1 tijdsdeling * simultaanbediening; 2 deeltijdei gendom
 tool(s) z.nw. gereedschap * instrument(en) * werktuig(en) * hulpmid del(en)
 top-down b.nw. van bovenaf * hiërarchisch
 transfer z.nw. 1 overboeking * overschrijving; 2 (aanvullend) vervoer;  3 z.nw. (spelers)overdracht
 tray z.nw. 1 draagblad * draagplateau; 2 dienblad
 trial and error verb. proefondervindelijk * gissen en missen * gis-  en- mismethode * met vallen en opstaan
 try-out z.nw. proefvoorstelling
 tycoon z.nw. magnaat
 understatement z.nw. onderdrijving
 up-to-date 1 b.nw. 1 bijgewerkt * bij; 2 eigentijds * bij de tijd *  hedendaags
 update z.nw. 1 actualisering; 2 bijgewerkte versie
 updaten ww. 1 actualiseren * bijwerken; 2 bijwerken * herzien
 upgrade z.nw. 1 opwaardering * uitbreiding; 2 z.nw. verbeterde  versie; 3 (klassen)toeslag
 upgraden ww. 1 opwaarderen * uitbreiden; 2 ww verbeteren
 virtual reality z.nw. virtuele werkelijkheid
 voicemail z.nw. spreekpost * stempost
 voice-over z.nw. overstem * commentaarstem
 voucher z.nw. boekingsbewijs * reserveringsbewijs
 wallpaper z.nw. schermbehang
 watermanagement z.nw. waterbeheer
 website z.nw. webstek * weblocatie
 wetland z.nw. drasland * waterland
 wheeler z.nw. rolstoeler * rolstoelsporter * rolstoelatleet
 whiplash z.nw. zweepslagtrauma * nekzweepslag
 whiteboard z.nw. (vilt)stiftbord * magneetbord
 workshop z.nw. 1 werkvergadering * werkbijeenkomst; 2 deelbijeen komst * werkgroep
 worst-casescenario z.nw. doemscenario * rampscenario
 zero-tolerancebeleid z.nw. geen-pardonbeleid
 zipdrive z.nw. zipstation
 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------