Start Feedback Inhoud Personal Coach Contact  

      ADCOMI :   ďAdemkrachtĒ   Mieke Cox        

 

We stegen met een  ZUCHt ...

Ademen gebeurt vaak op een verkeerde manier. Bij kinderen zit de ademhaling vaak hoog in de borst en is ze soms oppervlakkig, waardoor de energie niet op de juiste manier door hun lichaam stroomt. Ademen is niet alleen een proces van de longen, maar ook ťťn van lichaam en geest. Veel lichamelijke en emotionele klachten waar kinderen last van hebben, kunnen verlicht worden door een juiste ademhaling.

Goed ademen

Tijdens mijn individuele sessies "Transformational Breathing" ontdek ik hoe weinig adem kinderen vaak hebben. Daarom wil ik het belang van ademhalingsspelletjes in de klas als tussendoortje aanmoedigen.

Goed ademen moet spontaan gebeuren en het is belangrijk om kinderen te leren voelen waar hun ademhaling zich bevindt. Zich bewust worden van de ademhaling is ook leren voelen wat er zich vanbinnen afspeelt. Kinderen worden op een zachte manier naar hun innerlijke wereld geleid. Deze ervaring zorgt voor innerlijke rust.

Ademhalingsspelletjes kunnen in principe op elk moment van de dag aangeboden worden. Doe het bijvoorbeeld 's ochtends, zodat de kinderen rustig zijn om de dag te beginnen. Verder is het ook aan te raden om deze spelletjes als tussendoortjes aan te bieden. Na een oefening zul je merken dat de kinderen terug rustig zijn en dat hun concentratie is verhoogd. 

Er zijn vier types van ademhalingsoefeningen, die al dan niet in combinatie met elkaar aangeboden kunnen worden. We geven bij elk type een paar voorbeelden van activiteiten.

Type 1: De adem ontdekken

Ballonnen opblazen

De kinderen en ik zitten samen in een kring op een matje. Onze schoenen zijn uit en er staat rustige muziek op. Kiki, de relaxatiepop, zit op mijn schoot. "Ballonnen!", roept Kiki. Hij tovert ze tevoorschijn. "Opblazen!", roept Koen. Een goed idee. Elk kind krijgt een ballon en gaat aan de slag. Het lukt niet even goed bij iedereen om de ballon op te blazen. 
Dat roept spontaan vragen op:
"Hoe komt het dat het niet lukt? Wat heb je nodig om de ballon op te blazen? Waar haal je die lucht?" Bij Brecht lukt het van de eerste keer: "Ik doe (ademt in) en blaas diep in de ballon." De andere kleuters proberen ook veel lucht naar binnen te laten komen en de ballonnen worden opgeblazen.
De leidster laat ballonnen vliegen voordat ze dichtgebonden
zijn. Ook daar wordt over nagedacht: "He, die ballon is nu plat, daarnet was hij nog dik en rond.  Hoe kan dat?"
"Het is eruit gevlogen!", roept Ruben.
"Wat blazen jullie in de ballon opdat hij dik wordt?"
"Lucht!"
"Wat doen we om lucht in de ballon te krijgen?"
"Ademen."
"Wat is ademen? Hoe doen we dat?"
Koen ademt demonstratief in en uit en de anderen
volgen. "Kunnen we ook rustig in- en uitademen?" Louise legt haar handen op haar schoot en ademt spontaan rustig in en uit door haar neus. Ruben vindt dat moeilijk en het duurt even voordat hij rustig mee kan ademen. Ik ga bij hem zitten en vraag hem om mee te ademen. Ik zorg voor contact en leg mijn hand op zijn buik.

Pingpongrace

De leidster neemt een pingpongballetje en blaast ertegen. "Hoe komt het dat het balletje verder rolt?" "Door de lucht", antwoordt Brecht en hij begint heel hevig tegen het balletje te blazen. Hij toont dat hij heel veel lucht naar binnen hapt. "ja, inderdaad, als je veel inademt, kun je ook meer uitademen." De kinderen mogen om beurt blazen. Ze proberen om zo hard te blazen dat het balletje van de trap rolt. Bij Pauline lukt het niet meteen.lk vraag haar dieper in te ademen. Het lukt en er verschijnt een glimlach op haar gezicht. 

Adem leren doseren

Laat de kinderen veertjes, watjes of gekleurde papiertjes met een rietje wegblazen, eventueel naar een afgesproken doel. Het rietje zorgt ervoor dat de adem wordt gedoseerd. Doe dit op rustige muziek. Laat de kleuters eerst met het rietje experimenteren zodat ze zich even kunnen uitleven. Dat kan ook in de waterbak: eerst experimenteren om dan nadien rustig golfbewegingen te blazen in het water. Ook bij zingen moet de ademhaling gedoseerd worden.

Type 2: De adem voelen

"Als je diep in- en uitademt, wat voel je dan? Waar beweegt je lichaam?" De kinderen mogen gaan liggen en er wordt een veertje op hun buik gelegd. Er wordt rustige muziek opgezet en de leidster vraagt om rustig in en uit te adem en en om te voelen wat er met het veertje gebeurt. Bij sommige kinderen gaat de borstkas op en neer, bij andere kinderen de buik.

Oefeningen met een pa.rtner

Laat de kinderen per twee gaan zitten en geef hen een zacht balletje. Het ene kind ligt op de buik en het andere kind rolt met het balletje over de rug van het eerste kind terwijl het zachtjes in- en uitademt. Vraag hen na de oefening hoe dit aanvoelt.
"Is het fijn als je het balletje over je rug voelt rollen?"
"Wie vind dit niet leuk?" "Hoe voelt je rug nu?"
Vervolgens gaat de ene kleuter met zijn rug op de
rug van de andere liggen. We doen opnieuw een ademhalingsoefening. Het is de bedoeling om de ander naar omhoog te ademen. Het is een heel bijzondere ervaring iemand om anders omhoog te duwen, enkel met je ademhaling. Het is een basis voor assertiviteit: ik kan de ander wegduwen, ik heb kracht. Je zult merken dat dit niet voor elke kleuter even eenvoudig is. Probeer hen toch te stimuleren om het even vol te houden.

NeuriŽn

De leidster begint een liedje te neuriŽn en de kleuters doen automatisch mee. Wijs hen erop dat je bij het neuriŽn je mond moet dichthouden. Laat de kleuters neuriŽn nadat ze diep hebben ingeademd. "Wanneer kun je niet meer neuriŽn? Als je adem op is!"
Laat de kleuters neuriŽn met hun handen
op hun oren. Klinkt dat hetzelfde? Je kunt de kleuters ook aan hun stembanden laten voelen tijdens het neuriŽn. Ze zullen zo de trilling voelen.

Type 3: De adem (ver)plaatsen

Van borst- naar buikademhaling

Laat de kleuters in kleermakerszit zitten en vraag hen om de ogen te sluiten en mee in en uit te ademen op jouw tempo. "Leg je handen op je lichaam. Waar beweegt je lichaam?" Koen houdt zijn hand op zijn borstkas en Brecht roept: "De buik gaat naar omhoog!" Sommige kinderen zullen inderdaad eerder borst dan buikademhaling ervaren. We proberen daarom de ademhaling naar de buik te verplaatsen. "Voelen jullie adem in je borst? Als je inademt, dan kun je de adem ook naar je buik brengen." De leidster doet het voor: "Leg je handen eens op je buik en voel of je de adem naar je buik kunt brengen. Sluit je ogen. Adem zachtjes in en uit en voel je adem. Hoe voelt dat?" Daarna mogen de kleuters gaan liggen en wordt er een pluimpje of een ander licht voorwerp op hun buik gelegd. Op een teken van de leidster adem en de kinderen diep in en proberen ze het pluimpje met hun buik naar boven te duwen

Ademmeditatie

De kinderen liggen op een matje of een kussen. Leg een beertje of een watje op hun buik. Vraag hen om rustig mee te ademen. "We ademen in door de neus en terug uit door de mond. We adem en rustig in en brengen de adem naar de buik. Probeer je adem te voelen. Adem rustig terug uit. Als je inademt, gaat het beertje omhoog en als je uitademt weer omlaag." Als de kinderen de adem al goed naar de buik kunnen brengen, kan er overgegaan worden tot zitmeditatie. Je kunt hen vragen om in kleermakerszit te zitten en de handen op de buik te leggen zodat ze kunnen voelen of hun adem tot in de buik komt. Belangrijk is dat je de kinderen achteraf bevraagt:   "Wat voelde je? Waar voelde je de adem? Wat doet dat met je?" Door deze ervaringen te delen, leren kinderen zich bewust worden van wat bewust ademen teweegbrengt in het lichaam. Deze stap mag zeker niet vergeten worden, want het is pas wanneer kinderen bewust zijn van wat het teweegbrengt, dat ze het ook gaan gebruiken in moeilijke situaties. Je kunt deze meditatie uitbreiden en de adem naar de verschillende lichaamsdelen laten brengen. 
Mindfulness is ook een prachtige manier om voeling te krijgen met de adem en het lichaam. Filosoferen is een mooie start om te mediteren: "Wanneer rusten gedachten? Wanneer denken we niet? Wat betekent het woord 'rust' voor jou?"

Type 4: Spanning en ontspanning

Om spanning en ontspanning te vergelijken, doen we oefeningen om onze hartslag te verhogen. De bedoeling is dat de kinderen ervaren dat de inspanning ervoor zorgt dat we ook vlugger in- en uitademen.

Step aerobics

Zet ritmische muziek op en doe allerlei pasjes op het ritme. De kleuters doen spontaan mee. Doe verder tot jullie echt moe worden, tot jullie 'geen adem meer hebben'. Na de inspanning mogen de kleuters uitrusten op hun matje. Verduister het lokaal een beetje en laat de kleuters in kleermakerszit zitten. Nestel jezelf tussen de kinderen en geniet van de rust en de stilte. Vraag hen om de handen op hun buik te leggen en na het belletje even naar het volgende gedicht te luisteren.

Adem in en uit.
De adem stroomt binnen.
 
Naar je hart, je buik.

Zachtjes op en neer.
Ik adem in en uit.

Ben je moe, gespannen?
Voel je het in je lichaam?
Is er blijheid, boosheid, verdriet, angst?
Voel het in je adem.
In en uit.
In en uit.

(Iaat ze gedurende een minuut in- en uitademen)

Ga naar je adem iedere keer als je verdriet hebt of boos bent.
Ga naar je adem als je bang bent.
Ga naar je adem als je blijheid wilt voelen.
Voel de rust.
Adem in en uit.
In en uit.
In en uit.

(gedurende een minuut)

Weet dat je iedere keer terug naar je hart kunt
gaan en dat alles oke is.
Adem in en uit.
In en uit.
In en uit.
In en uit.

Laat daarna het belletje horen en observeer de kinderen.

Na een ademhalingsoefening zul je merken dat de kinderen terug rustig zijn en dat hun concentratie is verhoogd.

Tips en aandachtspunten:

  • Start met eenvoudige ademhalingsspelletjes.

  • Speel in op de reacties van de kinderen en praat over wat ze voelen. 

  • Zorg voor een aangename ruimte die je eventueel wat kunt verduisteren.

  • Accepteer dat sommige kinderen dit stap voor stap moeten leren

  • Werk met korte momenten

  • Zorg, indien nodig, eerst voor ontladingsmomenten zodat onrustige kinderen het gros van hun energie al kwijt zijn.

  • Doe enkel de spelletjes waar je jezelf goed bij voelt, pas dan kan het bij de kinderen iets teweeg brengen.

  • Er zijn heel wat boeken op de markt van relaxatie en ademhaling.

Op eigen tempo:

Het is heel belangrijk dat je in je achterhoofd houdt dat elk kind op zijn eigen tempo deelneemt en dat het voor sommige kinderen heel moeilijk is om tot rust te komen. Oordeel niet, accepteer het en verwoord het. "Ik voel dat je het moeilijk hebt om je ogen te sluiten." Zo maak je kinderen bewust van wat zij als moeilijk ervaren, zodat ze ermee om kunnen gaan. Leer kinderen naar binnen surfen om te voelen. Wat voel ik, wat wil ik? Zo leren ze om dit tot uiting te brengen en kunnen ze groeien vanuit hun centrum, met hun innerlijke groeikracht op hun eigen ritme en tempo.

Waarom?

Door ademhalingsoefeningen als spelvorm aan te bieden, leren kinderen hun ademhaling te sturen over heel het lichaam. Diep naar de buik ademen is een manier om terug rust te brengen in je lichaam en je geest. Wanneer een kind ontdekt dat in de ontspanning van de ademhaling een stuk vertrouwen en veiligheid ligt, kan het het masker van veilig of hevig gedrag laten vallen en leert het zichzelf tot rust brengen via de ademhaling. Als leerkracht hebben we de taak om het welbevinden en de betrokkenheid van kinderen te verhogen. Ademhalingsspelletjes zoals hierboven beschreven, zijn een ideale activiteit om kinderen te leren omgaan met wat ze voelen en ervaren.

Via volgende link kan je het volledige artikel lezen dat ik geschreven heb in het vakblad Kleuters en ik. Driemaandelijks tijdschrift - september - oktober - november - JG 26 - afl. 1 - 2009 - 2010 - P2A9712 - Afgiftekantoor Aarschot 1  
Kleuters en ik.pdf
Ervaringsgericht werken met jongere kinderen.

 
U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze website verzenden aan dirkodeurs@hotmail.com.
Laatst bijgewerkt: 24 januari 2010