naar volgende
pagina
Inleiding
- Frankrijk - Leopold - België
- België 2 - Vlaanderen
- 1830 - Besluit -
Portici -
1. Een vergeten huwelijk
Het Rampjaar 1830. Léopold I en Karoline Bauer Een
vergeten huwelijk.
De eerste "koning der Belgen": weduwnaar van de
Engelse troonopvolgster. Was Charlotte niet gestorven, hij zou
ongetwijfeld als prins-gemaal van de Britse heerseres een belangrijke
politieke rol gespeeld hebben.
Leopold I, echtgenoot van de Franse prinses
Louise-Marie van Orléans: een politiek huwelijk. Maar een ander
huwelijk van Leopold van Saksen Coburg wordt blijkbaar vergeten; zijn
kortstondige echtverbintenis met de jonge Duitse toneelspeelster
Karoline Bauer. Een morganatisch huwelijk, waarop mijn aandacht
gevestigd werd door een
artikel van J.B. (Jan Brans) in de "Standaard" van 13 januari 1966. Ook
Theo Aronson schreef erover in zijn boek "De Coburgs van België".
het is een merkwaardig verhaal, waardoor men de mens in koning Leopold
I beter leert kennen. Voor dit artikel gebruikten wij vooral de
mémoires van Karoline Bauer zelf: "Aus meinem Bühnenleben",
(Kiepenheuer Verlag, Weimar 1917).
In
september 1828 was de jonge actrice Karoline Bauer opgetogen toen zij
vernam dat een goedbekende van haar moeder: prins Leopold van
Saksen-Koburg, te
Potsdam aangekomen was en een voorstelling zou bijwonen. Leopold,
weduwnaar,
was toen 38 jaar; Karoline was er 21. Zij zag inderdaad de prins, eerst
door het zogenaamde leeuwenoog in het gordijn voor de scène. Zij
was onder de indruk; hij was groot en slank en droeg een fraaie rode
(Britse) uniform. Zijn bleek gelaat scheen haar edel toe. Hij had kort
zwart haar en grote, donkere, melancholische ogen. Zijn gelaat was
veeleer interessant dan schoon. Wat haar ook trof, terwijl zij hem
bekeek _ hij zittend op de eerste rij neven de koning van Pruisen: et
vermoeide in zijn houding en blik.
DE
PRINS OP BEZOEK.
Leopold
zag die avond Karoline in een betoverend dansnummer. De volgende morgen
liet hij vragen of hij de "Frau Rittmeisterin" (Karolines moeder,
weduwe) en haar dochter een bezoek mocht brengen .
Dat mocht. De prins
kwam, niet in een hofkoets maar in een gewone huurkoets. Blijkbaar
wilde, de méér dan voorzichtige, zich niet compromitteren
door een
bezoek aan een toneelspeelster! Bij dit laatste bezoek maakte hij op
Karoline niet dezelfde overweldigende indruk als de avond tevoren. hij
droeg nu niet meer het schitterende uniform maar een, van onder tot
boven,
toegeknoopte lange zwarte overjas. Zij zag nu dat hij een pruik droeg.
Goed gemaakt, maar toch een pruik. De bleke vermoeide man deed haar
veeleer
denken aan een vijftigjarige pedante kamergeleerde dan aan een
levenslustig
prins van 38 jaar. Maar hij lachte bemoedigend. En zijn grote,
melancholische
ogen "boeiden" de jonge vrouw.
"ARME
ZWAARBEPROEFDE MAN"
Na een
hoffelijk en vriendelijk gesprek met de moeder en dochter samen, vroeg
Leopold of hij Karoline alléén mocht spreken. Dat
mocht. Moeder kon het gesprek volgen, want de deur tussen de twee
kamers
bleef open. De prins ondervroeg Karoline over haar loopbaan, inkomsten
en vooruitzichten. Tenslotte vroeg hij haar of zij bereid zou zijn om
te trouwen met een eenzame, vermoeide, zwaarbeproefde man die dikwijls
benijd werd maar even dikwijls ongelukkig was. Wat ‘n belevenis voor
beide vrouwen! De moeder van Karoline meende dat haar dochter slechts
bij zichzelf en bij haar oom; Kristiaan Frederick Stockmar, de
vertrouwensman
van de prins, kon te rade gaan. De prins, zei Stockmar, wenste stil,
huiselijk
huwelijksgeluk. Hij had na de dood van zijn vrouw menig liefdesavontuur
gekend om zich te amuseren, niet om zich te binden. Dat was zeer
nadelig
voor lichaam en ziel. Schone, voorname dames hadden hun netten
gespannen
voor hem maar dat had tot niets geleid. Karoline moest ook weten dat
prins
Leopold niet rijk was maar zeer zuinig. Nù scheen hij, volgens
zijn
vertrouwensman, ernstig verliefd te zijn.
Saksen Coburg
|
HUWELIJK MET
DE LINKERHAND.
Indien
Karoline erin toestemde met hem te trouwen, zou het een zogezegd
huwelijk met de linkerhand zijn, een morganatisch huwelijk Men zou in
alle stilte trouwen. Karoline zou de titel van gravin Montgomery
krijgen, maar ook dàt in alle stilte. Het huwelijk mocht niet
bekend worden, want dan zou Leopold het jaargeld verliezen dat hij in
Engeland genoot als
weduwnaar van de troonopvolgster, en eveneens de positie die hij daar
innam. Overigens - Stockmar was eerlijk - reeds sedert drie jaar werd
Leopold de kroon van Griekenland in het vooruitzicht gesteld. De
onderhandelingen
daarover waren hervat. Indien Leopold koning van Griekenland werd, zou
hij onmogelijk een morganatische echtgenote kunne meenemen. De politiek
zou dan de wet stellen en gebieden dat Leopold een echte koningin zou
meebrengen voor de Grieken. In dat geval zou het geheime huwelijk
tussen
Karoline en de prins in alle stilte ontbonden worden. Immers: enkel
voor
God en de naaste verwanten zou Karoline, indien zij in het huwelijk
instemde,
de gade van Leopold zijn. Indien het huwelijk met kinderen gezegend
werd
(hetgeen Stockmar niet hoopte), zouden die de graventitel van hun
moeder erven en financieel behoorlijk verzorgd worden. Zoals er ook
voor Karoline financieel zou gezorgd worden indien haar echtverbintenis
met de prins
na kortere of langere tijd ontbonden werd.
Wat kon Stockmar dus
beloven?
Voor Karoline levenslang verzekerd, financieel zorgeloos bestaan, maar
ook niets meer! Want, waarschuwde hij, Leopold is onstandvastig in de
liefde. Wat dan?
De volgende dag
hadden Karoline en haar moeder een geheime ontmoeting met prins
Leopold in een landhuis in de omgeving van Coburg. De prins was
vriendelijk,
ja hartelijk. Karoline vond hem jeugdiger en frisser, meer onbevangen
en ongedwongen. Hij omarmde en kuste haar en verklaarde zijn
liefde.
LACHEN EN
WENEN.
Karoline
aarzelde nochtans om met Leopold te trouwen, gezien de mogelijkheid dat
hij
koning van Griekenland zou worden. Haar moeder drong er echter op aan
dat zij hem toch zou huwen. Den eens: een financieel onbezorgde
toekomst, in ieder geval! Dezelfde avond nog schreef Karoline een
ontslagbrief
aan de directeur van het theater waaraan zij verbonden was. Zij moest
op reis en optreden als gast in verschillende vreemde steden schreef
zij. Het ontslag werd geweigerd, maar haar moeder wist een invloedrijke
vriend ertoe te brengen de zaak voor te leggen aan de koning van
Pruisen.
De vorst bemoeide zich ermee en de actrice bekwam haar ontslag de 14de
mei
1829. Zij lachte en weende. Behalve een drietal mensen, waaronder de
koning
van Pruisen, wist niemand dat zij naar Engeland reisde en met welke
plannen.
PRACHTIGE
GOUDEN KOOI.
Stockmar
had voor geld gezorgd en de twee vrouwen reisden naar Engeland. Zij
werden zeer mooi en comfortabel gehuisvest in een cottage in Regent
Park op veertien mijlen van Londen. Het was er fraai en aangenaam maar
Karoline voelde zich als in een gouden kooi. Zij en haar moeder
beseften dat zij zich dat zij geheel op de genade en ongenade in de
handen van
Leopold waren.
De eerste dag
kwam Kristiaan Stockmar op bezoek. Zijn meester liet de dames groeten
en welkom heten, zie hij. Hij was hen niet komen begroeten bij hun
aankomst omdat hij door mondaine verplichtingen weerhouden was: een
diner bij
de hoogste adel. Karoline was zeer ontgoocheld en boos en verborg dat
niet. De prins had haar en haar moeder in Kales en Londen toch een
eenvoudig
welkomswoord kunnen zenden? Stockmar antwoordde dat de prins zeer
voorzichtig
was; Eérst komt de politiek en dan de liefde. Karoline's moeder
zei: had je in Koburg zo gesproken dan zouden wij hier nu niet zitten!
Tegen zeven uur ‘s avonds kwam Leopold per rijtuig op bezoek. Hij was
zò aangekleed en hoog dichtgeknoopt dat hij als het ware vermomd
leek. De begroeting was niet hartelijk. Karoline meende in hem "een dor
hart" te voelen. Zij verweet hem dat zij alles op het spel gezet had,
ook
haar kunstenaars loopbaan, en dat hij nu zo koel was. Zij wilde de
volgende
dag terugkeren naar Duitsland!
Leopold werd
teder. Karoline weende, en na deze eerste "storm" waren zij opnieuw
verzoend.
|
WANTROUWEND EN
PEDANT.
Bij
Karoline bleef nochtans de ontgoocheling bestaan. Zij leerde nu een
wantrouwende, onvoorzichtige en pedante Leopold kennen. Ook haar oom
Stockmar scheen veranderd. Hij was zenuwachtig, ontstemd, ontevreden
over
zichzelf en over Leopold en Karoline. Evenals in de laatste meidagen
kwam
Leopold in juni dagelijks op bezoek in de cottage. Twee plechtige, voor
Karoline vervelende uren. Zij speelde piano, zong, las voor uit romans.
En de prins van Saksen-Koburg, ex-gemaal, Britse veldmaarschalk,
Griekse kroonpretendent, drizzelde! Aronson beschrijft op bladzijde 20
dat spel als: "het verpulveren van goud en zilverdraad, van kwasten,
epauletten en
Brandebourgs"! Zo gingen in juni dagelijks uren voorbij, en verder
gebeurde er niets. Door haar moeder werd Karoline tot geduld
aangespoord. Tenslotte stelde Stockmar de prins een ultimatum. trouw
met haar of wij gaan terug! De volgende dag was Leopold daar, als het
ware geheel veranderd. Niet meer lethargisch afwachtend; diplomatisch.
Hij sprak opnieuw over liefde zoals in Berlijn en bij de ontmoeting
nabij Koburg. Hij vergat zijn pedantisme en (één dag!)
het drizzelen. Karoline vond hem opnieuw beminnelijk en was ervan
overtuigd dat hij haar beminde.
HUWELIJK.
De 2de
juli 1829 trouwde prins Leopold in de cottage met Karoline Bauer, in
een heel eenvoudige plechtigheid - eigenlijk in’t geheel
géén plechtigheid. Stockmar had een huwelijkscontract
geschreven, waardoor
Karoline de titel "gravin Montgomery" kreeg en een bescheiden jaargeld.
En zo was Karoline dan getrouwd met Leopold, verbonden niet door een
sacrament,
zoals bij de katholieken, maar door een huwelijksverdrag dat "een
natuurlijke, door God gewilde verbinding" bekrachtigt.
WITTEBROODSWEKEN.
Leopold
was de eerste weken stralend, levendig en fris, gelukkig. Niet meer
pedant. Hij drizzelde niet meer. Integendeel, hij zong duetten met
Karoline en speelde biljart met haar. Zelfs wandelde hij bij
avondschemering met haar in het park dat de cottage omgaf. Maar na de
maand juli reisde Leopold naar Karlsbad, voor een kuur. Karoline reisde
als gravin Montgomery met haar moeder naar Parijs. Half november kwam
ook Leopold naar Parijs. Hij verbleef in een ander hotel (geheim
huwelijk) en bracht dagelijks een kort bezoek aan zijn vrouw.
Begin december vertrok Leopold met Stockmar naar Engeland, en
Karoline...bleef alleen achter in Parijs, waar zij met haar moeder zeer
droevige kerstdagen doorbracht. Plots kwal er een "bevel" om naar
Engeland terug te keren. Maar nooit in haar leven beleefde zij een zo
droevige oudejaarsavond als die 31ste december 1829 in de cottage met
haar moeder, terwijl haar man in Londen was.
GROOTVADERLIJKE
BEGROETING.
Op
nieuwjaarsdag 1830 kwam Leopold te vier uur ‘s namiddags op bezoek,
ingeduffeld zoals een grootvader. Grootvaderlijk ook waren begroeting
en gesprek. Geen spoor meer van levensfrisheid, liefde, huiselijke
warmte. Karoline speelde en zong gedurende een half uur, terwijl
Leopold in bontmantel en met bontlaarzen voor het haardvuur zat. Het
diner was ongezellig.
Tot een écht gesprek kwam het niet. Na het diner las Karoline
voor
uit een roman en Leopold drizzelde. helemaal "Grootvader" , volgens
zijn
vrouw in haar mémoires. En toen hij te zeven uur vetrok, leek
hij
tevreden.
Zo vergingen de
dagen. Met de ene hand reikte Leopold en Stockmar naar de kroon van
Griekenland, met de andere hand hadden zij Karoline naar Engeland
gehaald, wetend (aldus de ontgoochelde vrouw) dat zij niet beiden
tegelijk konden vasthouden, dat een van beide moest afgestoten worden:
de kroon of Léopold’s geheime liefde. Beiden waren diplomaten,
met koele diplomaten ogen,
volgens Karoline, die zichzelf later beschouwde als speelgoed,
gedurende
enige uren, voor een zich vervelende pedant.
HET LIED IS
UIT.
Over de
Griekse plannen van Leopold wist Karoline maar weinig. Terwijl zij in
Parijs was, waren de besprekingen over de Griekse kroon opnieuw
begonnen. In februari 1830 waarborgden Rusland, Frankrijk en Engeland
de onafhankelijkheid van Griekenland, onder een christelijke koning. De
kroon werd Leopold officieel aangeboden. Karoline was opgetogen toen
ook oom Stockmar het haar vertelde. Zij zou opnieuw vrij zijn!...Daarna
kwam de weemoed. Zij voelde zich ontgoocheld. Een korte geluksdroom was
voorbij. Toch begroette zij haar man hartelijk en ontroerd als de
toekomstige
koning van Griekenland. En hij...sprak niet over de nakende scheiding,
over hun uit-elkaar-gaan. Neen, hij sprak over wat Griekenland voor hem
zou betekenen.
Einde
mei1830 kwam het nieuws dat Leopold toch geen koning van Griekenland
zou worden. Karoline zou dus in Engeland blijven. Nu was zij
ontgoocheld. Leopold zei haar geen woord als uitleg of
verontschuldiging maar deed alsof er niets gebeurd was, en Karoline
voelde zich opnieuw vernederd.
Omwille
van een broer van haar, die in financiële moeilijkheden verkeerde,
kwam het tot een scène tussen haar en oom Stockmar, tussen haar
en Leopold. En dàn was het uit! Karoline en haar moeder
vertrokken naar Duitsland om nooit meer naar Engeland terug te
keren.
HUWELIJK
ONTBONDEN
In het reeds vermelde artikel van J.B. lezen wij dat in ieder geval
werd het morganatisch huwelijk van de prins van Saksen-Koburg met
Karoline Bauer - beiden waren evangelisch - in 1831 ontbonden. De
ONVERWACHTE
kans koning der Belgen te worden dwong de prins tot die stap. Afgezien
van andere, politieke, financiële, opportuniteitsredenen, moest
hij
ook rekening houden met Frankrijk, dat zijn toestemming tot de
troonsbestijging
van de Saksen-Koburger afhankelijk maakte van zijn verloving met
Louise-Marie,
de dochter van Louis-Philippe".
De Bruyne
"'t Pallieterke" Louis Philippe had Charlex X in juli 1930 van de troon
gestoten en was voorstander tot een terugkeer naar de principes van de
Franse Revolutie en het herstel van de grenzen tot aan de Rijn dus het
aanhechten van La Belgique. Uiteindelijk konden Pruisen en vooral
Rusland dat een opstand in het Polen van 1830 moest onderdrukken niet
ingrijpen om de Nederlanden te beschermen vooral omdat Frankrijk en
Engeland voorstanders waren van een onafhankelijk Belgie.
|
|
De huidige Koning van België stamt
af van een lid van het Nederlandse huis van
Oranje-Nassau
.
Prins Willem Frederik Karel van
Oranje-Nassau(1797-1881) en Prinses Louise Augusta Hohenzollern
(1808-1870) kregen 1 kind:
Louise van
Oranje-Nassau
(1828-1871) werd geboren als dochter
van Prins Willem Frederik Karel van
Oranje-Nassau (1797-1881) en Louise Augusta van Pruisen
(1808-1870).
Prins Willem Frederik Karel van Oranje-Nassau was de
broer van Koning
Willem II der Nederlanden (1792-1849).
Louise Augusta van Pruisen was de nicht van Prins
Willem Frederik
Karel. De vader van Prins Willem Frederik Karel, Koning
Willem I
der Nederlanden (1772-1843), was ook getrouwd met zijn nicht Frederika
Louise Wilhelmina van Pruisen (1774-1837).
Louise van Oranje-Nassau (1828-1871)
trouwde in 1850 met Karl XV van
Zweden and Noorwegen, (1826-1872). Zij kregen 2 kinderen:
Karl Oscar van Zweden (1852-1854).
Louisa van Zweden (1851-1926). Louisa
trouwde in 1869 met Frederik
VIII van Denemarken (1843-1912) en zij kregen de volgende kinderen:
1) Christian X (1870-1947), Koning van Denemarken. Hij trouwde
in 1888
met Alexandrina von
Mecklenburg-Schwerin
(1879-1952), zij zijn de stamouders van de huidige Deense Koningin.
2) Haakon VII (1872-1957), Koning van Noorwegen. Hij trouwde in
1896 met Maud van Great-Britain
(1869-1938). Zij kregen
een kind, Olav V (1903-1991) Koning van Noorwegen. Hij trouwde
in 1929
met zijn
nicht Martha van Zweden (1901-1954),
zij zijn de
ouders van de huidige Koning van Noorwegen.
3) Louisa van Denemarken (1875-1906). Zij trouwde in 1896 met Frederik
von Schaumburg-Lippe
(1868-1945).
4) Harald van Denemarken (1876-1949). Hij trouwde in 1909 met Helena
von
Holstein-Sonderburg-Glucksburg (1888-1962).
5) Ingeborg van Denemarken (1878-1958).
Zij trouwde in 1897 met Karl
van Zweden (1861-1951) en kregen
de volgende kinderen:
. Margareta van Zweden (1899-1977). Zij
trouwde in 1919 met Axel
van Denemarken (1888-1964)
. Martha Sophia Louisa Dagmar Thyra, Bernadotte
van Zweden
(1901-1954) trouwde in 1929 met Olav V
Glücksburg Koning van Noorwegen (1903-1991).
Zoon: Harald
V Glücksburg, Koning van Noorwegen (1937- )
. Astrid
van Zweden
(1905-1935) trouwde in 1926 met Koning Leopold III van
België
(1901-1983).
De overleden Konigin Astrid stamt dus af
van Louise van Oranje-Nassau (1828-1871)
|
Er is iets hallucinants te
ontwaren in een zogezegde Volksopstand ter herwinning
van de vrijheid, waarin het Volk de eigen historische Volkstaal
vernietigt. Ook dit maakt de opstand
van het Belgische Volk onwaarschijnlijk uniek
in de geschiedenis.
Was het een STAATSGREEP of een
opstand?
1518, "Onse
ghemeene Nederlandse Tale”.
OMNI
BELGICA LIBERTAS AURO PRETlOSlOR
(DE
NEDERLANDSE VRIJHEID IS KOSTBAARDER DAN ALLE GOUD).
1673
|
|
|
|