De ch'ti-rage in Frankrijk

Flandris > nederlands> Ch'ti

 

 

 

 

Bienvenue chez les Ch'tis, een film van Dany Boon, is uitgekomen in 2008 en is in Frankrijk recordhouder inzake entreegelden voor een Franse film.

Voor deskundige filmbesprekingen raadpleegt men best de gespecialiseerde literatuur.

Hier een korte impressie. Wie op zondagnamiddag, voorzien van een grote zak snoep, met de kinderen naar deze film wil gaan zien en zijn verstand op nul zet, kan best een paar aangename uren beleven. En achteraf kan men dan met de kinderen lol tappen door te proberen om ook zo te spreken. Er zijn nog andere Franse komische films die geen artistieke uitblinkers zijn. Tenslotte zullen die miljoenen mensen die de film gaan bekijken niet allemaal ongelijk hebben.

 

We kunnen de makers van de film er moeilijk van verdenken de bedoeling gehad te hebben een historische documentaire te willen maken. Maar de film maakt wel enkele spijtige blunders, die speciaal op dit moment ongelegen komen.

 

Ch'ti is een spotnaam voor Picardisch of Picardisch dialect. Los van het feit dat het redelijk respectloos is naar de Picardiërs zelf om ze met die naam aan te spreken, is het vanuit taal-historisch standpunt een grove fout om de film te situeren in Vlaams gebied, meer bepaald in Sint-Winoksbergen.

 

De taalgrens Frans-Nederlands is in de loop van de eeuwen steeds meer naar het noorden opgeschoven. Voor een overzicht verwijzen we naar een artikel in Wikipedia.

Vanaf de Franse Revolutie en in de negentiende en twintigste eeuw heeft de Franse overheid haar uiterste best gedaan om de Nederlandse taal en cultuur te bestrijden. Lees ondermeer deze tekst op een Canadese site. Zowel het Vlaams als het Picardisch als het Bretoens en nog vele andere regionale talen in Frankrijk moesten wijken voor het Frans. Nu is er op veel plaatsen slechts een minderheid die nog de regionale taal spreekt.

 

De laatste jaren is er in Frankrijk evenwel een heropbloei van de aandacht voor de regionale talen; ook voor het Nederlands. In die context is het dan wel bijzonder spijtig wat er via die film 'Bienvenue chez les Ch'tis' gebeurd is. Nadat de Franse staat twee eeuwen gedaan heeft alsof het Vlaams niet bestond gaat die film dat nu nog eens dunnetjes overdoen door te gaan beweren dat er in Zuid-Vlaanderen Picardisch gesproken wordt als regionale taal. Conclusie: In Frankrijk wordt er geen Vlaams of Nederlands gesproken.

 

Heel die visie wordt dan ook nog eens gepromoot door de grootste regionale krant 'La voix du Nord' die ressorteert onder de Belgische groep Rossel waartoe ook Le Soir behoort.

 

Sint-Winoksbergen

 

 

Wanneer men in het Arrondissement Duinkerke niet het standaard-Frans spreekt, maar een regionale taal dan is dit anno 2008 Vlaams of Picardisch in de gebieden aangeduid op de kaart hiernaast.

In de Grijze zone spreekt men Vlaams als regionale taal.

In de Groene zone spreekt men Picardisch als regionale taal.

Klaarmares, dat eigenlijk tot het département Pas-de-Calais hoort, werd in het grijs toegevoegd.

De gemeenten werden telkens als geheel groen dan wel grijs ingekleurd. Dit geeft op een paar plaatsen grillige effecten in de voorstelling. (Broekburg en Holke werden hier als Picardisch ingekleurd, maar zijn gedeeltelijk Vlaams)

(bron: Frans-Vlaanderen in het Nederlands en Wikipedia)

 

De ch'ti-rage zal men niet terugdraaien, maar het zal belangrijk zijn om gebruik te maken van de toegenomen aandacht voor de regio om de feiten in de juiste context te plaatsen.

 

Wie meer wil lezen over de problematiek en over de gevoelens die de ch'ti-rage loswoelt bij de Vlamingen in Frankrijk, kan best eens wat surfen op het forum Frans-Vlaanderen in het Nederlands - La Flandre française en Néerlandais.