Home			Terugbetalingsprocedure Alzheimer-medicatie
Wegwijzer	Indicateur
Pointer	Zeiger
Opleiding	Indicador
Formation	Psych-Index
Agenda	Bibliotheek		KlinPsy – dossier
Wetgeving	Législation
Dossiers	Patiënt-Info		Inleiding
Research	Health News		Medicatie
Neuropsy	Evidence		Terugbetaling
Actueel	Bridge		Evaluatiemethoden
Vacatures	Zoekertjes		Research
Snuffelbak	Cultuur
Webmaster			Klinische Psychologie
www.klinpsy.com			België

Wijziging van de reglementering vanaf 01.04.2006 ! De site wordt binnenkort aangepast !

Zie 16 MAART 2006. - Ministerieel besluit tot wijziging van de lijst gevoegd bij het koninklijk besluit van 21 december 2001 tot vaststelling van de procedures, termijnen en voorwaarden inzake de tegemoetkoming van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen in de kosten van farmaceutische specialiteiten

Inleiding

Op 20.06.2002 is het ministerieel besluit betreffende de terugbetaling van Alzheimer-medicatie in het Belgisch staatsblad verschenen. Een aantal waardevolle aspecten uit het oorspronkelijk plan werden teruggeschroefd en een aantal ongelukkige aspecten werden nog geaccentueerd.

De terugbetalingsregeling vertoont een aantal waardevolle aspecten. Zo is er de koppeling tussen farmacotherapie en psychosociale zorg. Het formuleren van zorgvuldigheidsregels bij de diagnostiek en het verplicht opvolgen van de effecten van de therapie zijn belangrijke elementen. Ook de bevordering van de samenwerking tussen de echelons en de aanvang tot een multidisciplinaire samenwerking vormden positieve elementen in het plan, maar werden in de uiteindelijke regeling teruggeschroefd. De thuiszorg, rusthuis of RVT zijn niet meer betrokken in het multidisciplinair overleg en de rol van de huisarts is beperkt tot een handtekening in het dossier. Men kan hopen dat het formuleren van een multidisciplinaire zorgstructuur aanleiding zullen geven tot overleg over de echelon-grenzen heen.

Er zijn verder een aantal spijtige tekorten in de afgekondigde regeling. In plaats van de tussenkomst van een klinisch psycholoog of een neuropsycholoog verplicht te stellen in de procedure, wordt alleen de afname van enkele screeningsprocedures opgelegd. Diagnostiek van het cognitief functioneren kan niet gereduceerd worden tot de afname van een paar testen waarbij niet eens bepaald wordt door wie ze afgenomen moeten worden.
Het is niet te verdedigen om behandelingsconsequenties te koppelen aan de daling van één punt op een rudimentaire screeningstest zoals de Mini Mental State Examination Scale. Dat er veel verschillende versies van die test in omloop zijn, maakt het alleen nog erger.
De 3000 BEF die in het vooruitzicht werd gesteld als vergoeding voor de psychosociale evaluatie kan men in het uiteindelijk besluit niet terugvinden. In het Nationaal akkoord geneesheren-ziekenfondsen 2003 kunnen we nu wel lezen dat er in de loop van 2003 bij wijze van experiment een specifiek honorarium verleend zal worden aan de neuroloog, psychiater, neuropsychiater en aan de internist-geriater voor de voorafgaande diagnosestelling bij het voorschrijven en het vaststellen van de terugbetalingsvoorwaarden. Hoewel in het KB de nadruk wordt gelegd op het multidisciplinaire, wordt er kennelijk niet meer over de andere teamleden gesproken als het om honoraria gaat.

De wijze waarop onderscheid gemaakt wordt tussen Alzheimer en vasculaire dementie is noch diagnostisch noch inzake behandeling te verdedigen. Terwijl in het oorspronkelijke plan infarct-dementie diende uitgesloten te worden, blijkt nu dat er geen herseninfarct mag zijn. Zoiets in niet werkbaar. Ondertussen is er steeds meer evidentie dat de bewuste medicatie ook helpt bij vasculaire dementies (zie research).

Het betreft hier een domein waarin men bijna elke maand tot nieuwe wetenschappelijke inzichten komt. Bijgevolg is het zinvoller om normen op te stellen inzake erkenning van de gespecialiseerde diensten, die deze medicatie kunnen voorschrijven, dan om concrete onderzoeksmiddelen en beslissingscriteria op te leggen. Deze zijn vaak voorbijgestreefd tegen het moment dat ze in voege treden.

Op 23.03.2004 verscheen in het Staatsblad het ministerieel besluit van 17.03.2004 dat de terugbetaling van Ginkgo Biloba regelde en op 21.01.2004 verscheen dan in het Staatsblad het nieuw ministerieel besluit van 19.01.2004 dat ondermeer de reglementering voor de terugbetaling van Ebixa vastlegde.

Op deze pagina proberen we de procedures schematisch weer te geven.

menu

Medicatie

Rivastigmine for Alzheimer's disease (Cochrane Review) (=Exelon)

Donepezil for mild and moderate Alzheimer's disease (Cochrane Review) (= Aricept)

Donepezil for vascular cognitive impairment (Cochrane Review) (= Aricept)

Galantamine for Alzheimer's disease (Cochrane Review) (= Reminyl)

Ginkgo Biloba for cognitive impairment and dementia (Cochrane Review) (=Tavonin, Tanakan)

Memantine for dementia (Cochrane Review) (=Ebixa)

menu

Terugbetaling

Evidence-based medicine: a bridge between quality-oriented policy and professional autonomy - Toespraak Frank Vandenbroucke van 5 mei 2001

De maatschappij tegenover de ziekte van Alzheimer - Toespraak Frank Vandenbroucke van 21 september 2001

Terugbetaling voor acetylcholine-esterase inhibitoren in de behandeling van de ziekte van Alzheimer

Nieuwe medicamenten voor reumatoïde artritis en Alzheimer weldra terugbetaald Vanaf 1 juli 2002.

Ministerieel besluit van 17.06.2002, gepubliceerd in het Staatsblad op 20.06.2002
(betreft Aricept, Reminyl en Exelon)

Ministerieel besluit van 17.03.2003, gepubliceerd in het Staatsblad op 21.03.2003
(betreft Tavonin)

Ministerieel besluit van 19.01.2004, gepubliceerd in het Staatsblad op 21.01.2004
(betreft Ebixa)

Ministerieel besluit van 19.07.2004, gepubliceerd in het Staatsblad van 20.07.2004

(betreft Tanakan)

Schema:

Procedure terugbetaling

Procedure voor Aricept, Exelon en Reminyl

Procedure voor Tavonin en Tanakan (zeer gelijkaardig aan dat van de acetylcholinesterase-inhibitoren)

Procedure voor Ebixa

Procedure voor Aricept, Exelon, Reminyl, Tavonin en Tanakan

ß

Is er een huisarts en minstens een neuroloog, internist-geriater, neuro-psychiater of psychiater in het team ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

ß

ß

MMS >=12 ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

ß

ß

MMS > 24 ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

ß

Adas-Cog of Camcog afnemen

ß

ß

Minstens CT-Scan zonder contrast afnemen,

eventueel CT-scan met contrast of MR

ß

Geen herseninfarct

en DSM-IV criteria Alzheimer bereikt ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

ß

ß

Functionele evaluatie op basis van: Minstens basale ADL (6 items van de Katz-schaal), de instrumentele ADL (9 punten Lawton schaal), de Global deterioration Scale en de gedragsproblematiek (NPI) & Voorstel van multidisciplinaire structuur van zorgen en van ondersteuning van de omgeving rekening houdend met de functionele evaluatie en met de specifieke behoeften van de patiënt thuis of in de verzorgingsinstelling.

ß

Opmaak van het ‘Formulier voor klinische beschrijving, functionele evaluatie en voorstel voor multidisciplinaire zorgstructuur’ (bijlage B) Moet ondertekend worden door huisarts en door specialist en bewaard in dossier specialist.

ß

Specialist vult het ‘Formulier voor een eerste aanvraag tot terugbetaling’ in (bijlage A) en stuurt het op naar de adviserend Geneesheer.

ß

Gaat de adviserend geneesheer akkoord ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

Adviseur stuurt aan de patiënt een attest voor terugbetaling voor zes maanden. Hij kent de patiënt een nummer toe dat hij aan de behandelende arts en aan de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen toestuurt.

ß

Is er intolerantie tijdens de eerste zes maanden ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

ß ß

Andere AEI geven zonder nieuwe aanvraag

ß

ß

Maximaal zes maanden na de therapiestart: Nieuwe multidisciplinaire evaluatie Nieuw cognitief onderzoek Er wordt een nieuwe MMS afgenomen. Nieuwe functionele evaluatie Minstens basale ADL (6 items van de Katz-schaal), de instrumentele ADL (9 punten Lawton schaal), de Global deterioration Scale en de gedragsproblematiek (NPI) Herevaluatie multidisciplinaire zorgstructuur

ß

Huidige MMS>= vorige MMS-1 AND verbetering van 1 element (basale ADL, instrumentele ADL of gedragsobservatie) ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Stopzetting behandeling

Specialist stuurt aan adviserend geneesheer nieuwe aanvraag voor terugbetaling voor een jaar (bijlage C, punt II)

ß

Adviseur stuurt aan de patiënt een attest voor terugbetaling voor twaalf maanden. Hij kent de patiënt weer hetzelfde nummer toe en stuurt dat aan de behandelende arts en aan de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen.

ß

Is er intolerantie ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

ß ß ß

Nieuwe machtiging kan voor de lopende periode op basis van gemotiveerd verslag van behandelende geneesheer

ß

ß

ÞÞ

Jaarlijkse herevaluatie. Cognitief – Functioneel - Zorgstructuur

Ý

ß

Ý

MMS >= 12 ?

Ý

ß

ß

Ý

neen

ja

Ý

ß

ß

Ý

Behandeling stopzetten

ß

Ý

ß

Ü

Ü

Ü

Ü

Ü

Procedure voor Ebixa

ß

Is er een huisarts en minstens een neuroloog, internist-geriater, neuro-psychiater of psychiater in het team ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

ß

ß

15>MMS >=3 ?

ß

ß

Ü Ü Ü

Ü Ü Ü Ü

neen

ja

ß

ß

ß

MMS>=15

MMS<3

ß

ß

ß

ß

Zie Procedure

ß

ß

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

ß

ß

computergestuurde tomografie of kernspinresonantie

ß

DSM-IV criteria Alzheimer bereikt en geen herseninfarct

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

ß

ß

Functionele evaluatie op basis van: Minstens basale ADL (6 items van de Katz-schaal), de instrumentele ADL (9 punten Lawton schaal), de Global deterioration Scale en de gedragsproblematiek (NPI) & Voorstel van multidisciplinaire structuur van zorgen en van ondersteuning van de omgeving rekening houdend met de functionele evaluatie en met de specifieke behoeften van de patiënt thuis of in de verzorgingsinstelling.

ß

Specialist vult het ‘Formulier voor eerste aanvraag' in en stuurt het op naar de adviserend Geneesheer.

ß

Gaat de adviserend geneesheer akkoord ?

ß

ß

neen

ja

ß

ß

Geen terugbetaling mogelijk

Adviseur stuurt aan de patiënt een attest voor terugbetaling voor zes maanden. Hij kent de patiënt een nummer toe dat hij aan de behandelende arts en aan de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen toestuurt.

ß

Maximaal zes maanden na de therapiestart: Nieuwe multidisciplinaire evaluatie Nieuw cognitief onderzoek Er wordt een nieuwe MMS afgenomen. Nieuwe functionele evaluatie Minstens basale ADL (6 items van de Katz-schaal), de instrumentele ADL (9 punten Lawton schaal), de Global deterioration Scale en de gedragsproblematiek (NPI) Herevaluatie multidisciplinaire zorgstructuur
	ß
Huidige MMS>= vorige MMS-1 AND verbetering of stabilisatie van 1 element (basale ADL, instrumentele ADL of gedragsobservatie) ?
ß		ß
neen				ja
ß		ß
Stopzetting behandeling			Specialist stuurt aan adviserend geneesheer nieuwe aanvraag voor terugbetaling voor een jaar
					ß
		Adviseur stuurt aan de patiënt een attest voor terugbetaling voor twaalf maanden. Hij kent de patiënt weer hetzelfde nummer toe en stuurt dat aan de behandelende arts en aan de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen.

					ß
Þ			Herevaluatie na 12 maanden. Cognitief – Functioneel - Zorgstructuur
	Ý				ß
	Ý				MMS >= 3 ?
	Ý				ß	ß
	Ý				neen		ja
	Ý				ß	ß
	Ý		Hertesting MMS na één maand			ß
	Ý		ß			ß
	Ý		MMS <3 ?			ß
	Ý		ß		ß	ß
	Ý		Ja		Neen	Þ Þ Þ
	Ý		ß			ß
	Ý		Behandeling stopzetten			ß
	Ý					ß
		Ü	Ü	Ü	Ü	Ü

menu

Evaluatiemethoden

DSM-IV-Criteria Dementias

Assessment tools

Alzheimer Research Forum – Neuropsychological Testing

Administration of the mini mental state exam (mmse) . Marshal F. Folstein, Susan E. Folstein and Paul R. McHugh :"MINI-MENTAL STATE." A Practical Method for Grading the Cognitive State of Patients for the Clinician . Mini Mental State Examination Score by Age and Educational Level

MMSE (versie RIZIV) . MMSE (version INAMI)

ADAS-Cog: what, why and how?

The Alzheimer's Disease Assessment Scale - Cognitive Subscale: Normative Data for Older Adult Controls

The Revised Cambridge Examination for Mental Disorders of the Elderly (2nd edition)

The Global Deterioration Scale (GDS)

KATZ-schaal

Aanpassing van de Katz-schaal vanaf 1 januari 2005 . Adaptation de l'échelle de Katz à partir du 1er janvier 2005

Instrumental Activities of Daily Living Scale (IADL) - Lawton & Brody

menu

Research

The Effects of Additional Pathology on the Cognitive Deficit in Alzheimer Disease - The Journal of Neuropathology and Experimental Neurology, 1997

New Treatments for Alzheimer's Disease: A Review - Drug Benefit Trends 13(7):27-40, 2001

Dementia Due to Subcortical Ischemic Vascular Disease - Clin Cornerstone 3(4):40-51, 2001

Epidemiology and Pathophysiology of Alzheimer's Disease - Clin Cornerstone 3(4):15-26, 2001

Treatment of Alzheimer's Disease - Clin Cornerstone 3(4):27-39, 2001

MEDLINE Abstracts: Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia - Updated: 08/01/2002 (Medscape)

Clinicopathological validation study of four sets of clinical criteria for vascular dementia. - Am J Psychiatry 2002 Jan;159(1):82-7

The role of oxidative stress in the pathophysiology of cerebrovascular lesions in Alzheimer's disease. - Brain Pathol 2002 Jan;12(1):21-35

Highlights From the Annual Scientific Assembly: Managing the Stages of Alzheimer's Disease - New Management Options - South Med J 95(1):102-108, 2002.

Vascular dementia: a diagnosis running out of time. - Br J Psychiatry 2002 Feb;180:152-6

Alzheimer's disease and vascular factors: facts and theories. - Int J Clin Pract 2002 Apr;56(3):197-203

Efficacy of galantamine in probable vascular dementia and Alzheimer's disease combined with cerebrovascular disease: a randomised trial. - Lancet 2002 Apr 13;359(9314):1283-90

Donepezil Effective in Vascular Dementia - AAN 54th Annual Meeting: Abstracts #P05.115 and S20.005. April 17, 2002.

Alzheimer disease as a vascular disorder: nosological evidence. - Stroke 2002 Apr;33(4):1152-62

Vascular fibrosis and calcification in the hippocampus in aging, Alzheimer disease, and Down syndrome. - Acta Neuropathol (Berl) 2002 Apr;103(4):333-43

Cerebrovascular Transforming Growth Factor-beta Contributes to Inflammation in the Alzheimer's Disease Brain. - Am J Pathol 2002 May;160(5):1583-7

Degenerative and vascular lesions of the brain have synergistic effects in dementia of the elderly. - Acta Neuropathol (Berl) 2002 May;103(5):481-7

A short review of cognitive and functional neuroimaging studies of cholinergic drugs: implications for therapeutic potentials. - J Neural Transm 2002 May;109(5-6):857-70

Alzheimer disease and cerebrovascular pathology: an update. - J Neural Transm 2002 May;109(5-6):813-36

Small vessel disease and Alzheimer's dementia: pathological considerations. - Cerebrovasc Dis 2002;13 Suppl 2:48-52

Frontal impairment in subcortical ischemic vascular dementia in comparison to Alzheimer's disease. - Dement Geriatr Cogn Disord 2002;13(2):101-11

Donepezil Treatment Improves Cognition in Parkinson's Disease Patients - J Neurol Neurosurg Psychiatry 2002;72:708-712.

Degenerative and vascular lesions of the brain have synergistic effects in dementia of the elderly. - Acta Neuropathol (Berl) 2002 May;103(5):481-7

Effects of subcortical ischemic vascular dementia and AD on entorhinal cortex and hippocampus. - Neurology 2002 Jun 11;58(11):1635-41

Patients with vascular dementia due to microvascular pathology have significant hippocampal neuronal loss. - J Neurol Neurosurg Psychiatry 2002 Jun;72(6):747-51

Clinical and neuropathological characteristics of hippocampal sclerosis: a community-based study. - Arch Neurol 2002 Jul;59(7):1099-106

Expression of human apolipoprotein E downregulates amyloid precursor protein-induced ischemic susceptibility. - Stroke 2002 Jul;33(7):1905-10

Understanding and Managing Behavioral Symptoms in Alzheimer's Disease and Related Dementias: Focus on Rivastigmine, Curr Med Res Opin 18(3):156-171, 2002 (free registration)

Galantamine Effective For Vascular As Well As Alzheimer's Dementia (free registration)

Cognitive Pharmacotherapy of Alzheimer’s Disease and Other Dementias - Can J Psychiatry 2002;47:715–722

Cerebral Hypoperfusion Generates Cortical Watershed Microinfarcts in Alzheimer Disease, 2002

Memantine

Cognitive rehabilitation and cognitive training for early-stage Alzheimer's disease and vascular dementia (Cochrane Review) 2004

Cholinesterase inhibitors for dementia with Lewy bodies (Cochrane Review) 2004

Donepezil for vascular cognitive impairment (Cochrane Review) 2004

Medications for Late-Stage Alzheimer's Disease 2004

Abstracts of Cochrane Reviews: Dementia and Cognitive Improvement Group

Non-Alzheimer’s Disease Dementias: Anatomic, Clinical, and Molecular Correlates 2004

Blockade of Central Cholinergic Receptors Impairs New Learning and Increases Proactive Interference in a Word Paired-Associate Memory Task, February 2004

Utilization of Cognitive Support in Episodic Free Recall as a Function of Apolipoprotein E and Vitamin B12 or Folate Among Adults Aged 75 Years and Older, April 2004

Association of apolipoprotein E genotypes, blood pressure, blood lipids and ECG abnormalities in a general population aged 85+, 2004

Pharmacotherapy of Alzheimer's Disease: New Treatments . Pharmacotherapy of Alzheimer's Disease: A Comparative Overview , 2004

Pharmacotherapy of Alzheimer's Disease: A Comparative Overview . Pharmacotherapy of Alzheimer's Disease: New Treatments, 2004

Cholinesterase inhibitors for dementia with Lewy bodies (Cochrane review), 2005

Donepezil for dementia due to Alzheimer's disease (Cochrane Review), 2005

Donepezil for vascular cognitive impairment (Cochrane Review), 2005

Zie ook KlinPsy-Neuropsy bij syndromen.

menu

Deze webpagina is een privaat initiatief van KinPsy. We hebben een inspanning gedaan om de op heden beschikbare informatie zo correct mogelijk weer te geven. We doen evenwel afstand van elke aansprakelijkheid. Opmerkingen zijn welkom.
Dit is een niet-officiële en niet-commerciële site
Laatst gewijzigd: 04.04.2006	webmaster