|
Titelbescherming ?
Duizenden Belgen
hebben vijf jaar gestudeerd om psycholoog te worden. Sedert meer dan 25
jaar is de studieduur van de psycholoog vijf jaar, net zoals die van de
apotheker en de tandarts. Er is jarenlang consensus geweest dat Belgen vijf
jaar studie-inspanning moesten doen, vijf jaar inkomen moesten derven en
vijf jaar veel onkosten moesten maken om een goed psycholoog te worden. Om
de kwaliteit van de opleiding verder te garanderen is er sedert 1993 een wet op de bescherming van de titel
van psycholoog. Door die wet werd er een Psychologencommissie opgericht die
over die kwaliteit moet waken. Iedere Belgische Psycholoog betaalt elk jaar
15 euro voor die commissie. En wat doet die commissie nu reeds enkele
jaren. Zij zeggen gewoonweg dat vier jaar studie ook goed is. Als men aan
een Belgische universiteit vijf jaar studeert is dat goed, maar als men
aan een Nederlandse open universiteit of aan de universiteit van Maastricht
vier jaar studeert is dat ook goed.
Er is hier
duidelijk iets dat niet klopt.
In de wet op
de bescherming van de titel van psycholoog staat in Artikel 1 beschreven
welke opleidingen men moet gevolgd hebben. Betreffende die Nederlandse
diploma's zijn er twee interpretatiemogelijkheden: ofwel hanteert men
onderafdeling a) ofwel g)
- Afdeling a)
zegt dat men moet houder zijn van een door een Belgische universiteit uitgereikt
diploma van licentiaat of doctor in de psychologie of van een daarmee door
de bevoegde instantie gelijkwaardig verklaard buitenlands diploma;
De bevoegde
instantie voor het gelijkwaardig verklaren is de NARIC. In de procedure
van de Naric is
ingeschreven dat het advies nodig is van minstens twee hogere onderwijsinstellingen.
Als men de vierjarige opleiding als gelijkwaardig verklaart via de Naric
dan zou dit betekenen dat er minstens twee van de drie Vlaamse
Universiteiten die psychologen opleiden hun akkoord gegeven hebben. Dan zou
het toch wel eens interessant zijn als die decanen zouden uitleggen waarom
ze het nodig vinden dat hun eigen studenten vijf jaar studeren als ze vier
jaar eigenlijk ook genoeg vinden.
- Afdeling g) (recent gewijzigd door KB
van 20.01.2005) handelt over personen die beschikken over een diploma
voorgeschreven door een andere lid-Staat van de Europese Gemeenschap of
een andere Staat die partij is bij de overeenkomst betreffende de Europese
Economische Ruimte, hierna « Staat » te noemen om tot het beroep van
psycholoog op zijn grondgebied te worden toegelaten, dan wel deze
activiteit aldaar uit te oefenen, en dat in een Staat behaald is. Over de groep die vallen onder afdeling
g) zegt Artikel 2 van het KB
van 24.01.1997 « De duur van de leergang post-secundaire studies gevolgd door de
houders van een diploma bedoeld in artikel 1, l°, g, moet minimum vijf
jaar zijn. Als dat niet het geval is, moeten ze een beroepservaring
bewijzen die overeenkomt met het dubbele van de ontbrekende
opleidingsperiode, zonder dat de duur van de aldus vereiste beroepservaring
meer dan vier jaar mag bedragen. »
Dit KB is volledig in
overeenstemming met Artikel 4 van de Europese Richtlijn
89/48 die nog steeds
geldig is, ook na de aanpassing door Richtlijn
2001/19 die o.a. in Artikel 3 de zin toevoegt "De in de
eerste alinea van dit punt bedoelde beroepservaring van twee jaar mag
echter niet worden geëist wanneer de aanvrager met de in dit punt bedoelde opleidingstitel(s)
een gereglementeerde opleiding heeft afgesloten"! Zie de coördinatie.
Artikel 4 zegt duidelijk:
"Artikel 3 belet niet dat de ontvangende Lid-Staat van de aanvrager
eveneens verlangt: a) dat hij beroepservaring aantoont, wanneer de duur
van de opleiding waarvan hij melding maakt, krachtens artikel 3, onder a)
en b), ten minste één jaar korter is dan die welke in de ontvangende
Lid-Staat vereist is. In dat geval mag de duur van de vereiste beroepservaring
niet meer bedragen dan: — het dubbele van de ontbrekende opleidingsperiode,
wanneer deze periode betrekking heeft op een post-secundaire studiecyclus
en/of op een onder toezicht van een stageleider met succes gevolgde en met
een examen afgesloten beroepsstage; ……"
Ofwel zou men
dus twee jaar bewezen beroepservaring moeten eisen ofwel zou men moeten
kunnen terugvallen op een gelijkwaardigverklaring door de NARIC.
In die context
is het dan wel eens nuttig wat er te lezen is in het onafhankelijk weekblad
van de Universiteit
van Maastricht. Hieruit blijkt duidelijk dat de NARIC de opleidingen niet
gelijkwaardig heeft verklaard, maar dat de Psychologencommissie wel de
titel toekent aan afgestudeerden van Maastricht.
Het vermoeden bestaat dat de
Psychologencommissie enkele jaren geleden in de fout is gegaan en nu met
een probleem zit van precedenten als ze hun beleid zouden bijsturen. Het is
een beetje cynisch dat ze wellicht door niets te doen tegen de bedreiging
die uitgaat van Richtlijn
2002/119 en 2004/853 zullen bereiken dat ze op
termijn wettelijk ingedekt worden voor de scheve schaats die ze sedert
enkele jaren rijden. Voor de psychologen zou het evenwel belangrijk zijn
als men bij de omzetting van de nieuwe richtlijn in Belgische wetgeving
maximaal gebruik zou maken van de mogelijkheden die Artikel 14 van de
nieuwe richtlijn biedt. Maar dan moet de Psychologencommissie wel het goede
advies geven aan de Belgische overheid. De artsen, tandartsen en
gespecialiseerde verpleegkundigen hebben de laatste maanden een en ander
kunnen bijsturen bij de tekst van de richtlijn
zelf, maar die trein hebben de psychologen gemist. Die andere beroepen
hebben voor hun groep datgene kunnen realiseren waar De Maere voor gepleit
heeft in het nummer
van 19.07.2004 en waarover vanuit de KlinPsy-site brieven vertrokken
zijn naar de beroepsverenigingen en de Psychologencommissie. Tevergeefs.
|
