Jaargang 2 Nr 18 03.10.2005

KlinPsy – Magazine

Archief

KlinPsy-Homepage

 

Nieuws van de Overheid

Vlaanderen

Persmededelingen

21.09. Vlaams minister Vervotte wil dementie uit taboesfeer halen, ken­nis over de ziekte ver­groten en draag­kracht van de naaste familie verhogen

27.09. Opnieuw 940 bijkomende plaatsen voor mensen met een handicap

Staatsblad

22.09. Besluit van de Vlaamse Regering van 02.09.2005 tot aanstel­ling van een coördi­ne­rend minister voor het Vlaamse ouderenbeleid

23.09. Besluit van de Vlaamse Regering van 02.09.2005 houdende de aanstelling van het Vlaams Ouderen Over­leg Komitee als Vlaamse Ouderenraad en hou­dende subsidiëring van de Vlaamse Ouderen­raad voor de periode van 01.07.2005 tot en met 31.12.2005

Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

27.09. De methode van ‘harm reduction’ te­gen­over drugsgebruikers

27.09. Brief van het Vlaams Fonds tot be­vestiging van de aan­vraag van een per­soon­lijk assistentie­budget

27.09. Kortverblijf voor personen met een han­dicap en senioren

27.09. De beloofde bij­komende middelen voor thuiszorg en demente­renden

27.09. Het experiment rond een betere op­vang voor zelfmoordpatiënten

Commissie voor onder­wijs, vorming, weten­schap en innovatie

29.09. De zin van een wettelijke informatie­plicht van scholen ten aanzien van ouders

De computers zullen nooit meer kunnen dan wij, want wij hebben
ze gemaakt. Dat
 zeiden de apen ook
 van ons. (Verhoeven)

België  

Persberichten

21.09. Hoger onderwijs en het recht op kinder­bijslag

22.09. Een betere toe­gang tot voorbehoeds­middelen voor de jon­ge­ren

23.09. Tegemoetkoming aan personen met een handicap

23.09. Bemiddeling in strafzaken

Commissie Binnenland­se Zaken

21.09. De steun aan verkeersslachtoffers

21.09. De situatie van de kinderen die vast­gehouden worden in gesloten centra

Commissie Justitie

21.09. Het pilootproject in het Psychiatrisch Cen­trum Sint-Jan-Bap­tist in Zelzate

21.09. Het internetgok­ken

21.09. De opvang van geïnterneer­den

28.09. De overlasttaks

Schriftelijke Vragen en antwoorden Kamer

- Gebrekkige behan­de­ling van depressieve patiënten

- Foetaal alcoholsyn­droom

- Ziekenhuizen. - Artsen-specialisten. - Gemiddelde lonen

- Blokkeren van kinder­pornosites

- Patiëntenrechten­wet. - Ombudsdienst

- Erkenning van de referentiecentra voor chronische pijn

- Criteria voor de toe­kenning van verhoogde kinderbijslag

- Plafond voor de BTW-vrijstelling ten voordele van zelfstandigen in bijberoep

Schriftelijke Vragen en antwoorden Senaat

- Gesloten centra. -  Min­derjarigen. -  Bescher­mings­beleid voor slecht of niet-begeleide minder­jaren

- Psychiatrische verzor­gingstehuizen. - Over­heidstussenkomsten

- Verkeersongevallen. - Drugsgebruik

Verwittiging krijgen

 

 

 

De mot zit erin

 

Liefde kan pijn doen. Dat zal minister Demotte ervaren nu hij zijn sneuveltekst betreffende de wettelijke regeling van de geestelijke gezondheidszorg beroepen verspreid heeft. Tra­ditie­getrouw worden dergelijke teksten niet gepubliceerd, maar zoals ook een jaar geleden, hebben de Franstaligen de ontwerptekst openbaar gemaakt. We zijn van mening dat dan ook de Nederlandstaligen het recht hebben om geïnformeerd te zijn.

In zijn ijver om komaf te maken met een probleem dat reeds meer dan dertig jaar aansleept, had de minister een eenvoudiger en succesvoller weg kunnen kiezen. Het wetsontwerp Aelvoet-Tavernier genoot de steun van heel Vlaanderen en het grootste deel van Wallonië. Was hij op die kar gesprongen dan was de klus reeds geklaard. Maar precies leden van zijn partij lieten zich op sleeptouw nemen van een klein groepje Franstalige psychoanalysten die kost wat kost psychotherapeuten die geen basisdiploma hebben in de gezondheidszorg wil­len erkend krijgen. En loyauteit dwingt. Dus de truc met de zak. Men maakt een grote zak waar­in men het ‘champ psy’ stopt en niemand zal er dan nog op letten dat daar soms wat tussen zit dat daar niet thuis hoort. Maar het champ psy bestaat niet. In een wereld waar iedereen overtuigd is van de intense verstrengeling van het biologische, het psychologische en het sociale, waar het bio-psycho-sociaal model gepromoot wordt, is er geen plaats meer voor een cartesiaanse opsplitsing in ziel en lichaam. Dat is een concept waar de mot in zit. Het champ soma bestaat toch ook niet. Vraag eens aan een huisarts, die volgens de voor­lig­­gende tekst dus tot het champ soma behoort, aan hoeveel procent van zijn consultaties er psychische problemen ten grondslag liggen.

Er is nood aan een wettelijke regeling binnen de gezondheidszorgberoepen voor klinisch psychologen, klinisch orthopedagogen, klinisch seksuologen, gegradueerden in de psycho­logie, gegradueerden in het maatschappelijk werk en eventueel ook voor de beperkte groep criminologen die in de forensische psychiatrie werken. Los daarvan moet er ook nog een regeling komen voor de psychotherapie. Er is geen nood aan een nieuwe overlappende en onnodig complex makende structuur waarin nog eens opnieuw bepaalde artsen, logope­dis­ten, ergotherapeuten, psychiatrisch verpleegkundigen, opvoeders opnieuw vermeld wor­den. Die hebben reeds een wettelijke regeling.

We zullen even de ontwerptekst overlopen, eerst betreffende de wettelijke regeling van de klinische psychologie, vervolgens betreffende de psychotherapie die er ook in behandeld wordt, hoewel dat niet de vraag is van de klinisch psychologen.

Betreffende de autonomie van de klinisch psycholoog kunnen we kort zijn. Hij wordt psy­chi­atersknechtje. Zoals we in een vorig nummer van De Maere hebben uiteengezet staat in ar­tikel 2 §1 van KB78 dat al wie geen geneesheer is en opsporing, diagnostiek, indicatie­stel­ling of uitvoering van behandeling doet, onwettige uitoefening van geneeskunde doet. Wan­neer men bepaalde beroepen wel competenties wil geven op een van die gebieden moet er een uitzonderingsformule in voor komen. Die staat nergens in dit ontwerp. Men verstaat on­der de uitoefening van een geestelijk gezondheidsberoep het gewoonlijk verrichten van han­delingen die een of meerdere van de volgende domeinen tot doel hebben: de preventie, het onderzoeken, het opsporen, het stellen van een diagnose van psychisch of psycho­so­matisch lijden bij mensen, en hun behandeling of begeleiding. Dergelijke formulering is nodig om de handelingen wettelijk te maken op paramedisch niveau. Een verpleegkundige die bloed trekt stelt ook handelingen op het domein van de diag­nostiek, maar doet geen diagnos­tiek. Nergens in dit ontwerp staat dat de geestelijke gezondheidszorgberoepen opsporing, di­ag­nostiek, indicatiestel­ling en behandeling mogen doen. In afdeling 3 staat wel dat psychi­aters, psychologen, seksuologen, orhopedagogen en psychotherapeuten autonoom in de gees­te­lijke gezondheidszorg mogen werken, maar ook daar wordt de definitie niet herzien noch per subgroep herschreven. Als men terugdeinst om alle beroepen die werkzaam zijn in de geestelijke gezondheidszorg autonomie te geven, waar begrip kan voor zijn wanneer men ziet hoe breed men wenst te gaan, dan zou er wat ons betreft, op zijn minst een her­om­schrij­ving van de bevoegdheden van de klinisch psycholoog moeten komen in afdeling 3 in de zin zoals die voorkomt in het wetsvoorstel Vandenberghe. Laat ons derhalve hopen dat het hier nog gaat om een juridische onhandigheid die kan bijgestuurd worden. Als het de be­doeling is om de psycholoog meer rechtszekerheid te geven dan is men met deze tekst toch schitterend gezakt. Zoals de tekst nu voorligt kan iedereen wel vrij zijn hulpverlener kiezen, maar moet de klinisch psycholoog omdat hij geen diagnostische en behandelings­competen­ties heeft, beroep doen op iemand uit dit besluit die wel die competenties heeft, dus de psy­chiater.

In de definitie van wat klinische psychologie is, werd de diagnostiek en de behandeling weg­gelaten. Dit betekent dat de klinisch psycholoog die vijf jaar academische studies deed herleid wordt tot iemand die mag onthaal en opvang doen. Een huisarts die tijdens zijn op­leiding slechts een paar cursussen psychologie volgde mag wel diagnostiek en behandeling doen en is op vlak van psychopathologie blijkbaar competenter dan de klinisch psycholoog. De klinisch psycholoog heeft ook minder competenties dan een bachelor in de psychiatri­sche verpleegkunde want die mag alles doen wat de psycholoog mag en daarnaast ook nog somatische zorgen toedienen. De psychologen die ondertussen een therapieopleiding volgden mogen zich niet laten in slaap sussen dat ze die ontbrekende competenties dan wel krijgen als psychotherapeut. In de tekst is niet voorzien dat de psychotherapeut opsporings-, diagnostische of therapie-indicerende bevoegdheid heeft.

De erkenningscriteria voor klinisch psycholoog lijken acceptabel.

Maar minder goed is het gesteld met de controle die de psychologen houden op de verdere uitbouw van hun beroep. Ze worden ondergedompeld in een Hoge Raad waarin ze nog slechts 4 van de 21 zitjes hebben. Men kan zich afvragen waarom artsen tweemaal moeten vertegenwoordigd zijn in KB78, eenmaal als medische discipline en dan nog eens als colle­ge binnen de Hoge Raad voor de geestelijke gezondheid. Daar bekleden ze dan evenveel zitjes als de duizenden psychologen, orthopedagogen en seksuologen samen. Het is be­lang­rijk hierbij te bedenken dat de Hoger Raad niet alleen bevoegdheden krijgt op vlak van de geestelijke gezondheidszorgberoepen, maar ook op vlak van de geestelijke gezondheids­zorg. We hoeven maar te bedenken dat er binnenkort keuzes dienen gemaakt te worden inzake de positie van de klinische psychologie in de algemene ziekenhuizen, als zieken­huis­functie of als paramedisch assistent binnen de liaisonpsychiatrie.

Als we dan kijken naar de regeling van de psychotherapie, dan zien we dat de macht toe­geschoven wordt naar de beroepsverenigingen. De beroepsverenigingen kunnen het pro­gramma van de opleiding opstellen en zijn achteraf ook de instantie die oordeelt over de ge­schiktheid van een psychotherapeut, ook over deze die een universitaire opleiding kregen. Om als beroepsvereniging erkend te worden moet men een vzw hebben, een deontologie, een paar bekende mensen en internationale contacten. Wie heeft dat niet ? We kunnen al­leen hopen dat de medici het nodige zelfrespect zullen hebben om zich niet in dergelijk mon­sterverbond te laten duwen waarin enerzijds kwakzalvers kunnen erkend worden als psy­chotherapeut en anderzijds iedereen, ook de klinisch psychologen, geparamedicaliseerd worden. Het achterpoortje waarvoor heel deze constructie is opgesteld kan men duidelijk lezen in Art Quinquiesdecies 5 onder punt c. bij de vooropleidingen om een therapieopleiding te starten. Een universitaire opleiding, ook al is dat wiskundige, volstaat, naast de bachelor­opleidingen.

Wat moet er gebeuren? Wel dat is heel eenvoudig. Het betreft hier een sneuveltekst. Die moet gewoonweg sneuvelen. Als dat niet gebeurt dan zal de minister zien dat die duizen­den geduldige en stille Vlamingen, maar ook duizenden Franstaligen zich zullen laten horen. Wat nu voor ligt KAN NIET. Demotte zit erin en hij zal er moeten uit raken. En dat is mogelijk. Er is recent een studie verschenen van de Hoge Gezondheidsraad waarin duidelijk gesteld wordt dat psychotherapie een gespecialiseerde opleiding is van een gezondheidswerker met een basisdiploma op masterniveau. De conclusie is dus duidelijk. We moeten eerst de gezondheidszorgberoepen wettelijk regelen en dan op basis van het rapport van de Hoge Gezondheidsraad nadenken hoe we de psychotherapie wettelijk zullen regelen. Laat ons beginnen met het wetsvoorstel Vandenberghe onverwijld goed te keuren.

 

Psychologen en BTW

De BTW-plichtigheid van psychologen is een problematiek die reeds jaren aansleept. Er zijn een paar nieuwe (of toch tot hiertoe minder ge­kende) elementen in het dossier. Zo was er een arrest van het Hof van Justitie van de Euro­pese Gemeenschappen en is er ook een nieuwe Europese Richtlijn in de maak die ge­volgen kan hebben voor de vrijstellingen voor diensten. Het zal belangrijk zijn dat de psy­cho­logen die twee componenten opvolgen. KlinPsy heeft er een dossier over gemaakt.

 

 

Nieuwe site Volksgezondheid

De FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu heeft een ver­nieuwde website.

 

 

Vlaamse Vereniging voor Gedragstherapie

De Vlaamse Vereniging voor Gedragstherapie heeft haar website vernieuwd.

 

 

Trouble des conduites

Het Franse Institut National de la Santé et de la Recherche Medicale (INSERM) publiceerde op 23.09.2005 een studie Trouble des con­duites chez l’enfant et l’adolescent. Er was ook een persmap.

Europese Richtlijn 2005/36/EC over beroepskwalificaties

Op 30.09.2005 is de nieuwe Europese Richt­lijn betreffende de erkenning van de be­roeps­kwalificaties gepubliceerd, voorlopig slechts in het engels. De tekst die lang de codes Com 2002/119 en COD 2002/0061 droeg is uitein­delijk 2005/36/EC geworden en onder die naam zullen we die nog jaren ont­moeten. Bel­gië zal de wetgeving op de be­scherming van de titel van de psycholoog moeten aanpas­sen. Sedert de programma­wet van 09.07. 2004 kan dat nu via een KB.  Het zal belang­rijk zijn dat België het nodige doet om in over­eenstemming met Arti­kel 14 compenserende maatregelen te eisen. Dit ligt in het verlengde van wat nu bestaat, maar het wordt een aan­passingsstage en niet meer een dubbel aantal jaar bewezen be­roepserva­ring. Het zal ook belangrijk zijn dat het nodige ge­daan wordt om te maken dat België een aan­pas­singssta­ge kan opleggen aan betrok­ke­nen die geen stage volgden of werkervaring heb­ben en dat de betrokkenen in die gevallen niet kunnen kiezen voor een proeve van be­kwaam­heid.

 

 

Update wetsvoorstellen en wetsontwerpen

- Wetsvoorstel tot waardering van de werkloze ouder die een zorgbehoevend kind opvangt

- meer

 

 

 Jacob

Psychotherapie in de kijker

De laatste tijd is er nogal wat te doen rond de psychotherapie. Vorig jaar was er het geruchtmakend rapport van het Institut National de la Santé et de la Recherche Medicale (INSERM) betreffende de effec­ti­viteit van de psychotherapie. Dit is nog te lezen op de website van het INSERM. Eerst stond die ook op de website van het Franse mini­sterie van volksgezondheid, maar onder invloed van een groepering die naar eigen zeggen het zo graag opneemt voor de menselijke zelf­beschikking werd deze wetenschappelijke studie daar verwij­derd. In de vorige De Maere hebben we melding gemaakt van een geruchtmakend boek over de psychoanalyse. Nu is ook het rapport over de psychotherapie gepubliceerd waaraan een Belgische groep experten anderhalf jaar gewerkt hebben. Er wordt uitvoerig aangetoond dat de vier thera­peu­tische richtingen effectief zijn. Verder werd er gesteld dat de psychotherapie een spe­ci­alisatie is bovenop een ander gezondheidszorgberoep op masterniveau.

 

 

Agenda

- 27.10. Gezins CGT bij de behandeling van kin­deren met angst­stoor­nis­sen?

- overzicht

Oh ja, ik heb geleerd
van mijn fouten: ik kan
 ze nog exact overdoen. (Peter Cook)

België (vervolg)

Schriftelijke Vragen en antwoorden Senaat (vervolg)

- Tewerkstelling van per­sonen met een handicap. - Werkloosheidsvallen. - Aanwerving van per­sonen met een handicap in de openbare sector. - Eerbiediging van aan­wervingsquota

Europa

Europees Parlement

01.09. Verslag over het voorstel voor een aanbe­veling van het Europees Parlement en de Raad over verdere Europese samenwerking op het ge­bied van de kwaliteits­borging in het hoger on­derwijs

19.09. Audiovisuele dien­sten en internet: be­scher­­ming van minderja­rigen

19.09. Genderdiscrimina­­tie in de gezondheids­zorg

Ik verzamel nu alles
over reïncarnatie. Dat kost veel geld, maar je leeft tenslotte maar éénmaal.
(Urbanus)

Publicaties Internationaal

- Randomised controlled trial of the Lidcombe pro­gramme of early stutter­ing intervention

 - Assisted dying: the debate goes on

- Area Variations in the Prevalence of Substance Use and Gambling Beha­viours and Problems in Quebec: A Multilevel Analysis

- Is the Statistical Asso­ciation Between Sex and the Use of Services for Mental Health Reasons Confounded or Modified by Social Anchorage?

- Correlates of Depres­sive and Anxiety Disor­ders Among Young Ca­na­dians

- Successful Aging:
Health Promotion/Disease Prevention in Older Adults - An Evidence-Based Update Part I: In­tro­duction and Screening

Part II: Counseling, Che­mo­prophylaxis, and Im­munizations

Part III: Nursing Home Population

- Bedsharing and Mater­nal Smoking in a Popula­tion-Based Survey of New Mothers

- Quantification of Neuro­cognitive Changes Befo­re, During, and After Hy­per­baric Oxygen Thera­py in a Case of Fetal Al­co­hol Syndrome

- The mind's mirror

- Autism's smoking gun?

- How mimicry begat cul­ture

- Limit violations just spur more drinking

- Phobic memory and so­matic vulnerabilities in anorexia nervosa: a necessary unity?

- Depression and Ob­struc­tive Sleep Apnea

- Obsessive-compulsive disorder and trichotillo­mania: a phenomenologi­cal comparison

- Two cases of "canna­bis acute psychosis" fol­lowing the administration of oral cannabis

- More to Dementia than AD

- Diagnosis and Manage­ment of Dementia with Lewy Bodies

- Practical Issues With Frontotemporal Lobar Degeneration

- Treatment of Advanced Alzheimer’s Disease

- Screaming and Wailing in Dementia Patients

- The Association Be­tween Alcohol Use and Dementia in the Elderly

- Children Living with Partner Violence

- Early life stress and depression: Childhood trauma may lead to neu­ro­biologically unique mood disorders

- Counseling trauma victims: 4 brief therapies meet the test

- Promoting awareness of sexuality of older people in residential care

- The Relationships Between Heavy Episodic drinking, Sexual Assaul­ting and Being Sexually Assaulted for Southern Urban University Stu­dents

- Theories on Mechanism of Action of Electro­con­vulsive Therapy

- Pain and Emotion: Relationship Revisited

- meer

Humor

- Viel Arabe de Chicago

Poëzie

- Corridor de passage