|
De naakte Keizers van de Psychoanalyse
Op 24 augustus
publiceerde de jonge Gentse filosoof Maarten Boudry zijn eindverhandeling op
het internet. De titel luidt: De naakte
Keizers van de Psychoanalyse: De Immunisatiestrategieën van een
Pseudowetenschap. Voor het werkstuk was Johan Braeckman, professor wijsgerige
antropologie in Gent promotor en Filip Buekens, universitair hoofddocent
taalfilosofie in Tilburg, copromotor. Naast zijn bekendheid als
universiteitsprofessor kennen we Johan Braekman ook als een van de
bestuursleden van SKEPP. Filip Buekens was een van de medeauteurs van Le
livre noir de la psychanalyse, publiceerde
eerder dit jaar zijn boek "Jacques
Lacan. Proefvlucht in het luchtledige" en in oktober eerstkomend
verschijnt ter gelegenheid van het
andere boek, zijn werk "Freuds vergissing
– De illusies van de psychoanalyse."
Wie, zoals de webmaster van deze site, tientallen jaren lang gehoopt had op
en gewerkt had aan een verdere integratie van de denkmodellen in de
psychologie, kon eerder dit jaar vaststellen dat de psychoanalytici van
geen integratie willen weten en met honderden naar de minister van
volksgezondheid schreven
dat ze een afzonderlijke discipline zijn. Wie jarenlang met open vizier
en overlegbereidheid met psychoanalytici probeerde te onderhandelen,
moest telkens opnieuw vaststellen dat daar de wil ontbrak om logisch na te
denken (denken we aan de steeds herhaalde thesis dat artsen precies door
het wetsontwerp Aelvoet de toelating kregen om de klinische psychologie te
beoefenen), dat redeneringen opgebouwd worden die langs geen kanten
kloppen (denken we aan de 'onbekwaamheid van de klinisch psycholoog' versus
de competentie van een artist-psychoanalyst), dat woorden verdraaid worden
(denken we aan het verwijt van monopolieambitie van de psychologen op de
geestelijke gezondheidszorg), dat manifest gedesinformeerd wordt
(bijvoorbeeld de paramedicalisering van de psycholoog in het wetsontwerp
Aelvoet), dat valse beschuldigingen verspreid worden (denken we maar aan
het homofilieverhaal op de Franstalige radio). Dan hebben we het nog niet
over de manieren van optreden waarmee ze in Frankrijk bijvoorbeeld bekomen
hebben dat een officieel onderzoeksrapport in de lade werd gelegd en hoe ze
hier een officieel symposium van de minister van volksgezondheid manipuleerden.
Terwijl ze zich voorstellen als de laatste groep verdedigers van de
menselijke vrijheid, merkt men hoe ze slaafs de uitspraken van hun leiders
napraten, zonder zelfs maar de moeite te doen om die te controleren (vb.
het Abou Graib-verhaal). (Lees over dit alles de vorige nummers van De
Maere.) Urenlange discussies vinden vaak alleen hun gelijke in de
discussies op zondagvoormiddag aan de voordeur met getuigen van Jehova.
Uiteindelijk worden er, net zoals de bijbel of de Wachttoren, een paar citaten
van Freud bijgehaald om het gelijk aan te tonen terwijl die net het punt
van discussie zijn. Aanvankelijk denkt men dat het een kwestie is van personen.
Maar die patronen herhalen zich telkens opnieuw. En dan wordt steeds
duidelijker dat het om een systeem gaat, iets dat ingebakken zit in de denkrichting
zelf. En de psychoanalytici die zogezegd niet akkoord gaan met al die
standpunten van de fundi's, die blijven dapper zwijgen. Ook niet zomaar een
toeval. Uiteraard zijn er een aantal klinisch psychologen die ooit in de
psychoanalytische richting hun opleiding hebben gehad en binnen de psychologengroep
als psycholoog gematigder standpunten innemen. Het blijft evenwel wachten
op psychologen of verenigingen die zich als psychoanalytici kenbaar maken
en verklaren dat ze niet akkoord gaan met bijvoorbeeld de standpunten van
de petitie. De academische psychoanalytici die zich niet distantiëren
van de lekenanalyse en zelfs lid blijven van verenigingen die het
expliciet opnemen voor de lekenanalyse, bewijzen met heel hun academisch gewicht
enkel dat de psychoanalyse inderdaad een religie is en geen wetenschap. (Er
moet niet geargumenteerd worden dat psychoanalyse niet alleen een behandelingswijze
is maar ook een theorie en onderzoeksmethode. Het is de laatste maanden
maar al te duidelijk geworden dat het de lekenanalysten om behandelingsbevoegdheden
te doen is.) Sommige academische psychoanalytici leiden op staatskosten
honderden psychologen op, maar zijn eigenlijk van mening dat men beter
opgeleid is in het psychoanalysewinkeltje om de hoek. Zouden dezen dan
niet beter consequent zijn met zichzelf?
Er zijn vragen te stellen zowel over het psychoanalytische gedachtegoed als
over de maatschappelijke opstelling van de psychoanalytici. En die twee
aspecten staan niet helemaal los van elkaar. Voor ieder wie verwonderd,
onbegrijpend of geïrriteerd terugkijkt op voorbije ervaringen met
psychoanalyse en psychoanalytici is het werk van
Maarten Boudry een must. Hij heeft op een schitterende wijze de
verschillende strategieën geanalyseerd waarmee de psychoanalytici zich verdedigen
tegen kritiek op de psychoanalyse. Hij noemt het immunisatiestrategieën. De
verhandeling is zeer toegankelijk en in een aangename stijl geschreven.
Lezen dus!
|
|
 Het is uiteraard mogelijk om het
concept van de Evidence Based Health Sciences kritisch te bekijken. Niets
is perfect. Wat drie postmodernistische professoren uit
Canada ervan bakken grenst aan het ongelooflijke. En ze hebben daar nog
fondsen voor gekregen ook. Verschillende mensen dachten aanvankelijk dat
het een soort hernieuwde Sokal-grap was, maar de auteurs schijnen het te menen.
In het International
Journal of Evidence Based Healthcare hebben ze een artikel geschreven : Deconstructing
the evidence-based discourse in health sciences: truth, power and fascism.
Wie enkel in gezondheidszorg
geïnteresseerd is moet dit niet lezen. Het is de moeite niet. Wie ook in filosofische stromingen, maatschappelijke
fenomenen en wetenschapsleer geïnteresseerd is kan er weer een mooi
staaltje van postmodernistische onzin in vinden. Op de website van Bad
Sciences geeft Ben Goldacre een repliek,
onder meer over de fouten die ze maken inzake 'evidence-based' zelf. Maar
ook de reactie
van Carter Wood op Butterfliesandwheels is boeiend. Hij vat de auteurs
vooral op hun gebrek aan culturele kennis van totalitarisme en fascisme en
op de wijze waarop ze de intellectuele eer van de linkerzijde besmeuren.
Ook wie een studie wil maken over het associatief denken met concepten
met ambigue inhoud, het gebruik van valse dilemma's, enz.. kan zijn gading
vinden. Een aantal drogredenen die we aantreffen bij de immunisatietechnieken
van de psychoanalytici, komen ook hier terug.
Het mag geen autoriteitsargument worden om de EBHS te verdedigen, maar het
is acceptabel om te denken dat Archie Cochrane die tegen de fascisten van
Franco is gaan vechten en vier jaar gevangen zat onder de Nazi's wellicht
beter wist wat fascisme is dan deze professoren die het 'fascisme' van de
EBHS met deconstructie willen aanpakken.
|
