In alle Belgische ziekenhuizen zijn klinisch psychologen aanwezig. Soms is hun hulpverlening beperkt tot een bepaalde patiëntendoelgroep, maar vaak zijn ze bereikbaar voor alle opgenomen patiënten. In zeer veel ziekenhuizen werken psychologen ook deels ambulant. Het steeds ambulanter worden van de gezondheidszorg werkt dit grotendeels in de hand.

Hieronder staan lijsten met ziekenhuizen van waaruit men kan doorklikken naar de webstek van de verschillende ziekenhuizen.

- Lijst van Belgische ziekenhuizen (hospitals.be)

- Lijst Ziekenhuizen Vlaanderen

- Lijst Ziekenhuizen Brussel

- Lijst Ziekenhuizen Wallonië

Men kan ook zoeken in de ledenlijst van de Vlaamse Vereniging van Psychologen in Algemene Ziekenhuizen (VVPAZ)

Centra

In de Centra voor leerlingenbegeleiding werken heel wat klinisch psychologen.

- Lijst van de centra voor leerlingenbegeleiding

Hieronder een lijst met de Vlaamse Centra voor geestelijke gezondheidszorg

- Lijst van Vlaamse Centra Geestelijke Gezondheidszorg

Er zijn ook Vlaamse consultatiebureaus voor mensen met een bijzondere ondersteuningsvraag

- Lijst Vlaamse Consultatiebureaus

Men kan ook zoeken in

- Sociale Kaart

- Guide Social

- Mémento de la Santé Mentale 2010 Liste de services pour enfants, adolescents, adultes et seniors

Zelfstandigen

Het is niet de opzet van deze webstek om een lijst te geven van alle zelfstandige individuele of groepspraktijken. Maar we willen wel een paar zoekwegen aanduiden:

- De zoekfunctie op de webstek van de Belgische Federatie van Psychologen (BFP). De BFP is een vrije vereniging. Niet alle Belgische psychologen zijn lid van de BFP.

- Op de webstek van de Psychologencommissie kan men binnen bepaalde grenzen nagaan of iemand die beweert psycholoog te zijn, dit inderdaad ook is. Wie op de psychologenlijst voorkomt is met zekerheid een psycholoog (niet noodzakelijk een klinisch psycholoog). De toets werkt evenwel slechts in één richting. Van iemand die niet op de psychologenlijst voor komt mag men niet zomaar concluderen dat deze persoon niet de nodige kwalificaties heeft. Hoewel het in België sedert 1993 verboden is om zich psycholoog te noemen wanneer men niet geregistreerd is bij de psychologencommissie, is de feitelijke toestand zo dat vermoedelijk nog niet de helft van de psychologen geregistreerd zijn. Daarenboven ondermijnt de Psychologencommissie zelf haar eigen kwaliteitslabel door psychologen van de lijst te halen gewoonweg wanneer die nog niet in orde zijn met hun jaarlijkse financiële bijdrage, wat vaak het gevolg is van adreswijzigingen en dergelijke.

- Psycholoog.be werkt samen met de Belgische Federatie van Psychologen (BFP) en groepeert een aantal geregistreerde psychologen die een eigen webstek hebben.

- Klinisch-psycholoog.be werkt vanuit een samenwerkingsverband met de Vlaamse Vereniging van Klinisch Psychologen (VVKP). De psychologen en psychotherapeuten die op deze website worden getoond, hebben met zekerheid een universitair diploma psychologie behaald.

- Psycholoog-direct geeft eveneens een overzicht van een reeks zelfstandig werkende psychologen.

- De lijst van de christelijke mutualiteit. In het kader van de initiatieven van de mutualiteiten inzake gedeeltelijke terugbetaling van psychologische zorg publiceert de CM een lijst van door hen erkende 'psychotherapeuten'. Niet alle personen van die lijst zijn psycholoog of klinisch psycholoog. Om door de CM erkend te worden als psychotherapeut moet men een hoger diploma hebben in de menswetenschappen (hogeschool of universiteit) en minstens drie jaar psychotherapieopleiding. Een aantal relevante gegevens staan evenwel vermeld op de steekkaarten.

- Op de webstek van de Vlaamse Vereniging van Expert-Psychologen (VVEP) is een lijst te vinden van psychologen die als expert werken.

Honoraria (hoeveel betaalt men voor de tussenkomst van de klinisch psycholoog ?)

Na meer dan veertig jaar is men er in België nog steeds niet in geslaagd het beroep van klinisch psycholoog als gezondheidszorgberoep wettelijk te regelen. Momenteel gaan generaties klinisch psychologen met pensioen die volgens de Belgische wetgeving heel hun loopbaan 'onwettige uitoefening van de geneeskunde' hebben gedaan.

Zolang er geen wettelijke regeling is van de gezondheidszorgen door klinisch psychologen is het voor instanties zoals de Rijksdienst voor Ziekte- en InvaliditeitsVerzekering (RIZIV) ook moeilijk om nomenclatuurnummers te voorzien en terugbetaling van de prestaties van psychologen te organiseren. Met Belgische spitstechnologie werd er hier en daar wel een oplossing gevonden via het terugbetalen van het werk van psychologen aan de artsen. Daarna moeten de psychologen of hun ziekenhuis dan maar de bedeltoer op om een en ander te recupereren.

De mutualiteiten worden geconfronteerd met hetzelfde probleem. En ook zij namen initiatieven tot gedeeltelijke terugbetaling van prestaties van psychologen en hanteren dan vaak eigen erkenningscriteria en uitbetalingsregels. Op deze webstek is er een afzonderlijk dossier daarover: Terugbetaling van prestaties van psychologen.

Het voorgaande maakt duidelijk dat het zeer moeilijk is om een eenduidig antwoord te geven op de vraag hoeveel psychologische hulpverlening kost. We willen wel wat bijkomende informatie geven.

- In de ziekenhuizen is het zo dat voor bepaalde zorgprogramma's (voorbeeld: psychiatrie, oncologie) er een financiering voorzien is voor de wedde van de psychologen die daar werken (voor de psychiatrie is dat beperkt tot de opgenomen patiënten). Het is evident dat er dan geen bijkomende honoraria worden gevraagd voor de tussenkomst van psychologen aan die patiënten. Voor andere zieken (bijvoorbeeld neurologie) is er niets van financiering van de loonkost van de psycholoog. Het is dan ook billijk dat er voor die hulpverlening een bijdrage wordt gevraagd. Er is heel wat variatie tussen de ziekenhuizen in de prijszetting van die pseudonomenclatuur. De manier van indelen van psychologische prestaties kan verschillen, en ook de optie van de ziekenhuizen verschilt: het ene ziekenhuis wil dat die extra mankrachten zichzelf bedruipen, in het ander ziekenhuis hanteert men dan weer een sociaal criterium zodat geen enkele patiënt om financiële redenen verstoten blijft van de nodige zorg (soms vraagt men honoraria in de grootteorde van de remgelden van de medici) en werkt men met interne financiële verschuivingen.

- Begeleiding van een kind of jongere in de centra voor leerlingenbegeleiding kost niets.

- Wat dan de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg betreft: De loon- en werkingskosten van de CGG's worden grotendeels door de Vlaamse overheid gefinancierd. De cliënten betalen er slechts een beperkte bijdrage. De overheid verwacht dan ook dat de CGG's bijzondere aandacht hebben voor de sociaal en financieel zwakkeren. In heel wat centra wordt 15 euro voor een individueel gesprek gevraagd.

- In de Vlaamse consultatiebureaus zorgen deskundige hulpverleners voor gratis onderzoek, advies en ondersteuning.

- De prijzen bij zelfstandige psychologen kunnen nogal verschillen. Heel wat factoren kunnen die verschillen verklaren, naast regio, hoofdberoep of bijberoep, ervaring en naambekendheid is het ook wel zo dat er psychologen zijn die zich bij therapie strikt houden aan een planning van één patiënt om het uur (50 minuten gesprek en 10 minuten dossier) terwijl andere dan weer een therapievorm hanteren die meer variatie in tijdbesteding (en prijszetting) toelaat. Bij het overlopen van de lijsten van de christelijke mutualiteit stellen we vast dat de meeste prijzen voor een psychotherapiesessie variëren tussen de 35 en de 60 euro met vermoedelijk een modus die rond de 45 euro schommelt. Sessies met echtparen zijn meestal duurder, soms ook langer. Voor psychologische onderzoeken is het nog moeilijker om iets over de honoraria te zeggen. De omvang van een klinisch psychologisch onderzoek kan ook enorm verschillen in duur (onderzoek, uitwerking, interpretatie, dossierstudie en verslaggeving, soms ook teamoverleg).

- Tot 2008 diende men ook nog 21% BTW te betalen op het honorarium van de zelfstandige psycholoog. Nu is er vrijstelling gekomen van BTW voor dienstverleningen (van bij de Psychologencommissie geregistreerde psychologen) die in de lijn liggen van de hulpverlening die psychologen bieden in de Centra voor Leerlingenbegeleiding en in de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg. Op handelingen in verband met arbeidspsychologie en met betrekking tot aanwerving, arbeidsprestaties, beroepsziekten, werkgroepen, personeelsbeheer, werkintegratie en –reïntegratie, enz. en handelingen verricht door huwelijksbureaus dient nog steeds 21% BTW betaald te worden. Zie het KlinPsy-dossier Psychologen en BTW.