ANieuwA
Als maatschappelijk werker ben ik tewerkgesteld in de sociale hulpverlening.
Werken met klanten staat in dit beroep dan ook centraal. Meer nog: de klant staat centraal.
Na bijna 16 jaar beroepservaring, vind ik dat de tijd rijp is om een analyse van mijn aanpak te maken.
Tijdens mijn opleiding werd mij geleerd dat de primordiale taak van een hulpverlener was, zichzelf overbodig te maken, zodat de klant op eigen kracht verder kon. Hierin kan ik me nog steeds vinden.
Langs de andere kant hoorde ik docenten tijdens praktijkvakken voorbeelden aanhalen van gezinnen waarvan de leden van generatie op generatie in de hulpverlening belandden. Dit gegeven zette mij aan het denken: had ik in de godsdienstles niet geleerd dat je bij ontwikkelingshulp niet alleen goederen diende te sturen, maar ook materiaal? M.a.w. we leerden niet alleen vis te sturen, maar ook een vislijn te geven, zodat wie hulp nodig had, ook zou leren de dingen zelf uit te vissen.
M.a.w. bij hulpverlening is de zelfwerkzaamheid van de klant heel belangrijk. Wat bereik je als je zoals Sjakie in Flodder of Emiel in de Familie Doorzon alles voor je klant gaat regelen? Juist, je maakt jezelf onmisbaar, zodat de klant er voor jou is i.p.v. dat jij er voor de klant bent!
Op de moment dat iemand zich aandient op je dienst of praktijk, is het belangrijk om goed te luisteren en te observeren: je klant/ patiënt heeft er meer aan indien je de tijd hiervoor neemt, dan dat je meteen na het aanhoren van de klacht aan komt zetten met pasklare oplossingen.
In vele gevallen is de aangebrachte klacht niet de werkelijke klacht! Dit kan je raar in de oren klinken, maar door tussen de regels door te luisteren en op lichaamstaal te letten, krijg je veel hints naar mogelijke omgevingsfactoren (woonplaats, familie, vrienden, werksituatie, persoonlijkheid e.d., deze opsomming is niet exhaustief!) Gebruik deze hints om bijkomende vragen te stellen, ga uit van wat de hulpvrager je aanbiedt, i.p.v. zelf dingen te gaan aanbieden omdat we vaak geleerd hebben direct te handelen en te doen in geval van problemen.
De hints en antwoorden op de bijkomende vragen zorgen er voor dat je een globaal (holistisch) beeld krijgt van de klantsituatie die nooit beperkt mag worden tot de klacht zelf maar onlosmakelijk verbonden is met de klant en de omgevingsfactoren zoals ze hierboven beschreven zijn.
Pas wanneer je een dergelijke inventaris hebt opgemaakt door middel van een degelijke intake, ben je klaar om aan de eigenlijke hulpverlening te beginnen. Overloop tezamen met je klant welke onderwerpen, klachten, factoren, hints aan bod zijn gekomen en laat aan je klant de keuze om uit deze lijst prioriteiten voorop te stellen zodat de klant leert zichzelf te helpen!
Zo ben jij er voor de klant i.p.v. dat de klant er voor jou is!
Alternative_be
(Antwerpen, 17/06/2004)