Biotechnologie is elke technologische toepassing waarbij men gebruik maakt van biologische systemen, levende organismen of afgeleiden daarvan om producten of processen tot stand te brengen of te veranderen voor welbepaalde doeleinden.
Men maakt onderscheid tussen:
- Groene biotechnologie: plantenbiotechnologie met als doel het verbeteren van landbouwgewassen
- Rode biotechnologie: gezondheidszorg met als doel de productie van nieuwe medicijnen, nieuwe methoden voor diagnose en therapie
- Witte biotechnologie: industriële biotechnologie, waarbij men gebruikt maakt van levende cellen en enzymen voor de productie van levensmiddeleningrediënten, fijnchemicaliën en farmaceutica
- Blauwe/Grijze biotechnologie: mariene- of milieubiotechnologie
Korte geschiedenis
Biotechnologie in de ruimste zin is niet nieuw. De huidige specialisatie, complexiteit en technieken om aan biotechnologie te doen zijn daarentegen wel nieuw. In tegenstelling tot wat sommige actiegroepen ons willen laten geloven, doet de mens al sinds de Oudheid aan biotechnologie.
Een groot deel van de producten die we eten, dragen of gebruiken, maken gebruik van biotechnologie. Denk maar aan het brood dat we eten, het bier dat we drinken of zelfs de diversiteit aan hondenrassen.
De eerste echte biotechnologische toepassing dateert van 1982, toen wetenschappers erin slaagde om insuline op industriële schaal te produceren met behulp van E. coli. Door gebruik te maken van genetische modificatie zijn wetenschappers erin geslaagd om bepaalde agronomische eigenschappen te verkijgen zoals biotische en abiotische stresstolerantie, opbrengst, groeiseizoen en ook om de processingeigenschappen te verbeteren, zoals de voedingswaarde, textuur en kleur van de gewassen.
Landbouwgewassen en dieren kunnen ook gebruikt worden als productiesystemen voor farmaceutische en industriële producten. Enzymen verkregen via de recombinant DNA methode worden gebruikt voor de bereiding van kaas, brood, vruchtensappen, wijnproductie of het produceren van jeans. Andere enzymen worden dan weer gebruikt als detergenten in wasmiddelen.
De toekomst
Biotechnologie biedt een oplossing voor verschillende ecologische, sociale, medische en economische problemen voor onze maatschappij. In de landbouw is biotechnologie het speerpunt om een alsmaar groeiende wereldbevolking te kunnen blijven voeden. Door de voeding aan ziektepreventie te koppelen kunnen er bijvoorbeeld bananen ontwikkeld worden met vaccins. Een inheems gewas met een betere voedingswaarde, vaccins en gelimiteerd gebruik aan pesticiden en meststoffen zou een enorme impact hebben op de Derde Wereld.
Ook op het vlak van industrie kan de biotechnologie een verademing betekenen voor het milieu. Door gebruik te maken van enzymen uit planten of micro-organismen kunnen bepaalde processen op een duurzamere manier uitgevoerd worden. Dit leidt tot goedkopere, ecologisch meer verantwoorde productie.
De verdere ontwikkeling van biobrandstoffen kunnen het hoofd bieden aan de alsmaar stijgende brandstofprijzen en het toenemend olieverbruik.
Bronnen:
Newell - McGloughlin, M., E. Brian Re, 2006. The Evolution of Biotechnology. Eerste druk, Springer, Dordrecht, Nederland. 269p.
VIB, internet, 2011. (www.vib.be)
Liberales, internet, 2011. (www.liberales.be)