Counter
Temse, oktober 2016

PROJECT 33

33: een boekje met een hoek af

Titel van het boek: 33
Auteur: Harry Hauman
Ondertitel: een boekje met een hoek af
Aantal pagina's: 100
Enkel te bestellen via project33@telenet.be
Prijs: 12,5 € - inclusief verzendingskosten

Rebels. Hoe zou je anders een boek noemen dat reeds bij de aanhef afstand neemt van de auteur, zichzelf tot hoofdpersonage benoemt en om de haverklap bepaalde lezers kantje brutaal verzoekt om te stoppen met lezen. Maar er is een verklaring: net zoals er mensen zijn met een beperking, zijn er ook boeken met een beperking. Beperkingen in dit geval, meervoud. Dit hoeft geen medelijden op te wekken, dat zou zelfs ongepast zijn, maar het stelt de verwittigde lezer wel in staat om een aangepaste omgangsvorm te betrachten en een en ander in het juiste daglicht te aanschouwen. 33 heeft het bijvoorbeeld moeilijk om zich aan grenzen te houden, het boekje doorkruist het hele spectrum van ultieme fictie tot spijkerharde non-fictie. 33 is schijnbaar maar vooralsnog onbewijsbaar hoogsensitief en dat kan bij de gemiddelde lezer leiden tot bezorgde verwondering. 33 heeft als kladversie geleden onder een problematische thuis- en ontstaanssituatie met als blijvend trauma een amputatie van de linker benedenhoek. Verder is er in het boek, al staan er redelijk wat getallen in, maar één cijfer te bespeuren. Ook de principiële weigering om woordafbreking in de tekst toe te laten is tekenend. Maar dat alles neemt niet weg dat 33, CEO van de werklozen, gefocust blijft op de speerpunt van het betoog, namelijk een vurig pleidooi te houden om de beschikbare arbeid te verdelen over de beschikbare arbeidskrachten door gebruik te maken van de arbeidsduurindex en op die manier ondermeer de jeugdwerkloosheid ongedaan te maken. Maar of de samenleving, in een kennelijke staat van vroege puberteit, daar oren naar heeft is nog maar de vraag... Naast de menselijke trekjes blijft 33 trouw aan het boek-zijn en dat kan voor grage lezers een revelatie zijn, vermits 33 tussendoor een intieme en verrassende inkijk geeft in het dagdagelijkse bestaan als boek. Zelfs onzachte lezers zullen bij wijlen indringende schaamtegevoelens ervaren als ze zich eindelijk druppelsgewijs realiseren over hoe ze tot nu toe in regel met boeken omgaan. En al moet de toekomst uitwijzen of dit inderdaad het laatste boek van de laatste schrijver is, als synthese mag je gerust stellen dat onder de boeken met een hoek af, 33 ëën van de betere is.

logopagina textpagina
Temse, mei 2014
Update: 21/5/2014
Update maart 2015: zie http://www.streventijdschrift.be/artikels/15/HaumanArbeid.htm

Nieuw: een arbeidsduurindex© als oplossing voor de werkloosheid

Als in Europa een werkweek 33 uur zou tellen, dan zouden er morgen geen werklozen meer zijn.

(Samenvatting: zie vetgedrukte tekst)

Werkloze mannen en vrouwen in de EU: 26 miljoen!

Niemand weet op dit moment hoeveel betaalde arbeidsuren er dit of volgend jaar in België of in Europa zullen gegenereerd worden door de private en de openbare sector. Niemand weet of de huidige economische trend zich traag of versneld zal doorzetten, noch in welke richting. Het is mogelijk en volgens de Internationale Arbeidsorganisatie zelfs waarschijnlijk dat indien de economie zich herstelt, dit zal gebeuren zonder jobcreatie (Global Employment Trends 2014). Doorgedreven informatisering, automatisering of andere gangmakers van economische groei kunnen in eenzelfde beweging de werkloosheid doen toenemen. Erg.

De klassieke instrumenten hebben hun grenzen bereikt

De resem instrumenten die momenteel worden ingezet om werkloosheid terug te dringen kunnen binnen de huidige economische constellatie niet of ontoereikend toegepast worden: de lange termijnrente staat op een historisch dieptepunt, de vigerende Europese begrotingsnorm laat nauwelijks of geen ruimte aan de lidstaten om belastingen substantieel terug te dringen of grootse investeringen op touw te zetten. De meer recente maatregelen tonen slechts beperkte resultaten, zijn blijkbaar te duur (dienstencheques), niet bindend (regeling betreffende vermindering sociale bijdragen) of blijken lapmiddelen te zijn waar niet de werklozen beter van worden. Anderen.

Een gemeenschappelijke eigenschap van de klassieke en meer recente instrumenten om werkloosheid aan te pakken is, dat ze indirect zijn: ze grijpen in op indicatoren die enkel in het beste geval de werkgelegenheid ten goede komen. Sinds de industriële revolutie en in het licht van doorgedreven globalisering wil crisis nu eenmaal zeggen: veel of toenemende werkloosheid. Deze dominante idee benevelt het gezond verstand. Angst.

Werkloosheid wordt aanzien als inherent aan een economie in moeilijkheden. Dit weerspiegelt zich in de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen. Ze erkennen vrijwel allemaal de omschrijving van het IVESCR dat "arbeid van wezenlijk belang is voor het behoud van de waardigheid en het zelfrespect voor het individu"�, maar hun voorgestelde maatregelen zijn oppervlakkig geformuleerd en/of raken niet aan de kern van het probleem. Ze bieden onvoldoende weerwerk tegen een onomkeerbaar globaliserende economie. Het zondebokmechanisme steekt zelfs, nauwelijks omfloerst, hier en daar de kop op. Beschamend.

De arbeidsduurindex: elegante en flexibele efficiëntie

Er is een nieuw instrument nodig op de arbeidsmarkt dat kan inspelen op de economische evolutie en tegelijk, onder andere, zorgt voor meer sociale rechtvaardigheid, voornamelijk tussen werkenden en werkzoekenden. Een instrument dat rechtstreeks het aantal banen beïnvloedt en zo min mogelijk het ‘natuurlijke marktmechanisme’ verstoort. Liberaler als het ware. Een instrument dat het recht op arbeid uit grondwetten, handvesten en internationale verklaringen au sérieux neemt en afdwingbaar maakt. Een instrument dat overheden niet dwingt om op de knieën te gaan voor multinationals. Arbeid is niet louter een economische factor naast grondstof of kapitaal, ter beschikking van het economisch proces, maar in de eerste plaats een noodzaak tot zelfrealisatie en verschaffer van inkomen voor mensen die in staat zijn om arbeid aan te bieden. Dat is een autonome beslissing van de werknemer en de vakbeweging, net zoals de werkgever autonoom bepaalt hoeveel arbeid hij meent nodig te hebben. Na de melkplas en de boterberg is er momenteel een werklozenleger, een gigantische verspilling van talent allerhande. Gezwel.

De arbeidsduurindex meet de hoeveelheid arbeid die per werknemer nodig en voldoende is om op een bepaald moment quasi volledige tewerkstelling te garanderen. (ADI, Labour Time Index, LTI)

Deze index volgt het conjunctureel en structureel verloop van de economie in zijn geheel en de beroepsbevolking in het bijzonder. Voor zover ik weet bestaat deze index niet in de economische literatuur, noch als oplossing voor (structurele) werkloosheid, noch als oplossing voor krapte op de arbeidsmarkt in tijden van economische groei. Deze index is elastisch en flexibel. Als de economie een rivier is, dan is de arbeidsduurindex een vlottende aanlegsteiger, meedeinend met de getijden. Dan is dit de enige mogelijkheid voor schepen om veilig en vlot aan te leggen en af te meren. Dan is dit voor passagiers de enige mogelijkheid om in te schepen. Met de huidige vaste steiger en de laagwaterstand van het economisch bestel ontstaat een onveilige situatie. Een samenleving kan en mag zich geen hoge jeugdwerkloosheid permitteren. Immoreel.

33 uur is momenteel de norm

Op basis van Eurostat gegevens over de periode van 2012 tot 2014 wat betreft tewerkstelling, werkloosheid en gemiddelde wekelijkse arbeidsduur bedraagt de ADI momenteel voor Europa ongeveer 33 uur, voor België 34 uur (voor de overige lidstaten variëren de cijfers tussen 28 en 38 uur. De relatief grote verschillen worden deels verklaard door het feit dat de definities en cijferreeksen niet homogeen zijn en de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur in de lidstaten varieert tussen 30 en 40 uur). 33.

Over hoofd- en subindexen

Concreet wordt de arbeidsduurindex berekend door de gepresteerde arbeidsuren over een voorbije periode te delen door de beschikbare arbeidskrachten (werkenden plus intreders min uittreders) op het eind van die periode. Toegespitst op Europees niveau kan er een precieze ADI berekend worden.

Concreet zal in economisch moeilijke tijden de wekelijkse arbeidsduur afnemen, in tijden van economische groei in principe toenemen.

Subindexen kunnen dan tot een berekend niveau afwijken van de hoofdindex. Met deze relatieve onder- en bovengrenzen ontstaat er een slang, naar analogie met de Europese muntslang uit de jaren zeventig. Binnen die slang bewegen de verfijnde indexen naar land of regio, sector of seizoen. Op termijn kan deze ADI-slang vernauwd worden om tot een gelijk evoluerende wekelijkse arbeidsduur te komen in de Euro-regio. Maar dat hoeft zelfs niet. Voorbeeldig.

Wetgeving

De absolute onder- en bovengrens wordt wettelijk vastgelegd. Je mag stellen dat er momenteel al een bovengrens per week bestaat van 38 uur (sinds 2003 in België) en een ondergrens van 12,5 uur (regeling deeltijdse arbeid). Dat zou je kunnen beschouwen als een grote speelruimte, zowel voor de bedrijven en de overheid als de werknemers (inclusief ambtenaren). Leuk.

Knelpuntberoepen en duo-banen

Afwijkingen van de hoofdindex leiden er toe dat sommige werknemers gedurende een langere periode meer (knelpuntberoepen) of minder (beroepen met een overschot aan gediplomeerden) arbeidsuren presteren dan de gemiddelde werknemer. Wie boven de hoofdindex presteert kan die uren in een spaarpot steken om het bijvoorbeeld op het eind van de (verlengde) loopbaan rustiger aan te doen. Spaarpot.

Knelpuntberoepen zijn dat niet tot in de eeuwigheid. Gerichte economische migratie of regelingen voor overuren kunnen hier soelaas bieden. Maar er is binnen de grenzen van de Europese Unie nog een groot potentieel dat onbenut wordt! Veel mensen met een knelpuntberoep diploma, en misschien nog meer mensen die zo’n diploma zouden kunnen behalen, zien er van af of zien er op tegen om dat diploma om te zetten in een voltijdse job. Heel wat leerlingen met veel aanleg voor positieve wetenschappen haken af en kiezen voor geesteswetenschappen. Wordt het niet hoog tijd om opleidingen te voorzien die tot een duo-diploma en baan leiden. Dan krijg je bijvoorbeeld een jurist die 22 uur per week in een advocatenkantoor werkt en voor 11 uur per week als programmeur aan de slag gaat. Of een laborant die van november tot april een witte schort draagt en vanaf mei in een marcelleke hagen snoeit. Plezant.

Wie onder de index presteert kan bijvoorbeeld omgeschoold worden tijdens het verschil in uren tussen de hoofdindex en de verfijnde index. Bij een omscholing kan met een systeem gewerkt worden dat knelpuntberoepen aantrekkelijker maakt door een positieve discriminatie in de opleidingstijd of een betere verloning. Integraal te betalen door de overheid, want eindverantwoordelijk voor het recht op arbeid, en de werkgevers, want arbeid is een hefboom voor winst of productiviteit. Voor wie niet wil omscholen kan een waaier aan mogelijkheden voorzien worden gaande van erkend vrijwilligerswerk met behoud van pensioenrechten over arbeid tegen een minimumloon, tot het verrichten van "onaangenaam"� werk tegen een maximumloon. Iemand werkt bijvoorbeeld volgens een subindex (regio +sector) gedurende 30 uur per week, bij een Europese arbeidsduurindex van 33 uur. In dit geval is er een ruimte van 3 uur per week voor omscholing of alternatieve arbeid. Wie 38 uur per week werkt in een knelpuntberoep wint 5 uur per week. Joepie.

Cijferwerk

Als het mogelijk is om per seconde de waarde van tienduizenden aandelen te berekenen en wel tot drie cijfers na de komma of miljarden betalingen te registreren, dat moet het ook mogelijk zijn om evoluties op de arbeidsmarkt van kortbij op te volgen om enkele indexjes te berekenen. Een beursje voor arbeidsuurtjes.
Wellicht zijn momenteel al voldoende gegevens beschikbaar. Bij Eurofound is een overzicht te vinden van het aantal werkuren per jaar (gemiddeld voor Europa voor een voltijdse job in 2012:1712 uur, voor België: 1739 uur). Verfijning en verdere standaardisering van de gegevens dringt zich op. Bijvoorbeeld met het oog op het pensioen, om te kunnen berekenen hoeveel uur een volledige loopbaan omvat, rekening houdend met een tijdens de loopbaan variërende arbeidsduur. Gegevens van sociale secretariaten en personeelsdiensten één maal per maand verzamelen volstaat. Een loopbaanduur index berekenen kan een volgende stap worden. Verslavend.

Met een evolutionaire bril

Werkloos zijn is een vrij recent en uitzonderlijk fenomeen. Recent, want in de agrarische of jagersamenlevingen onbekend. Uitzonderlijk, want bij de overige mammalia onbestaand. Anders dan arm zijn, dat al eeuwen, of eerder millennia, te veel mensen heeft geteisterd, gaat het over een erg korte periode in de geschiedenis,een rimpel in de tijd. Anders dan ziekte ook waar geen mens vrij van is, nu niet, gisteren niet en morgen niet. Overmorgen dan misschien weer wel, en,waarom niet, een index tegen armoede. Maar daar moeten voorlopig de rijken zich maar onledig mee houden. Gek.

Werkloos zijn verdient in de Westerse wereld niet de status van vanzelfsprekendheid die het momenteel heeft. "Ein Gespenst geht um in Europa"�. Dat van de werkloosheid. De onfortuinlijke tweelingzus van de industriële revolutie. Werkloosheid bestaat nog steeds, wellicht wegens een vergetelheid in het Marshallplan. Sinds de industriële revolutie en tot vandaag, wou crisis nu eenmaal zeggen veel of toenemende werkloosheid. Dogma.

Jeugdwerkloosheid wordt op zowat alle vlakken zwaar onderschat. Ook een (Ignasiaanse) paus weet dat (21 maart 2014). Jongeren lijken noch het meest op ruwe diamant of iriskwarts. Een aantal bedrijfsleiders is daar blind voor. Werkloze jongeren worden niet gerespecteerd, worden structureel gepest. In een nest jonge vogels wordt in crisistijd de laatstgeborene gevoed aan de overige, instinctief. De jeugdwerkloosheid bedroeg in mei 2013 in de Eurozone 24 % ! Kannibalisme.

Historisch en actueel wordt het marktmechanisme in het Westen gegijzeld door een liberaal gedachtegoed. Economie gericht op een koopkrachtige vraag. De "idolatrie van het geld"�. Een kolonisatie op weg naar moderne slavernij en toenemende armoede. Bij een natuurlijk marktmechanisme verloopt dit anders. Gelukkig, want er is nog heel veel werk. Groener.

Labourtime index
Get rid of unemployment
Thirty three hours week

Harry Hauman
Licentiaat TEW, oriëntatie financieel en algemeen beleid (UFSIA, 1981
Master spécialiste en Sophrologie Caycédienne (Andorra, 2005)