INFORMATIE EN BESCHOUWINGEN OVER HET BOEDDHISME

Boeddhisme : SISO : 214.3 . Zen-boeddhisme : SISO 215.1 . Verhouding christendom en overige godsdiensten : SISO 238.9 - boeddhistisch woordenboek - Asoka - Bibliografie - Het leven van Boeddha - boeddhisme (onder de letter B) - Boeddhistische centra in Vlaanderen - De Waele Frank - geweld en de leer van Boeddha - Haemers Katharina - Lathouwers Ton - Maha Karuna Ch' an - metta - Principeakkoord over erkenning boeddhisme - Ternest Tine - Tibetaans Instituut (onder de letter T) - Vipissana meditatie centrum (boeddhisme) - zen -
Religie.opzijnbest.nl

ZOEKEN OP DEZE WEBSITE
PicoSearch
  Hulp
Verzorgd door PicoSearch
 

WEDERKERIGHEID (DIVERSITEIT - VICE VERSA)
websitenaam : http://users.telenet.be/arseen.de.kesel/ en http://www.bijbelleerhuis.be (zie bijbel)
Nieuwe website : http://www.interlevensbeschouwelijk.be/index.htm
- STARTPAGINA - AGENDA - BIJ DE HAND - NIEUW - OVERZICHT -  TIJDSCHRIFTEN -
ALFABETISCH OVERZICHT VAN THEMA'S EN WEBSITES :
JAARTAL - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X -Y - Z
HOOFDTHEMA'S : allochtonen , armoede , bahá'íbijbel , bijbel en koran , boeddhisme , christendom , extreemrechts ( Vlaams Blok ) , fundamentalisme , globalisering en antiglobalisering ,  hindoeïsme , interlevensbeschouwelijke dialoog , interreligieuze meditatie , islam , jodendom , levensbeschouwing , levensbeschouwing / godsdienst en onderwijs , migratie , racisme , samenleving , sikhisme , NIEUWE RUBRIEK : SPIRITUALITEIT , tewerkstelling van allochtonen , vluchtelingen en asielzoekers , vrijzinnigheid , witte scholen , multiculturele scholen en concentratiescholen ,
- Eigen-zinnige beschouwingen - Het kleine of grote ongenoegen -

deVerdieping | religie & filosofie | 10-09-2007 . Boeddhist middenin reli-scene . Cokky van Limpt

Robert Thurman was de eerste Tibetaans-boeddhistische monnik in het Westen, in 1965 door de dalai lama zelf gewijd. Boeddhisme kan bemiddelen in de interreligieuze dialoog, meent hij.

We spreken Robert Thurman (66), joviale man, gestoken in spijkerbroek en dito hemd, in het Amsterdamse Okurahotel. Hij is voor het eerst in Nederland, op uitnodiging van het Internationaal Boeddhistisch Filmfestival en de Boeddhistische Omroep Stichting. Hij zal de openingslezing houden van de tweede editie van het filmfestival (zie inzet). Daarna wil hij Rembrandt zien.

Wie is Robert Thurman? Zijn dochter, de actrice Uma Thurman (Dangerous Liaisons, Pulp Fiction, Beautiful Girls), is bekender dan pa, maar in de wereld van het Amerikaanse boeddhisme is Robert Thurman een grote naam. Hij is directeur van het Tibet House in New York en bezet sinds 1988 een leerstoel in Indo-Tibetaanse boeddhistische studies aan de Colombia Universiteit. In 1997 rekende het weekblad Time hem tot de 25 invloedrijkste Amerikanen.

Zijn ouders waren presbyteriaans en stuurden de jonge Robert naar zondagsschool, maar met het christelijk geloof heeft Thurman nooit veel opgehad. „De Bergrede vond ik erg mooi, ik hield van het onderwijs van Jezus, maar ik kon niet geloven in een God die zijn eigen zoon aan een kruis liet sterven en al evenmin in een schepper van het universum. Toen ik uiteindelijk boeddhistisch monnik werd, zei mijn moeder dat ze het eigenlijk wel had kunnen weten, want toen ik als baby gedoopt zou worden, heb ik al tegenspartelend de kom met doopwater omgeschopt.”

Thurman was van jongs af aan vooral geboeid door filosofie en andere culturen. „Ik had het idee dat er iets incompleet was aan de Amerikaanse cultuur, voor zover je al van een Amerikaanse cultuur kunt spreken.” Hij las Wittgenstein, Kant, Hegel, Heidegger, verdiepte zich in psychologie en literatuur en ontwikkelde een bijzondere belangstelling voor India. „De Indiase cultuur heeft iets speciaals wat wij missen, met onze wortels in de mediterrane wereld - in Griekenland en Palestina.”

Een ongeluk op zijn twintigste – hij verloor zijn linkeroog bij het verwisselen van een autoband – betekende een keerpunt in zijn leven. „Ik was getrouwd in die tijd, zou Harvard afmaken, een baan zoeken. Maar het verlies van mijn oog werkte als een shock. Ik ervoer het als ’een kleine dood’. Onmiddellijk erna besloot ik dat ik het leven serieuzer moest nemen. Als ik deze onconventionele belangstelling had voor andere culturen, dan moest ik daar iets mee gaan doen.”

Thurman probeerde zijn vrouw en kind mee te nemen naar India. „Maar zij schrok zich kapot en vluchtte naar haar familie en haar psychiater. Ik scheidde van haar en ging alleen. Via Turkije en Iran in India beland, ontdekte ik in de oude boeddhistische kennis van dat land een heel andere cultuur en een totaal andere visie op de wereld dan ik gewend was in Amerika.”

Dankzij een talenknobbel en de ’schitterende logica van het Tibetaanse en Sanskriet-alfabet’ maakte hij zich deze talen snel eigen, waardoor hij gemakkelijk toegang kreeg tot die onbekende cultuur. „Ik heb geen enkele herinnering aan vorige levens, maar dat ik in tien weken vloeiend Tibetaans heb geleerd, zie ik wel als een bewijs van een vorig leven.”

Het boeddhisme kreeg hem zo te pakken dat Thurman besloot monnik te worden. Die celibataire status duurde van 1963 tot 1967, twee jaar in een boeddhistisch vluchtelingenklooster in New Jersey, en anderhalf jaar in het Noord-Indiase Dharamsala, hoofdkwartier van de dalai lama en vrijhaven voor veel Tibetanen die hun land zijn ontvlucht nadat dat in 1950 door China werd bezet.

In 1964 leerde hij de dalai lama persoonlijk kennen en een jaar later kreeg hij van hem zijn monnikswijding, waarmee hij de eerste Tibetaans-boeddhistische monnik in het Westen werd. „De dalai lama was toen 29, zes jaar ouder dan ik, ook een zoeker, en nieuwsgierig. In onze vele gesprekken wilde hij van alles van me weten, bijvoorbeeld hoe de democratie functioneert en hoe het Amerikaanse Congres werkt. Hij was vooral geïnteresseerd in exacte wetenschappen, maar op dat punt moest ik hem teleurstellen. Ik weet weinig van zaken als kernenergie en gentechnologie.” Ze werden goede vrienden en zien elkaar nog altijd een of twee keer per jaar.

In 1967 hing Thurman zijn monnikspij aan de wilgen en hertrouwde, met het voormalige model Nena von Schlebrugge, die eerder getrouwd was geweest met lsd-goeroe Timothy Leary. Zij kregen vier kinderen, onder wie de actrice Uma Thurman.

De naam Uma komt uit het Sanskriet, de drie ander kinderen kregen Tibetaanse namen. Betekent dat dat zij ook boeddhist zijn? Thurman lacht: „Misschien, misschien niet. Boeddhisten dragen nu eenmaal geen lidmaatschapskaart op zak. We hebben ze niet geïndoctrineerd. Maar ik heb wel de indruk dat compassie en spiritualiteit deel uitmaken van haar levensbeschouwing.”

In 1979 vroeg de dalai lama aan Thurman, die intussen aan Harvard was gepromoveerd in het Sanskriet, om een Tibet House op te richten in New York. New Delhi had al zo’n huis. In 1987 kwam het huis, waarvan Thurman tot op heden de directie voert, tot stand. „Doel van het Tibet Huis in New Delhi was zoveel mogelijk fragmenten – zoals boeken, beelden en schilderijen – van de stelselmatig door de Chinezen verwoeste Tibetaanse cultuur bijeen te brengen en te conserveren. Zo kocht ’New Delhi’ waardevolle eigendommen van Tibetaanse vluchtelingen om te voorkomen dat ze die op de markt aan toeristen verkochten.”

Tegenwoordig is de missie van het Tibet House in New Delhi vooral informatie geven over wat Tibet ooit was. „Velen weten dat niet en denken onder invloed van de Chinese propaganda dat het een provincie van China is. In werkelijkheid is Tibet een zeer opmerkelijke oude cultuur, waarvan de basis is afgeleid van de Indiase boeddhistische cultuur. Sinds de westerse invasies in India van duizend jaar geleden, eerst van de moslims, daarna van de Europeanen, is deze cultuur in India verloren gegaan. Tibet is bij wijze van spreken de bibliotheek van het oude boeddhistische India. Dat was lange tijd niet bekend. Men zag Tibetanen als een stelletje nomaden in de bergen of iets dergelijks.”

„In Amerika is de belangstelling voor het boeddhisme erg groot, en daardoor werd vanzelf ook Tibet interessant. Het Tibet Huis in New York helpt het huis in New Delhi, helpt scholen in India waar kunst- en cultuurgeschiedenis wordt onderwezen en kloosters waar het Tibetaanse meditatie-onderwijs in stand wordt gehouden. Ook organiseert het tentoonstellingen en worden er lezingen en cursussen gegeven.”

Thurman is ervan overtuigd dat het boeddhisme een actieve rol kan spelen in het publieke debat. „Evenals het christendom, met zijn katholieke, protestantse en orthodoxe stromingen, is het boeddhisme bepaald geen monolitisch blok. De boeddhistische houding in den brede en de verschillende bewegingen leveren nu al hun bijdrage. Ook Nederlanders die kennismaken met het boeddhistische gedachtegoed, zullen merken dat het hun kijk op de wereld beïnvloedt.”

Hij erkent het bezwaar dat een boeddhistische deelname aan het publieke debat wordt bemoeilijkt door de relatieve onzichtbaarheid van boeddhisten in de samenleving. Het boeddhistische pad is immers een strikt persoonlijke weg. In zijn eigen land verandert dat inmiddels. Zo hebben grote steden als New York een boeddhistische raad. „De New Yorkse raad is een ontmoetingsplaats van Thai, Srilankanen, Tibetanen, Japanners, Chinezen, Koreanen, die allemaal verschillende typen van boeddhisme beoefenen, en van Amerikaanse boeddhistische organisaties, die doorgaans zijn begonnen als meditatiecentra. Ze houden gezamenlijke tochten en vieringen en zijn intussen duidelijk aanwezig in de religieuze scene .”

Dat kan in Nederland ook, oppert Thurman. Daartoe gaat hij boeddhisten hier oproepen. Maar, zegt hij erbij, het zal langzaam gaan. Want de beste boeddhistische leiders zijn erg huiverig voor een missionaire houding. „Ook de dalai lama. Hij wil boeddhistische kennis en ideeën graag delen, mensen aanzetten tot compassie en het ontwikkelen van psychologische inzichten, maar hij zal er nooit op aandringen dat ze boeddhist worden.”

De boeddhistische beweging is niet gebaseerd op een credo, een geloofsbelijdenis, benadrukt Thurman. Ze draait niet om geloof in Boeddha, maar om het zélf boeddha worden. „Boeddhisme is een educatieve traditie. Boeddha verkondigde dat verlossing wordt bereikt door de wereld en jezelf te begrijpen, niet door dingen te geloven over de wereld. Daarom vormen boeddhisten niet gemakkelijk organisatienetwerken. Maar uiteindelijk zullen ook de Nederlandse boeddhisten zeker proberen een bijdrage te leveren aan een boeddhistische raad of iets dergelijks.”

Vooral in de interreligieuze dialoog zouden boeddhisten volgens Thurman een ’helende’ rol kunnen spelen. „De dalai lama heeft daarmee vorig jaar al een begin gemaakt, toen hij op uitnodiging van een imam sprak op een bijeenkomst in San Francisco. Hij nam het daar voor de islam op, door te zeggen dat hij niet kan geloven dat welke religie dan ook een religie van haat kan zijn. De reactie van een faculteitsvertegenwoordiger van de Egyptische Al Azhar-universiteit, die daarbij aanwezig was, is hoopgevend. Hij zei een serieuze dialoog met het boeddhisme te willen en geen loze diplomatie.”

Thurmans eigen Columbia Universiteit bereidt voor volgend jaar een dialoogbijeenkomst van wereldreligies voor in Alexandrië. Doel: de gematigde krachten in de religies te versterken. „We komen alleen nog veertig miljoen voor de organisatie tekort.”
Boeddha’s filmfestival

Het Internationaal Boeddhistisch Filmfestival is gisteren in Amsterdam begonnen en duurt daar tot en met morgen. Daarna gaat het festival naar Rotterdam, Maastricht, Arnhem en Wageningen.

Er zijn acht film en documentaires te zien, met de thema’s Korea, Tibet en Zen. Het festival opende gisteren met de première van de documentaire ’Lucia Rijker, een bokser – een boeddhist’, over de Nederlandse kickboks- en bokswereldkampioene, bekend van Clint Eastwoods ’A Million Dollar Baby’.


Principeakkoord over erkenning boeddhisme (Belga) De ministerraad heeft vrijdag 30 maart 2007 een voorontwerp van wet goedgekeurd dat het boeddhisme in BelgiŽ erkent. Het is een eerste stap in de procedure tot erkenning als niet-confessionele levensbeschouwing. Het ontwerp wordt op 25 april 2007 op het Overlegcomitť besproken. Nadien volgt een tweede wetgevend initiatief. De Boeddhistische Unie van BelgiŽ (BUB) diende op 20 maart 2006 een aanvraag in tot erkenning als niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschap. Na analyse van het dossier blijkt dat er geen enkel obstakel bestaat om de procedure op te starten, laat de minister van Justitie, Laurette Onkelinx, vrijdag weten. Het departement "Erediensten" van de FOD Justitie stelt vast dat de BUB in 1997 is opgericht en de enige unie van boeddhistische verenigingen is. Momenteel zijn er 16 verenigingen die alle grote tradities van het boeddhisme vertegenwoordigen. De Standaard , zaterdag 31 maart 2007 .


DISCIPLINE ALS SPIEGEL Zon 11 Sep 2005 14.00 - 14.30 uur, Nederland 1 Herhaling: Zat 17 Sep 09.30 - 10.00 uur Nederland 1 Zie website http://www.buddhistmedia.com/ .
Roell, van Beuningen, VerloopEen jonge Nederlandse vrouw komt in Nepal in aanraking met meditatie en neemt jaren later twee vriendinnen mee naar een stilte-retraite in Drenthe. Een van de vriendinnen trekt een vergelijking met de haar bekende trainingskampen voor tennis. Ook hier vergt loslaten met de juiste concentratie, naar haar gevoel, dezelfde discipline. Christine Feldman begeleidt deze Vipassana week. Zij onderwijst meditatie sinds 1976 en is mede-oprichter van het vermaarde retraitecentrum, het Gaia House, in Engeland, een druk bezocht meditatie-oord. Feldman is een van de bekendste Vipassana-meditatieleraren in het Westen. Zij schreef boeken als 'De weg naar binnen', waarvan de Nederlandse vertaling onlangs uitkwam. Cilia RoellDe documentaire laat zien hoe Feldman door de deelnemers wordt ewaardeerd vanwege haar praktische en humorvolle aanpak. Een maand later blijkt de retraite nog door te werken. De tennister wordt zich steeds meer bewust van de onrust in haar hoofd, maar kan daar voor het eerst zinnig mee omgaan. 'De weg naar binnen' van Christine Feldman is uitgegeven door Ten Have, ISBN 90 259 5514 2. Direction & music: George Schouten With: Christine Feldman, Rob Burbea, Aurťlie van Beuningen, Cilia Roell, Hermance Verloop, Coby van Herk, Ingrid Dassen Commissioning editor & producer : Babeth M. VanLoo Camera: Marlou van den Berge, Bernd Wouthuysen Sound: Jane Snijders Editing: Marina Bodbijl Mixing: Geert Braam


Geweld En De Leer Van De Boeddha (1) . Martine Strubbe . Met dank aan Shitoku voor zijn onderricht!
Geweld kan zich voordoen als collectief of als individueel gegeven, het kan zich voordoen als fysisch geweld of als psychisch geweld. In deze bijdrage beperken wij ons tot het geweld dat zich afspeelt op het collectieve, politiek/ideologisch vlak.
In de Leer van de Boeddha wordt in verband met geweld gesproken van himsa (schade) en ahimsa (niet-schade)
Voor alle vormen van geweld moeten we ons de woorden van de Boeddha uit de Dhammapada herinneren:
‘Hij schold me, hij sloeg me,
Hij overwon me, hij beroofde me.’
Zij die zulke gedachten koesteren,
Hun haat wordt niet gestild.
‘Hij schold me, hij sloeg me,
Hij overwon me, hij beroofde me.’
Zij die zulke gedachten niet koesteren,
Hun haat wordt volkomen gestild.
Waarlijk: haat door haat
Komt nooit tot stilstand;
Maar door niet-haat komt haat tot stilstand;
Dat is een oude wet.
Dhammapada, Yamaka Vagga 3,4 en 5.
Het ‘oog om oog, tand om tand’ en de vendetta’s overal in de wereld bewijzen de juistheid van de woorden van de Boeddha.
Ook wordt nergens in de boeddhistische literatuur een verantwoording gevonden voor een ‘rechtvaardige’ oorlog, noch voor geweldplegingen binnen een of andere ‘bevrijdingstheologie’.
De handelingen van de historische Boeddha zelf, getuigen van een afwijzen van geweld.
In gevechten tegen zowel zijn eigen stam van de Sakya’s, als in conflicten met hem omringende stammen, poogde hij steeds de partijen te overtuigen elke vorm van geweld te vermijden. Pas wanneer de strijdende partijen niet luisterden, trok de Boeddha zich terug, en liet hij hen hun gang gaan - evenwel zonder hen te veroordelen. Blijkbaar vond hij dat ze eerst de gevolgen moesten zien van hun daden, vooraleer ze konden inzien hoe verkeerd ze waren. Keizer Asoka (- 3e eeuw) is daar een sterk voorbeeld van. Pas na vele oorlogen werd hij zich bewust van het onnoemelijke leed dat zijn veldslagen teweeg brachten. Hij zag af van verdere oorlogsvoering en keerde zich tot het boeddhisme.
Oorlog wordt zo een geschikt middel waaruit veel valt te leren! De IJzertoren in Diksmuide, die uitgroeide tot een symbool van ‘Nooit meer oorlog’, past in deze visie.
In de pança sila (de boeddhistische moraliteit), wordt ook uitdrukkelijk verwezen naar een basisrespect voor alles wat leeft. Het vergt een houding die erop gericht is zo weinig mogelijk lijden te veroorzaken voor zichzelf en alle andere wezens:
‘Ik neem mij voor mij te onthouden van het doden van enig levend wezen’,
‘Ik neem mij voor mij te onthouden van het nemen van hetgeen mij niet gegeven werd’,
‘Ik neem mij voor mij te onthouden van seksueel wangedrag’
‘Ik neem mij voor mij te onthouden van bedwelmende middelen.’
‘Ik neem mij voor mij te onthouden van ongepaste taal’

Waar komt onze neiging tot geweld vandaan?
Alle vormen van geweld komen voort uit onwetendheid omtrent onze ware aard, nl. dat alle bestaansvormen ‘niet-zelf’, anatta zijn. Omdat wij de ervaring van onderlinge verbondenheid niet kunnen aanvaarden, of niet kunnen zien, sluiten wij ons op in een cocon van eigen verlangens en opinies. Hierdoor verliezen wij het contact met deze werkelijkheid zoals ze is, als onderlinge afhankelijkheid, en functioneren ‘slecht’ (‘duhkha’) Door deze vervreemding van onze ware aard ontstaan gevoelens van angst en eenzaamheid, die wij willen bevredigen door ons verlangen naar geld, macht, aanzien, bezit, en allerlei sensuele behoeften. Eenieder die ons wil afhouden van onze verlangens en plannen wordt gezien als de ‘vijand’, die moet bestreden worden. Inzicht in deze mechanismen brengt ons tot Wijsheid, tot het besef dat er geen vijand is. Deze wetmatigheid doet zich niet alleen voor op het individuele vlak, maar evenzeer op het niveau van een volk, ras, natie…

Mag geweld gebruikt worden om meer lijden te vermijden?
In het vroege boeddhisme werd reeds dit probleem onder ogen gezien. Men vroeg zich af of het bijvoorbeeld toegelaten was een man te doden, die op het punt stond te worden gemarteld, met de dood tot gevolg. Men was geneigd zoiets toe te laten. Maar men bleef voorzichtig: wat indien de beul op het laatste moment toch besluit om de gevangene niet te martelen? Dan heeft men -uit mededogen weliswaar - iemand onnodig gedood… Het feit dát er een afweging werd gemaakt, toont dat de Leer niet dogmatisch moet toegepast worden. Het morele voorschrift luidt trouwens: ‘Ik neem mij voor mij te onthouden’ - wat gezien moet worden als een intentieverklaring, om vanuit een te verwerven instelling van het gemoed welwillend te leren zijn tegenover alle levensvormen.
Ook wat zelfverdediging betreft hangt veel af van de context. Misschien kan veel lijden net vermeden worden door een agressor de pas af te snijden. Van fundamenteel belang hierbij is de innerlijke houding: zo moet de agressor niet vanuit haat maar vanuit gelijkmoedigheid gestopt worden. Op politiek vlak betekent dit m.i. het inzetten van neutrale soldaten van de UNO bijvoorbeeld in conflicten waar partijen tegenover elkaar staan, die reeds generaties lang verteerd worden door haat voor elkaar. Op deze manier kunnen zij misschien een opening vinden, nieuwe inzichten verwerven, afstand nemen en de perspectieven van vrede leren kennen. Want het conflict zal nooit ophouden zolang de gemoedsinstelling van beide partijen niet verandert.
De basisvisie om geweld zonder haat te beantwoorden, maar vanuit niet-haat, verwijst naar de brahmavihara van de gelijkmoedigheid, een verworvenheid voortvloeiend uit mededogen, als resultaten van een leven in aandacht en meditatie. Een illustratie van deze houding is de visie bij de Chinese boeddhisten, die in hun krijgskunsten afzien van het gebruik van ‘conventionele’ wapens, en eerder gebruik maken van de agressieve krachten van de agressor, en deze ombuigen tot een verdedigende kracht. Op die manier krijgt de aanvaller terug wat hij gegeven heeft, en wordt er op een krachtdadige maar gelijkmoedige manier aan zelfverdediging gedaan.

In de geschiedenis van Azië kan men voorbeelden aantreffen van boeddhisten die in gewapende conflicten zijn terechtgekomen.
* In de Japanse Middeleeuwen bestonden tempelmilities om zich te verdedigen tegen plunderaars - wat dus in principe mogelijk is binnen de Leer van de Boeddha. Op de duur evolueerden deze echter tot machtsmiddelen, die ingezet werden tegen concurrerende tempels.
* In Tibet hebben de boeddhisten zich in 1952 gewapenderhand verdedigd tegen het Chinese leger. Met de huidige Dalai Lama is dit veranderd in een strategie van communicatie en sensibilisatie van de wereldopinie.
* Enige jaren geleden was de wereld getuige van een gewelddadig conflict tussen ‘concurrerende kloosterordes’ in Korea. Dit was per definitie een conflict dat behandeld werd vanuit ‘ik-denken’ (=machtsdenken), i.p.v. met mededogen. Het is duidelijk dat hier de menselijke zwakheid geprimeerd heeft boven de Leer.
* In de Vietnamese oorlog (1955 - 1975) kende men het fenomeen van de zen-bonzen die zichzelf levend verbrandden, als protest tegen de oorlog. Is dit geweld geoorloofd? Speelt hier geen gebrek aan respect voor het leven mee? Of betreft het hier een manifestatie van Volkomen Mededogen, waarin de monnik omwille van het zinloze geweld, meende in zijn daad een geschikt middel te vinden?
In de Jataka’s is het verhaal bekend van de bodhisattva die zichzelf voor een tijger gooit, om de moeder van een kalfje te redden. En het Mahayana boeddhisme kent het principe van het ‘geschikte middel’ - waarin alles kan omgebogen worden tot heilzaamheid - op voorwaarde dat het vanuit een volkomen zuivere onthechte houding gebeurt. Dergelijke monniken kan men beschouwen als bodhisattva’s, want er is immers bij heb geen gehechtheid meer aan geboorte en dood - samsara is reeds overstegen. Zij stelden hun daad vanuit een neutrale houding, met de heilzame intentie gericht op het geluk van alle wezens (alle oorlogspartijen en bij uitbreiding de hele wereld) en zonder persoonlijke voordeel. Aldus beschouwd was hun zelfmoord geen daad uit schaamte, levensverachting, ego - berekening of terreur, maar vanuit Volkomen Mededogen.
Een aanverwant probleem is dat van de hongerstaking als drukkingsmiddel. De Dalai Lama heeft dergelijke daad ooit bestempeld als een vorm van geweld. Geweld tegen het eigen lichaam, en tegen diegene waartegen men protesteert, die a.h.w. ‘mede-verantwoordelijk’ wordt gesteld voor het lijden van de hongerstaker…Wellicht speelt ook hier de intentie een cruciale rol: de daad moet gebeuren vanuit een volkomen onthechte houding.
(wordt vervolgd)

Eko 100 Geweld En De Leer Van De Boeddha

Geweld En De Leer Van De Boeddha (2) Martine Strubbe . Sterkte en Zwakte van het Boeddhisme
Sulak Sivaraksa bespreekt in zijn boek ‘Zaden van Vrede’ het probleem van ‘geweld’ en het boeddhisme.
De sterkte van het boeddhisme is duidelijk: de leer roept op tot vrede. Monniken worden in sommige Aziatische landen ingezet om conflicten met de overheid te bemiddelen.
Anderzijds is het zo dat het boeddhisme verdwijnt daar waar er repressie is. Hij verwijst naar verschillende voorbeelden in Azie.
- Sri Lanka, waar monniken het boeddhisme (dat verdwenen was door een lange periode van vreemde overheersing en christelijke kolonisatie) terug moesten invoeren.
- In India is het boeddhisme door een groot aantal factoren verdwenen. De laatste decennia ziet men een heropleving van het boeddhisme in India (kastelozen, Tibetaanse vluchtelingen.)
Daar het boeddhisme geen geweld gebruikt in de weerstand tegen repressie, verdwijnt het ook gemakkelijk…
Thich Nhat Hanh stelt: als er moet gekozen worden tussen vrede en het behoud van de Leer, dan is het duidelijk: de vrede is het belangrijkste, de Leer kan later altijd terug keren…(de Saddharma is altijd aanwezig…)
Sulak Sivaraksa haalt de anekdote aan van Dean Inge van de St. Paul’s Cathedral in Londen, die ooit gezegd zou hebben: ‘Indien de Christenen zo vredelievend waren geweest als de boeddhisten, dan zouden zonder twijfel de erfenissen van Griekenland, Rome en Palestina uiteindelijk totaal zijn uitgeroeid.’
Maar boeddhisten kiezen dus altijd voor de vrede, ook als hun religie daardoor verdwijnt. ‘Er is geen groter geluk dan vrede’ zegt de Boeddha.

Fundamentalisme – is dit mogelijk in het boeddhisme?

Fundamentalisme wordt hier begrepen als het letterlijk navolgen van een aantal basisprincipes. In monotheïstische religies heeft men de heilige teksten, die het woord van God zijn. De manier waarop men deze teksten benadert is van cruciaal belang. Als deze kunnen gezien worden als een verzameling van metaforen om met het heilige om te gaan, dan kan de boodschap goed begrepen worden. Indien men kiest voor een letterlijke interpretatie – als feiten - dan kan men zich geroepen voelen om ten oorlog te trekken omwille van het woord van God.

* In het boeddhisme wordt geen Godsconcept gebruikt om het lijden te verklaren. Er is dan ook geen ‘woord van God’. De boeddhistische teksten zijn uitgesproken door mensen in de relatieve sfeer van tijd en ruimte, en zijn verwoordingen van inzichten die ze tijdens ‘samadhi’ hebben ervaren.

· Het Kalama Sutta stelt heel duidelijk dat de teksten en predikingen met een gezonde dosis kritische zin moeten benaderd worden, en alleen na zelfonderzoek kunnen beaamd en aanvaard worden.

Is de mens van nature vredelievend?


* De boeddhisten menen van wel. De impulsen en ‘blinde driften’ en ik-berekeningen zijn niet natuurlijk, maar karmische verworvenheden ontstaan uit haat, begeerte en begoocheling. Dat leidt tot conflicten. Conflicten zijn van de mens. Conflict is niet altijd te vermijden; er zullen altijd conflicten zijn: er zijn zoveel uiteenlopende meningen en behoeften, dat het onvermijdelijk is dat deze geconfronteerd worden met elkaar. Maar hoe op een conflict gereageerd wordt, is een keuze van de mens. Op een conflict reageren met geweld, leidt de aandacht af van het conflict zélf. Het is dus belangrijk gewelddadige reacties te vermijden, anders wordt inzicht in een mogelijke oplossing uitgesteld.

* Het Avatamsaka Sutra, en de filosofische uitwerkingen in de Hua- Yen school leren ons dat alle fenomenen met, en door en voor en in elkaar bestaan, zonder elkaar te hinderen. Alles mag er zijn. Alles is nodig om elk afzonderlijk fenomeen te kunnen laten bestaan. Elk fenomeen kan slechts bestaan omdat al het overige bestaat. Dat is de uiterste consequentie van de onderlinge afhankelijkheid, die leegheid is.

* De verklaring van Sevilla die in 1986 werd opgesteld, bevestigt op basis van wetenschappelijke inzichten dat gewelddadig gedrag niet in de menselijke natuur is geprogrammeerd…

Wat kunnen wij doen?

* Geweld lost het conflict niet op. Het betekent altijd: ‘ik ben beter, ik heb meer gelijk, of meer recht dan de andere…’ Dat is de fundamentele denkfout waar de Boeddha over sprak. De juiste houding is te erkennen dat beide partijen redenen hebben voor hun opinie, en dat ze dezelfde basis hebben: een verlangen naar vrede en harmonie. In eerste en laatste instantie moet men zich onthouden van reactie op de uitwendige en inwendige gebeurtenissen, en de bewegingen van het gemoed volgen. Door de juiste aandacht oefent men zich in het leren inzien van anatta, en begint men de onderlinge verbondenheid te ervaren en te beseffen dat alle wezens boeddhanatuur hebben. Voor shinboeddhisten is het vertrouwen in de Ander-Kracht de cruciale factor tot geweldloosheid, omdat het een grote gevoeligheid en dankbaarheid voor de onderlinge samenhang teweegbrengt.

* Ook is het verkeerd om kwaad te zijn op mensen die oorlog willen. Men moet veeleer leren hun redenen te begrijpen, proberen de Leer en gevoelens van vrede bij te brengen.

Dat is wijsheid/mededogen: ‘Geen zijde kiezen is beide zijden kiezen’ (David R. Loy)

Om te eindigen volgt hier het antwoord van Shitoku A. Peel op de vraag ‘Wat doen met en/of tegen geweld?’
“In de eerste plaats, afstand houden tegenover om het even welke absolute uitspraak of emotionele instelling, zowel op het collectieve als op het individuele vlak.
Voorts: beseffen dat al onze heilzame of onheilzame handelingen die plaats hebben binnen wat we de ‘lijdenswereld’ benoemen, zich voordoen vanuit de drie vergiften, begeerte, aversie en verdwazing.
Daarom moet hij die boeddhistisch wil denken/voelen/ervaren, alle belevenissen en gebeurtenissen trachten te beschouwen vanuit een boeddhistische instelling, die uitgaat van de Vier Goddelijke Verblijfstoestanden (brahmavihara), maar voornamelijk (want existentieel…) vanuit welwillendheid en mededogen (maitri – karuna), zij het ook zonder illusies te vormen of te hebben over ‘eigen’ welwillendheid of ‘eigen’ mededogen…
Maar wel met volle vertrouwen in Amida Boeddha’s Voortijdelijke Gelofte. Want daarmee is alles mogelijk. Namu Amida Butsu. »

Bronnen: - De Leer van de Boeddha; - Magazine van het Forum voor Vredesactie – nr. 220 – mei-juni 2003. - Tricycle, the Buddhist Review: Peace, how realistic is it? Summer 2003. - Dhammapada - Jatakamala - Sulak Sivaraksa: Zaden van Vrede – Uitgeverij Asoka. - Lezing ‘Het Boeddhisme en Oorlog en Geweld’ door Sh. A. Peel, 4 december 1998. Verklaring van Sevilla over Geweld Door de UNESCO werd in 1986 een internationaal wetenschappelijk team samengesteld om te onderzoeken of geweld onlosmakelijk verbonden is met de menselijke natuur. Alle relevante disciplines, zoals diergedraggeneeskunde, psychologie, hersenonderzoek, erfelijkheidsleer en antropologie, waren hierbij betrokken. De bevindingen van het onderzoeksteam zijn neergelegd in de ‘Verklaring van Sevilla over Geweld’. Op basis van nauwgezet wetenschappelijk bewijsmateriaal weerlegt de Verklaring van Sevilla de opvatting dat geweld inherent is aan de menselijke natuur, onder meer op basis van de volgende conclusies: - “Van onze dierlijke voorlopers hebben we geen aanleg geërfd welke ons tot het voeren van oorlog brengt; - Oorlogvoering, of elk ander gewelddadig gedrag, is niet erfelijk in onze natuur geprogrammeerd; - In de loop van de menselijke evolutie heeft er geen bepaalde selectie plaatsgevonden voor agressief gedrag dan voor ander gedrag; - Het geweld zit niet in de menselijke hersenen. Hoe we handelen komt voort uit hoe we geconditioneerd en gesocialiseerd zijn. Er is niets in onze neurofysiologie (de levensfuncties van het zenuwstelsel) dat ons dwingt om gewelddadig te handelen; - Oorlogen worden niet veroorzaakt door ons instinct of door welke afzonderlijke beweegreden dan ook; - Dezelfde soort die de oorlog heeft uitgevonden bezit ook het vermogen om de vrede uit te vinden. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij ieder van ons.”
Eko 101 Geweld En De Leer Van De Boeddha


Bibliografie
1 Boeddhisme voor dummies Landaw, 2004 (boek/tijdschr. )
2 Tussen bordelen en boeddhisme Mulder, 2004 (boek/tijdschr. )
3 108 vragen over boeddhisme Scherer, 2003 (boek/tijdschr. )
4 Boeddhisme Eckel, M 2003 (boek/tijdschr. )
5 Boeddhisme Ganeri, 2003 (boek/tijdschr. )
6 Boeddhisme in alle eenvoud Hagen, S 2003 (boek/tijdschr. )
7 Boeddhisme voor beginners Vries, S 2003 (boek/tijdschr. )
8 Hindoeïsme en Boeddhisme Jongenee 2003 (boek/tijdschr. )
9 Hindoeïsme en boeddhisme Jongenee 2003 (boek/tijdschr. )
10 Hindoeïsme en boeddhisme Jongenee 2003 (cd-rom )
11 Het nieuwe boeddhisme Brazier, 2003 (boek/tijdschr. )
12 De opkomst van een westers boeddhisme Goldstei 2003 (boek/tijdschr. )
13 Religieuze levensbeschouwingen Iersel, 2003 (boek/tijdschr. )
14 Het vrouwelijk gezicht van het boeddhisme Farrer-H 2003 (boek/tijdschr. )
15 Boeddhisme Kulanand 2002 (boek/tijdschr. )
16 Boeddhisme Lowenste 2002 (boek/tijdschr. )
17 Boeddhisme Frings-L 2002 (boek/tijdschr. )
18 Boeddhisme in de Himalaya Föllmi, 2002 (boek/tijdschr. )
19 Boeddhisme voor alledag Nagdban 2002 (boek/tijdschr. )
20 Boeddhisme zonder geloof Batchelo 2002 (boek/tijdschr. )
21 De fasen van meditatie Nagdban 2002 (boek/tijdschr. )
22 Leven in vrede, sterven in vrede Nagdban 2002 (boek/tijdschr. )
23 De toekomst van het boeddhisme en drie andere lezingen Rinpoche 2002 (boek/tijdschr. )
24 Verhalen uit het boeddhisme Bruyland 2002 (boek/tijdschr. )
25 Zenboeddhisme en het westen Fromm, E 2002 (boek/tijdschr. )
26 Boeddhisme voor beginners Vries, S 2001 (boek/tijdschr. )
27 Inleiding tot het Zen-Boeddhisme Suzuki, 2001 (boek/tijdschr. )
28 De poort tot Tibetaans boeddhisme Novick, 2001 (boek/tijdschr. )
29 Verlichting van hart en geest Nagdban 2001 (boek/tijdschr. )
30 Wat weten we over het boeddhisme? Ganeri, 2001 (boek/tijdschr. )
31 Het wezen van zen Sanghara 2001 (boek/tijdschr. )
32 Het wonder van onze oorspronkelijke geest Tenzin W 2001 (boek/tijdschr. )
33 Het boeddhisme Arvon, H 2000 (boek/tijdschr. )
34 Boeddhisme Boom, Ma 2000 (boek/tijdschr. )
35 Het boeddhisme Erricker 2000 (boek/tijdschr. )
36 Boeddhisme en betrokkenheid Schaaf, 2000 (boek/tijdschr. )
37 Hedendaags boeddhisme Farrer-H 2000 (boek/tijdschr. )
38 Humanisme en boeddhisme Elders, 2000 (boek/tijdschr. )
39 Inzicht in het Tibetaans boeddhisme Wallace, 2000 (boek/tijdschr. )
40 Schepping en voltooiing 'Jam-mgo 2000 (boek/tijdschr. )
41 Tibetaanse geneeskunde Asshauer 2000 (boek/tijdschr. )
42 De weg naar vrijheid Nagdban 2000 (boek/tijdschr. )
43 Wijsheid en mededogen Nagdban 2000 (boek/tijdschr. )
44 Boeddhisme Kerkhoff 1999 (boek/tijdschr. )
45 Boeddhisme in alle eenvoud Hagen, S 1999 (boek/tijdschr. )
46 De vier edele waarheden Nagdban 1999 (boek/tijdschr. )
47 Wegen naar geluk Leifer, 1999 (boek/tijdschr. )
48 De werkelij[k]heid van slapen en dromen Tenzin W 1999 (boek/tijdschr. )
49 Wijsheden van Boeddha voor elke dag Croswell 1999 (boek/tijdschr. )
50 Zen voor leken Coelman, 1999 (boek/tijdschr. )
51 Boeddhisme Ganeri, 1998 (boek/tijdschr. )
52 Boeddhisme Faure, B 1998 (boek/tijdschr. )
53 Boeddhisme voor schapen Riddell, 1998 (boek/tijdschr. )
54 Boeddhisme zonder geloof Batchelo 1998 (boek/tijdschr. )
55 Emotionele genezing Scargo, 1998 (boek/tijdschr. )
56 Meditatie voor beginners Bokar Ri 1998 (boek/tijdschr. )
57 De mooiste verhalen en legenden van hindoeïsme & b Roodbeen 1998 (boek/tijdschr. )
58 Westers boeddhisme Govinda, 1998 (boek/tijdschr. )
59 Boeddhisme Schumann 1997 (boek/tijdschr. )
60 Boeddhisme Hewitt, 1997 (boek/tijdschr. )
61 Boeddhisme Snelling 1997 (boek/tijdschr. )
62 Boeddhisme en het westen 1997 (boek/tijdschr. )
63 Boeddhisme en psychotherapie (2) Janssen, 1997 (boek/tijdschr. )
64 Inleiding tot het boeddhisme Karta 1997 (boek/tijdschr. )
65 Kringloop van bardo's Karta 1997 (boek/tijdschr. )
66 Leven in vrede, sterven in vrede Nagdban 1997 (boek/tijdschr. )
67 Licht op boeddhisme Keown, D 1997 (boek/tijdschr. )
68 Boeddhisme Fijn van 1996 (boek/tijdschr. )
69 De deur naar het boeddhisme Hardy, J 1996 (boek/tijdschr. )
70 Hedendaags boeddhisme Niwano, 1996 (boek/tijdschr. )
71 Introductie tot het boeddhisme Kelsang 1996 (boek/tijdschr. )
72 Verlichting van hart en geest Nagdban 1996 (boek/tijdschr. )
73 De wereld van het Tibetaanse boeddhisme Nagdban 1996 (boek/tijdschr. )
74 Boeddhisme Roest, P 1995 (boek/tijdschr. )
75 Het boeddhisme Bruin, E 1995 (boek/tijdschr. )
76 Essenties van Tibetaans boeddhisme Nagdban 1995 (boek/tijdschr. )
77 Kwartaalblad boeddhisme 1995 (boek/tijdschr. )
78 De weg naar vrijheid Nagdban 1995 (boek/tijdschr. )
79 Het Boeddhisme Bruin, E 1994 (boek/tijdschr. )
80 Boeddhisme en sex Stevens, 1994 (boek/tijdschr. )
81 Boeddhisme voor beginners Vries, S 1994 (boek/tijdschr. )
82 Het boeddhisme Bruin, E 1993 (boek/tijdschr. )
83 Boeddhisme Hoppers, 1993 (boek/tijdschr. )
84 Boeddhisme in het dagelijks leven Gorkom, 1993 (boek/tijdschr. )
85 Elementen van boeddhisme Snelling 1993 (boek/tijdschr. )
86 Hindoeïsme, boeddhisme, islam Hoppers, 1993 (boek/tijdschr. )
87 Het boeddhisme Bruin, E 1992 (boek/tijdschr. )
88 Aspecten van het boeddhisme Conze, E 1991 (boek/tijdschr. )
89 Het boeddhisme Bruin, E 1991 (boek/tijdschr. )
90 Grondbeginselen van het boeddhisme Scherft, 1991 (boek/tijdschr. )
91 Hindoeïsme en boeddhisme Kranenbo 1991 (boek/tijdschr. )
92 Boeddhisme in Nederland Gemert, 1990 (boek/tijdschr. )
93 Symbolen in het boeddhisme Khemind? 1990 (boek/tijdschr. )
94 De waaier van het Boeddhisme Belt, Ha 1990 (boek/tijdschr. )
95 Boeddhisme Bijloo, 1989 (boek/tijdschr. )
96 Boeddhisme in het licht van de bijbel Baaren, 1989 (boek/tijdschr. )
97 Een ontmoeting met het Boeddhisme Dhammaw? 1989 (boek/tijdschr. )
98 De psychologie van Jung en het Tibetaans boeddhisme Moacanin 1989 (boek/tijdschr. )
99 Het Boeddhisme Sinke, J 1988 (boek/tijdschr. )
100 Het boeddhisme Bruin, E 1988 (boek/tijdschr. )

Het leven van Boeddha

Het woord Boeddha betekent zoiets als 'verlichter'.

Meer dan 2600 jaar geleden werd de Boeddha als Siddharta geboren uit een voorname Noord-Indiase familie. Hij werd ook Gautama of Shakyamuni genoemd. Gautama naar een vedische leraar waarvan zijn familie zou afstammen, Shakyamuni naar zijn stam (Shakyamuni betekent: wijze uit de Shakya-stam).

Voorspellers zeiden, dat hij òf een wereldleider òf verlicht zou worden.

Boeddha groeide in zijn gezin in weelde en geïsoleerd van de wereld op. Van zaken als ouderdom, verval, dood, lijden, ziekte werd hij afgeschermd. Zijn opvoeding was er vooral op gericht dat hij een wereldlijke carrière zou maken.

De overlevering vermeldt, dat hij op enkele van zijn uitstapjes buiten het paleis een oude man, een dode, een zieke en een asceet ontmoette. Deze ervaringen brachten hem aan het denken over de aard van het leven: ziekte, ouderdom en dood (de confrontatie met de oude man, de zieke en de dode) en de mogelijkheid vrij te zijn van kwaad en lijden (de asceet).

Toen hij 29 was besloot Siddharta zich terug te trekken en een zwervend bestaan te gaan leiden. Hij vastte en onderwierp zijn lichaam aan allerlei beproevingen. Daardoor werd zijn lichaam zo uitgeput dat hij zich moet hebben gerealiseerd dat hij zo niet verder zou komen: hij trok zich terug in meditatie en bereikte toen hij 35 was de verlichting.

Boeddha's leer is op zijn eigen ervaringen gebaseerd: dat je in dit leven de verlichting kunt bereiken en dat je dat helemaal zelf in de hand hebt.

Een mooi boek over de Boeddha is: 'Siddharta' van Hermann Hesse, niet echt een wetenschappelijk boek, maar wel een mooi verhaal

Boeddhistische centra in Vlaanderen

Officiële site van de Boeddhistische Unie van België vzw.  Siège/Zetel: Frans Goetghebeur, Président, Kruispadstraat 33, 2900 Schoten. Tel: 03 685 09 19 Fax: 03 685 09 91 E-mail: tibinst@skynet.be . Website: http://www.boeddhistische-unie.be/  .

Jik?ji - Centrum voor ShIn-Boeddhisme v.z.w; Pretoriastraat 68 , 2600 Antwerpen – Berchem. Website : http://www.jikoji.be/index.asp . Voor alle verdere info wende men zich tot het Centrum, hetzij schriftelijk op hoger vermeld adres, t.a.v. Lut Van Schoors, of telefonisch op het nummer 050/37 05 61. Fax. 0 70 70 18 65. E-mail: info@jikoji.com .

Contactadressen Zie website http://www.tibetaans-instituut.org/CMSimple/ .

Centra voor intensieve en/of residentiŽle programma's :
Tibetaans Instituut in Schoten - Karma Sonam Gyamtso Ling Kruispadstraat 33 2900 Schoten BelgiŽ tel 00 32 (0)3 685 09 19 fax 00 32 (0)3 685 09 91 email: tibinst@skynet.be Fortis: 220-0493023-08 Bank van de Post: 000-0082782-41 IBAN: BE63 2200 4930 2308 - BIC GEBA BE BB
Instituut Yeunten Ling in Huy Ch‚teau du Fond l'EvÍque 4 promenade Saint Jean l'Agneau 4500 Huy BelgiŽ tel 00 32 (0)85 27 11 88 fax 00 32 (0)85 27 11 99 email: yeunten-ling@skynet.be Fortis: 240-0291015-19 Bank van de Post: 000-1286817-15 IBAN: BE39 2400 2910 1519 - BIC GEBA BE BB
Nalanda Instituut in Brussel Olmstraat 48 - 50 1030 Brussel BelgiŽ tel 00 32 (0)2 675 38 05 fax 00 32 (0)2 675 38 90 email: institut-nalanda@skynet.be Fortis: 001-3998047-74 IBAN: BE16 0013 9980 4774 - BIC GEBA BE BB
Naropa Instituut te Cadzand (Nl) Vierhonderdpolderdijk 10 4506 HL Cadzand Nederland tel 00 31 (0) 117 39 69 69 fax 00 31 (0) 117 45 48 15 email: naropa@tibetaans-instituut.org Fortis: 97.25.37.961 IBAN: NL06 FTSB 0972 5379 61 - BIC FTSBNL 2R
Landelijke en internationale spreiding Brug der Wijsheid, Kortrijk secretariaat "Brug der Wijsheid" Hullekensstraat 5 te 8510 Marke email: brug.der.wijsheid@skynet.be telefonisch: 00 32 (0)56 204 124

Soukhasiddhi Ling in de Gaume Nicole Colin 328 rue de Villemont B-6730 Bellefontaine tel.: 00 32 (0)63 44 44 25 email: soukhasiddhi.ling@institut-tibetain.org