INTERRELIGIEUS LEREN (van Internet geplukt)

WEDERKERIGHEID (DIVERSITEIT - VICE VERSA) - STARTPAGINA - AGENDA - OVERZICHT - NIEUW -  TIJDSCHRIFTEN -
JAARTAL - NIEUW - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - Z
allochtonen , armoede , bahá'íbijbeluitleg , bijbel en koran , boeddhisme , christendom , extreemrechts , fundamentalisme , globalisering en antiglobalisering ,  hindoeïsme , interlevensbeschouwelijke dialoog , islam , jodendom , levensbeschouwing , levensbeschouwing / godsdienst en onderwijs , migratie , racisme , samenleving , sikhisme , tewerkstelling van allochtonen , vluchtelingen en asielzoekers , vrijzinnigheid , witte scholen , multiculturele scholen en concentratiescholen ,

 

levensbeschouwing / godsdienst en onderwijs
Andersgelovigen en katholiek onderwijs , Stichting Echelon en levensbeschouwelijke communicatie ,  interculturele en interreligieuze communicatie op de basisscholen in Rotterdam , - interreligieus leren (van het net geplukt) , interreligieus leren in opvoeding en onderwijs (Bert Roebben) , interreligieus leren op de Brede School (Rotterdam) , interreligieuze school Ede,  islamitisch godsdienstonderricht (Aanzetten tot een leerplan  Islamitisch Godsdienstonderwijs in de basisschool) , islamitische scholen in Nederland, katholiek godsdienstonderricht , katholiek onderwijs , Wat ons bindt (Frank Siddiqui)

Islamonderricht op katholieke scholen,
dossier islamonderricht en moslims in het katholiek onderwijs, http://www.flwi.rug.ac.be/cie/dossierkatholiek.htm .
kerkelijke regelgeving, http://www.flwi.rug.ac.be/cie/katholiek3.htm
staatkundige regelgeving, http://www.flwi.rug.ac.be/cie/katholiek1.htm .
toestemming om islamonderricht op katholieke scholen te geven (1978),
concrete richtijnen (1986),
visietekst (1996):  http://www.flwi.rug.ac.be/cie/katholiek10.htm .
werknota (1998):  http://www.flwi.rug.ac.be/cie/katholiek11.htm .
uitvoeringsnota 6 (2000): http://www.flwi.rug.ac.be/cie/katholiek12.htm .
wet van 17 juni 1997 (personeelsformatie,
voorstellen van prof. Verstegen om het conflict in Heusden-Zolder ten gevolge van het uitdoofbeleid op te lossen (2000)


1. Interreligieuze Dialoog en Polemiek in Plurale Samenlevingen (K.U. Leuven)

De talrijke en gevarieerde vormen van interreligieuze dialoog in de huidige tijd hebben een lange voorgeschiedenis. In de premoderne tijd hadden deze dialogen veelal het karakter van polemieken. In christelijk Spanje werden in de 15de en 16de eeuw bijvoorbeeld aan de joodse en islamitische minderheden door Staat en Kerk zulke dialogen
wel als plicht opgelegd met christianisering als hoofddoel. In de huidige tijd, met name sinds de Tweede Wereldoorlog, geldt bevordering van interreligieuze verdraagzaamheid veelal als hoofddoel van interreligieuze dialogen zoals deze worden bepleit en georganiseerd door religieuze en politieke instanties. Men kan hierbij, om slechts enkele voorbeelden te noemen, verwijzen naar officiële uitlatingen en initiatieven van het Vaticaan, Al-Azhar, Kroonprins Charles van het Verenigde Koninkrijk, wijlen Koning Hasan II van Marokko en het
Europese Parlement. Overigens moet worden onderscheiden tussen min of meer officiële vormen van interreligieuze dialoog en dialogische processen "aan de basis". Tegelijkertijd moet worden bedacht dat de polemische traditie van de interreligieuze dialoog nog bestaat, onder andere gericht op bekering of maatschappelijke uitsluiting.

Het voorgestelde onderzoeksthema is gericht op de maatschappelijke (inclusief politieke) functies die de interreligieuze dialoog in de hedendaagse tijd vervult. De methoden van onderzoek worden ontleend aan de vergelijkende godsdienstwetenschap en de religieuze antropologie. Bijzondere aandacht verdienen twee hoofdaspecten, namelijk (1) de specifiek religieuze of rituele aard van het verschijnsel, en (2) de specifiek-communicatieve aard ervan, met andere woorden: de interreligieuze dialoog als bijzondere vorm van interculturele
communicatie.
Ad 1. Het veelal "plechtige", "vrome" en "ceremoniële" van de interreligieuze dialoog is reden deze dialoog mede te beschouwen als religieus-ritueel verschijnsel. Daarom is het aangewezen dit verschijnsel als zodanig met behulp van de inzichten en methoden van de godsdienstwetenschap te onderzoeken. In verband met het godsdienstwetenschappelijke inzicht dat ritueel gedrag gericht kan zijn zowel op binding als scheiding, en zowel op bestendiging als verandering, ligt het voor de hand te onderzoeken in hoeverre de hedendaagse interreligieuze vormen van dialoog gericht zijn op bestendiging of juist op verandering van bestaande interreligieuze betrekkingen en verhoudingen, inclusief sociale betrekkingen en machtsverhoudingen. Met andere woorden, dient het verschijnsel om groepen met bestaande verhoudingen te verzoenen, ook als deze ongelijk zijn, of juist om daarin veranderingen te bewerkstelligen?
Ad 2. Indien de interreligieuze dialoog als bijzondere vorm van interculturele communicatie kan worden beschouwd, is het aangewezen om dit verschijnsel met behulp van de inzichten en methoden van de
communicatiewetenschappen nader te onderzoeken, met name met behulp van de resultaten van onderzoek op het terrein van de interculturele communicatie. Hierbij zal gebruik kunnen worden gemaakt van de inzichten over de rol die de mobilisering of juist de bestrijding van vaak eeuwenoude stereotypen heeft gespeeld. Deze stereotypen komen voor in afzonderlijke religieuze tradities over "de ander" en kunnen tijdens de interculturele
ontmoeting ten dienste van vereniging of scheiding van groepen en bij het streven naar bestendiging of juist verandering van bestaande relaties tussen groepen een belangrijke rol spelen.

Het beoogde onderzoek zal zich met name moeten richten op de ontwikkeling van een theoretisch raamwerk voor de wetenschappelijke bestudering van de interreligieuze dialoog als hedendaags verschijnsel. Deze theoretisch-methodologische studie kan, met bijzondere aandacht voor de beide hierboven genoemde punten,
gebaseerd worden op (een selectie van) de zeer rijke literatuur op dit terrein. Deze literatuur is overwegend van geëngageerde of beschrijvende aard, hoewel in enkele gevallen ook over studies beschikt kan worden die op empirisch onderzoek zijn gebaseerd (Zie bijv. Leila Babes [godsdienstsociologe in Lille], L’Islam Positif:
La religion des jeunes musulmans de France [Parijs 1997], waarin een empirische studie wordt geboden van de betekenis van interreligieuze dialogen tussen moslims (met name jongeren) en katholieke groepen in Frankrijk, met name voor de godsdienstbeleving van eerstgenoemden). Naast het theoretisch-methodologisch georiënteerde onderzoek kunnen case-studies onderzocht worden die betrekking zullen hebben op:

  1. Discussies in de moderne islam over de interreligieuze dialoog;
  2. Een empirische studie naar de betekenis van de interreligieuze dialoog in hedendaags Nederland;
  3. De sociale en politieke betekenis van de hedendaagse interreligieuze

  4. dialoog als polemiek.
http://www.theo.uu.nl/Noster/research/DIALOOG.htm
Onderzoeksproject. Mogelijkheidsvoorwaarden voor interreligieuze dialoog. Catherine Cornille, lid van onderzoeksgroep Afdeling pastoraaltheologie. De notie van interreligieuze dialoog komt steeds meer centraal te staan in een pluralistische wereld. In dit project worden de epistemologische, fenomenologische en hermeneutische voorwaarde onderzocht voor een dialoog tussen de godsdiensten. Er wordt ook nagegaan in welke mate deze voorwaarden zijn vervuld in de wereldgodsdiensten.
2. Raamleerplan voor godsdienst / levensbeschouwing op katholieke basisscholen (Nederland)

2000-04-02 Eind vorig jaar, nog juist in de vorige eeuw, verscheen het ´Raamleerplan voor godsdienst/levensbeschouwing op katholieke basisscholen´.

Er ligt ruim vijfendertig jaar tussen het niet langer verplicht stellen van de oude catechismus in vraag en antwoord (1963) en deze kaderstellende brochure. Er zijn weliswaar verschillende pogingen gedaan om nieuwe lijnen te trekken en de inhouden te beschrijven, maar nog niet eerder was het tot een bevredigend resultaat gekomen. Ook dit nieuwe Raamleerplan wordt niet gezien als een eindpunt van een ontwikkeling, maar betekent een opdracht aan alle betrokkenen. Met name de schoolbegeleiders met een bijzondere opdracht (districtscatecheten), methodenontwikkelaars, PABO-docenten en besturen en directies.

Het meest vernieuwende in dit plan is om het door de overheid verplichte vakgebied ´geestelijke stromingen´ te integreren in het schoolvak godsdienst/levensbeschouwing dat katholieke scholen ´vrijwillig´ mogen geven.

Het raamleerplan bevat drie hoofdstukken:

1. Beginsituatie.

Hierin wordt de ontwikkeling van het kind beschreven volgens drie niveaus: de onder-, midden- en bovenbouw. Vervolgens wordt globaal aangegeven hoe het er met het vak voor staat op katholieke scholen. Als laatste wordt ingegaan op de uiteenlopende opvattingen en overtuigingen in de samenleving.

2. Doelbepaling.

Het vak is bedoeld om bij te dragen aan de godsdienstig/levensbeschouwelijke en morele identiteit van kinderen. Bij beide benaderingen wordt kort stilgestaan, voordat het algemeen doel wordt geformuleerd. Daarna wordt dit doel op cognitief, affectief-attitudinaal en sociaal gebied uitgewerkt. Via een activerend leermodel en bijbehorende leerprocessen wordt de verbinding gelegd tussen de traditie en de leefwereld van het kind. Dat gebeurt met behulp van drie groepen communicatievormen: verhalen, riten/feesten/symbolen en normen en gebruiken. Voor de drie niveaus van de school worden zgn. tussendoelen gegeven.

3. Inhoudsbepaling

Voor de ordening van de leerstof worden acht levensthema´s voorgesteld. Daarover kunnen vragen worden gesteld en beantwoord worden vanuit basisideeën en drie groepen communicatievormen, die verwant zijn aan de indeling van de Katechismus van de Katholieke Kerk. De inhoud kan op twee manieren worden uitgewerkt: per thema of per klas. Het ontbreekt aan uitgewerkte voorbeelden, maar daar wordt aan gewerkt en deze zullen dit jaar verschijnen. http://www.catechese.net/

De brochure is te bestellen bij de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) Postbus 82068

2508 EB Den Haag 070 356 81 00

3. STICHTING ECHELON, AMSTERDAM

Stichting Echelon in Amsterdam produceert materiaal voor interreligieus onderwijs. In november komt een werkboek uit over het werken met normen en waarden in de klas. Het werkboek "Op de vleugels van de tijd" is een project over drempelsituaties. Het boek bevat veertig thema's en 150 werkvormen waarmee leerkrachten aan de slag kunnen. http://www.stichtingechelon.nl/

Stichting Echelon, projectontwikkeling voor levensbeschouwelijke communicatie, Waterlooplein 205, 1011 PG Amsterdam

2. Interreligieuze dialoog
Levensbeschouwelijke communicatie kan een belangrijke rol spelen bij het tot stand brengen van een interreligieuze dialoog. Voorwaarde is dan wel dat de religiositeit van de leerlingen vanuit hun beleving aan bod komt. De religieuze beleving (spiritualiteit) van de leerlingen dient centraal te staan. Alleen dan kan een goede dialoog ontstaan. Een fout die dient te worden vermeden, is het op voorhand karakteriseren van leerlingen naar hun levensbeschouwelijke achtergrond: ‘dus jij bent hindoe en jij bent moslim'. Kinderen op voorhand indelen in levensbeschouwelijke of godsdienstige ‘hokjes' leidt tot bevestiging van bestaande beeldvorming. De kans om nieuwe perspectieven te openen wordt dan onvoldoende benut."

Bezoek- en postadres:
Waterlooplein 205
1011 PG Amsterdam

Tel. 020 - 622 13 05
Fax. 020 - 638 63 66

Url: http://www.stichtingechelon.nl
E-mail: info@stichtingechelon.nl

Postbank: 5785969
KvK: 41207612 Amsterdam

4. Initiatiefgroep HOOP, ROTTERDAM

HOOP staat voor Hulp bij een Open vizier in het Onderwijs over Pluriformiteit. HOOP is een initiatief vanuit de kringen van gezamenlijke Rotterdamse schoolbesturen, dat in het voorjaar 1999 is gestart. Het initiatief kent een (kleine) initiatiefgroep die wordt gevormd door mensen vanuit de verschillende hoofdrichtingen van onderwijs. Daaromheen bestaat een (brede) klankbordgroep, die de initiatiefgroep ondersteunt met commentaar en richtinggevende suggesties. Hierin zitten naast onderwijspraktijkmensen, vertegenwoordigers van Rotterdamse organisaties en instellingen van uiteenlopende godsdienstige en levensbeschouwelijke kleur.

Wat wil HOOP?
HOOP wil in de komende vier jaren met concrete initiatieven binnen het Rotterdamse onderwijs de aandacht voor religieuze en culturele communicatie (RCC) stimuleren.

Wat betekent dat concreet?
HOOP wil een brede beweging in het onderwijs aanspreken om bestaande middelen en geldstromen voor RCC actief te (gaan) gebruiken. HOOP appelleert daarbij allereerst aan de verantwoordelijkheid van schoolbesturen zelf. Als steun daarvoor neemt HOOP concrete initiatieven als:
1. Het ontwikkelen van projecten met behulp van drama. In het nieuwe cursusjaar wordt het project "Nieuw Begin" gestart. Scholen die daarvoor belangstelling hebben, kunnen zich tot uiterlijk eind augustus melden.
2. Het beheren van een eigen website.
3. Samenwerking met scholen op het gebied van ouderbetrokkenheid en ouderactiviteiten.
4. Het bevorderen van vraaggerichte, passende training, scholing en begeleiding voor scholen met behulp van PABO-opleidingen, SKVR en/of het CED. 5. Het stimuleren van bewustwording rond religieuze en culturele communicatie binnen Rotterdamse wijken via aansluiting bij de Rotterdamse SWA-gebieden.
6. HOOP wil contact met tal van Rotterdamse groepen op etnisch en religieus gebied om het draagvlak voor religieuze en culturele communicatie te bevorderen.
7. Algemene en gerichte publiciteit, voorlichting en verdere ontwikkeling van het initiatief onder meer via het Rotterdams Onderwijs Magazine. Van belang is dat juist initiatieven aan de basis van het onderwijs daarbij veel aandacht krijgen.

De leden van de initiatiefgroep zijn:

Dhr. E. Bies, projectleider HOOP/CRAVE-Rotterdam
Merwedestraat 21
3299 XC MAASDAM
Tel/Fax: 078-6763808
e-mail:
ebies@tref.nl

Mw. L. Deloni d'Aure-Jorna
BOOR
Postbus 23058
3001 KB ROTTERDAM
Tel: 010-2821870
Fax 010-2821800
e-mail: 
l.deloni@doo.rotterdam.nl

Mw. B.A.C. van Maanen
Jeugdwerkadviesbureau
"De Heuvel"
Grote Kerkplein 5
3011 GC ROTTERDAM
Tel.: 010 - 413 21 00
e-mail: jwa.de.heuvel@planet.nl

Stichting Platform Islamitische Organisaties Rotterdam (SPIOR)
dhr. M. Disli
Teilingerstraat 110-128
3032 AW ROTTERDAM
Tel: 010-4666989
Fax: 010-4666279
e-mail: spior@hetnet.nl

Dhr. W. Kreugel
RVKO
Postbus 4250
3006 AG ROTTERDAM
Tel: 010-4537500
Fax 010-4537501
e-mail:
w.kreugel@rvko.nl

Dhr. F.M.J. Rote
secretaris HOOP
p/a CED
Postbus 8639
3009 AP ROTTERDAM
Tel: 010-4071558
Fax 010-4202227
e-ma
il:
f.rote@ced.nl

Waarnemer
Dhr. P. Hoop (DSO)
Postbus 70014
3000 KS ROTTERDAM
Tel: 010-2067172
Fax: 010-2067104
e-mail: p.hoop@dso.rotterdam.nl

Adviseur:
Dhr.dr. C. Bakker
RU-Utrecht, sectie CI & O,
Ds. Nahuyslaan 12,
3705 JH Zeist.
Tel.: 030-2531841 (w)
e-mail:
cbakker

http://www.swsl.nl/hoop/initia.html
 

5. Interfaith Edducation Centre, Bradford

The Interfaith Education Centre (IEC) is situated in a former Victorian church school built in 1857, in the Listerhills district of Bradford, West Yorkshire, and now on the World Wide Web too!

We provide support and encouragement to anyone interested in learning about world religions and in particular how members of those faiths are living and working alongside one another in this multi-faith and multi-cultural city. 

Interfaith Education Centre,
Listerhills Road,
Bradford,
West Yorkshire,
UK

Telephone:  (01274)  731674
FAX:  (01274)  731621
e-mailinterfaith@bradford.gov.uk

Appendix: Raimundo Panikkar: Bergrede bij de intra-religieuze dialoog