COMMENTAAR OP HET JOHANNESEVANGELIE , hoofdstuk 17 , Joh 17

Tekstuitleg - Joh 17,1-26 -
Bibliografie -
Literatuur -
Joh 1 , Joh 2 , Joh 3 , Joh 4 , Joh 5 , Joh 6 , Joh 7 , Joh 8 , Joh 9 , Joh 10 , Joh 11 , Joh 12 , Joh 13 , Joh 14 , Joh 15 , Joh 16 , Joh 17 , Joh 18 , Joh 19 , Joh 20 , Joh 21 ,
OT : Gn , Ex , Lv , Nu , Dt , Joz , Re , Rt , 1 S , 2 S , 1 K , 2 K , 1 Kr , 2 Kr , Ezr , Neh , Tob , Jdt , Est , 1 Mak , 2 Mak , Job , Ps , Spr , Pr , Hl , W , Sir , Js , Jr , Kl , Bar , Ez , Da , Hos , Jl , Am , Ob , Jon , Mi , Nah , Hab , Sef , Hag , Zach , Mal .
- NT : Mt - Mc - Lc - Joh -   Hnd , Rom , 1 Kor , 2 Kor , Gal , Ef , Fil , Kol , 1 Tes , 2 Tes , 1 Tim , 2 Tim , Tit , Film , Heb , Jak , 1 Pe , 2 Pe , 1 Joh , 2 Joh , 2 Joh , Jud , Apk
bibliografie van het Oude Testament - bibliografie Matteüsevangelie - bibliografie Marcusevangelie - bibliografie Lucasevangelie - bibliografie van het Johannesevangelie - bibliografie van het Nieuwe Testament (behalve evangeliën)

WEDERKERIGHEID (DIVERSITEIT - VICE VERSA) - STARTPAGINA - AGENDA - OVERZICHT - NIEUW -  TIJDSCHRIFTEN -
JAARTAL - NIEUW - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - Z
allochtonen , armoede , bahá'íbijbeluitleg , bijbel en koran , boeddhisme , christendom , extreemrechts , fundamentalisme , globalisering en antiglobalisering ,  hindoeïsme , interlevensbeschouwelijke dialoog , islam , jodendom , levensbeschouwing , levensbeschouwing / godsdienst en onderwijs , migratie , racisme , samenleving , sikhisme , tewerkstelling van allochtonen , vluchtelingen en asielzoekers , vrijzinnigheid , witte scholen , multiculturele scholen en concentratiescholen ,

Afscheidsgebed van Jezus : Joh 17,1-26 - Joh 17,1-26 -


Afscheidsgebed van Jezus : Joh 17,1-26

 

Joh 17,1 - Joh 17,1 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:1 tauta elalèsen ièsous kai eparas tous ofthalmous autou eis ton ouranon eipen pater elèluthen è ôra doxason sou ton uion ina o uios doxasè se               

Joh 17,2 - Joh 17,2 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:2 kathôs edôkas autô exousian pasès sarkos ina pan o dedôkas autô | dôsei | dôsè | autois zôèn aiônion               

Joh 17,3 - Joh 17,3 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:3 hautè de estin hè aiônios zôè ina ginôskôsin se ton monon alèthinon theon kai hon apesteilas Ièsoun Christon               

 

Joh 17,4 - Joh 17,4 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:4 egô se edoxasa epi tès gès to ergon teleiôsas o dedôkas moi ina poièsô                

Joh 17,5 - Joh 17,5 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:5 kai nun doxason me su pater para seautô tè doxè è eichon pro tou ton kosmon einai para soi              

Joh 17,6 - Joh 17,6 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:6 efanerôsa sou to onoma tois anthrôpois ous edôkas moi ek tou kosmou soi èsan kamoi autous edôkas kai ton logon sou tetèrèkan               

Joh 17,7 - Joh 17,7 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:7 nun egnôkan oti panta osa | edôkas | dedôkas | moi para sou eisin               

Joh 17,8 - Joh 17,8 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:8 oti ta rèmata a edôkas moi dedôka autois kai autoi elabon kai egnôsan alèthôs oti para sou exèlthon kai episteusan oti su me apesteilas               

Joh 17,9 - Joh 17,9 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:9 egô peri autôn erôtô ou peri tou kosmou erôtô alla peri ôn dedôkas moi oti soi eisin               

Joh 17,10 - Joh 17,10 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:10 kai ta ema panta sa estin kai ta sa ema kai dedoxasmai en autois               

Joh 17,11 - Joh 17,11 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:11 kai ouketi eimi en tô kosmô kai autoi en tô kosmô eisin kagô pros se erchomai pater agie tèrèson autous en tô onomati sou ô dedôkas moi ina ôsin en kathôs èmeis               

Joh 17,12 - Joh 17,12 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:12 ote èmèn met autôn egô etèroun autous en tô onomati sou ô dedôkas moi kai efulaxa kai oudeis ex autôn apôleto ei mè o uios tès apôleias ina è grafè plèrôthè                

Tekstuitleg van Joh 17,12

1. efulaxa (ik heb behoed) . In elf verzen in de bijbel . In acht verzen in het O.T. . In drie verzen in het N.T. : (1) Mt 19,20 . (2) Lc 18,21 . (3) Joh 17,12 .
- fulassantes (bewakende, hoedende) . In negentien verzen in de bijbel . In negentien verzen in de bijbel . In zeventien verzen in het O.T. . In twee verzen in het N.T. : (1) Lc 2,8 . (2) Lc 11,28 .

Joh 17,13 - Joh 17,13 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:13 nun de pros se erchomai kai tauta lalô en tô kosmô ina echôsin tèn charan tèn emèn peplèrômenèn en eautois                

Joh 17,14 - Joh 17,14 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:14 egô dedôka autois ton logon sou kai o kosmos emisèsen autous oti ouk eisin ek tou kosmou kathôs egô ouk eimi ek tou kosmou                

Joh 17,15 - Joh 17,15 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:15 ouk erôtô ina arès autous ek tou kosmou all ina tèrèsès autous ek tou ponèrou              

Joh 17,16 - Joh 17,16 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:16 ek tou kosmou ouk eisin kathôs egô ouk eimi ek tou kosmou                

Joh 17,17 - Joh 17,17 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:17 agiason autous en tè alètheia o logos o sos alètheia estin               

Joh 17,18 - Joh 17,18 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:18 kathôs eme apesteilas eis ton kosmon kagô apesteila autous eis ton kosmon                

Joh 17,19 - Joh 17,19 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:19 kai uper autôn | [egô] | egô | agiazô emauton ina ôsin kai autoi ègiasmenoi en alètheia                

Joh 17,20 - Joh 17,20 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:20 ou peri toutôn de erôtô monon alla kai peri tôn pisteuontôn dia tou logou autôn eis eme                

Joh 17,21 - Joh 17,21 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:21 ina pantes en ôsin kathôs su | patèr | pater | en emoi kagô en soi ina kai autoi en èmin ôsin ina o kosmos pisteuè oti su me apesteilas               

Joh 17,22 - Joh 17,22 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:22 kagô tèn doxan èn dedôkas moi dedôka autois ina ôsin en kathôs èmeis en               

Joh 17,23 - Joh 17,23 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:20 ou peri toutôn de erôtô monon alla kai peri tôn pisteuontôn dia tou logou autôn eis eme 17:21 ina pantes en ôsin kathôs su | patèr | pater | en emoi kagô en soi ina kai autoi en èmin ôsin ina o kosmos pisteuè oti su me apesteilas 17:22 kagô tèn doxan èn dedôkas moi dedôka autois ina ôsin en kathôs èmeis en 17:23 egô en autois kai su en emoi ina ôsin teteleiômenoi eis en ina ginôskè o kosmos oti su me apesteilas kai ègapèsas autous kathôs eme ègapèsas               

 

Joh 17,24 - Joh 17,24 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:24 | patèr | pater | o dedôkas moi thelô ina opou eimi egô kakeinoi ôsin met emou ina theôrôsin tèn doxan tèn emèn èn dedôkas moi oti ègapèsas me pro katabolès kosmou               

Joh 17,25 - Joh 17,25 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:25 | patèr | pater | dikaie kai o kosmos se ouk egnô egô de se egnôn kai outoi egnôsan oti su me apesteilas              

 

Joh 17,26 - Joh 17,26 -
Griekse tekst Vulgaat Synopsis Denaux-Vervenne (Liturgische lezing) Willibrordvertaling Nieuwe vertaling (2005) Naardense bijbel Persoonlijke vertaling
17:26 kai egnôrisa autois to onoma sou kai gnôrisô ina è agapè èn ègapèsas me en autois è kagô en autois                



4.8. EENHEID (Joh. 17,20-26)

Het doel van homoloog spreken, zo heb ik geconcludeerd, is eenheid stichten. Hoewel door Jezus al even aangeroerd (17,11), is dit het onderwerp van 17,20-26. Dat eenheid een doel is en geen gegeven feit blijkt uit de concentratie van finale zinnen in 17,21-23.

4.8.1. De parallelle structuur van de opdat-zinnen in Joh. 17,21-23

Joh. 17 bezit negentien opdat-zinnen, elk voorafgegaan door een feit of een werkwoord dat de verlangde situatie van de opdat-zin laat zien. Elf keer zijn de leerlingen als begunstigden beoogd. Daarvan is drie keer het object van de beoogde begunstiging ‘één zijn’ (17,11.22.23). Eenmaal wordt dit ‘één zijn’ beoogd voor gelovigen van de tweede generatie (17,21). Andere verlangde objecten zijn ‘eeuwig leven’ (17,2), ‘de enig ware God kennen’ (17,3), ‘het aanschouwen van de doxa (heerlijkheid) van Jezus’ (17,24) en ‘bezit van liefde en Jezus’ (17,26).
De zinnen die de verlangde situatie inleiden zijn meestal imperatieven (3x) of vraagzinnen (7x). Vanwege het homologe karakter van het gebed is dit opmerkelijk; volgens 11,41-42 hoeft Jezus de vader niets te vragen. Deze zinnen zijn dan ook te verstaan als retorische wendingen om de impliciete narratée voor een bepaalde houding ontvankelijk te maken. Zes van deze finale opdat-zinnen zijn geconcentreerd in 17,21-23. De verlangde situatie (finaliteit) maakt duidelijk dat de eenheid nog te realisieren is.
Bijna alle commentaren wijzen op het parallellisme van de opdat-zinnen in 17,21 en 17,22b-23. Daardoor verslapt de aandacht voor de hoofdzinnen, terwijl de opdat-zinnen volgens mij nu net de verschillen daartussen willen benadrukken. Dit is het parallellisme van de
van de bijzinnen

17,21 17,22b-23
a. opdat allen één zouden zijnzoals Gij, Vader, in Mij zijten Ik in U ben, a. opdat zij één mogen zijnzoals Wij één zijn;Ik in hen en Gij in Mij
b. opdat ook zij in ons zouden zijn b. opdat zij volkomen één zouden zijn
c. opdat de wereld zou geloven dat Gij Mij hebt gezonden. d. opdat de wereld zou gelovendat Gij Mij hebt gezondenen Gij Mij hebt liefgehadzoals Gij Mij hebt liefgehad.
Vele conclusies zijn er op basis van dit parallellisme getrokken. Ik voeg er twee aan toe. De eerste is dat deze opdat-zinnen door hun parallelle structuur de inhoudelijke verschillen willen benadrukken. De tweede is dat het parallellisme de bijbehorende hoofdzinnen koppelt (17,20 en 17,22a); deze verwijzen naar elkaar en ook hier gaat het om verschillen.

4.8.2 Het verschil tussen ‘zij in ons’ en ‘ik in hen

De eerste trits opdat-zinnen lijkt of is minder vergaand dan de tweede. Vers 21a zegt niet dat Jezus ‘in hen’ is, zoals in 22b staat. Vervolgens benadrukt 21b het primaat van de vader en Jezus ‘ons’, tegenover de subjecten: “opdat zij in ons mogen zijn” zegt niets over de presentie van de vader en Jezus in hen. Vers 23b is sterker: de perfectie en eenheid van de subjecten staat centraal. Dan ook spreekt 21c over ‘geloven’ en 'zending' terwijl 23c veel sterker over ‘weten’, ‘zending’ en ‘liethebben' spreekt.
Te constateren is dat de eerste trits opdat-zinnen een andere groep subjecten op het oog heeft dan de tweede, namelijk “die door hun woord in mij geloven” (17,20), dat wil zeggen leerlingen van de leerlingen. De tweede trits opdat-zinnen evenwel, maar door de parallellie tussen 21 en 22b-23 ontgaat velen dit, betreft een andere groep subjecten, namelijk de leerlingen zelf, aan wie de doxa gegeven is. Er is een verschil in eenheid tussen de eerste en de tweede generatie leerlingen. Leerlingen van de leerlingen kunnen één worden analoog aan de eenheid van de vader en Jezus (zoals, 17,21a). De leerlingen zijn bevoorrecht door de presentie van 'Jezus in henzelf', 'Ik in hen' (17,23a). Deze eenheid is een paradigma van 'metaphysique de présence'.

4.8. 3. Tussentijdse conclusie (1): een deconstructieve eenheid

Intussen is er sprake van verschillende soorten eenheid. Tussen de vader en Jezus, tussen de leerlingen en de vader en Jezus, en tussen de leerlingen van de leerlingen. Die laatste is de minste omdat zij Jezus’ presentatie ontbeert. Het begrip eenheid is hierdoor gedeconstrueerd in verschillende kringen van eenheid die samen geen eenheid vormen tenzij door differentie.

4.8.4. De woordwording van het vlees

Vers 20 gaat over leerlingen van de leerlingen (latere gelovigen). Volgens mijn uitleg van de tweede trits opdat-zinnen gaat de hoofdzin van vers 22a over de leerlingen: en ook Ik hen de heerlijkheid die Gij Mij gegeven heb, heb gegeven

Aan hen is de doxa (heerlijkheid) gegeven. Dat komt overeen met vers 9, maar bovendien is hierdoor het perfectum 'Ik heb gegeven' verklaard: het gaat niet over latere gelovigen.
Opnieuw stuiten we hier op een sterk retorisch effect. Tegen de achtergrond van de mislukte afscheidsgesprekken is het onmogelijk dat de leerlingen zich bewust zijn van enige verkregen doxa. Om deze woorden te begrijpen moeten zij ze retorisch verstaan. Jezus probeert hun gedrag en hun mening te beïnvloeden, waardoor het gebed de symbouleutische of politieke toon van een redevoering krijgt. Wat het geval moet zijn, is nog niet het geval. Jezus’ doxa is nog nergens en in niemand zichtbaar: zijn woorden doen een beroep op de leerlingen die de doxa vanaf nu verder te dragen en te tonen ('verheerlijken' in de betekenis van uitstralen), en om te laten zien wat niet gezegd kan worden: heerlijkheid, waarheid en eenheid. Dat wil zeggen: zij moeten Jezus’ presentie tonen.
Mijn voorstel is om 'door hun woord' in 17,20 vrij letterlijk te nemen. Mensen komen tot geloof “door de in de leerlingen geïncarneerde logos”. Wie door de logos van de leerlingen gelooft, ontmoet en ziet de doxa en de 'waarheid' van Jezus. Het valt niet te ontkennen dat hier een zeker docetisme op de loer ligt, zij het niet in het lichaam van Jezus, maar in dat van de leerlingen waardoorheen de doxa en de 'waarheid' van Jezus zichtbaar zijn.
Zo zouden we kunnen spreken van een woordwording van het vlees, zij het dat het hier niet gaat om een te verwoorden woord, niet om een te spreken logos, maar om een logos die apofatisch moet worden zichtbaar gemaakt door het present stellen van eenheid en liefde: “the medium is the message” (Ashton 1991, 553).

4.8.5. Tussentijdse conclusie (2): verdere vergeestelijking

Op de plaats waar de synoptici de eucharistie, de metafoor van brood en lichaam, centraal stellen gaat Johannes (Jezus) door deze woordwording één stap verder in de vergeestelijking. Waar de stenen van de Grieken en de Romeinen bij de synoptici brood worden, wordt dit brood/lichaam/vlees bij Johannes opnieuw woord. Dit woord moest vlees worden, opdat het vlees wederom woord kon worden. In de leerlingen. Hier ook ligt een mogelijke relatie met Joh. 6. Het gebod om Jezus’ vlees te eten (een radicalisering van de eucharistie) heb ik geïnterpreteerd als een verbod om zijn aanwezigheid verder te interpreteren. (moet nog vervolgd worden)



Religie.opzijnbest.nl - De beste links over religie voor u verzameld.