De discussie over het aanbod van zedenleer in het katholiek onderwijs is een variant van het aanbod van islamonderricht, bekeken vanuit het levensbeschouwelijk standpunt, maar is heel verschillend, bekeken vanuit het religieus standpunt. Ik verwijs naar
- Een nieuwe werktekst (waarop we graag je reacties verwachten) , Lessen islamitische godsdienst (islamonderricht) in katholieke scholen

---

Wat Beatrijs Pletinck schrijft, is correct. Maar is het katholiek onderwijs niet dubbelzinnig in zijn houding. Het zegt enerzijds dat het alle leerlingen toelaat die het pedagogisch project onderschrijft , en erkent dat leerlingen van verschillende levensbeschouwingen in haar scholen aanwezig zijn, en dat ze met hen wil rekening houden in het godsdienstonderwijs. Ik stel me vaak de vraag wat het realiseren van het pedagogisch project wel kan inhouden. Want hoe kan je dat realiseren, als leerlingen van andere levensbeschouwingen aanwezig zijn, die erkent en ermee wilt rekening houden. In het godsdienstonderwijs op de katholieke school (en wellicht ook wel in de andere lessen) wil men wel wat islam, atheïsme enz. geven. Men wil niet dat het als afzonderlijk vak gegeven wordt. Ik heb dan de indruk dat het dan niet in de eerste plaats gaat om het vak, de inhoud, maar om de persoon die het geeft. Want het vak islamonderricht of zedenleer kan maar gegeven worden door een islamlerarar of een leerkracht zedenleer. Zo'n leerkracht wordt uiteindelijk niet door de eigen inrichtende macht aangesteld, maar door een bepaalde Erkende Instantie. Dat zou dan betekenen dat een schoolbestuur van het vrij onderwijs niet volledig de macht over zijn personeel, over de inhouden op school, enz.  zou hebben. Daar wringt wellicht het schoentje.
Als het katholiek onderwijs consequent met zichzelf wil zijn, dan zou het geen leerlingen van andere levensbeschouwingen mogen aanvaarden, want het stelt toch voortdurend dat het zijn eigen pedagogisch project wil realiseren. Tenzij het ons eens uitlegt hoe je dat realiseert in een multi-levensbeschouwelijke omgeving.
In heb hier het katholiek onderwijs in zijn enge zin benaderd. Er zou toch ook wel eens katholiek onderwijs kunnen bestaan, waarvan alleen het schoolbestuur (en dan nog) katholiek is en de leerlingen 100 % tot andere levensbeschouwingen behoren. Het hangt er alleen maar van af hoe 'katholiek onderwijs' wordt ingevuld.

---

De Standaard, 19 februari 2003, 

HET katholiek onderwijs ligt al van bij het aantreden van deze regering ideologisch onder vuur. In het regeerakkoord van juni 1999 stond al dat, wanneer een katholieke school een gemeenteschool overneemt, voor die katholieke school de verplichting ontstaat om naast godsdienst ook het vak zedenleer in haar programma te voorzien. En de tekst van het regeerakkoord gaat nog verder: het godsdienstonderwijs moet in die school door een leermeester gegeven worden. De katholieke school is ook verplicht om een schoolwerkplan, een schoolreglement en schoolboeken te hanteren die overeenstemmen met het pluralistische karakter van de (overgenomen) school.
De regering heeft haar intenties nu uitgevoerd in het oriderwijsdecreet XIV, dat vorige week werd goedgekeurd in het Vlaarns parlement. In een eerste versie werd, conform het regeerakkoord, de verplichting rechtstreeks opgelegd aan de overnemende vrije katholieke school. Maar de regering hield geen rekening met de Raad van State, die grondwettelijke rechten van de burger waarborgt. De Raad oordeelde dat die bewuste bepaling strijdig is met de vrijheid van onderwijs, zoals bepaald in de grondwet. „De ontworpen regeling verplicht immers, bijvoorbeeld, een vrije confessionele school die haar eigenheid in een bepaalde godsdienstige opvattingen vindt, die eigenheid op te geven door de leerlingen de keuze te laten niet-confessionele zedenleer te volgen in plaats van het godsdienstonderricht.” Het advies van de Raad van State is duidelijk en wel overwogen. Zowel de belangen van onderwijsinrichters als de belangen van de onderwijsgebruikers worden in overwegjng genomen. De vrijheid van onderwijs zoals die is geconcipieerd in onze grondwet, bevat immers twee aspecten. Er is vooreerst de actieve vrijheid die slaat op het inrichten van onderwijs; daarnaast is er de passieve vrijheid, die inhoudt dat ouders of leerlingen het onderwijs kunnen kiezen dat het meest met hun levensopvatting overeenstemt Wat dit laatste betreft, de passieve onderwijsvrijheid, is het de Vlaamse Gemeenschap die door de grondwet verplicht wordt de keuzevrijheid van de ouders te waarborgen: "Om die keuzevrijheid te waarborgen richt de gemeenschap neutraal onderwijs in dat de filosofische, ideologische of godsdienstige opvattingen van de ouders en de leerlingen eerbiedigt en subsidieert zij onderwijsinstellingen die hun eigenheid vinden in een bepaalde godsdienstige, filosofische of onderwijskundige opvatting.” Dit kan bijvoorbeeld een katholieke school zijn. De Raad neemt beide aspecten van de onderwijsvrijheid in overweging en komt zo tot de conclusie dat een overgangsscenario aanvaardbaar is. ,,Zo zou kunnen worden bepaald dat enkel de leerlingen die op het ogenblik van de fusie of overname in de vestigingsplaats school lopen, het recht behouden om voor onderricht in de zedenleer te blijven kiezen zolang ze er onderwijs volgen. Een dergelijke regeling zou de actieve onderwijsvrijheid, gelet op de fusie of overname en de daarmee gepaard gaande aanpassingen, niet onredelijk aantasten. Maar het argument van de continuïteit kan niet worden ingeroepen om de overnemende vrije school te verplichten om onbeperkt in de tijd en voor alle leerlingen in de betrokken vestigingsplaats de mogelijkheid te bieden om voor zedenleer te kiezen. Indien wordt geoordeeld dat er continuïteit moet zijn, dan moet de betrokken inrichtende publiekrechtelijke rechtspersoon ‘daarvoor zelf instaan.”
De intentie van de regering om de keuzeverplichting voor altijd op te leggen aan een vrij schoolbestuur is volgens de Raad van State dus ongrondwettelijk Daardoor is de kans groot dat het Arbitragehof de bewuste bepaling vernietigt en daarom kiest de regering nu voor een omweg. In een tweede versie, die uiteindelijk goedgekeurd werd door het Vlaams parlement, wordt de verplichting opgelegd aan het openbaar bestuur dat zijn school overdraagt. Via een rondzendbrief wordt dan bepaald dat het betrokken openbaar bestuur, in samenspraak met het vrij schoolbestuur garanties moet uitwerken om de keuzevrijheld voort te zetten. Die
garanties kunnen nooit inhouden dat de overnemende vrije school verplicht wordt om onbeperkt in de tijd en voor alle leerlingen in de overgenomen school/vestigingsplaats de mogelijkheid te bieden zedenleer te kiezen. Mocht dat toch het geval zijn, dan is de regering allesbehalve correct: wat te denken van een regering die een ongrondwettelijke verplichting via een rondzendbrief doorschuift naar een openbaar bestuur?
De aangehaalde tekst is nog onvolledig.

---

De Standaard , Katholiek onderwijs speelt bal terug naar officiële net

BRUSSEL -- Het katholieke onderwijsnet blijft weigeren ,,ten eeuwigen dage'' zedenleer aan te bieden bij de overname van een gemeenteschool, ook al is daarover een decreet goedgekeurd. De Guimardstraat leest in de Vlaamse wettekst dat het openbaar bestuur ervoor moet zorgen dat ouders de keuze (blijven) hebben. Het Vlaams Parlement keurde twee weken geleden het onderwijsdecreet XIV goed. Dat is een verzameldecreet met allerlei bepalingen, waaronder richtlijnen voor de overname van een gemeenteschool door een vrije (katholieke) school. Volgens het decreet kan zo'n overname pas als er garanties zijn ,,opdat de keuze wordt aangeboden in één der erkende godsdiensten en de niet-confessionele zedenleer''. De Raad van State liet in een advies over het decreet weten dat de overheid zo'n tijdelijke overgangsmaatregel kan opleggen, maar dat ze niet kan verwachten dat het aanbod ,,ten eeuwigen dage'' standhoudt. Beatrijs Pletinck, secretaris-generaal van het Vlaams Verbond Katholiek Basisonderwijs, stelt vandaag dat ,,het katholiek onderwijs dat advies consequent wil opvolgen''. Volgens Pletinck zal een overgangsregeling worden uitgewerkt voor de kinderen die al les volgen in de school en wordt voorts ,,de vrije keuze regeling gerespecteerd''. Volgens de onderwijskoepel betekent dat dat ouders binnen een straal van vier kilometer de keuze hebben uit de verschillende godsdiensten en zedenleer. Dat kan dan in een andere gemeenschaps- of een gemeenteschool. ,,Zoals het decreet zegt, is het het openbaar bestuur dat ervoor moet zorgen dat die keuze er is'', argumenteert Pletinck. ,,Wij vinden ons voorstel redelijk. We willen zedenleer aanbieden als overgangsmaatregel maar niet permanent. Dat is niet combineerbaar met ons opvoedingsproject.'' Ze ontkent dat de koepel hiermee het decreet naast zich neerlegt en maakt zich sterk dat de visie juridisch en politiek haalbaar is. In plaats van de verplichting op te vatten als één die expliciet geldt voor de over te nemen school, beschouwt het katholiek onderwijs het aanbod per regio.

19/02/2003 (adl)

De Standaard , School met zedenleer uit katholieke net gegooid

Van onze redacteur BRUSSEL -- Een katholieke school die zedenleer en lessen in andere godsdiensten aanbiedt, wordt uit het katholieke net verwijderd, tenzij het gaat om een overgangsregeling bij een schoolovername. Die stelling namen vicaris Jaak Janssen van het bisdom Hasselt en het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Basisonderwijs (de Guimardstraat ) gisteren in. Dit is een stap in het escalerende conflict hierover met de regerende paarsgroene meerderheid. En dit is een waarschuwing voor het katholiek onderwijs in Sint-Truiden dat een akkoord sloot met de stad over de overname van enkele gemeentescholen. Volgens één interpretatie van dat akkoord, beloofde het lokale katholieke onderwijs dat de overgenomen scholen altijd zedenleer en andere godsdiensten zullen aanbieden. Volgens een andere niet. Deze laatste strookt met de interpretatie die de Guimardstraat geeft aan onderwijsdecreet XIV en die Beatrijs Pletinck vandaag beschrijft in een opiniestuk. ,,Uit het net gegooid worden'', is een uiterst zeldzame maatregel. En een ingrijpende. ,,Vastbenoemde leerkrachten die werkloos worden, kunnen dan niet in andere scholen gereaffecteerd worden. De school krijgt dan ook geen pedagogische en andere begeleiding van ons'', zegt Beatrijs Pletinck. ,,Dat strookt niet met ons opvoedingsproject. De bisschop beslist of een school werkt volgens dit project en erkend wordt als katholieke school. Hij kan de erkenning ook intrekken.''

19/02/2003 Guy Tegenbos

---

Katholiek Onderwijs tegen verplichte inrichting van zedenleer

(16 april 2002)

Het VSKO, zijn Verbonden en Diensten bepalen uitdrukkelijk in hun “Opdrachtsverklaring van het katholiek onderwijs in Vlaanderen” (Algemene Raad van het Katholiek Onderwijs – 1994) dat de katholieke school een onderwijs- en opvoedingsgemeenschap is met duidelijke doelstellingen die zij omschrijft in een christelijk-gelovig opvoedings- of vormingsproject. De katholieke school vervult haar opdracht in een multireligieus en multicultureel samenlevingsverband.

Het vrij katholiek onderwijs wil respect opbrengen voor de levensbeschouwingen van anders en niet-gelovigen. In dialoog met de christelijke levensvisie, kan elke zingevingsvraag in alle openheid besproken worden.

Scholen met een katholiek schoolbestuur naar aanleiding van een fusie met of overname van een officiële school effectief verplichten lessen aan te bieden vanuit andere levensbeschouwingen, is voor het VSKO, zijn Verbonden en Diensten helemaal niet voor de hand liggend. Een vrij katholiek schoolbestuur moet immers steeds meester blijven over de inhoud die het van uit zijn eigen opvoedingsproject geeft aan de “fundamentele uitgangspunten voor een school en haar werking”.

Het VSKO, zijn Verbonden en Diensten aanvaarden dan ook geen verplichte inrichting van andere levensbeschouwingen.

---

---

Religie.opzijnbest.nl - De beste links over religie voor u verzameld.

---

---