DE BRANDGLASRAMEN IN DE SINT-LAMBERTUSKERK VAN KIEWIT NODIGEN UIT TOT GEBED. Federatiebladzijde Kerk & Leven Hasselt Noord-Oost, nr.2. Woensdag 11 januari 2006.

De brandglasramen zijn uitvoerig besproken door Gerard Verbeek in het boek Kiewit. Van heidegebied tot bloeiende leefgemeenschap (Hasselt, 1985, blz. 74-76). In dit artikel willen we de glasramen benaderen vanuit het jaarthema 2005-2006, nl. het gebed. We beperken ons in dit artikel tot de glasramen in de linker- en de rechterzijbeuk. Later zullen we de andere glasramen bespreken.

Naast het hoofdaltaar heeft de kerk twee zijaltaren; links het zijaltaar van het H. Hart, rechts het zijaltaar van O.L.Vrouw. De brandglasramen van de linkerzijbeuk verwijzen naar Jezus, die van de rechterzijbeuk naar Maria. De hoogte van de glasramen is in 4 delen verdeeld. In het vierde deel wordt de spitsboog van het raam gevormd. Ieder deel heeft 5 vakjes in de breedte en 3 vakjes in de hoogte, samen 15 vakjes. In totaal telt het glasraam 3 X 15 + 7 = 52 volle vakjes en 7 gedeeltelijke vakjes.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 1ste brandglasraam linkerzijbeuk : ‘God, wees mij zondaar genadig’

Het 1ste brandglasraam in de linkerzijbeuk stelt de berouwvolle tollenaar voor die bidt : ‘God, wees mij zondaar genadig’. De tekst verwijst naar Lc 18,14 en roept het verhaal op van de farizeeër en de tollenaar (Lc 18,9-15). De formulering van de tekst herinnert ons aan de Sint-Willibrorduitgave van 1961; deze tekstuitgave wordt nog steeds als liturgische tekst gebruikt in de eucharistievieringen van de zondag. Het evangelie Lc 18,9-15 wordt gelezen op de 30ste zondag door het jaar (C-jaar) nl. op 28 oktober 2007. De tollenaar wordt voorgesteld naar Lc 18,13 : “Hij wilde zelfs niet zijn ogen opheffen naar de hemel; maar hij klopte zich op de borst.” De kleur is overwegend paars; het is de kleur van de liturgische gewaden tijdens de advent, de veertigdagentijd en de dagen van inkeer. Dit glasraam is geplaatst in de nabijheid van de biechtstoel. Het wil de zondaar aansporen om het voorbeeld van de tollenaar te volgen en om berouwvol en nederig zijn zonden te belijden en Gods barmhartigheid te vragen.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 2de brandglasraam linkerzijbeuk : ‘Eén van hen ging terug en dankte hem’

Het 2de brandglasraam in de linkerzijbeuk stelt de genezen melaatse voor die naar Jezus is teruggekeerd en zich voor Jezus neerwerpt. De afbeelding verwijst naar Lc 17,16 : ‘Vol dankbaarheid wierp hij zich voor Jezus’voeten neer’. De tekst ‘Eén van hen ging terug en dankte hem’ (Lc 17,15) verwijst naar het verhaal van de 10 melaatsen (Lc 17,11-19). Deze evangelieperikope wordt gelezen op de 28ste zondag door het jaar (C-jaar) nl. op 14 oktober 2007. De kleur van het kleed van de dankbare Samaritaan is paars; het wijst op berouw en bekering. Het chiroteken (de Griekse letters chi en ro zijn de eerste twee letters van het Griekse woord Christos = Christus) verwijst wellicht naar de schenker van dit glasraam, nl. de chirojeugd.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 3de brandglasraam linkerzijbeuk : ‘Zalig die vrede brengen’

Het 3de brandglasraam in de linkerzijbeuk stelt een man en een vrouw voor die elkaar omarmen en elkaar een vredeskus willen geven. De tekst verwijst naar Mt 5,9, een citaat uit de zaligsprekingen van Matteüs. Het evangelie van de zaligsprekingen wordt ieder jaar op Allerheiligen (1 november) gelezen. Deze uitbeelding spoort de gelovige aan om in de huwelijksrelatie van man-vrouw vrede te brengen. Zo worden ze bij Gods heiligen gerekend. De kroon boven de hoofden van het paar wil hun eenheid beklemtonen.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 4de brandglasraam linkerzijbeuk : ‘Ga dan en doe gij evenzo’

Het 4de brandglasraam in de linkerzijbeuk geeft het beeld van de Samaritaan, die een overvallen reiziger wil optillen. De tekst ‘Ga dan en doe gij evenzo” verwijst naar het laatste vers (Lc 10,37) van het verhaal van de barmhartige Samaritaan (Lc 10,25-37). Dit evangelie wordt gelezen op de 15de zondag door het jaar (C-cylus) nl. op 15 juli 2007. De tekst is een oproep om barmhartig te zijn voor wie hulp nodig heeft. De gelovige wordt opgeroepen om zijn naaste te beminnen. De kleur van de Samaritaan is rood, symbool van liefde.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 5de brandglasraam linkerzijbeuk : ‘Ik ben het licht der wereld’

Het 5de brandglasraam in de linkerzijbeuk stelt Jezus als het Licht van de wereld voor. Hij wordt gesymboliseerd door de zon, die ook op een hostie lijkt. De zon straalt een bundel van zeven stralen naar beneden, waarnaar de gelovige opziet en waarin hij licht en warmte ontvangt. Ook gaan nog zeven andere stralen vanuit de zon naar alle richtingen. De tekst verwijst naar Joh 9,5 en naar het verhaal van de genezing van de blindgeborene (Joh 9,1-40). Dit evangelie wordt gelezen op de 4de zondag in de veertigdagentijd (A-jaar). Dit was op 6 maart 2005.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 6de brandglasraam linkerzijbeuk : ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven’.

Het 6de brandglasraam in de linkerzijbeuk stelt Jezus voor als de jonge herder David die zijn schapen hoedt, de herdersstok in de hand houdt en op de citer speelt . Jezus is de goede herder die zijn schapen naar groene weiden en naar fris stromend water leidt. Het glasraam valt op door zijn groene en rode kleur, symbolen van leven en liefde. De tekst verwijst naar Joh 14,6 binnen de eerste afscheidsrede. Het verhaal van de goede herder (Joh 10,1-18) wordt op de 4de paaszondag gelezen; Joh 10,1-10 in het A-jaar (17 april 2005), Joh 10,11-18 in het B-jaar (7 mei 2006). Een deel van de afscheidsrede (Joh 14,1-12) wordt op de 5de paaszondag (A-jaar) gelezen; dit was op 24 april 2005.

In de rechterzijbeuk verwijzen de brandglasramen naar Maria. De boodschap van de engel (Wees gegroet, Maria) en het antwoord van Maria (Mij geschiede naar uw woord), de geboorte en de kruisdood en tenslotte Maria, koningin van alle heiligen. Maria is gekleed in een blauwe mantel.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 1ste en 2de brandglasraam rechterzijbeuk : de boodschap van de engel aan Maria

Het 1ste en 2de brandglasraam in de rechterzijbeuk vormen een geheel. De engel kijkt naar rechts, Maria naar links. Ze verwijzen naar het verhaal van de boodschap aan Maria (Lc 1,26-38. Boven het hoofd van Maria is een duif, symbool van de heilige geest. Dit symbool is ontleend aan het doopsel van Jezus (Lc 3,22). Het feest van de boodschap van de engel aan Maria wordt gevierd op 25 maart. Ook tijdens de advent wordt het boodschapverhaal gelezen.

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 3de en 4de brandglasraam rechterzijbeuk : Maria met het kindje Jezus en Maria met Jezus, die van het kruis werd genomen

Het 3de en 4de glasraam in de rechterzijbeuk verwijzen naar geboorte en dood van Jezus. Het glasraam van moeder met kind draagt de tekst : “Met uw Zoon ons zo genegen, geef Maria ons uw zegen.” Op Kerstmis (25 december) wordt de geboorte van Jezus gevierd en 40 dagen later op 2 februari (Lichtmis) wordt de opdracht van Jezus in de tempel gevierd. Het 4de glasraam in de rechterzijbeuk beeldt af dat Jezus van het kruis wordt afgenomen en door zijn moeder in haar armen wordt genomen. De gelovige kan zich identificeren met wat Maria overkomt en bidt : O.L.Vrouw van Smarten, bid voor ons. Op 15 september is het de feestdag van O.L.Vrouw van Smarten, daags na het feest van de kruisverheffing (14 september).

Kiewit-Hasselt, Sint-Lambertuskerk, 5de en 6de brandglasraam rechterzijbeuk : Maria, koningin van alle heiligen

Het 5de en 6de glasraam vormen een geheel. Maria kijkt naar rechts, de heiligen naar links.
Maria deelt in de heerlijkheid van haar zoon. Maria, Koningin, wordt gevierd op 22 augustus, acht dagen na haat tenhemelopneming.

Dikwijls heeft het schip van een kerk 12 pilaren. Ze verwijzen naar de 12 apostelen, waarop de kerk is gebouwd. In de kerk van Kiewit is dat niet zo. Wel hebben de zijbeuken van de kerk van Kiewit 12 brandglasramen, die kunnen beschouwd worden als 12 gebeden.

De brandglasramen nodigen uit om dieper in te gaan op de evangelische boodschap en om biddend met die boodschap om te gaan.

BIDWEEK OM EENHEID. Federatiebladzijde Kerk & Leven Hasselt Noord-Oost, nr.3. Woensdag 18 januari 2006.

Jaarlijks vindt op 18-25 januari de internationale bidweek plaats. We houden eraan om op de federatiebladzijde Hasselt Noord-Oost aan deze bidweek en aan de oecumene in het bisdom en in Hasselt aandacht te schenken.

Het thema van dit jaar luidt: ,,Waar twee of drie mensen in mijn naam samen zijn, ben Ik in hun midden’’ (uit het evangelie volgens Matteüs hoofdstuk 18, vers 20). Bij deze gelegenheid geeft het Interkerkelijk Comité voor Brussel een brochure met teksten uit, die bestemd is om het gebed van de christenen te inspireren tijdens deze gebedsweek, maar ook tijdens de rest van het jaar. Zowel bij persoonlijk gebed als bij vieringen en samenkomsten. Je vindt er onder andere verwijzingen naar bijbelteksten met commentaar, voorbeden en een uitgewerkt voorstel voor een oecumenische viering.
Deze brochure telt 31 bladzijden, kost 1 euro en is onder andere te koop in Het Pastoraal Informatiecentrum, Tulpinstraat 75, 3500 Hasselt. Tel.: 011/24 90 10. Fax 011/23.16.54. E-mail pic.hasselt@kerknet.be. Website : http://www.kerknet.be/bisdommen/hasselt/picintro.html

Op de website http://www.raadvankerken.nl/wvgbrochure2006.htm kan je uitleg over het thema, een oecumenische dienst en gebeden voor elke dag vinden.

Op woensdag 18 januari 2006 om 19.30 u. heeft in de Sint-Quintinuskathedraal de jaarlijkse oecumenische dienst plaats. Vertegenwoordigers van de katholieke, protestantse en orthodoxe kerken gaan voor. De oecumenische dienst wordt door enkele leden van de commissie voor oecumene voorbereid. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een internationale brochure die telkens door een groep in een ander land wordt voorbereid. Ditmaal was Noord-Ierland aan de beurt. De volgorde van de dienst wordt behouden, maar het geheel wordt aangepast aan de concrete situatie van het bisdom Hasselt. Op 18 januari zal dominee Lianne de Oude de preek verzorgen. Dominee Lianne woont op Kiewit-Heide, niet ver van de kapel.
Dominee Lianne de Oude waardeert het bestaan van de commissie voor oecumene en het organiseren van een jaarlijkse gezamenlijke oecumenische dienst. Volgens haar verlopen de contacten wat formeel. Ze zou willen dat de contacten diepgaander zouden zijn.

In de commissie voor oecumene geeft secretaris Felix Rijcken, die ondertussen 75 is geworden, de fakkel door aan Ali Cornelissen, pastoor van Katharinawijk en aan priester Jan Philippe. Priester Hans Tercic is voorzitter.

Op zondag 22 januari 2006 om 10.15 u. is een oecumenische dienst in de protestantse kerk aan de Koningin Astridlaan. Dominee Lianne de Oude en priester Theo Mathijs leiden de dienst. Hieraan nemen deel: de protestantse kerk, Te elfder ure en Het Veer (vroeger Het andere gezicht van de kerk). Hedwig Dierckx-Vissers, Lieve Gelders en Hilde Cools zullen namens hun achterban een getuigenis brengen.

Oecumene blijft een opgave. Sinds 1 januari 2006 bestaat de Administratieve Raad van de Protestants-Evangelische Eredienst (Arpee). De Verenigde Protestantse Kerk van België, de Evangelische kerken en de Adventskerk behoren tot dit samenwerkingsverband. In Hasselt zijn er wel onderlinge goede contacten tussen Hubert Jeurissen van de Adventskerk, Henk Monsuur van de Evangelische kerk en dominee Lianne de Oude van de protestantse kerk, maar het is nog niet tot een onderlinge samenwerking gekomen.

GODSDIENSTONDERRICHT OP SCHOOL. Een godsdienstlesje in het 1ste leerjaar bij Juf. Fabienne in de Kievit-school in Kiewit Federatiebladzijde Kerk & Leven nr.8. Woensdag 22 februari 2006

In elke cultuur, godsdienst en levensbeschouwing leeft de bekommernis om het eigene aan de volgende generatie over te dragen. In die bekommernis kunnen verschillende klemtonen gelegd worden wat inhoud en methode betreft.

In onze contreien – en in heel West-Europa – worstelt de Rooms-katholieke kerk met de overdracht van haar godsdienst naar kinderen, jongeren, jongvolwassenen en volwassenen. Er lijkt een breuk en een kloof te bestaan tussen de oudere en de jongere generatie. In die situatie bestaat het gevaar om sommige geloofsopvoeders, bepaalde methoden en sommige inhouden de schuld van de malaise te geven en om een bepaalde methode en inhoud als enig zaligmakend te beschouwen.

Ongeveer 10 jaar geleden werden in commissies de nieuwe leerplannen Rooms-katholieke godsdienst voor het basisonderwijs en het secundair onderwijs gemaakt. In het leerplan staat het kind centraal. Elk kind heeft recht op levensbeschouwelijke vorming, in welke school of onderwijsnet het ook zit.
Daarenboven staan de katholieke scholen voor hun maatschappelijke verantwoordelijkheid om in deze multiculturele wereld kinderen en jongeren vreedzaam en verdraagzaam op te voeden.
De verantwoordelijken van de Vlaamse kerkgemeenschap hebben de keuze gemaakt om op scholen in de lessen Rooms-katholieke godsdienst geen catechese maar godsdienst aan te bieden. Ze gaan uit van de realiteit dat niet alle ouders Rooms-katholiek zijn maar toch hun kinderen naar een katholieke school sturen. Zo worden katholieke scholen bevolkt met kinderen van katholieken, andersgelovigen, vrijzinnigen. In de lessen Rooms-katholieke godsdienst wil de leerkracht godsdienst ook met deze kinderen rekening houden.

Binnen enkele maanden zullen in de parochiekerk van Kiewit heel wat kinderen hun eerste communie doen. De redactieploeg van het parochieblad Hasselt Noord-Oost vond het een goed idee om zijn lezers te laten kennismaken met de wijze waarop nu godsdienst in het eerste leerjaar wordt gegeven. Zo maakte ik een afspraak met juf. Fabienne Vanherle en maakte ik een godsdienstlesje mee op maandag 13 februari 2006.

F326908 . De klas van Juf Fabienne : Van links naar rechts en van boven naar onder. 1 Bellings Simon . 2 Cracco Annastasia 3 Cuypers Anke 4 Dehaese Artuur 5 Dekens Jelena 6 De Loose Marieke 7 De Messemaeker Jasmine 8 De Pauw Noah 9 Gijbels Joachim 10 Hannes Ellen 11 Hensgens Luna 12 Hermans Lotte 13 Houbrechts Siebe 14 Jacobs Ella 15 Jorissen Ruben 16 Luypaert Irina 17 Nilis Sean 18 Paulussen Jolien 19 Scherpenbergh Tristan 20 Vandebroek Margot 21 Vekernans Jorn 22 Bogaerts Nick

Het is ietwat over 14.30 u. Ik ga zitten achteraan de klas. De kinderen zitten in rijen achter elkaar (6 kinderen op de 1ste rij, 7 op de 2de, 6 op de 3de en 3 kinderen op de 4de rij). Van de 22 kinderen is één kind van Kazachstan afkomstig en is sinds enkele maanden in België.
Aan de vensterramen hangen fleurige gordijnen. Aan de vier muren is zeer verscheiden didactisch materiaal bevestigd en ook langs 3 muren staat heel wat didactisch materiaal.
Het thema van de les is bidden. De hele les verloopt in interactie tussen juf. Fabienne en de kinderen: gesprek, suggesties, opdrachten enz.
Bij het begin van de les roept juf. Fabienne de herinneringen van de kinderen wakker over wat ze over de andere godsdiensten hebben geleerd. Via tekeningen en een tijdsschema wordt nagegaan wanneer er gebeden wordt; het is ’s voormiddags, ’s avonds, ’s namiddags, ’s nachts. De kinderen komen tot het inzicht dat ze op elk ogenblik kunnen bidden. Dat is ook het geval wat de plaats van bidden betreft: in de kerk, bij oma en opa, op het werk, op de speelplaats enz. Er kan ook op heel verschillende wijzen gebeden worden: met de mond een gebedje opzeggen, dat je uit het hoofd kent, of een eigen gebedje. Ook in andere godsdiensten wordt er gebeden. Moslims bidden op de knieën op een matje. Hindoes bidden o.a. thuis bij hun huisaltaartje. Joden bidden o.a.
bij de Klaagmuur.

F3269b08 – F3269c08 : Kinderen tijdens het belevingsmoment in het thema bidden

Kinderen krijgen de opdracht om een plekje in de klas uit te zoeken waar ze rustig aan iemand kunnen denken of aan iets wat ze heel fijn vonden.
De kinderen zoeken een eigen plekje: met gevouwen handen rustig zittend op de grond, zittend op de bank enz. Ondertussen speelt er rustige muziek. De meest kinderen zitten stil en geconcentreerd. Wat gaat er in deze hoofdjes en harten om?
Op deze beleving vind een nagesprekje plaats. Wie wil mag vertellen aan wie of wat hij dacht. Ook over de muziek wordt gepraat, in hoever hij al dan niet tot rust brengt.
Juf. Fabienne neemt de dikke Willibrordbijbel en verwijst naar de verhalen van Jezus. Vervolgens vertelt ze een bijbelverhaal. Een verhaal over de apostelen die aan Jezus vragen om hen te leren bidden en over de wijze waarop Jezus hen leerde bidden aan de hand van het Onzevader.

F3269d08 Een bladzijde uit het leerlingenboekje Tuin van Heden 1ste leerjaar

De kinderen nemen het leerlingenboekje Tuin van Heden op blz.31 waar het Onzevader staat afgedrukt. De kinderen en juf. Fabienne lezen de tekst van Onzevader. Op de linkerbladzijde zijn afbeeldingen van heilige gebouwen, gebedshoudingen, religieuze symbolen. Zo eindigt de les en de dag op school.

In deze les kregen kinderen de kans om hun eigen mening te zeggen, te zwijgen indien ze dat verkozen, keuzes te maken door een plekje te zoeken in de klas waar ze tot rust en concentratie konden komen, kennis te maken met verschillende godsdiensten. In deze les werd ieder kind in zijn eigenheid gerespecteerd. Deze godsdienstles was uitnodigend, verrijkend; van indoctrinatie of dwang was geenszins sprake.

In het nagesprek vertelde juf. Fabienne dat Tuin van Heden als handleiding wordt gebruikt, aangevuld met delen uit andere handleidingen (Tov, Manna). Ook wordt gebruik gemaakt van de axenroos (uit de handleiding WO 3de leerjaar). Voor de eerste communie wordt het boekje Mijn eerste communie (Die Keure) gebruikt.

Juf. Fabienne staat dit jaar 20 jaar op school. Reeds 16 jaar staat ze in het 1ste leerjaar. Dat is een dikke proficiat waard! Vele kinderen hebben bij haar leren lezen en schrijven. Ze hebben ook kennis gemaakt met haar enthousiasme. Een goed juf. doet wonderen bij kinderen.

Naar aanleiding van het jaar van het gebed besteedt de hele school aan dacht aan het thema bidden. Directeur Wilfried zorgt maandelijks voor een kleine affiche met een aantal suggesties rond bidden. Het thema van februari is : bidden met de bijbel.

Arseen De Kesel

DE PAROCHIES BANNEUXWIJK EN KIEWIT GEVEN CONCRETE VORM AAN DE VEERTIGDAGENTIJD. Federatiebladzijde Kerk & Leven Hasselt Noord-Oost, nr.9. Woensdag 1 maart 2006

Ieder jaar opnieuw worden de parochies uitgedaagd om sommige suggesties en ideeën van Broederlijk Delen en van het bisdom Hasselt voor de veertigdagentijd in concrete actiepunten om te zetten. In 2006 staan ze voor de uitdaging om de lezingen op zondag van de B-cylus (Markusevangelie), het thema van het bisdom Hasselt “Alles maak Ik nieuw” bij gelegenheid van het jaar van het gebed, en het thema van Broederlijk Delen “Het Zuiden wil groeien” tot een harmonisch geheel te verwerken. De nadruk ligt op gebed, bezinning, sober leven, bewustwording en solidariteit.

Om de parochies toe te rusten richten het parochievicariaat van het bisdom en Broederlijk Delen jaarlijks een animatiedag in. Dit jaar ging hij door op de campus van de Universiteit Hasselt op 28 januari 2006. Hierop waren aanwezig : pastoor Maurizio, diaken François, parochieteamvoorzitter Pol, parochieteamsecretaris Marie-Louise en Marie-Jeanne.
In een werkgroep ad hoc gingen juf Fabienne, Marie-Jeanne Vangelabbeek, Marie-Jeanne Swers, Nora, Pol en Maggy na hoe ze de veertigdagentijd in Kiewit concrete vorm zouden geven.
Hiermee proberen ze rekening te houden met bovengenoemde elementen, alsook met de verschillende visies op federatievorming.

Keuze van het thema op basis van de evangelielezing

In de veertigdagentijd wordt in Kiewit in het priesterkoor achter het hoofdaltaar een kernzin aangebracht. Hij is een uitnodiging en een oproep. Hij nodigt uit dat de kerkgangers hun levenswijze afstemmen op het evangelie.
Op Aswoensdag is de kernzin “Verzoen U” geïnspireerd op 2 Cor 5,20 : “Wij smeken U in Christus’naam : laat u met God verzoenen!” uit de tweede lezing. De kernzin van de eerste zondag “De tijd is rijp” is gebaseerd op Mc 1,15 : “De tijd is vervuld en het Rijk Gods is nabij; bekeert u en gelooft in de Blijde Boodschap” uit de evangelielezing. De kernzin van de tweede zondag “Glanzend wit” is geïnspireerd op Mc 9,3”: “Zijn kleed werd glanzend en zo wit als geen volder ter wereld maken kan” uit de evangelielezing. “Maakt geen markthal” van de derde zondag gaat terug op Joh 2,16 “Weg met dit alles! Maakt van het huis van mijn Vader geen markthal!” uit de evangelielezing over de tempelreiniging. De kernzin van de vierde zondag “Licht in de duisternis” is geïnspireerd op Joh 3,19 : “Hierin bestaat de veroordeling: het licht is in de wereld gekomen, maar de mensen beminden de duisternis meer dan het licht” uit de evangelielezing waarin een gedeelte van het gesprek van Jezus met Nicodemus wordt verhaald. De evangelielezing van de vijfde zondag met o.a. Joh 12,24: “Als de graankorrel niet in de aarde valt, blijft hij alleen; maar als hij sterft, brengt hij veel vrucht voort.” heeft geleid tot de kernzin : “Breng vruchten voort”. De kernzin van Palmzondag sluit aan bij het evangelie over de blijde intrede van Jezus in Jeruzalem, waarbij de kinderen Hosanna roepen. Op Pasen klinkt de vreugdekreet Alleluia, want “Hij leeft”.

Evangelielezing en Broederlijk Delen aan elkaar gelinkt

In de documentatiemap van Broederlijk Delen wordt voorgesteld om het thema “Het Zuiden wil groeien” te symboliseren door een weefgetouw dat week na week ‘groeit’. Voor dit symbool werd gekozen omdat generaties na generaties het weefgetouw gebruiken, maar ook omdat het staat voor de verwevenheid van de mensen doorheen de geschiedenis en voor de verwevenheid van de mens met God.
Op een creatieve wijze zullen de bloemenschiksters van Kiewit een weefgetouw opbouwen. Wekelijks zullen zij een symbool aanbrengen. Op de eerste zondag is het een wipalasjaal, op de tweede zondag een wit stuk linnen in aansluiting van het thema “Glanzend wit”, op de derde zondag een dik touw, dat het beeld van de boze Jezus in de tempel oproept; op de vierde zondag een lamp, die verwijst naar Jezus als licht van de wereld, op de vijfde zondag maiskolven, dat aansluit bij het thema: “Breng vruchten voort” , op Palmzondag palmtakken en op Pasen bloemen.

Bewustwording en solidariteit

Broederlijk Delen wil ons bewust maken van de kloof tussen het Noorden en het Zuiden. Vanuit een evangelische bewogenheid wil de kerk ons uitnodigen tot solidariteit. Evangelie en wereldbetrokkenheid gaan hand in hand.
Op Aswoensdag wordt in de kerk van Kiewit na de eucharistieviering van 19.00 u de film van Broederlijk Delen gedraaid. De film geeft het beeld van een dorp dat via leningen een coöperatie opzet en langzaam uit de armoede klimt.
Er vinden twee geldcollectes plaats: in het week-end van 25/26 maart 2006 (4de zondag) en in het week-end van 8/9 april 2006 (Palmzondag).
Solidariteit is gekoppeld aan een persoonlijk sober leven. Daarom wordt een sobere maaltijd ingericht in het OLVA-centrum van de Banneuxwijk op zondag 12 maart 2006 om 11.30 u. tot 13.30 u.

Bezinning en gebed

In Kiewit hebben 2 gezinsvieringen plaats; bij het begin van de veertigdagentijd op zondag 5 maart 2006 en op Pasen op 16 april 2006. Bij de eerste gezinsviering krijgen de kinderen een potje met zaadjes mee, die ze thuis in het donker kunnen laten ontkiemen. Op Pasen kunnen de zaadjes jong, fris groen zijn. Deze potjes brengen de kinderen dan mee naar de kerk.
Op zondag 26 maart 2006 om 16.30 u. is een bezinningsmoment in de Karmel van Zepperen voorzien.

Onzevader

Naast bovengenoemde rijke thema’s wordt omwille van het jaar van het gebed bijzondere aandacht geschonken aan het Onzevader en wordt iedere zondag een bede van het Onzevader, te beginnen achteraan, in de kijker geplaatst. Hierdoor valt de bede “Geef ons heden ons dagelijks brood” op de vierde zondag, en dit is de zondag van Broederlijk Delen. Het thematiseren van het Onzevader vindt verder geen enkele aansluiting bij de zondagsliturgie.
Op de eerste zondag : verlos ons van het kwaad; op de tweede zondag : leid ons niet in bekoring; op de derde zondag : en vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven aan onze schuldenaren; op de vierde zondag : geef ons heden ons dagelijks brood; op de vijfde zondag : uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel; op Palmzondag : uw rijk kome; op Pasen : Onze Vader die in de hemel zijt, geheiligd zij uw naam.
In de federatie Banneuxwijk-Kiewit zullen de gelovigen wekelijks na de eucharistievieringen een bezinningskaart met telkens een bede van het Onzevader ontvangen.
In de Banneuxwijk zal extra aandacht aan het Onzevader gegeven worden. De schuldbede zal aangepast worden aan de bede van het Onzevader van de respectievelijke week. Ook bij de visualisatie zal de link met de bede van het Onzevader gelegd worden.

Tenslotte

Heel veel vrijwilligers zijn bij deze uitwerking van de veertigdagentijd persoonlijk betrokken. Ze doen het met hart en ziel. Gelukkig rationaliseert men in deze kerkelijke sector nog niet. Want stel je eens voor dat een firma voor de hele kerkaankleding van de zondagse vieringen zou zorgen (zoals het bij begrafenissen en huwelijken kan gebeuren)… Dat kan toch niet, hoor ik je zeggen. Gelukkig! Een gelovige gemeenschap wil nog steeds persoonlijk betrokken zijn bij de uitwerking van de vieringen waaraan ze deelneemt.

Met dank aan Marie-Jeanne Vangelabbeek.

Arseen De Kesel

HET WEKELIJKS HALFUURTJE AANBIDDING. Federatiebladzijde Kerk & Leven Hasselt Noord-Oost, nr.11. Woensdag 15 maart 2006

Vorig jaar was het 40 jaar geleden dat het Tweede Vaticaans Concilie eindigde; het was 1965. Deze datum is markant. Vóór 1965 werd het devotieleven van de gewone gelovigen bepaald door veelvuldige missen, biecht en communie, Maria- en H.Hartdevotie, zondagse vespers en lof, rozenkrans en rozenhoedje, 40-urengebed, gedurige aanbidding, gregoriaanse gezangen en nog zoveel meer. Na 1965 werden de gelovigen sterker betrokken bij de kerkelijke liturgie en de gemeenschapsopbouw van de kerk.

In dit artikel willen we aandacht besteden aan de aanbiddingsgroepen van Banneux en Kiewit. Groepen zijn het in feite niet, want het zijn eerder individuen die aan de aanbidding deelnemen.
Jongere generaties zijn niet meer vertrouwd met katholieke termen die vroeger in katholieke kringen gemeengoed waren.

Aanbidden –aanbidding
Aanbidden wil in feite zeggen tot iemand bidden. Aanbidden kreeg echter een zeer afgelijnde theologische betekenis, zoals we dat bemerken in het beproevingsverhaal van Jezus, waarbij de duivel door Jezus terecht wordt gewezen: “Gij zult de Heer uw God aanbidden en Hem alleen dienen.” Aanbidding is de activiteit van het aanbidden. In het Latijn wordt de term adoratio gebruikt. Het Latijnse werkwoord adorare betekent etymologisch : tot de mond brengen, kussen. Denken we maar aan het vroegere gebruik om de ring van de bisschop te kussen bij het geven van een hand. Dat Latijnse woord trachtte het Griekse woord proskunèsis (knieval) te vertalen. Uit eerbied viel een minder geplaatste voor zijn meerdere op zijn knieën en kuste diens voeten. In de kerkelijke traditie betekent aanbidding de activiteit waarbij gelovigen voor het uitgestelde allerheiligste Sacrament bidden. Het allerheiligste Sacrament verwijst naar de eucharistieviering waarin Jezus onder de gedaanten van brood en wijn aanwezig is. Het brood heet hostie (van het Latijnse hostia: offer). De aanbidding heeft tot doel dat de gelovigen zich nog meer bewust worden van Gods aanwezigheid.

De wekelijkse aanbidding, een half uur na de eucharistieviering, vindt plaats op dinsdag in Kiewit, en op donderdag in de Banneuxwijk. In Kiewit wordt de aanbidding geleid door pastoor Maurizio, in de Banneuxwijk door diaken Peter Vandebroek. In beide bidplaatsen zijn ongeveer acht personen aanwezig.

Verloop van de aanbidding
Jean Poelmans vertelt hoe het in Kiewit verloopt.

Bij het binnentreden van de priester zingen de aanwezigen lied 418 van de Jubilatebundel : Heer, onze Heer, hoe zijt Gij aanwezig en hoe onzegbaar ons nabij.
De priester stelt het Allerheiligste uit in een monstrans. (Een monstrans is een kerkelijk voorwerp – meestal een kunstvoorwerp – waarin de hostie aan de gelovigen getoond wordt).
De priester en de gelovigen gaan zitten.
De priester leest het evangelie (meestal de liturgische lezing van het evangelie van de volgende zondag), gevolgd door de voorbeden (volgens de Licap-uitgave).
Na een pauze wordt de litanie van het Allerheiligste Hart van Jezus gebeden. Het is een alternerend gebed tussen priester en gelovigen met een herhalende bede van de gelovigen.
Het Tantum ergo wordt gezongen. Ouderen kennen de melodie, maar vaak niet de betekenis van de Latijnse tekst. Daarom drukken we beide hieronder af.
Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Mogen wij derhalve zo’n groot sacrament eerbiedig vereren. En moge het oude gebruik voor de nieuwe ritus wijken. Moge het geloof daartoe in staat zijn waar de zintuigen tekort schieten.
Genitori, Genitoque Laus et iubilatio, Salus, honor, virtus quoque Sit et benedictio: Procedenti ab utroque Compar sit laudatio. Amen. (Aan de Vader en de Zoon zij lof en jubel, heil en eerbied, ook kracht en zegening. Aan de Geest die uit beide voortkomt zij lofprijzing evenzo. Amen.
V. Panem de coelo praestitisti eis. (Gij schonk hen hemels brood)
R. Omne delectamentum in se habentem. (dat ieders smaak behaagt)
Oremus: Deus, qui nobis sub sacramento mirabili, passionis tuae memoriam reliquisti: tribue, quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra mysteria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis iugiter sentiamus.Qui vivis et regnas in saecula saeculorum. (Laten wij bidden. God, Gij hebt ons onder dit wonderbaar sacrament de gedachtenis aan uw lijden nagelaten. Wij vragen U, mogen wij de heilige geheimen van uw lichaam en bloed zo vereren, dat wij tevens de vrucht van onze verlossing in ons mogen voelen. Gij die leeft en heerst in de eeuwen der eeuwen.
R. Amen (Amen)
Hierna geeft de priester de zegening, d.i. met de monstrans een kruisteken maken naar de gelovigen.
Als afsluiting wordt een of ander Marialied gezongen zoals b.v. het weesgegroet.

Bij afwezigheid van de priester wordt de monstrans aan de gelovigen getoond.

Als hulp bij de aanbidding
In functie van deze aanbidding maakt Jean wekelijks een A4 dubbel geplooid. Aan de voorzijde wordt de evangelietekst van de volgende zondag afgedrukt, op de achterzijde de voorbeden (uit de Licap-uitgave) en op de binnenbladzijden het evangeliecommentaar uit de boeken van Lammens. Jean maakt ‘de briefjes’ voor wie regelmatig aanwezig is in het aanbiddingshalfuurtje van de Banneuxwijk en Kiewit en voor de zieken van beide parochies.

Het hoofdaltaar van de Sint-Lambertuskerk te Kiewit (Hasselt). Vertaald uit het Latijn luidt de tekst : zie het brood van de engelen is voedsel geworden voor hen die onderweg zijn. Naast het tabernakel met een afbeelding van een monstrans zijn de vier aartsengelen afgebeeld. Uiterst links is de aartsengel Uriel. Hij is de aartsengel die Goddelijke genade uitgiet uit een kruik. Hij is de engel van de tegenwoordigheid. De perkamentenrol en de bliksemflits zijn twee symbolen. Links naast het altaar is Michaël. Michael is de aartsengel die de satan verslaat en de opstandige engelen met het zwaard van de waarheid en de weegschaal van de gerechtigheid. Zijn feest wordt gevierd op 29 september. Uiterst rechts is de aartsengel Rafaël. Hij vertelt aan Tobias hoe hij een geneesmiddel kan bereiden uit een vis, een parabel uit het boek Tobit. Het pentagram is het symbool van Rafael. Zijn feest wordt gevierd op 24 oktober. Rest de figuur links van het tabernakel: het is Gabriël. Hij kondigt Maria aan dat zij de zoon van God zal baren, hij een witte duif die de H.Geest vertegenwoordigd. Lelies zijn het symbool . Zijn feest wordt gevierd op 24 maart, daags voor Maria boodschap op 25 maart).

Tabernakel en monstrans
Het tabernakel gaat terug op Mozes. Na het ontvangen van de twee stenen tafels met de tien geboden werden ze in een tent, tabernakel, opgeborgen. Later kregen deze tafels een plaats in het heiligste der heiligen van de tempel. In de synagoge bergen de joden hun Torahrollen op in hun tabernakel. In de Rooms-katholieke kerk worden de overgebleven hosties in het tabernakel bewaard.
In het tabernakel is er ook ruimte voor een monstrans.

Monstrans van Kiewit

Monstrans van de Sint-Lambertuskerk te Kiewit (Hasselt). Deze monstrans werd vervaardigd door toenmalig diaken Guido Geboors in 1970.

Toen in 1989 de monstrans van Kiewit was gestolen, werd besloten om een nieuwe monstrans aan te kopen. De prijs lag echter te hoog. Diaken Guido Geboors bood aan een nieuwe monstrans te maken. Onder pastoor Bernard Delhaise werd de nieuwe monstrans in 1990 ingewijd.
De monstrans is ongeveer 50 cm hoog en 30 cm breed. Deze afmetingen werden gekozen om hem in de brandkoffer te kunnen opbergen. De monstrans bestaat uit 8 delen die aan elkaar gelast of geschroefd zijn. De stralen rond het centrum zijn uit gepolijst aluminium. De lunula (centrum, cirkel) is in goud. De dieperliggende delen van de stralen zijn zwart, de hogerliggende delen zijn glanzend. Hierdoor ontstaat een wisselwerking tussen donker en licht en wordt het straleneffect bevorderd. De voet bestaat uit grof gepolijst aluminium, waardoor hij minder opvalt.

Besluit
In het jaar van het gebed is het aanbiddingshalfuurtje een gelegenheid om ervan bewust te worden dat God onder de mensen aanwezig is, in de kerk maar ook erbuiten, in het leven van alledag. Het boven aangehaalde Jubilatelied 418 verwoordt het mooi : Heer onze Heer hoe zijt Gij aanwezig en hoe onzegbaar ons nabij, Gij zijt gestadig met ons bezig.

Aandacht

Tijdens de veertigdagentijd heeft een bijzondere aanbidding plaats op woensdag in de kerk in Kiewit en op … in de kerk van de Banneuxwijk.

Met dank aan Guido Geboors, Jean Poelmans, Marie-Jeanne Swers (foto’s).

Arseen De Kesel

Een lezer vroeg me hoe het komt dat deze week dit soort artikel verschijnt en de andere week dat soort. Het antwoord is eenvoudig. Bij de jaarplanning proberen we de thema’s zo te ordenen dat ze aansluiten bij de actualiteit. Zo is het artikel over de gezinsgroep in deze periode gepland omdat het op 15 mei de internationale dag van het gezin is. Om die reden verscheen op 7 mei 2003 (nr.19, 2003) het artikel over gezinsgroepen met een gesprek met Pol en Maggy Verheijen-Mewissen. Ze maken sinds 1965 deel uit van een gezinsgroep, en dragen sinds 1966 verantwooordelijkheid in de beweging.

Initiatief voor het starten van een nieuwe gezinsgroep in Kiewit einde 2000 ging vooral uit van toenmalig pastoor Willy Vanormelingen. De eerste infobijeenkomsten gingen door in Catlok. De eerste vergadering aan huis was op 29 januari 2001 bij Jan en Linda Knapen-Neutelaers. Pol en Maggy hebben de groep ingeleid. Samen met voormalig pastoor en huidige proost Willy Vanormelingen en 5 gezinnen startten zij de nieuwe gezinsgroep.

Nu zijn we meer dan 5 jaar verder. Ik ging met Theo en Anne Geerts- Spitz praten over hun gezinsgroep.

De groep – 5 koppels en een priester - komt maandelijks op een maandagavond samen aan huis van het ontvangende gezin of van de ontvangende priester op. Dit op basis van een beurtrol. Dit koppel zorgt voor het goede verloop van de avond, het onthaal, het verloop van het gesprek en een hapje en een drankje als afsluiting van de avond.

Een avond van deze gezinsgroep verloopt als volgt. Mogelijke onderwerpen worden vooraf in de gezinsgroep besproken. Het ontvangende koppel kiest hieruit een thema dat aansluit bij zijn interesse. Dit koppel bereidt dit thema voor door geschikte teksten en aansluitende muziek te zoeken en enkele richtvragen erbij te formuleren. Het stuurt een schriftelijke uitnodiging naar de andere leden. Bij dit koppel gaat de gezinsgroep door. Na de ontvangst gaan de leden in de zithoek zitten. Het eerste kwartiertje wordt wat over de familie en over koetjes en kalfjes gepraat. Daarna wordt anderhalf tot twee uur vrij ernstig over het onderwerp gepraat. Een mooie tekst, wat muziek, zorgen voor een gepaste afwisseling. Na het gesprek gaat de gezinsgroep aan tafel om een kleinigheid te eten en te drinken. Rond 24.00 u. wuift het ontvangende koppel de andere leden uit en maakt afspraak voor de volgende samenkomst.

Als onderwerpen halen Theo en Anne er enkele aan: zin van het leven, omgaan met verlies, vertrouwen en trouw, heeft de vasten nog zin? enz.

De leden van de gezinsgroep zijn bijna nooit afwezig. Ze doen moeite om er steeds bij te zijn. Ze verheugen zich op het vooruitzicht van een nieuwe gezinsgroepavond. Anne noemt deze avonden verrijkend, boeiend en leerrijk. Theo en Anne vertellen. “In de gesprekken nodigen we mekaar uit om de eigen zienswijze over het gekozen onderwerp toe te lichten. Wij vinden het essentieel dat dit op een open en vrije wijze kan gebeuren met respect en waardering voor ieders bijdrage, ook als wij er zelf anders over denken. De zienswijze over onderwerpen met betrekking tot geloof, relaties, opvoeding van kinderen, levenshouding en maatschappij hebben vaak een sterk persoonlijk karakter. Vrij hierover spreken veronderstelt dat wij mekaar ruimte geven en wederzijds vertrouwen. Een vertrouwen dat met de tijd kan groeien. Daaruit groeit bij de koppels van de gezinsgroep een gevoel van verbondenheid met mekaar en een sterke betrokkenheid bij de maandelijkse samenkomsten.”

Kansen tot gesprekken en ontmoeting biedt de maandelijkse bijeenkomst. De jaarlijkse uitstap met de 12 kinderen is eveneens een hele belevenis. Aangename herinneringen zijn er aan de fietsuitstap naar Hengelhoef, de uitstappen naar het riviertje Ninglinspo nabij Aywaille, de Voerstreek, de brouwerij van Hoegaarden.

Vragen of het de moeite waard is, beantwoorden Theo en Anne met enthousiasme:
- Het is de moeite waard.
- Als je de kans krijgt om tot een gezinsgroep toe te treden, maar je twijfelt, doe het!
- Je maakt deel uit van een vriendengroep.
- Je kunt op een georganiseerde manier over een onderwerp wat ernstiger praten.

Ben je geïnteresseerd in een gezinsgroep? Neem dan contact op met Pol en Maggy Verheijen-Mewissen : 011/22 83 77. Binnenkort gaat een infoavond over gezinsgroepen door.

Met dank aan Theo en Anne Geerts-Spitz.
Dank ook aan jou, trouwe lezer.

Arseen De Kesel