Zoeken naar elk woord Zoeken naar alle woorden  Zoeken naar exacte zin    Hulp Verzorgd door PicoSearch

In hun synopsis van de eerste drie evangeliën (Leuven, Vlaamse Bijbelstichting, 1986; Turnhout, Brepols, ) onderscheiden Adelbert Denaux en Marc Vervenne volgende pericopen in het dertiende hoofdstuk van het Marcusevangelie :
299. Inleiding tot de eschatologische rede : Mc 13,1-4 - Mt 24,1-3 - Lc 21,5-7 -
300. Het begin van het einde : Mc 13,5-8 - Mt 24,4-8 - Lc 21,8-11 -
301. Gedrag bij vervolgingen : Mc 13,9-13 - Mt 24,9-14 - Lc 21,12-19 -
302. De gruwel van de verwoesting van Judea : Mc 13,14-20 - Mt 24,15-22 - Lc 21,20-24 -
303. Pseudochristussen en pseudoprofeten : Mc 13,21-23 - Mt 24,23-25 -
305. De komst van de Mensenzoon : Mc 13,24-27 - Mt 24,29-31 - Lc 21,25-28 -
306. Gelijkenis van de vijgeboom : Mc 13,28-29 - Mt 24,32-33 - Lc 21,29-31 -
307. De tijd van het einde : Mc 13,30-32 - Mt 24,34-36 - Lc 21,32-33 -
308. Slot van de eschatologische rede (Mc) : Waakzaamheid bij afwezigheid van de Heer :Mc 13,33-37 -

299. Inleiding tot de eschatologische rede : Mc 13,1-4 - Mc 13,1-4 - Mt 24,1-3 - Lc 21,5-7 -- verwijzingen -- Mc 13,1 - Mc 13,2 - Mc 13,3 - Mc 13,4 -

300. Het begin van het einde : Mc 13,5-8 // Mt 24,4-8 // Lc 21,8-11 - Mc 13,5-8 - Mt 24,4-8 - Lc 21,8-11 - verwijzingen

Met Mc 13,5a // Mt 24, 4 // Lc 21,8 begint een lange rede die de eschatologische rede (rede over de eschata : de laatste dingen) wordt genoemd. Deze rede omhelst Mc 13,5b-37 ( Mt 24-25 en Lc 21). Het is de laatste rede vooraleer de verhalen over paasmaal, lijden, dood en verrijzenis van Jezus aanvangen (Mc 14-16. Mt 26-28. Lc 22-24). Hier eindigt in feite het evangelie. In Mc 1,15 - bij het begin van het Marcusevangelie - zegt Jezus : De gunstige tijd is vervuld. Nabij is het koninkrijk van God. In Mc 13,33 eindigt Marcus zijn eschatologische rede met de woorden : Je weet niet wanneer de gunstige tijd is. Je weet niet wanneer de huisheer komt. Er rest slechts : waken, uitzien, verwachten.

De komst van Jezus wekt hoge verwachtingen. Het moment is er. Het koninkrijk van God komt. Wanneer Jezus optrekt naar Jeruzalem, nemen de verwachtingen nog toe. Want daar zal het gebeuren. Daar zal Gods koninkrijk gevestigd worden. In voorgaande pericopen staken de tegenstanders hun verbale tegenstand. Het is de stilte voor de storm. De tegenstanders zullen tot geweld overgaan. De spanning stijgt. De leerlingen vragen wanneer het dan wel allemaal gaat gebeuren en welk teken dat gebeuren zal inzetten. De verwachtingen zullen niet ingelost worden. Jezus wordt gevangen genomen, gekruisigd. Zijn leerlingen zijn overtuigd dat Jezus verder leeft bij God, dat Hij verrezen is. Zij geloven dat Jezus weldra zal terugkomen en het koninkrijk van God zal vestigen. Maar het blijft maar uit. 'Je weet niet wanneer het koninkrijk van God komt" zegt Marcus op het einde van zijn eschatologische rede.

Mc 13,5 en Mc 13,22b-23 vormen een inclusio. Ze bakenen een pericope af. In Mc 13,24 begint een nieuwe pericope : alla in ekeinais tais hèmerais meta tèn thlipsin ekeinèn (maar in die dagen na die verdrukking). Zie ABCDEF - A'B'C'D'E'F' in het kader.

Het tweede gedeelte van Mc 13,5 leidt de eschatologische rede in. Het bestaat uit een hoofdzin en een ondergeschikte zin. De ondergeschikte zin is een aansporende doelzin : opdat niet... Dit inleidend vers kunnen we vergelijken met vers 21. Ook daar is er een hoofdzin en een ondergeschikte zin. De hoofdzin echter staat achteraan, de ondergeschikte zin vooraan. De hoofdzin : Mc 13,5 : blepete (kijk uit) , Mc 13,21 : mè pisteuete (gelooft het niet). De ondergeschikte zin : Mc 13,5 : mè tis humas planèsèi (opdat niet iemand jullie misleide) , Mc 13,21 : kai hote ean tis humin eipèi (en wanneer iemand jullie dan zou zeggen).

Mc 13,6 handelt over de misleiders en sluit dus aan op Mc 13,5. Het vers bestaat uit 2 nevengeschikte zinnen. Bij de eerste hoofdzin staat een deelwoord (legontes : zeggende) bij het onderwerp (polloi : velen) en dat deelwoord heeft nog een voorwerpszin (hoti egô eimi : dat ik het ben). Het tweevoudig gebruik van het woordje polloi (velen) valt op : velen zullen misleiden en velen zullen misleid worden. Wat de misleiders zeggen wordt in Mc 13,21 gezegd : ide hôde ho christos, ide ekei (zie daar de christus, zie hier). Mc 13,22 bestaat uit 2 nevengeschikte zinnen. De tweede nevengeschikte zin bevat een infinitiefzin van doel en op zijn beurt een voorwaardelijke zin. Mc 13,22 handelt over het optreden van de misleiders.
Mc 13,5-6 bevatten 24 woorden en 51 lettergrepen. Zonder de inleidingsformule : 18 woorden en 40 lettergrepen.

Mc 13,5-6 hebben een stukje inclusio. Hierdoor wordt het ook duidelijk dat planaô (misleiden) het thema is, zoals dat ook het geval is voor Mc 13,21-23. Het egô eimi (ik ben het) roept de tekst op die we vinden in Mc 14,62 bij het verhoor van Jezus door de hogepriester (332. Jezus voor het Sanhedrin : Mc 14,55-64 // Mt 26,59-66 // (Lc 22,66-71) - Mc 14,55-64 - Mt 26,59-66 - Lc 22,66-71 -). Jezus antwoordt op de vraag van de hogepriester: su ei ho christos ho huios tou eulogètou (u bent de christus, de zoon van de gezegende) met egô eimi (ik ben het). In die tekst vinden we ook de combinatie su ei (u bent) - egô eimi (ik ben het) met ho christos (de Christus), een combinatie die we vinden in Mc 13,6a en Mc 13,21a.

Blepete (kijk uit) in Mc 13,5b leidt een sectie in die handelt over bedriegers. Deze sectie eindigt bij Mc 13,6.
Blepete (kijk uit) in Mc 13,23a sluit een gelijkaardige sectie af. Het thema van die sectie is eveneens de bedriegers (Mc 13,21-22a). De plaats van dit blepete (kijk uit) wordt verklaard door de inclusio (omsluitings)functie.
Blepete (kijk uit) in Mc 13,9 staat aan het begin van de vervolgingssectie. Het schema van het einde (eerst vervolging enz... en dan verheerlijking) kan ingegeven zijn door wat Jezus is overkomen: lijden, dood, verrijzenis.
In Mc 13,9 en Mc 13,23a staat telkens het Griekse woordje de (echter) als tweede woord. Het is een aanduiding dat er iets nieuws begint.

Mc 13,4	Mc 13,4c	Mc 13,7	Mc 13,8	Mc 13,23	Mc 13,30		Mc 13,31		Mc 13,37	Mc 13,33	Mc 13,35
eipon hèmin (zeg ons)				proeirèka (ik heb voorzegd) humin (aan jullie)	amèn legô humin (voorwaar ik zeg jullie)				ho de humin legô, pasin legô(wat ik echter aan jullie zeg, zeg ik aan allen)
	kai t´to sèmeion (en wat is het teken)				hoti (dat)	mechris hou (totdat)
pote (wanneer)	hotan (waarop)									ouk oidate gar pote (je weet immers niet wanneer)	ouk oidate gar pote (je weet immers niet wanneer)
							ho ouranos kai hè gè (de hemel en de aarde)	hoi de logoi mou (mijn woorden echter)
tauta (dat)...	mellèi tauta sunteleisthai panta (dat alles zich zal voltrekken)			panta (alles)		tauta panta (dat alles)	pareleusontai (zullen voorbijgaan)	ou pareleusontai (zullen niet voorbijgaan)
estai (zal zijn)		dei genesthai (het moet gebeuren)			ou mè parelthèi (niet voorbijgaat)	genètai (gebeurt)
					hè genea hautè (dit geslacht)
		all'oupô to telos (maar nog niet het einde)	archè ôdinôn
			tauta
299. Inleiding tot de eschatologische rede : Mc 13,1-4 // Mt 24,1-3 // Lc 21,5-7 - Mc 13,1-4 - Mt 24,1-3 - Lc 21,5-7 -		300. Het begin van het einde : Mc 13,5-8 // Mt 24,4-8 // Lc 21,8-11 - Mc 13,5-8 - Mt 24,4-8 - Lc 21,8-11		303. Pseudochristussen en pseudoprofeten : Mc 13,21-23 // Mt 24,23-25 - Mc 13,21-23 - Mt 24,23-25 -	307. De tijd van het einde : Mc 13,30-32 // Mt 24,34-36 // Lc 21,32-33 - Mc 13,30-32 - Mt 24,34-36 - Lc 21,32-33 -				308. Slot van de eschatologische rede (Mc) : Waakzaamheid bij afwezigheid van de Heer : Mc 13,33-37 - Mc 13,33-37 -

301. Gedrag bij vervolgingen : Mc 13,9-13 // Mt 24,9-14 // Lc 21,12-19 - verwijzingen -

302. De gruwel van de verwoesting van Judea : Mc 13,14-20 // Mt 24,15-22 // Lc 21,20-24 - verwijzingen -

303. Pseudochristussen en pseudoprofeten : Mc 13,21-23 // Mt 24,23-25 - verwijzingen -

We hebben reeds een aantal gelijkenissen aangeduid tussen Mc 13,5-6 en Mc 13,21-23 Zie : 300. Het begin van het einde : Mc 13,5-8 // Mt 24,4-8 // Lc 21,8-11 - Mc 13,5-8 - Mt 24,4-8 - Lc 21,8-11 -. We merken evenwel dat Mc 13,21-23 met een inclusio en een centraal vers is opgebouwd.

305. De komst van de Mensenzoon : Mc 13,24-27 // Mt 24,29-31 // Lc 21,25-28 - Mc 13,24-27 - Mt 24,29-31 - Lc 21,25-28 - verwijzingen - Mc 13,24 - Mc 13,25 - Mc 13,26 - Mc 13,27 -

In een kader hebben we de opbouw van deze kleine pericope, onderdeel van de eschatologische rede van Marcus, geplaatst. We komen tot de opmerkelijke vaststelling dat deze pericope uit 70 woorden en 144 lettergrepen bestaat. De 70 doet denken aan de 70 weken van het boek Daniël en 144 aan de 144.000 getekenden in het boek Openbaring.
De structuur van de pericope wordt aangeduid door tijdsaanduidingen in het begin van een zin : verzen 24-25 : alla in ekeinais tais hèmerais meta tèn thipsin ekeinèn (maar in die dagen na die verdrukking); vers 26 : kai tote : en dan ... ; vers 27 : kai tote ... en dan . De pericope bestaat uit 7 nevenschikkende zinnen, waarvan de eerste met alla (maar) en de andere zes met kai (en) beginnen. 7X staat het werkwoord in de toekomstige tijd. De woordvolgorde in de zin is meestal : onderwerp, vervoegd werkwoord, lijdend voorwerp.
In deze pericope komt hemel 3X voor : vers 25a : ek tou ouranou piptontes (uit de hemel vallend) ; vers 25b : hai dunameis hai en tois ouranois (de krachten die in de hemelen zijn) ; vers 27 : heôs akrou ouranou (tot het uiteinde van de hemel). Daarenboven vinden we in vers 26 : en nefelais (op de wolken). Het getal vier speelt een belangrijke rol in deze pericope : in verzen 24-25 is er sprake van vier hemellichamen; in vers 27 is er sprake van de vier windstreken. Verzen 24-25 tellen 36 (4 x 9) woorden en 72 (4 x 2 x 9) lettergrepen. Het totaal bestaat uit 144 (4 x 4 x 9) lettergrepen.
Met v.24 begint een nieuwe pericope. Verzen 24-25 bestaan uit vier nevengeschikte zinnen, met elkaar verbonden door het nevenschikkende woord kai (en). Opmerkelijk is wel dat deze verzen 24-25 uit 36 woorden en 72 lettergrepen bestaat. De inleiding bestaat uit 9 woorden en de eerste zin bestaat verder uit 3 woorden; samen 12 woorden (3 X 4). De andere drie zinnen bestaan telkens uit 8 woorden (2 X 4). Aan de komst van de Mensenzoon gaat een kosmische revolutie vooraf. De hemellichamen worden in volgorde van belangrijkheid voor de mens gegeven : zon, maan, sterren, hemelkrachten. De zon wordt verduisterd (tegenstelling : licht - duisternis). De maan geeft geen licht (tegenstelling licht - duisternis). De sterren vallen van de hemel (tegenstelling : vaste plaats aan de hemel - vallen). De hemelkrachten worden geschud (tegenstelling : vast patroon - uit hun vast ritme raken). De eerste twee zinnen hebben gemeen dat zon en maan geen licht meer geven; de derde en de vierde zin bevatten de tegenstelling : ek tou ouranou (uit de hemel) en en tois ouranois (in de hemelen). De eindkank van het eerste en het vierde werkwoord is ongeveer hetzelfde -thèsetai en -thèsontai. Om dan reeds van een chiasme te spreken lijkt me wat ver gezocht.

De komst van de mensenzoon gebeurt vanuit de hemel. De komst gaat vergezeld van een hemels gezelschap : de engelen. Zij moeten iedereen verzamelen: van boven tot beneden, van oost tot west. Sommige exegeten verbinden doksè (heerlijkheid) met de eerste twee hemellichamen, de dunamis (kracht) met de twee laatste hemellichamen (sterren en hemelkrachten).

Marcus gebruikt de profetie van Jesaja tegen Babel ( Js 13,10)

Bij de vraag van de hogepriester of hij de messias, de zoon van de Gezegende is, antwoordde Jezus positief en haalde dan het citaat van Daniël over de komst van de mensenzoon aan. Hiermee duidt Jezus aan dat zijn veroordeling tot de dood geen nederlaag zal zijn, maar een overwinning, geen uit de wegruiming, maar een definitieve komst. In apocalyptische taal neemt men de beelden niet letterlijk, waarom zouden we het hier doen? Ook hier is einde en begin aan elkaar gekoppeld.

306. Gelijkenis van de vijgeboom : Mc 13,28-29 // Mt 24,32-33 // Lc 21,29-31- verwijzingen -

307. De tijd van het einde : Mc 13,30-32 // Mt 24,34-36 // Lc 21,32-33 - verwijzingen -

308. Slot van de eschatologische rede (Mc) : Waakzaamheid bij afwezigheid van de Heer : Mc 13,33-37 - Mc 13,33-37 -- verwijzingen -- Mc 13,33 - Mc 13,34 - Mc 13,35 - Mc 13,36 - Mc 13,37 -

Mc 13,33-37 sluit de eschatologische rede (Mc 13,5-37) af. Mc 13,33-37 haakt in op de vraag bij het begin van de rede : “Zeg ons: wanneer zal dat zijn en welke aanwijzingen zijn er wanneer dat alles zich zal voltrekken.” Het antwoord van Jezus is eenvoudig: jullie weten niet wanneer hét moment er is of wanneer de huisheer komt. Waken is het enige wat je te doen staat. De vergelijking met de huisheer die van huis wegging, maakt het duidelijk. Waken bestaat in het doen van wat de heer heeft opgedragen. Het is de heer verwachten.
In Mc 13,24-27 wordt in apocalyptische termen de wederkomst van de mensenzoon beschreven: Hij zal komen op de wolken van de hemel, met grote kracht en heerlijkheid om te oordelen de levenden en de doden.
De beschrijving van deze wederkomst schetst Christus als de overwinnaar. Vandaar worden oorlogen en allerlei rampen gezien als teken dat de komst nabij is, want Christus zal als overwinnaar uit de strijd te voorschijn treden.
Mc 13,33-37 sluit als ‘t ware het evangelie af. Na Mc 13 volgt het verhaal van het lijden en de opstanding (Mc 14-16). Toen Jezus zijn optreden in Galilea begon, zei Hij : “Hét moment is er en het koninkrijk Gods is nabij” (Mc 1,15). Wat zijn wederkomst betreft, zegt Hij: “Hét moment ken je niet.”

2. Oriëntering

Wederkomst
Tijdens het leven van Jezus hadden zijn leerlingen verwacht dat Jezus Gods koninkrijk zou stichten en machthebbers zou overwinnen. De kruisdood van Jezus maakte een abrupt einde aan hun dromen. Ze werden ervan doordrongen dat Gods koninkrijk niet van deze aarde is en dat Jezus in Gods heerlijkheid werd opgenomen en zit aan Gods rechterhand. Ze verwachtten hem elk ogenblik. Sommige christenen kwamen ertoe om passief zijn komst af te wachten. Maar de wederkomst bleef maar uit. Op de vraag wanneer de Heer zou komen, bleef men het antwoord schuldig: we weten het niet.
In de loop der geschiedenis hebben sommigen het tijdstip van Jezus’wederkomst voorspeld. Telkens bleek het een vergissing. Ook hebben sommigen zich als de teruggekomen Christus voorgesteld; ze zijn evenwel gestorven zonder een hemels koninkrijk achter te laten. Sommigen stellen dat Hij reeds gekomen is, in het verborgene, en dat de eindtijd bezig is.

Waakzaamheid
Het uitzien naar de wederkomst van Christus en de bekommernis om in het dagelijks onderhoud te voorzien moesten met elkaar worden verzoend. De evangelisten Marcus, Matteüs en Lucas brengen dat op hun eigen wijze in beeld.
Marcus brengt de gelijkenis met een huisheer die op reis is. De huisgenoten kregen elk hun werk. Bij hun werk houden ze de terugkomst van hun heer voor ogen.
Matteüs bundelt in Mt 25 een aantal gelijkenissen. De laatste gelijkenis vertelt het verhaal van het laatste oordeel. Daarin zegt de Koning: “Ik verzeker jullie, alles wat je voor één van deze minste broeders van Mij hebt gedaan, heb je voor Mij gedaan” (Mt 25,40).
Lucas vertelt in het geboorteverhaal van Jezus dat herders tijdens de nacht in het open veld waakten over hun kudde. In de uitoefening van hun beroep stonden ze tevens open voor het hemels licht en de hemelse boodschap.

De eerste christenen leefden in benarde tijden.
Vergelijk met de benarde tijden in hun leven waarin vluchtelingen leven: herkenbaarheid voor hen , zulke situaties. Het gevaar voor eigen leven hebben sommige vluchtelingen ook meegemaakt. En dan zijn ze hier, maar toch blijven ze vaak nog heel lang leven in onzekerheid. Beeld je de angst in van uitgeprocedeerde vluchtelingen om opgepakt de worden.

Elk ogenblik konden ze door een huisgenoot of bekende overgeleverd worden aan geestelijke en wereldlijke overheid en ter dood veroordeeld worden. Zo’n situatie had Jezus ook meegemaakt. Hij had in de hof van Olijven tot God gebeden (Mc 15,32-42) en hij had aan Petrus, Jakobus en Johannes gevraagd om te waken en te bidden. Zij echter beseften de ernst van de situatie niet. Ze waren te moe en sliepen. Nu beseffen de eerste christenen dat ze de weg van Jezus in lijden en dood zullen gaan. Waken en bidden zijn noodzakelijk om aan de verleiding te weerstaan om Jezus te verzaken. Waken en bidden opent de ogen voor wat kan komen. Niet in glans en heerlijkheid, maar in het gelaat van de minsten, in lijden en dood komt hun Heer hen tegemoet.

Waken betekent actief blijven. Actief de komst van de Messias verwachten. Dat betekent ook: positief blijven denken, hoop blijven houden, blijven doen wat Hij van ons zou verwachten.

In Mc 13,4 stellen de vier leerlingen aan Jezus : zeg ons wanneer dat zal zijn en wanneer dat alles zal voltooid zijn. In Mc 13,33 - Mc 13,34 - Mc 13,35 antwoordt Jezus : jullie weten niet wanneer hét moment er is (Mc 13,33) ; jullie weten niet wanneer de huisheer komt (Mc 13,35). Tussen nu en de komst van de heer is de tijd van waakzaamheid. Deze bestaat niet in een louter afwachten. Ze houdt openheid en ontvankelijkheid in. Ze is gericht op het ontvangen van de heer, op wat zal komen.

Mc 13,33 : aansporing en reden
Mc 13,34 - Mc 13,35 - Mc 13,36 : gelijkenis
Mc 13,37 : aansporing

Wat de vertalingen betreft. De gebiedende wijze wordt - zoals in het Grieks - in de meervoudsvorm (V, LZ, NB) gegeven, in de enkelvoudsvorm (SDV, WV,NV). Het persoonlijk voornaamwoord is gij (LZ), ge (NB) of je (WV), jullie (NV). Vermits de gebiedende wijze aan het begin van de zin staat, wordt het werkwoord nog eens beklemtoond; de vertalingen versterken het werkwoord door een bijwoord of een voorzetsel bij het werkwoord : goed kijken (NB), toe-zien (SDV), uit-kijken (WV), op-passen (NV), op-letten (PV) of door een omschrijving : op uw hoede zijn (LZ).

agrupneô : slaaploos of wakker zijn, waken. Agrupneite (waak). Actief imperatief presans 2de persoon meervoud. In 3 verzen in de bijbel. In Esr 8,29 is het de vertaling van sjiqdu (sjâqad). De 3de persoon enkelvoud sjäqad komt in 5 verzen in het O.T. voor.
blepete (jullie kijken - kijk) : indicatief praesens 2de persoon meervoud of imperatief 2de persoon meervoud. Het komt in 33 verzen in de bijbel voor; in 2 verzen in het O.T., in 31 verzen in het N.T. Bij Matteüs : (1) Mt 11,4 (2) Mt 13,7 (3) Mt 24,2 (4) Mt 24,4 . In deze vorm komt het in 8 verzen in Marcus voor, waarvan in 4 verzen in Mc 13 : (1) Mc 4,24 (2) Mc 8,15 (3) Mc 8,18 (4) Mc 12,38 (5) Mc 13,5 (6) Mc 13,9 (7) Mc 13,23 (8) Mc 13,33 . We komen bij het laatste deel van de apocalyptische rede. Zoals bij het begin van de rede, zo luidt ook bij het begin van het derde deel de waarschuwing blepete (kijk uit). Het is een rede waarin de toekomst wordt bekeken. Er speelt zich één en ander onder hun ogen af. Maar opgelet! Laat je niet om de tuin leiden. Mensen zullen in de war komen. Sommigen zullen zich voordoen alsof ik teruggekomen ben. Zij zullen vertellen over ten oorlog trekken en over de overwinning. Zij zullen je voorhouden mee ten strijde te trekken. Velen zullen erin trappen.Of sommigen zullen vertellen over oorlogen en daarin het teken zien dat het einde in aantocht is. Want de Heer zal komen om de vijand te verslaan en de overwinning te behalen. Dat is niet het einde. Dat alles moet gebeuren. Want het ene volk zal tegen het andere opstaan en het ene koninkrijk tegen het andere. Er zullen aardbevingen zijn en hongersnood. Dat is nog maar het begin van de ellende.
- blepein (kijken). In 22 verzen in de bijbel; in 13 verzen in het O.T., in 9 verzen in het N.T. 

grègoreite (waakt) . Imperatief praesens. In deze vorm komt het in 10 verzen in de bijbel voor, slechts in het N.T. In 4 verzen bij Matteüs, in 4 verzen bij Marcus. In twee verzen in Mc 13,33-37 en in twee verzen in Mc 14,32-42 . In Mc 13,37 wordt het hele hoofdstuk hiermee afgesloten.

Lezen we dit vers van achter naar voren zoals we ook het evangelie van achter naar voren proberen te lezen dan kan

3. Preekvoorstel

Het evangelie roept op tot waakzaamheid. Hiermee sluit Marcus zijn eschatologische rede af.
Bij de nakende overlevering van Jezus door Judas roept Jezus in de Hof van Olijven zijn drie meest nabije leerlingen op tot waakzaamheid. Het is een oproep tot gebed om te doen wat God wil. Het is een aanmaning om Jezus niet te verloochenen.

Het waren benarde tijden. Johannes de Doper werd overgeleverd, gevangen gezet en zonder enige vorm van proces tijdens een feestje van Herodes onthoofd. Vanaf het begin van zijn optreden voelde Jezus de bedreiging om door iemand uit zijn eigen kring aan de geestelijke en de wereldlijke overheid te worden overgeleverd. Jezus week uit bij dreigend gevaar, sprak slechts voluit in beperkte kring, vroeg uitdrukkelijk om over hem te zwijgen, want je wist maar nooit. Hij werd door één van zijn vertrouwelingen, Judas, aan wie het geld was toevertrouwd, uitgeleverd. Na Jezus werden zijn volgelingen vervolgd, verdrukt, gedood. Het gevaar om uitgeleverd te worden door iemand uit de eigen kring was voortdurend aanwezig. Cfr. De moeilijke maar actuele vraag: wie kan je eigenlijk echt vertrouwen?

Het was uitkijken geblazen. De eerste christenen werden aangespoord om waakzaam te zijn, zich voor te bereiden op lijden en dood, en te bidden om volharding om Jezus trouw te blijven.

De evangelist Marcus vergelijkt waakzaamheid met de houding om je huisheer die op reis is, op elk moment te kunnen ontvangen en onthalen. Je hebt dan alle materiële voorzieningen getroffen om je huisheer bij zijn wederkomst goed te onthalen. Je hebt ook je hart en geest ingesteld op zijn komst; je kijkt ernaar uit; je verheugt je reeds erop; je hart is reeds bij hem.
De Heer komt. Je weet niet wanneer. Wees dus alert en waakzaam.

De evangelist Matteüs spoort de christenen aan om niet passief de komst van de Heer uit den hoge af te wachten. Hij zet hen aan “werken van barmhartigheid” te doen want hij is aanwezig in de arme, de naakte, de gevangene, de zieke mens. In hen kan je het gelaat van Jezus zelf zien.

Waakzaamheid wordt vertaald in openheid en ontvankelijkheid. Daarenboven wordt de waakzaamheid beoefend in de zorg voor de naaste.

Waakzaamheid heeft bij ons de bijklank van oppassen voor dreigend gevaar. Waakzaamheid betekent bescherming, afscherming, verdediging, afstoten, niet binnenlaten. Waakzaamheid roept het beeld op van veiligheidscamera’s, alarmsystemen, veiligheidssloten, politiepatrouilles en zoveel meer. Binnen waant men zich veilig, buiten is dreiging en gevaar. Buiten ligt zogenaamd de vijand zonder ophouden op de loer om op het gepaste moment aan te vallen, in te breken en te overvallen.
Over zee via Italië en Spanje, over land via de Oost-Europese landen trachten vluchtelingen en asielzoekers Europa binnen te geraken. Op de grenzen stoten ze op patrouilles. Ze zijn geen goed bewapende strijders in tanks, maar vaak uitgehongerde mensen in een bootje dat dreigt te zinken vanwege het overwicht. Het zijn angstige mensen met weinig handbagage die als verstekelingen uit een vrachtwagen worden gehaald.
Na een soms lange procedure krijgen sommige vluchtelingen een verblijfsvergunning, anderen krijgen de boodschap het land binnen de drie dagen te verlaten. Maar sommigen van hen kunnen niet terug, omdat hun land in oorlog is. Sommigen van hen duiken onder, gaan de illegaliteit in, trachten te overleven. Ze zijn waakzaam in hun contacten, kijken uit om niet verraden en opgepakt en uitgezet te worden. Ze verdwijnen in de anonimiteit. Sommigen van hen moeten hoge huurprijzen betalen voor een krot. Sommigen krijgen werk voor een hongerloon in het illegale arbeidscircuit. De werkgever dumpte onlangs een illegale werknemer nadat hij gewond was geraakt. Officieel bestaan ze niet. Geen plaats, geen naam, geen gezicht.

Gelukkig vangen een aantal organisaties en vele vrijwilligers vluchtelingen en illegalen op en komen voor hen op voor een menswaardig bestaan. Ze ontvangen hen als hun huisheer die van de reis is teruggekeerd. Ze hebben hun waakzaamheid omgezet in openheid en ontvankelijkheid. Ze zoeken hen op, zorgen voor huisraad, helpen hen de wegen van de administratie door te lopen, zijn begaan met hun gezondheid, met het onderwijs van hun kinderen, met hun welzijn.

De evangelist Marcus vertelt dat de huisheer verwacht dat al zijn onderdanen zich instellen om hun heer te ontvangen. De huisheer verwacht een gezamenlijke openheid en ontvankelijkheid.
Mogen we die ontvankelijkheid verwachten van Europa, ons eigen land, de kerk?

Een ontvankelijk Europa? We krijgen vaak een ander beeld : gesloten asielcentra met prikkeldraad en camera’s; illegalen die door de politie worden ontdekt en weggeleid.

Wees waakzaam. Wees alert, open en ontvankelijk voor je medemens. Misschien is het wel Jezus die tot jou komt. Zeg je dan : “Kom Heer”?