Stof op de sensor- Sensor-cleaning
.
   
   
   
.
 
 

Stof op de camera sensor:

Stof op de camera sensor kan je het beste zien door met het hoogste diafragma van de lens (f22) , een wit blad papier met voldoende licht of een lichtblauw computerscherm (zie verder) te fotograferen .
Over focuseren hoef je u niet te bekommeren, die zet je manueel, de camera op diafragmavoorkeur (A) ,de kleinste diafragma opening (f22), de sluitertijd wordt automatisch ingesteld voor een juiste belichting, je neemt een foto en evalueer de foto op aanwezigheid van stof.
Eventueel kan je met Photoshop het contrast nog wat verhogen.

Hoe voorkom je stof op de sensor

Door het gebruik van de camera raakt het Lowpassfilterglaasje dat voor de sensor is geplaatst, en de sensor van de digitale camera beschermt, statisch opgeladen, de kleine stofjesdeeltjes die in het camerahuis rond dwarrelen worden hierdoor aangetrokken en hechten zich erop vast.
Als je bij een DSLR camera regelmatig lenzen wisselt, zal je vroeg of laat met vlekken op de sensor geconfronteerd worden.
Toch kan je op verschillende manieren vermijden dat stof zich snel op de sensor gaat vastzetten.

  • Zorg dat de lensvoet altijd stofvrij is voordat je hem op de camera plaatst (afblazen met blaaspeer)
  • Houd bij het monteren van een lens, de camera met de lensopening naar beneden.
  • Leg de camera bij het transporteren niet op zijn rug, maar transporteer de camera altijd met de sensor vertikaal of met de lensopening naar beneden.
  • Zit een lens niet op de camera, plaats dan altijd het lenskapje op de lensvoet.
  • Zorg er voor, dat voor je het lenskapje op de lensvoet monteert het, lenskapje stofvrij is
  • Bij vertikaal naar boven gericht fotograferen (wolken, vliegtuigen) is er een groter een risico om stof op de sensor te krijgen, in deze stand zal het stof in het camerahuis, dat opwaait door de spiegelbeweging, op de sensor terecht komen.

Kontroleer de sensor van uw camera op stof

Een heel handig middeltje om uw sensor op stofpartikels te controleren is het volgende:

  • Zet uw camera op onderstaande instellingen:
    • het toestel op "diafragma voorkeur" (A)
    • zo laag mogelijke ISO (100-200) (manuele ISO instelling)
    • Manuele focus (focuseren hoeft niet)
    • zet de diafragma-opening zo klein mogelijk (zo groot mogelijk diafragma getal vb f22)

  • Klik op onderstaande foto zodat hij op het monitorscherm wordt getoond.


  • Neem nu een foto van het scherm (op 15-20cm afstand van het scherm)
    zorg er voor dat de sensor volledig belicht wordt met het blauwe beeld (geen monitorranden zichtbaar).
    Je zal merken dat het toestel een relatief trage sluitertijd heeft, statief hoeft niet, bewegingsonscherpte is geen probleem.

  • Kontroleer de genomen foto van uw camera op uw monitor, als er stof op de sensor zit, zal dit nu duidelijk op de foto merkbaar zijn.

Hoe ga je om met stof op de sensor

Zie je een stofje op de sensor dan hoeft dit niet meteen gereinigd te worden.
Meestal zie je de stofjes enkel bij zeer kleine diafragma openingen, en die diafragma's worden weinig gebruikt.

* Zie je de vlek toch op de foto dan is deze met een fotobewerkingsprogramma snel verwijderd.

* Je kan ook een ref. stof foto maken en opslaan in de camera, waarbij de vlek op de foto dan automatisch verwijderd wordt door de camera.
Hiervoor wil ik verwijzen naar de handleiding van de camera.

* Je kan ook proberen om de camera, zelf het stofje te laten verwijderen, de meeste recente camera's hebben een dergelijke functie ingebouwd.

* In laatste instantie kan je overwegen om de sensor te laten reinigen of om dit delicate werkje zelf uit te voeren.
Als je handig bent is het mogelijk om zelf de sensor van uw digitale camera te reinigen, alhoewel je moet beseffen dat dit niet zonder risico's is.
Je kan zowel de spiegel als de sensor beschadigen, wat een heel dure aangelegenheid kan worden.

 

Disclaimer:

Wat hier volgt is hoe ik zelf de sensors van mijn eigen digitale camera's reinig.
Ik wil zeker deze methodes niet aanprijzen, ik weet ook niet of dit wel de beste manier is om een sensor te reinigen.
Ik heb er wel, tot nu toe goede resultaten mee bekomen, en nog geen problemen mee gehad.
Als je de onderstaande methodes gebruikt is dit op eigen risico.
Ik neem dan ook geen enkele verantwoordelijkheid mocht er iets misgaan gedurende het reinigen van uw camera.
Heb je twijfels, begin er niet aan.
Reinigen kost 40-50€ , het vervangen van een sensor of spiegel kan al snel het 10-voud kosten.
Aan u de keuze of dit het risico waard is.

Mogelijkheden om het stof van de sensor te verwijderen.

De sensor-cleaning van de camera inschakelen

De meeste recente digitale camera's zijn uitgerust met een sensor-cleaning mechanisme.
Meestal is dit een een tril-mechanisme dat de sensor of het beschermglaasje laat trillen om het stof te verwijderen.
In het menu kies je voor "sensor cleaning" en je laat de camera zijn werk doen.
Je kan er ook voor kiezen om bij het opstarten telkens een cleaningbeurt te laten uitvoeren.
Ik weet niet als dit echt aan te raden is, als electronicus geeft het mij niet echt een goed gevoel om de sensor bij iedere inschakelbeurt te laten trillen.
Het resultaat van de interne cleaning is meestal ook niet erg goed, soms heb je geluk dat het stofje daadwerkelijk verwijderd is maar dikwijls hangt het te vast om met deze methode te verwijderen.

Met blaasbalg


Met een blaasbalg (peer) kan je proberen het stof weg te blazen, en het camerahuis stofvrij te maken.
Om de sensor te kunnen reinigen moet de spiegel opgeklapt zijn. Dit kan je via het menu "opklappen spiegel" en nadien op de ontspanknop drukken.
Zorg er wel voor dat de batterij volledig opgeladen is, je wilt niet dat de spiegel terugklapt terwijl je bezig bent t.g.v. een lege batterij .
Is de batterij onvoldoende opgeladen dan zal de functie "opklappen spiegel" trouwens niet geactiveerd kunnen worden.
Op die manier kan je ook het stof in de camera wegblazen.
Zorg er voor dat je de sensor en de spiegel niet aanraakt.
Gebruik ook geen perslucht of geperste lucht uit een spuitbus.

Met een "Speckgrabber"

De "speckgrabber" is een plastiek staafje met aan het eind een stukje zachte rubber.
Wanneer we met de rubber een stofje op de sensor aanraken blijft het aan de rubber kleven.
Voor je start, moet de rubber stofvrij en vetvrij gemaakt worden, dat kan je met zuivere isopropanol alcohol (te verkrijgen in de apotheek)
Blaas op het het rubber staafje met de blaaspeer tot het droog is, je kan het best testen op een zuiver filterglas, controleer dat er geen vloeistof of vet-resten op het glas achterblijven, pas als je 100% zeker bent kan je de speckgrabber gebruiken om een stofje op de sensor te verwijderen.

Ik heb het er een paar keer gebruikt met goed resultaat, maar ik ben er geen echte voorstander van, als het rubber niet zuiver is loop je het risico dat je een nog groter vlek op de sensor maakt.
Een speciale sensor loupe met verlichting is een handig tool om stofjes op de sensor te localiseren.

 

 

Artic butterfly

De Artic butterfly is een borsteltje met heel fijne vezels, door het borsteltje te laten rondraaien laad het elektrostatisch op , veeg je nu met dit borsteltje over de sensor dan blijven de stofjes aan het borsteltje hangen.
Zorg er wel voor dat het borsteltje vet en stofvrij is, dat kan je door het eerst te kuisen met zuivere Isopropanol (verkrijgbaar in de apotheek)
Om er zeker van te zijn dat er geen vloeistof of vet meer aan het borsteltje hangt kan je het eerst testen op een zuiver filterglas.
Werkt heel goed voor stofjes, maar als je een oliespatje op de sensor hebt, zoals ik heb voorgehad op mijn D800, dan smeer je de olie open en krijg je een veeg op de sensor die je enkel via "wet cleaning " kan verwijderen

Hier heb je een filmpje dat toont hoe een artic butterfly gebruikt.

 

Wet cleaning

Sensor cleaning met vloeistof heb je nodig, als er olie-spatjes op de sensor zijn terechtgekomen, of als de sensor zeer vuil is.
De olie spatjes kunnen afkomstig zijn van bewegende delen (voornamelijk het sluitergordijn) in de camera, als je dan de sensor dan droog reinigt, bv met een artic butterfly, dan krijg je strepen op de sensor en is er alsnog een "natte" reinigingsbeurt nodig.
De meest gebruikte reinigingsvloeistof is "Eclipse"
De swabs waarmee je de sensor reinigt moeten aangepast zijn aan de grootte van de sensor, je kan ze met verschillende afmetingen kopen.
Eens je er één uit de verpakking hebt gehaald, zorg je er voor dat de swab niet verontreinigd raakt, raakt de swab niet aan, leg het ook niet vlak op een tafel.
Maakt de swab vochtig met 1-2 druppeltjes eclipse aan beide zijden van de swap, afhankelijk van de grootte van de swap/sensor.
Gebruik niet meer vloeistof dan voorgeschreven in de handleiding!!!

    • Gebruik je teveel vloeistof dan komt dit achter het lowpass filter (tussen het filterglaasje en de sensor) terecht en krijg je vlekken op de sensor, die enkel met een dure reparatie te verwijderen zijn.
    • Zorg dat je tijdens het reinigen de spiegel niet aanraakt.
    • Gebruik telkens een nieuwe swab, stofjes die aan de oude swap hangen kunnen krassen veroorzaken op het beschermglaasje van de sensor.
    • Voor je nat reinigt , blaas het camerahuis schoon met een peer .
    • In dit filmpje en dit filmpje zie je hoe je de reiniging uitvoert.

 

Links:

Filmpje i.v.m. het volledig onderhoud van een camera:

 

Succes

14/11/2015