Tim DC Militaria


Home
            Terechtgesteld             Gevraagd            Links            Contact

Kanaal Gent-Terneuzen
            Fotoverzameling            Militaria WO2            Militaria WO1


 

Op 21 mei 1940 was de Duitse invasie in België gevorderd tot Gent. De frontlijn lag van Doornik aan de Franse grens tot Terneuzen in Zeeuws-Vlaanderen, en werd door Engelse en Belgische troepen verdedigd. De Engelsen in het zuiden en de Belgen ten zuiden van Gent groeven zich in achter een natuurlijke barrière: de Schelde. Ten noorden van Gent verschanste de Belgische verdediger zich met vijf divisies achter het kanaal Gent-Terneuzen. Alle bruggen werden opgeblazen en het brede kanaal vormde een ideale verdedigingslinie. Dat ondervonden ook de eerste Duitse stoottroepen die op 21 mei het kanaal trachtten over te steken in hun rubberboten: ze stuitten op gericht Belgisch machinegeweervuur en slechts enkelen haalden de overzijde.  De Duitse legerleiding besloot te wachten tot 23 mei, toen met hulp van artillerievuur en vliegtuigen rond de middag een nieuwe aanvalspoging werd ondernomen ter hoogte van Zelzate en het nu zo goed als verdwenen Terdonk. De Belgen boden fel weerwerk en de Duitse voorhoede kon slechts met moeite een klein bruggenhoofd veroveren tussen Rieme en Terdonk. In het centrum van Zelzate werd de aanval afgeslagen. Tegen de avond joeg een succesvolle Belgische tegenaanval van het 14de linieregiment ook ten zuiden van Zelzate de meerderheid van de Duitsers terug over het kanaal. Die nacht echter kregen de Belgen de opdracht zich terug te trekken tot het Schipdonckkanaal en de Leie. Het kanaal Gent-Terneuzen bleek slechts een voorlopige verdedigingslinie. Niettemin zouden in deze slag langs beide zijden een tweehonderdtal soldaten sneuvelen.

Hieronder enkele persoonlijke verhalen van mannen uit beide kampen die op die bewuste dag, 23 mei 1940, oog in oog met elkaar stonden. Hoewel op een bepaald moment verbonden, zou het verder verloop van hun leven voor elk een heel andere richting uitgaan.
(Bron: eigen onderzoek en collectie, anzegem.be)

 

 
  Soldaat Gabriël Pattijne werd op 4 maart 1940 opgeroepen
  en ingedeeld bij de tiende compagnie van het 32ste linieregiment.
  Hij was afkomstig uit Waregem en op dat moment 32 jaar.
  Hij overleefde de Duitse aanval op 23 mei. Na de terugtrekking
  werd hij op 26 mei krijgsgevangen genomen in Veldegem.
  Twee weken later al kon hij terugkeren naar zijn vrouw Madeleine.
 


  Schütze Erich Stengel werd als dienstplichtige opgeroepen in augustus 1939.  
Hij belandde in de 6de compagnie van Infanterieregiment 456. Hij had het geluk  
niet bij de eerste aanvalsgolven te horen die het kanaal trachtten over te steken.  
Hij maakte zonder kleerscheuren de verdere campagne in België en Frankrijk mee.  
In maart 1941 sloeg echter het noodlot toe. Erich Stengel werd getroffen door een  
zwaar griepvirus en overleed in zijn geboortedorp Breitenfeld op 33-jarige leeftijd.  

 

  Korporaal Gerard Baeckelandt uit Wevelgem werd opgeroepen bij
  het 32ste linieregiment als fusilier-mitrailleur. In het burgerlijke
  leven was hij linnenverkoper. Op de middag van 23 mei 1940 werd
  zijn 1ste compagnie volledig weggevaagd door een voorbereidend
  artilleriebombardement. Gerard Baeckelandt was één van de tien-
  tallen slachtoffers. Hij werd voorlopig begraven langs het kanaal
  en later overgebracht naar de familiegrafkelder in Kuurne.

 

Gefreiter Johann Staudinger, een getrouwde postbeambte, maakte de veldtocht in Nederland,  
België en Frankrijk mee in Infanterieregiment 481, de speerpunt van Infanteriedivision 256.  
Hij raakte vermoedelijk gewond bij de zware gevechten in Zelzate. Na de veldtocht werd hij voor  
zijn acties beloond met het Eisernes Kreuz 2. Klasse. Hij trok later naar het Oostfront, waar hij  
verschillende militaire onderscheidingen kreeg en in januari 1943 werd teruggetrokken door een  
verwonding aan de voeten (de zogenaamde loopgraafvoet). Hij werd gevangen genomen in augustus  
1944 in Zuid-Frankrijk, waar hij met een reserve-eenheid verbleef toen de Amerikanen er landden.

 

  Soldaat Maurice Vancraeynest, geboren te Gijzelbrechtem in 1909,
  was in het dagelijks leven wever. Hij werd heropgeroepen in 1939
  nadat hij tien jaar eerder al een dienstplicht van vijftien maanden
  had volbracht. Hij lag aan het kanaal Gent-Terneuzen met het 32ste
  linieregiment en overleefde deze gevechten. Zijn compagnie lag in
  tweede lijn en zou slechts sporadisch door artillerievuur of Stuka-
  aanvallen worden bestookt. Maurice Vancraeynest keerde terug naar
  huis en overleed in de zomer van 1972 op 63-jarige leeftijd.

 

Erich Sielaff, een protestantse arbeider uit Berlijn, diende tussen 1939 en 1945 in verschillende   
Duitse pionierseenheden. In mei 1940 vocht hij met het pioniersbataljon van Infanteriedivision 208   
aan het kanaal Gent-Terneuzen ter hoogte van Terdonk. Hij hielp er ook met de constructie van   
een noodbrug. Met de 3de Panzerdivision zou hij later duizenden kilometers afleggen aan het   
Oostfront. In de laatste oorlogsmaanden trok hij met zijn divisie terug langs Hongarije naar   
  Oostenrijk, waar hij door de Amerikanen krijgsgevangen werd gemaakt. Ondertussen was hij reeds   
bevorderd tot Feldwebel en had hij diverse militaire onderscheidingen gekregen, waaronder het   
Eisernes Kreuz 1. Klasse en het Verwundetenabzeichen im Gold voor vijf lichte verwondingen.

  
 

Enkele beelden van de slag. Alle foto's zijn genomen door Duitse soldaten (privé-opnames waren in het Belgisch leger verboden) en bevinden zich in mijn collectie.


In de morgen van 24 mei steekt de 208ste Duitse Infanteriedivisie het kanaal over. De Belgen zijn ondertussen teruggetrokken.


Twee Belgische veldgraven op de Dries in Doornzele.


De kerktoren van Ertvelde werd als mogelijke vijandige uitkijkpost door de terugtrekkende Belgen opgeblazen


De oversteek van Duitse troepen over de noodbrug in Zelzate, 24 mei. Op de achtergrond nog de sporen van de zware gevechten.

Om het verhaal van deze slag te kunnen reconstrueren, ben ik op zoek naar alle informatie omtrent de gebeurtenissen aan het kanaal Gent-Terneuzen in mei 1940. Hieronder vallen oa. persoonlijke verhalen en getuigenissen, documenten, foto's, materiaal, enzovoort. Enkele gemeenten die in dit stukje geschiedenis betrokken waren, van zuid naar noord: Langerbrugge, Doornzele, Kluizen, Ertvelde, Rieme, Zelzate, Sas-van-Gent, Sluiskil, Terneuzen.

E-mail