Acta Diurna
A
C
T
A

Artikels





De Standaard, 27/08/2004

Olympia Antiek: klinkende munt of een "vaardige vrouw"

Tijdens de beginjaren van de oude Olympische Spelen ging het er allemaal nog amateuristisch aan toe. Een beperkt programma, bescheiden deelnemersveld met aanvankelijk alleen atleten uit de streek, een weerklank die nauwelijks verder reikte dan Elis, de stad waaronder het heilig oord Olympia ressorteerde. Buiten de eer viel er voor de winnaars ook niks te rapen.

Pas gaandeweg kwam daar verandering, met de toenemende weerklank van het gebeuren. Niet alleen werden de kampioenen zwaar beloond door de stad die ze met succes vertegenwoordigden, er ontstond ook een circuit van minder belangrijke Spelen, waar wel flink wat te verdienen viel. De elite-atleten begonnen zelfs een eigen 'syndikaat': de hieronikae, de 'gilde der overwinnaars'.

Op de duur konden ze jaarlijks terecht in zowat driehonderd kleinere Spelen, waar de besten - pure beroepsatleten - hun beurs rijkelijk spekten. De prijzen gingen van klinkende munt, over amforen welriekende olieën, tot drachtige ezelinnen en 'vaardige vrouwen'.

In de Hippische Spelen stonden bij het wagenrennen bij voorbeeld 120 amforen olie op het spel. Goed voor ruim tweeduizend drachmen. Andere tarieven uit die tijd vermelden prijzengelden van vijfhonderd drachmen voor winst in de vijfkamp tot liefst drieduizend drachmen voor de kampioen van de populairste discipline, het pankration. Rijkelijke beloningen, als je weet dat een geschoolde arbeider in die tijd jaarlijks niet méér opstreek dan zowat 275 drachmen.

Toen de atleten pure profs werden en het gebeuren alom de massa in beroering bracht, tierden omkoperij, corruptie en bedrog welig. Rijken kochten hun overwinning, steden betaalden gerenommeerde kampioenen om hun afkomst te verloochenen en voor veel geld een andere stad te vertegenwoordigen op de Spelen. Overtreders die betrapt werden of zwaar zondigden tegen het reglement riskeerden de uitsluiting, al dan niet vergezeld van een boete of een geseling. Zelfs een valse start werd onthaald op een pak stokslagen. Het boetegeld gebruikten de dienaars van het heiligdom Olympia om beelden op te richten voor oppergod Zeus.

(fvdp,pdk)

Bronnen: ,,Olympische Spelen in de Oudheid'', M.I. Finley en H.W Pleket (Athenaeum- Polak&Van Gennep, Amsterdam); ,,Die onverslaanbare Olympische Spelen'', Michael Coleman (Kluitman, Alkmaar); ,,Sport in Hellas, van spel tot competitie'' (uitgegeven door D. Vanhove, Gent)