Acta Diurna
A
C
T
A

Opgravingen





De Morgen, 17/08/05
Auteur: David Keys



Muur van Hadrianus heet eigenlijk Muur van Aelius

 

Een van 's werelds bekendste monumenten uit de Oudheid, de grote Romeinse grensmuur die door het noorden van Engeland loopt, zou weleens herdoopt moeten worden. De muur staat nog maar 200 jaar bekend als de Muur van Hadrianus omdat wetenschappers voor de 19de eeuw geen idee hadden welke Romeinse keizer de muur had laten bouwen. De benaming is eigenlijk een uitvinding uit de Victoriaanse tijd om de Romeinse keizer aan te duiden die voor de constructie verantwoordelijk was.

Nu echter beweert professor Roger Tomlin, een van de belangrijkste experts op gebied van Romeinse inscripties aan de universiteit van Oxford, dat de correcte naam van de borstwering eigenlijk de Muur van Aelius had moeten zijn. Daarmee blijft de link met keizer Hadrianus weliswaar intact, want Aelius was de familienaam van de keizer, maar niettemin zou de naam van de muur daardoor veranderd moeten worden.

De ontdekking van de waarschijnlijk originele naam voor de muur komt na een studie van een korte tekst gegraveerd in een fraai gedecoreerde bronzen kooppot, opgegraven in Centraal-Engeland door jutters. Het object werd zopas gekocht door drie musea, waaronder het British Museum, voor 100.000 pond. De pot was eigendom van een man genaamd Draco, waarschijnlijk een jonge Romeinse officier van Griekse afkomst die gestationeerd was aan de desolate grenspost.

De inscriptie noemt vier forten aan de grens en voegt daaraan toe: "rigore vali aeli draconis". Die zin kan vertaald worden op twee heel verschillende manieren: "langs de muur, is (deze pot) eigendom van Aelius Draco" of "langs de muur van Aelius, is (deze pot) eigendom van Draco."

De tweede vertaling is de waarschijnlijkste, omdat wetenschappers al weten dat de belangrijkste Romeinse brug over de Tyne-rivier aan de oostkant van de muur de brug van Aelius werd genoemd. Het was bij de Romeinen gebruikelijk dat grote bouwwerken naar de keizer werden genoemd. Waarschijnlijk was Draco gelegerd in een van de vier forten die op de pan vermeld worden.

"De inscriptie op deze versierde pan is van uitzonderlijk belang", aldus dr. Ralph Jackson van de Romeins -Britse collecties van het British Museum. "Voor het eerst kunnen we de naam van Hadrianus linken aan een object en aan de muur die hij bouwde."

© The Independent