Acta Diurna
A
C
T
A

Opgravingen





De Morgen, 08/09/05
Auteur: Peter Dupont



Leuvense archeologen ontdekken stad uit Ijzertijd

 

Leuvense archeologen hebben in het kader van een van de grootste archeologische projecten ter wereld, in de buurt van het Turkse Sagalassos, een 2.500 jaar oude stad ontdekt. In Sagalassos hebben de onderzoekers een prachtig bewaarde concertzaal, nieuwe delen van een enorme villa en een schitterende mozaïekvloer van 1.200 vierkante meter blootgelegd, aldus de Leuvense professor Marc Waelkens.

Archeologen onder leiding van professor Marc Waelkens van de KU Leuven hebben in Turkije een compleet nieuwe stad ontdekt uit de vroege ijzertijd (achtste tot vierde eeuw voor Christus). De stad ligt ongeveer 4 kilometer ten zuidwesten van Sagalassos, in het Turkse Aglasun-gebergte, ruim 100 kilometer ten noorden van de populaire vakantiebestemming Antalya. De KU Leuven voert er al zestien jaar opgravingen uit. Er werken iedere zomer zowat 180 onderzoekers, studenten en arbeiders uit verschillende disciplines. Ze legden tot nu toe overblijfselen bloot van een middelgrote antieke stad die bewoond werd van de hellenistische (vierde eeuw voor Chr.) tot de vroeg-Byzantijnse (zevende eeuw na Chr.) periode. Het is ondertussen uitgegroeid tot een van de grootste archeologische projecten ter wereld.

Op een vlakke heuveltop 4 kilometer ten zuidwesten van de site ontdekte het team deze zomer een compleet nieuwe stad. "Het gebeurde tijden een prospectieonderzoek op Tepe Düzen, een heuvel die gedomineerd wordt door een 1.700 meter hoge, scherpe bergpiek", zegt Marc Walraevens. "We vonden resten van stadsmuren, tientallen gebouwen en een burcht op de bergtop. Het gaat om een stad van ongeveer 22 hectare, groter dan Sagalassos in zijn beginperiode. Vondsten in keramiek duiden erop dat de stad bewoond werd van de achtste tot de vierde eeuw voor Christus." Volgens Walraevens gaat het onmiskenbaar om een voorloper van het eigenlijke Sagalassos. "De bewoners zouden in de loop van de vierde eeuw de stad op de heuvel verlaten hebben om wat verderop het huidige Sagalassos te stichten. De reden van de verhuizing is voorlopig onduidelijk, maar zou watergebrek kunnen zijn. In dit karstgebied kunnen wateraders immers plotseling in de ondergrond verdwijnen. De oude site bevat geen enkele bron, terwijl Sagalassos net in een heel waterrijke omgeving ligt."

In Sagalassos zelf werd gedeeltelijk een overdekte concertzaal vrijgemaakt uit het begin van de tweede eeuw, net boven het niveau van de onderste agora. De toegang tot de enorme concertzaal bestaat uit drie gewelfde doorgangen in perfecte staat; een ervan is 4,8 meter hoog. Net als het eerder ontdekte theater en de thermen lijkt dit odeon veel te groot en te rijkelijk uitgevoerd voor een stad als Sagalassos. Walraevens: "Het is zelfs groter en beter gebouwd dan dat van de grootste stad van Klein-Azië, Efeze, dat twintigmaal groter was dan Sagalassos. Dat versterkt de indruk dat Sagalassos het centrum was voor religieuze festivals en spelen, waar ter gelegenheid van de keizercultus bezoekers uit de gehele antieke regio Pisidië naartoe kwamen."

In de thermen, in een reusachtig, kruisvormig aangelegd koudwaterbad, werd afgelopen zomer ook een van de grootste nog bewaarde mozaïekvloeren uit het Oosten blootgelegd. "Hij is 1.150 vierkante meter groot en de stenen vormen verschillende zwartwitmotieven", zegt Walraevens. De onderzoekers legden ook een grote villa uit de vierde eeuw na Christus verder bloot. Het gebouw strekt zich uit over vier niveaus en telt nu al 46 kamers. Dit jaar kwamen onder meer een atrium en een polychrome mozaïekvloer aan het licht.

In de zevende eeuw na Christus vielen Arabische troepen de stad binnen en werd Sagalassos getroffen door een zware aardbeving. De bewoners verlieten de stad, maar nu is aangetoond dat zich in de loop van de tiende tot twaalfde eeuw minstens drie nieuwe, geïsoleerde woonkernen op de oude site vormden.