Acta Diurna
A
C
T
A

Boeken

  



VerhalenBoeken



Martialis - Spektakel in het Colosseum

Bezorgd, vertaald en toegelicht door Vincent Huninck
Uitgeverij P, Leuven, 40 p. 12 euro

Er werd in Rome veel meer (goedkoop) theater gespeeld dan dat er (dure) gladiatorenshows werden gegeven. Maar in de jaren zeventig deed keizer Vespasianus een politieke meesterzet. Midden in het paleiselijke Gouden Huis van zijn voorganger Nero liet hij in Rome het amfitheater optrekken dat we sinds de Middeleeuwen als "het Colosseum' kennen. Een imposant reuzenei, een ongeëvenaard symbool van een nieuwe tijd, een stenen veroordeling van de gehate Nero én een manier om een geliefd amusementsspektakel,
dat bovendien dienstdeed als propaganda voor de keizer, permanent midden in de Eeuwige Stad te brengen: de gladiatorenspelen. Vespasianus bekostigde de werken met middelen uit zijn oorlog tegen de joden en liet het amfitheater vermoedelijk door joodse krijgsgevangenen optrekken. Bouwtijd: tien jaar. In 80 werd de kolos ingehuldigd. De openingsfeesten duurden honderd dagen.
De Spaans-Romeinse dichter Martialis, die vooral als vuilspuiter bekendstaat, speelde in dat jaar 80 stads- en staatsdichter en maakte bij de gigantische openingsspelen een bundel waarin hij zich van een andere kant laat zien: als hielenlikker van keizer Titus, de zoon van Vespasianus. Er resten nog zo'n dertig gedichtjes van dat boek over het spektakel in "het nieuwe wereldwonder", waarmee Martialis zich in de gunst van de imperator vleide. Onder meer dankzij z'n boekje weten we dat gladiatoren soms verplicht werden mythologische figuren na te bootsen in hun gevecht op leven en dood, zoals ene Laureolus die als Prometheus aan een rots werd vastgeketend en door een Schotse beer verscheurd: "Zijn lichaam werd een bloedende hoop flarden: levend, ja, maar mens niet meer". Martialis, die ook het meest huiveringwekkende droog en geamuseerd beschrijft, concentreert zich in zijn poëtische vignetten, retorische variaties op een thema, vooral op de gevechten tussen mensen en dieren, het klassieke ochtendspektakel van een dagje Colosseum. Hij evoceert ook de 'zeegevechten'. een onderdeel van de honderddagenpremière.

Vincent Hunink vertaalde en schreef een gebald nawoord voor dit tweetalige boekje dat, zoals gewoonlijk, mooi verzorgd werd uitgegeven door het Leuvense P.

(auteur: Patrick De Rynck, De Morgen 24/09/03)