Het Tropisch Regenwoud

Tropische regenwouden zijn de meest diverse en productieve terrestrische gemeenschappen. Zij bedekken nauwelijks 6% van het aardoppervlak maar herbergen 50% van alle gekende planten- en dierensoorten en 20 tot 25% van alle gekende arthropoden (geleedpotigen).

verspreiding

Tropisch regenwoud komt voor op lage hoogte op tropische breedtegraden (10į N tot 10į Z) in gebieden met een hoge neerslag (> 1800 mm per jaar). Hoewel de meeste tropische regenwouden het hele jaar door regen ontvangen, is er meestal een duidelijke seizoenaliteit in het neerslagregime (een drogere periode van 2 tot 3 maand). Dagelijkse temperatuurvariaties zijn typisch groter dan seizoenale schommelingen.
Er zijn drie belangrijke gebieden waar tropisch regenwoud voorkomt: het Amazonegebied, de Guinea-Congo regio in Afrika en het Maleisisch gebied. Kleinere gebieden omvatten Oost-Madagascar, de Mascarenen, de oostkust van AustraliŽ en de Hawaii eilanden. De Maleisische regenwouden zijn het rijkst aan plantensoorten.

structuur

De dominante planten zijn grote altijdgroene bomen die een aaneengesloten kruinlaag vormen op 30 - 50 en soms zelfs tot 80 m hoogte. De bomen hebben vaak gladde, rechte stammen met grote, brede en gaafrandige bladeren. Vaak zijn er verschillende etages aanwezig, palmen zijn vaak karakteristieke planten in de lagere kruinlagen. De hoogste kruinlaag wordt gekenmerkt door lianen, epifyten (orchideeŽn, varens en Bromelia's) en de bladeren zijn begroeid met mossen, korstmossen en algen. De bodem is gewoonlijk weinig begroeid aangezien er zeer weinig licht tot op de bodem doordringt. Eťnjarige planten zijn afwezig.
Een tropisch regenwoud bestaat uit een mozaÔek van voortdurend veranderende vegetatie. Door het omvallen van (dode) bomen ontstaan openingen die door schaduwmijdende pionierssoorten worden ingevuld en geleidelijk aan vervangen worden door schaduwtolerante soorten. Deze pionierssoorten kunnen enkel blijven voortbestaan door de continue random verstoringen in de vegetatie ten gevolge van bliksem, storm, veroudering ... Lokale verschillen in bodemtype, topografie en drainage dragen eveneens bij tot de grote diversiteit in het regenwoud.
Het dierenleven in een tropisch regenwoud is eveneens stark gestratifieerd. Verschillende gemeenschappen komen voor in de verschillende etages in het woud. Veel invertebrate soorten zijn bovendien nauw geassosieerd met bepaalde plantesoorten. Vrijwel 90% van alle primaten leeft in tropisch regenwoud.

functie

Tropisch regenwoud gebruikt ongeveer 70 tot 80 % van de geassimileerde energie voor onderhoud en 20 tot 30 % voor netto productiviteit. De gemiddelde jaarlijkse netto productie is 1,7 tot 2,7 maal groter dan respectievelijk gematigd bladverliezend woud en boreaal woud. De houtproductie is vergelijkbaar met gematigde hardhoutsoorten maar een groter deel van de netto productie wordt geÔnversteerd in blad en fruitproductie.
Tengevolge van de hoge temperaturen en hoge vochtigheid wordt organisch materiaal zeer snel afgebroken waardoor een strooisellaag afwezig is. Veel boomsoorten hebben zich hieraan aangepast door uitgebreide horizontale wortelstelsels te vormen in de bovenste 20 cm van de bodem om efficient nutriŽnten te kunnen opnemen die vrijkomen bij de afbraak van organisch materiaal. Dit draagt samen met enkele andere factoren bij tot grote voedselarmheid van de bodem.
Bijna 99 % van alle bloeiende regenwoudsoorten worden bestoven door dieren. De belangrijkste zijn vleermuizen, vogels, bijen, motten, kevers, vliegen en wespen.
50 tot 90 % van alle tropische boom- en struiksoorten gebruiken dieren voor de verspreiding van hun zaden.

menselijke beinvloeding

De grootschalige ontbossing, en de daaropvolgende bevolking en landbouw zijn de voornaamste bedreigingen van het tropisch regenwoud. Sinds het einde van de tweede wereldoorlog is de ontbossing sterk toegenomen. Per jaar worden ongeveer 130.000 km≤ ontbost. De sterke uitloging van de bodem leidt na enkele jaren tot een sterk verminderde vruchtbaarheid. Het verlies in termen van biodiversiteit is moeilijk in te schatten.

geluiden uit het regenwoud