White Chateau
Start Omhoog eerste slag om Ieper tweede slag om Ieper slag om Mesen derde slag bij Ieper lenteoffensief eindoffensief Hooge Hill 60 bovengrondse oorlog ondergrondse oorlog

educatieve site over de eerste wereldoorlog aan de Ieperboog ( en de IJzer )

Lag  tussen Sint Elooi en Hollebeke. De Britten noemden haar "White Chateau" omdat het was opgetrokken uit witte zandsteen in tegenstelling tot haast alle andere kasteel(tjes) uit de streek die gevels hadden uit rode baksteen.Voor de Duitsers was dit "Bayern schloss".

   

Opgepast: net buiten de stadswallen van Ieper lag, langs de Meenseweg een kasteeltje dat door de Britten ook "White Chateau" werd genoemd. Dit kasteeltje leek fel om het gebouw dat destijds in het Herenthagedomein (Geluveld) stond. Het wereldje van de "kasteelheren" was immers klein en na-aperij was hen blijkbaar niet vreemd.

Voor de oorlog werd het domein de "Palingbeekkasteel" genoemd naar de beek die door het domein liep. Nu leeft die naam verder  doordat het naastliggend provinciaal domein er werd naar genoemd. Voor 1900 stond daar een kasteelgebouw dat in 1834 was opgetrokken in rode baksteen. Maar de toenmalige eigenares, een weduwe die het domein van haar in 1900 overleden man (Auguste Mahieu) had geërfd, liet die kasteel afbreken om een nieuw te zetten. Blijkbaar moet die erfenis van haar man, een Franse industrieel uit Armentičres, bijzonder groot geweest zijn, want er werd een pompeuze constructie opgetrokken in Franse witsteen. Van 1901 tot 1905 werd daaraan gewerkt en dan met de nodige luister ingehuldigd. Ook het domein werd volledig heraangelegd. Er werden zowaar volgroeide bomen van vijftien jaar oud ingepland en door afdammingen op de Palingbeek ontstonden meerdere siervijvertjes. Er waren drie toegangen tot het domein waar telkens een conciërgewoning stond. 
Het Palingbeekkasteel was met de grote weg Waasten-Ieper verbonden door een statige dreef die afgezoomd was met beuken. De Duitsers noemden haar de "Dammstrasse". Daar zijn tegenwoordig geen sporen meer van terug te vinden.     

Reeds eind oktober1914 kwam het kasteel in de vuurlinie te liggen. Tijdens de stellingenoorlog vanaf de  winter 1914-15 tot 7 juni 1917 (begin van de slag om Mesen) was het kasteel in handen van de Duitsers. Doordat het heel dicht bij de eerste linies lag, werd het uitgebouwd tot een vesting. Toch slaagden de Britten erin de tot ruďne beschoten kasteel  nog diezelfde zevende juni te veroveren en schoof het front op richting Hollebeke. De Duitsers zouden aan het begin van het lenteoffensief, april 1918, het domein weer innemen. Op 28 september, de eerste dag van eindoffensief, werden de Duitsers er definitief uit verjaagd. Van het kasteel bleef haast niets meer overeind.

Beide zonen van de eigenares dienden als Franse staatsburgers uiteraard in het Franse leger. De oudste, August Mahieu (29) zou in 1916 sneuvelen bij Verdun. De jongste, Michel (27) zouden als commandant-vlieger van een escadrille neergeschoten worden in mei 1918. Daardoor had het familiefortuin (en het domein) geen rechtstreekse erfgenamen. Het domein kwam in handen van een neef die er na de oorlog een riant landhuis liet optrekken. Later werd het domein verkocht, het terrein ingericht als golfclub en het landhuis werd clubhuis. Eind mei 1940 leverden Britten en Duitsers hier opnieuw slag, weliswaar kort maar hevig en daar draagt dat landhuis nog enkele sporen van.

In de krijgsverhalen, vooral die van het najaar 1914, wordt soms melding gemaakt van het kasteel van Hollebeke zonder verder specificeren en dat kan verwarring scheppen. Er was namelijk nog een kasteel in dat dorp, dat lag langs de andere kant van de spoorweg, richting Zandvoorde. Het was een heerlijkheid die sinds vele eeuwen bestond en was in 1914  een indrukwekkend kasteelgebouw waaraan in de loop der tijden allerlei uitbreidingen waren toegevoegd. In de oorlog werd het compleet verwoest en niet meer heropgebouwd. In de plaats kwam een hoeve en de enige herinnering die bleef was een straatnaam: de kasteelhoekstraat.
Wel heropgebouwd werd het zogenaamde Voddekasteeltje. Het staat niet ver van de kruising van de weg van Zillebeke naar Zandvoorde en een landweg komende uit Hollebeke. Het had (heeft) niet de omvang of uitstraling van de twee andere kastelen van Hollebeke maar door zijn ligging  bovenop een helling trekt het de aandacht.

In de richting Sint-Elooi staat het Eikhof. Veel vroeger werd dit het Duivelshoeve genoemd  (een voorloper van het Palingkasteel had trouwens de naam het Duivelskasteel) omwille van de grote onveiligheid  die hier een tijdje heerste. Eind december 1914 leverden Duitsers en Fransen hier zware gevechten om het bezit van die hoeve en de achterliggende "Höhe 58".

 

Provinciaal domein "de Palingbeek": werd in 1970 voor het publiek opengesteld . Het omvat de kanaalbedding en het westelijk gelegen gebied terwijl destijds "White chateau" oostelijk lag.
Het aanleggen van het kanaal is een verhaal op zich. Tot driemaal toe heeft men geprobeerd de heuvelrug te overwinnen (die eigenlijk onafgebroken loopt van de Frezenberg tot Sint Elooi, ook het meest bevochten deel van de Ieperboog) maar telkens waren de onstabiele grond een niet te overwinnen obstakel. Een informatiebord in het domein vertelt het volledige verhaal.

Verdun: August Mahieu is gesneuveld in de eerste dagen van de slag bij Verdun. Hij bevond zich in het beruchte "Bois des Caures" (een voorpost die allereerst aangevallen werd) en stond er onder bevel van die spraakmakende Kolonel Driant,  ook schrijver van (toen nog) futuristische oorlogsverhalen terwijl hij ook nog een rol speelde in de Franse politiek. Ook Driant sneuvelde toen.
Meer over Verdun en de toenmalige  politiek-maatschappelijke context in Frankrijk staat te lezen in "Op weg naar Verdun" van Jan Ousby, uitgeverij Athos (isbn 90-414-0662-x)

Meer informatie hierover in het tweedelig werk van Valčre Priem: "kastelen en Landhuizen in het Ieperse".