back.gif (4413 bytes)                                                                                                                   home.gif (4443 bytes)

vliegendeuilowl.gif (34871 bytes)

De antwoorden van de vragen staan onder de vraag

 Spijtig genoeg ontbreken ook de kopies en de geluidsfragmenten die het in een aantal gevallen gemakkelijker maken om het antwoord te vinden.

 

KWIZONAQUIZ d.d. 24 mei 2003

REEKS 1

1.1.     GESCHIEDENIS

          Welke titel gaf men aan de onderkoningen in Ethiopië ? Vrij vertaald betekent het woord "koning der koningen" en die titel was synomiem voor de keizerstitel. Ras Tafari en Haile Selassie droegen hem met verve.

            Antwoord :      NEGUS

1.2     .     SPORT

           In 2002 overleed de Amerikaan die in 1964 Olympisch kampioen werd op de 100 meter vlak. Niets bijzonder zegt u, wel dat wordt het wel als je weet dat hij in 1971 ook de Superbowl won. Wie was deze bijzonder polyvalente mens ?

          Antwoord :    Bob HAYES

 1.3       FILM

           De meest opvallende scenarist van de laatste jaren is ongetwijfeld de man die "Being John Malkovich" schreef, een van de mafste maar geweldigste verhalen van de laatste jaren. Dat hij nog meer kon, bewijzen zijn scenario’s voor "Adaptation" en het bijna tegelijkertijd uitgebrachte "Confessions of a dangerous mind", waarvan het scenario een jaar of tien in zijn schuif gelegen had. Wie is die scenarist, die in "Adaptation" eigenlijk over zichzelf schreef ?

           Antwoord :      Charlie KAUFMAN

 1.4       VARIA

           Een beslissend oordeel over de uitslag van een gerechtelijk onderzoek wordt niet overgelaten aan de onderzoeksrechter of de procureur-des-konings, maar aan een onafhankelijk onderzoeksgerecht. Wij vragen naar de naam van dat onderzoeksgerecht in eerste aanleg (dus niet in beroep). Het is een afdeling van de rechtbank van eerste aanleg en het onderzoekt de werkelijkheid van het misdrijf, kwalificeert het, gaat na of er voldoende bezwaren zijn tegen de verdachte en het regelt de rechtspleging. Essentieel is dat de zaak wordt behandeld met gesloten deuren. Naam ?

        Antwoord :   DE RAADKAMER (p.s. in het beroep = Kamer van Inbeschuldigingstelling)

 1.5          VARIA/TAAL/SPORT

           In de Formule 1 is het de naam van de omstreden 700 gram zware schelp uit koolstof die aan helm en gordels wordt bevestigd. Het beschermt het hoofd en de hals en is sinds dit seizoen verplicht, tot groot ongenoegen van enkele rijders, zoals Justin Wilson die in maart werd opgenomen met verlammingsverschijnselen in beide armen, veroorzaakt door een geknelde zenuw in de hals. Naam van die schelp of het systeem.

           Antwoord :     HANS

 1.6          KUNST

           Op de kopie, "Het Labyrint", een werk van een 20e E. Franse schilder en lithograaf, die bekend werd met zijn zandschilderijen, als voorlopers van de materieschilderkunst. In Amerika werd hij beïnvloed door de Indianen uit Connecticut. Hij bleek er ook een voorbeeld voor Jackson Pollock. Wie ?

           Antwoord :     André MASSON

 1.7          TELEVISIE

           "Get the Picture", een populaire fotoquiz, is elke werkdag te zien om 19.30 uur op Nederland 1. Na Judith DE BRUYN en Paula UDONDEK is er sinds september vorig jaar (2002) een nieuwe presentatrice. Wie ?

           Antwoord :     Lucille WERNER

 1.8          WETENSCHAPPEN

           Deze Amerikaanse wiskundige, fysicus en chemicus werd geboren in 1839 en stierf in 1903. Hij was hoogleraar fysica aan het Yale Universiteit in New Haven, Connecticut. Op wiskundig en natuurkundig gebied deed hij baanbrekend werk. Hij hield zich voornamelijk bezig met thermodynamische problemen ; gekend is zijn Fasen-regel in de thermodynamica en de naar hem genoemde paradox die handelt over entropie. Ook de vergelijking van Duhem en de vergelijking van Helmholtz, die in de thermodynamica worden toegepast, kregen als co-auteur de te zoeken man.  Voor wiskundigen is hij de grondlegger van de vector-analyse. Wie ?

           Antwoord :     Joseph Willard GIBBS

 1.9          MUZIEK

           De man die jullie horen werd in 1959 ziek en vroeg aan een countryzanger of hij diens zitje in het vliegtuig mocht innemen. De rest is geschiedenis, het vliegtuig stortte neer en The Big Bopper overleed onrechtstreeks aan zijn in feite niet-dodelijke ziekte. De country-zanger leefde nog 43 jaar en verkocht 40 miljoen platen. Welke 2-voudige Grammy Award winnaar?

           Antwoord :     Waylon JENNINGS

  

GLOBO 1 :     HISTORISCH WATER

 a.  Enkele elementen moeten volstaan om ons de naam te geven van een Luikse gemeente aan de Vesder, 25 km² groot en een bekend kuuroord. Het dorp leeft vooral van het toerisme, van zijn warme bronnen en van zijn casino. Sinds begin dit jaar heeft Coca Cola er een stevige voet aan de grond.

      Antwoord :     CHAUDFONTAINE

 b.  Aanvoerder van de Romeinse Rijnlegioenen en derde soldatenkeizer na de dood van Nero. Door zijn manschappen werd hij in Keulen uitgeroepen tot imperator omdat Galba zich had afgezet tegen zijn voorstel van een nieuw beloningssysteem. Hij trok op naar Rome waar hij Otho versloeg, die inmiddels keizer Galba had verslagen. Vespasianus betwistte zijn troon en verpletterde hem in 69 bij Cremona.

      Antwoord :     Aulus VITELLIUS

 c.  Na de moord op Sadi CARNOT door de Italiaanse anarchist CASERIO, werd hij op 27 juni 1894 verkozen tot 6e president van de Derde Republiek. Zijn ambtstermijn zou evenwel slechts 6 maanden duren want reeds op 15 januari 1895 diende hij zijn ontslag in nadat hij stevig was aangepakt door socialistische parlementairen die werden gesteund door de vakbonden. Wie is deze Franse staatsman die tekende voor het kortste presidentschap ooit en die werd opgevolgd door Félix FAURE ?

      Antwoord :     Jean CASIMIR-PERIER (1847-1907)

 

 

*

*       *

 

REEKS 2

  

2.1.     AARDRIJKSKUNDE

 

          Eiland behorende tot de binnen-Hebriden, gekenmerkt door ruige heidelandschappen en hoge steile heuvels in het zuiden. Het is zeer verlaten maar toch een toeristische trekpleister. Kleurrijk zijn de hoofdplaats TOBERMORY en het TOROSAY CASTLE in Scottish Baronial style met Italiaanse tuinen. Het eiland vormt de ideale uitvalsbasis voor de voetferry naar het mystieke IONA. Van de haven CRAIGNURE is het amper een uurtje tot de whiskystad OBAN op het vasteland. Naam ?

 

          Antwoord :      MULL

 

 

2.2          LITERATUUR

 

          Het leven van in 1943 geboren auteur en vertaler is verbonden met Leuven. Na een korte omweg via de journalistiek begon hij aan een academische en een schrijverscarrière. Hij wordt beschouwd als een maniëristisch vertaler en fabuleus schrijver. In de laatste decennia is van zijn hand een onnavolgbare stroom van veelzijdig creatief werk verschenen. Van zijn poëzie onthouden we vooral "Dodendans", "Embleem" en het Franstalige "Feux". Zijn romans "De sater" en "De Phoenix" waren genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. Zijn vertaalwerk betreft zowel klassieke stukken van Horatius en Sappho, als gedichten van Mallarmé en Rimbaud en literair werk van Ezra Pound, James Joyce en D.H. Lawrence. In 1996 kreeg hij voor zijn gehele vertaalwerk trouwens de Martinus Nijhoff-Prijs. In februari 2002 kreeg hij de laatste ECI-prijs en de Multatuli-Prijs voor zijn roman "De Kameleon".

 

            Antwoord :        Paul CLAES

 

2.3       SPORT - VOETBAL

 

          Wat was het eerste Afrikaanse land dat deelnam aan de Wereldbeker Voetbal ? Het gebeurde in 1934 en het zou nog tot 1954 duren vooraleer Soedan als volgende Afrikaanse land de eindronde van een WK bereikte.

 

            Antwoord :      EGYPTE

2.4          FILOSOFIE

 

          De filosoof die we zoeken kwam opnieuw in de belangstelling door zijn recente optreden in het human-interestprogramma "Man bijt hond". Hij was een 11e eeuwse denker uit Piemonte, die zijn belangrijkste jaren sleet in Franse kloosters en uiteindelijk uitweek naar Engeland. Hij was een aanhanger van Augustinus, in de traditie van het Latijnse neoplatonisme en wordt beschouwd als de tweede vader van de scholastiek. Hij schreef twee traktaten met godsbewijzen : "Monologion" en "Proslogion" waarin hij een a-priori bewijs levert voor het bestaan van God met een zogenaamd ontologisch godsbewijs. Daarmee was hij de eerste christelijke filosoof die probeerde het bestaan van God aan te tonen met behulp van de rede, zonder uitsluitend op de openbaring en het geloof te steunen. Naam van deze filosoof die leefde tussen 1033 en 1109 ?

 

          Antwoord :     ANSELMUS VAN CANTERBURY

 

 

2.5       VARIA

 

          Met kopie. Onze voorouders waren bijzonder creatief als ze een misdadiger wilden terechtstellen. Op de kopie zien jullie een gruwelijk instrument dat in Neurenberg werd gebruikt van de 16de tot de 18de eeuw. Even citeren uit een document van 1515 over de executie van een valsemunter : "De deur werd langzaam gesloten zodat de zeer scherpe punten de armen en benen doorboorden, de buik en de borst, de blaas en de wortel van de penis, de ogen en de schouders en de billen maar niet genoeg om hem te doden. En zo bleef hij twee dagen schreeuwen en weeklagen tot hij stierf." Naam van dit afschrikwekkend toestel ?

 

          Antwoord :      IJZEREN MAAGD

 

 

2.6          GESCHIEDENIS

 

          Tijdens zijn koningschap was Friesland op zijn machtigst en op zijn grootst. Op het einde van de 7e eeuw heerste hij immers over een gebied van de Schelde tot aan de Weser, het zogenaamde "Frisia magna". Als notoir heiden voer hij een jarenlange campagne tegen de christenen en tegen de Frankische hofmeier Pepijn 2 van Herstal, die hem in 689 versloeg nabij DORESTAD. Op die manier werd het gehele rivierengebied met inbegrip van Utrecht door de Franken bezet. Na de dood van Pepijn kon hij de Franken opnieuw uit zijn gebied verdrijven want de weduwe Plectrudis was niet in staat het gezag te handhaven. Ook Willebrordus werd door hem verbannen. In 716 lag hij zelfs met een vijandelijke vloot voor Keulen. Pas na zijn dood in 719 kon Karel Martel zijn opvolger BUBO verslaan en het Frankische gezag uitbreiden tot de Lauwerszee. Wie ?

 

          Antwoord :     RADBOD of RADBOUD

 

 

2.7          WETENSCHAPPEN - STERRENKUNDE

 

          We zoeken naar de naam van een zeer heldere blauwwitte ster die zich bevindt in het sterrenbeeld  Maagd. De naam betekent in het Latijn  "korenaar". Als u nog een tip wilt die moeilijker is dan de vraag : de gemene restauranthouder in de film "The Cook, the Thief, his Wife and her Lover" draagt dezelfde naam.    

 

          Antwoord :      SPICA

 

 

 

2.8          PERSONALIA

 

          Met dia. Wie staat hier onder het atomium ?

 

          Antwoord :     ZOHRA

 

 

2.9          MUZIEK

 

          Van wie is deze hit uit 1959 die te vinden is op de soundtrack van de film "American Graffity" ?

 

          Antwoord :      THE FLAMINGOES

 

 

 

GLOBO 2 :     AL DIE WILLEN TER KAPREN VAREN

 

 

a. Taal. Het woord dat we zoeken slaat zowel op een jongeling van edele geboorte, zeg maar een jonker, als op een kadet bij de zeemacht, een leerling officier. Welk woord van 9 letters ?

 

     Antwoord :      ADELBORST

 

 

b.   Wetenschappen. Nederlands sterrenkundige, geboren in 1851 in Barneveld. Via de universiteit van Utrecht en het Leidse Observatorium ging hij naar Groningen waar hij de eerste leerstoel Astronomie en Theoretische Mechanica opnam. Hij verdiende zijn sporen met de ontleding van foto's die door het Observatorium van Kaapstad werden genomen. Hij leidde eruit af dat sterren in twee tegenovergestelde richtingen kunnen bewegen. Sinds 1903 was hij verbonden aan de Mount Wilson-sterrenwacht in Pasadena waar hij onderzoek deed naar de helderheid en het spectrale type van sterren en studies maakte op het vlak van sterrenstatistiek en de structuur van het melkwegstelsel. Dat leidde in 1922 tot het naar hem genoemde stelsel. Wie is deze Nederlander die stierf in 1922 ?

 

     Antwoord :     Jacobus KAPTEYN

 

 

c.  Aardrijkskunde. Geografische behoort de eilandengroep die we zoeken tot de Bismarck-archipel. Omvat een 200tal eilanden, met een totale oppervlakte van 2100 km², die zich situeren tussen 1° en 3° ZB en tussen 146° en 148° OL. De archipel maakt momenteel onder de naam "MANUS-provincie" deel uit van de republiek Papoea-Nieuw-Guinea. De inwoners zijn hoofdzakelijk Melanesiërs. Hoofdeiland is MANUS met de plaats LORENGAU. De eilanden werden in 1606 ontdekt door de Hollanders SCHOUTEN en LEMAIRE.

 

     Antwoord :     ADMIRALITEITSEILANDEN

 

 

*

*       *

 

 

 

 

 

 

REEKS 3

 

 

3.1.    FILM

 

          Wat is de titel van de debuutfilm als regisseur uit 1996 van Steve Buscemi ? Het is het verhaal van Tommy die bijna al zijn vrije tijd doorbrengt met drinken in een café dat dezelfde naam heeft als de film. Titel van die autobiografische film.

 

          Antwoord :      TREES LOUNGE

 

 

3.2       VARIA - TAAL

 

          Welke tweeledige Franse term staat voor de karakteristieke bijzonderheden die een verhaal of activiteit situeren in tijd en ruimte, of anders gezegd, welke term geeft aan dat de schrijver of beeldende kunstenaar de historische juistheid in zijn milieuschildering heeft benaderd en de juiste sfeer heeft opgeroepen. De term is waarschijnlijk voor het eerst gebruikt door A. THIERRY in zijn "Histoires de la conquête de l'Angleterre (1825)" en daarna door Victor HUGO in zijn "Préface de Cromwell".

 

            Antwoord :      COULEUR LOCALE

 

    

3.3          KUNST

 

          Met dia. Vier karakterkoppen van een bijzondere beeldhouwer uit de 18e eeuw. Geef zijn naam.

 

          Antwoord :      Franz Xavier MESSERSCHMIDT (1736-1783)

 

 

3.4          LITERATUUR

 

       Arabische poëzie (met een paar verzen). Twee Perzische dichters hebben hun mausoleum in de Iraanse stad Shiraz, ook bekend van zijn rozen en wijn uit een recent verleden. De eerste dichter, SAADI kwam reeds op een andere quiz aan bod. Daarom zoeken we naar de naam van de tweede dichter uit Shiraz, die werd geboren omstreeks 1324 en die nooit de stad Shiraz verliet. Hij stierf er in 1389. Naar verluidt kon hij de koran uit het hoofd opzeggen. Zijn poëzie is zeer romantisch en sociaal maar ook tijdsgebonden ; zo dicht hij over de dreigende invallen van Timur Lenk. Hij schreef meestal in de vorm van sonnetten en zijn bekendste werk is "Divan". Zijn naam ?

 

          Antwoord :     HAFEZ (of Khaje Shams od-Din Mohammed)

         

 

3.5          WETENSCHAPPEN - PLANTKUNDE  

 

          Met kopie. Op de kopie zien jullie vier leden van een plantenfamilie die behoren tot de varens, onder andere nummer één heermoes, nummer drie schaafstro. Hoe heet deze familie die een van de oudste op aarde is en die met name in het Carboontijdvak exemplaren van dertig meter afleverde ? 

 

          Antwoord :      PAARDENSTAARTEN (equisetaceae )

 

 

 

3.6       SPORT - TENNIS

 

          Terwijl de tennis-ster van Anna Kournikova al enige tijd tanend is, hebben haar jongere landgenotes langzamerhand de fakkel overgenomen. In navolging van knappe Anna koppelen de meeste onder hen tennistalent aan knappe looks. In de top-30 van de WTA-ranking (toestand 19 mei) staan er liefst vijf Russinnen. Wij geven er u vier: Anastasia Myskina, Elena Dementieva, Vera Zvonareva en Elena Likhovtseva. Wij zoeken de twintigjarige Moskovietse op plaats 20 van de ranglijst. Ze is liefst 1,89 m groot, blond en won met haar powertennis tot dusver al 2 WTA-single titels (Québec en Warschau, beide in 2002) en 5 dubbel titels, wat nu al meer is dan Anna Kournikova in heel haar carrière. Wie ?

 

          Antwoord :     Elena BOVINA

 

         

3.7          AARDRIJKSKUNDE

 

          Rivier die ontspringt in de TUMUC-HUMAC-bergen van Zuid-Amerika. Stroomt noordoostwaarts en mondt na ongeveer 500 km uit in de Atlantische Oceaan nabij Cape Orange. Misschien gaat er jullie een licht op wanneer we erbij vertellen dat deze rivier de grens vormt tussen Frans-Guyana en de Braziliaanse provincie AMAPA.

 

          Antwoord :     OYAPOQUE (ook OYAPOCK)

 

 

3.8          GRIEKSE MYTHOLOGIE

 

          Wat is de naam van het Griekse bejaarde echtpaar dat wegens hun gastvrijheid voor Zeus en Hermes, die op zoek waren naar een dak boven het hoofd, eeuwig werden beloond. Hun schamele hut werd een prachtige tempel en zij werden aangesteld als de bewakers van die tempel. Na hun dood vormden ze twee statige bomen. Een punt per correcte naam.

 

          Antwood :     PHILEMON en BAUCIS

 

 

3.9          MUZIEK - KLASSIEK

 

          Van wie is dit pianoconcert ?

                                                            

          Antwoord :      Maurice RAVEL (zijn pianoconcert voor de linkerhand) 

 

 

 

GLOBO 3 :     TIJDSINDELINGEN

 

 

a. Taal. Hoe noemt men het eerste schriftelijke ontwerp van een stuk, brief of opstel ? Op juridisch vlak is het tevens de naam van de oorspronkelijke notariële akte of het oorspronkelijke rechterlijke bevelschrift.

 

     Antwoord :     MINUUT

 

b.  Strips. Met kopie. De kopie toont de stripfiguren SAMMY en Jack ATTAWAY, een stripreeks van de hand van Cauvin en Berck. Jack heet Attaway, maar wat is nu ook alweer de familienaam van Sammy, de echte hoofdfiguur van deze stripreeks ?

 

     Antwoord :     (Sammy) DAY

c. Sport. RWDM speelde in zijn voetbalgeschiedenis éénmaal kampioen van België, in 1975. Het had toen echter een topelftal met spelers als Jaak Teugels, Gerard Desanghere, Maurice Martens en Johan Boskamp. Wat wij willen weten is de naam van de toenmalige trainer van RWDM die het Machtens-stadion op zijn grondvesten deed daveren. Ook als werd hij eind van de jaren zeventig nog trainer van Sporting Charleroi, toch werd hij beschouwd als een zwakke trainer. Vertellen we er nog bij dat hij "nen echte Brusseleir" was en een middelmatige keeper bij Anderlecht. Nadien concentreerde hij zich op zijn café vlakbij het stadion van Anderlecht waar hij zelf de pintjes ronddroeg. Hij overleed op 9 juni 2000.

 

     Antwoord :     Félix WEEK

 

 

*

*       *

 

 

REEKS 4

 

 

4.1          TOERISME

 

          Met 2 dia's. Dit prachtige kasteel ligt in Noord-Yorkshire en werd in het begin van de 18e eeuw gebouwd door de amateur-architect sir John VANBRUGH, een officier van Nederlandse afkomst, spion en toneelschrijver van ondeugende stukken, met de hulp van de bekende architect Nicholas HAWKSMOOR. Opdrachtgever was de derde graaf van Carlisle. Naam van dit mooie buitenhuis. Dat de dia's mistig ogen heeft te maken met een typisch Brits fenomeen, de overvloedige regen.

 

          Antwoord :     CASTLE HOWARD (= kasteel van de televisiereeks "Brideshead Revisited")

 

 

4.2       VARIA

 

       Verheerlijkt geweld en bakken reclame, dat is geen probleem, maar bloed en bloot mag niet op de Amerikaanse buis, althans toch niet bij de grote kanalen zoals ABC, NBC en CBS, die leven van de advertising. Voor de alternatieve en betere programma's en voor expliciet taalgebruik en af en toe een bloot lichaamsdeel, moeten de Amerikanen derhalve beroep doen op betaalzenders. Een ervan is sinds 1999 een echte cultzender geworden, vooral dank zij de uitzendingen van "The Larry Sanders Show", "Oz" (over het leven in een Amerikaanse gevangenis), "Tales from the crypt", "The Sopranos", "Sex and the City" en het fantastische "Six feet under". Maar men kan er ook terecht voor G-String Diva's en bokswedstrijden. Conservatief Amerika gruwelt, we … love it. Naam van deze betaalzender ?

 

          Antwoord :     HBO (Home Box Office)

 

 

4.3       SPORT - ATLETIEK

 

          Nooit leek iemand meer onoverwinbaar dan Edwin Moses op de 400 meter horden. Negen jaar, negen maanden en negen dagen hield hij het uit. Op 4 juni 1987, in zijn 123e race liep het mis. Toen werd hij met 13 honderdsten geklopt door de man die in de Olympische finale in 1984 na hem zilver pakte. Moses toonde zich trouwens een slecht verliezer. Wie was de man die hem uiteindelijke klopte ?

 

          Antwoord :      Danny HARRIS

 

 

 

4.4          ONTDEKKINGEN

 

          We zijn op zoek naar de naam van een Engels zeevaarder en ontdekkingsreiziger, geboren in 1735. Kreeg zijn echte zeebenen tijdens de 7 jarige oorlog voor de kusten van Afrika. Naam en faam verkreeg hij toen hij mee mocht met James Cook op diens tweede expeditie tussen 1772 en 1774. Onze man kreeg het commando van de "Adventure", het tweede schip naast de "Resolution" van Cook. Tijdens die tocht bracht hij een groot deel van de kusten van Tasmanië in kaart. Zijn naam blijft dan ook in die buurt nog steeds doorklinken want enkele eilanden in de Banks-straat zijn naar hem genoemd. In een later leven vocht hij nog in de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog. Ondanks dit avontuurlijke leven stierf hij vredig in 1781. Wie ?

 

          Antwoord :     Tobias FURNEAUX

 

 

4.5          GESCHIEDENIS

 

          Elke zomer gaat bij de kapel van Blindekens in Brugge een bijzondere processie uit. Centraal staan 12 jonge meisjes, in maagdelijk wit gekleed, die een 18 kg zware wassen kaars dragen naar de kerk van OLV ter Potterie. De processie vindt plaats sinds 1305 en is daarmee een der alleroudste van Europa. Ze is het gevolg van een belofte door Brugse ambachtsvrouwen, toen hun mannen ten oorlog waren getrokken tegen de Franse koning Filips 4, om bij een overwinning elk jaar een kaars te offeren. De processie moet bewijzen hoezeer de Bruggelingen ervan overtuigd waren dat hun troepen op 18 augustus 1304 inderdaad een overwinning hadden geboekt op het Franse leger. Maar zij dwalen ! De Vlaamse boeren werden er in de pan gehakt. Waar vond die veldslag plaats ? Het is ook een kasseistrook die elk jaar opduikt in de helletocht Parijs-Roubaix.

 

          Antwoord :     Slag op de PEVELENBERG (Mons-en-Pévèle)

 

 

4.6          KUNST

 

          Met kopie. Provocatie en schandaal staan centraal in het werk van deze Britse kunstenares, geboren in 1963 in Londen. Haar werk laat niemand onberoerd want het is de uitdrukking van haar eigenste ik, van haar excessen, haar gevoelens en liefdesleven. Op de kopie zien jullie een van haar tot nog toe meest spraakmakende werken, "My Bed", dat het resultaat toont van één week bed-activiteit, met boeken, lege flessen, gebruikte condooms, verfrommelde zakdoeken en sigarettenpeuken. Voor dit werk werd ze in 1999 genomineerd voor de Turner Prize. Naam van deze kunstenares ?

 

          Antwoord :  Tracey EMIN

 

 

4.7       FILM

 

          Wie was de jongste actrice ooit die een oscar won ? Ze was toen 10 jaar oud.

 

          Antwoord :     Tatum O’NEAL (Voor Paper Moon – 1973)

 

4.8          PALEONTOLOGIE

 

          Met kopie. De fossielen van deze pterodactylus wijzen erop dat hij het grootste vliegend wezen ooit was : een onwaarschijnlijk gewicht van 65 kilo en een vleugelspanwijdte van 12 meter. Hij werd uiteraard in Texas opgegraven en is genoemd naar een Azteekse godheid. 

 

          Antwoord :      QUETZALCOATLUS

4.9          MUZIEK

 

          De jongeren onder ons kennen dit nummer nog van Bananarama & Fun Boy Three. De vraag is simpel : welke zangeres horen jullie ?

 

          Antwoord :     Ella FITZGERALD

 

 

 

GLOBO 4 :     IRAK, HET WAS EEN TOERISTISCHE TOPPER

 

 

a. De eerste vraag is een weggever. Drie dia's. Naam van de stad ?

 

     Antwoord :   BAGDAD (met het monument van de overwinning op Iran, de gekleurde schelpen en de inmiddels verwijderde mozaïek "Bush is criminel" in het al-Rasheed Hotel)

 

 

b. Met twee dia's. Een van de meest heilige plaatsen van de islam ligt in het centrum van Irak. De stad huisvest dit kleurrijke sjiitische heiligdom met gouden koepel en met het graf van Ali, schoonzoon van de profeet. Naam van deze stad, op zowat 160 km ten zuiden van Bagdad ?

 

     Antwoord : NAJAF (of Nadjaf of al-Najaf)

 

 

c. Met twee dia's. Op een dertigtal km van Bagdad, op de linkeroever van de Tigris, net tegenover het Romeinse Seleucia, liggen de resten van de vroegere winterhoofdstad van de Parthen. Deze stad werd in 129 vóór Xtus gebouwd en groeide onder de Sassanieden uit tot een echte metropool. Hoogtepunten waren de regeringen van Ardashir I en Chosroes I. Uit die tijd dateert ook het gigantische bakstenen paleis, het "Takth-i Khesra" of de troon van Chosroes. Het is een kolossale constructie die het bewijs vormt van het vernuft van de Sassanidische bouwheren. Enkel de strakke gevel met nissen en zuilen, en vooral de elliptische boog die die troonzaal overspande blijven nog over. Met zijn 25,6 m breedte en 42,9 m diepte had die boog trouwens de grootste spanwijdte van de oudheid. Het is bang afwachten of deze delicate "arch", die enkel uit gebakken tegels bestaat, de bombardementen van de coalitie heeft overleefd. Naam van deze oude stad, die sinds de verovering van de Arabieren in de 7e eeuw in verval raakte.

 

     Antwoord :      CTESIPHON

 

 

*

*       *

 

REEKS 5

 

 

5.1          RUIMTEVAART

 

          Frank De Winne, onze tweede astronaut, was niet de eerste West-Europeaan in het International Space Station. Die eer is weggelegd voor een Italiaans astronaut die in 1954 in Rome werd geboren. Nadat hij reeds 1996 ruimte-ervaring had opgedaan met de Columbia, ging hij tussen april en mei 2001 mee met de Endeavour naar het ISS. Wie ?

 

          Antwoord :      Umberto GUIDONI

 

5.2          AARDRIJKSKUNDE

 

          Het meer waarvan we de naam vragen kan worden beschouwd als een onderdeel van het Groot Meren-systeem op de grens van de USA en Canada, ook al behoort het niet tot de traditionele grote vijf. Het is het kleinste meer in de buurt en op de landkaart ligt het tussen het Huron-meer en het Erie-meer. Meer specifiek ligt het ingesloten tussen de Canadese provincie Ontario en de staat Michigan. De grootste stad aan zijn oevers is Detroit. Het meer heeft de vorm van een hart, is gemiddeld slechts 3 m diep en is genoemd naar een Italiaanse heilige wiens feesdag werd gevierd op de dag dat Franse ontdekkingsreizigers het in 1679 voor het eerst zagen. Naam van dit meer ?

 

          Antwoord :      LAKE ST. CLAIR  (genoemd naar de heilige Clara van Assisi)

    

 

5.3          WETENSCHAPPEN - COMPUTER

 

          De IEEE 1394 busstandaard is ontwikkeld om grote databestanden en videobeelden snel (tot 400Mbps) te kunnen transporteren tussen externe apparatuur zoals digitale videocamera en computer. Met deze kit kan je dus je digitale camera direct op je pc aansluiten om je beelden te importeren en te bewerken. Wat zijn de meer populaire namen voor dit systeem ? Eén is genoeg.  

 

          Antwoord :      FIREWIRE  of   iLINK

 

 

5.4          ECONOMIE

 

       Nederlands-Amerikaans econoom, geboren in 1910 in 's Gravenhage. Was verbonden aan de Volkenbond en werd hoogleraar in Yale. Was deskundig op het gebied van de produktieorganisatie ("productions research"). Samen met de Rus Leonid KANTOROVITSJ deelde hij in 1975 de nobelprijs Economie, voor hun studie naar de optimale allocatie van produktiemiddelen en lineaire programmering. Zijn theorieën liggen vervat in enkele lijvige boekdelen, zoals "Lineair regression analysis of economic time series" en "Activity analysis of production and allocation". Wie ?

 

          Antwoord :     Tjalling (Charles) KOOPMANS

 

 

5.5          LITERATUUR

 

          Geboren in 1952 in Camberwell, Australië. Studeerde fotografie en film in Londen, doceerde Engels in Parijs en keerde dan naar Nederland terug waar hij zich vestigde als reclametekstschrijver en later als communicatie- en managementadviseur. Sedertdien heeft hij vijf thrillers geschreven die alle werden genomineerd voor de Gouden Strop. Met "Schijn van kans" won hij deze prijs in 2002. Zijn genre is de bedrijfthriller, meestal zonder geweld. Andere boeken : "Dump" (zijn debuut in 1995), "Claim" (dat ook werd verfilmd), "Code 39" en "Deal". Wie is hij ?

 

          Antwoord :      Charles DEN TEX

 

 

5.6       VARIA - RECLAME

 

          Met kopie. Een zogende vrouw of een zogende wolvin ? Over deze advertentie is heel wat te doen geweest. Voor sommigen een pleidooi voor borstvoeding, voor anderen een schitterend symbool van rust en vooral dierlijk sensueel. Voor welke matrassenfabrikant is de slaap nergens zo zacht ?

 

          Antwoord :      BEKA

5.7          GESCHIEDENIS

 

          Een traditioneel jaartal. De volgende feiten grepen allemaal plaats in hetzelfde jaar. In welk jaar ?

          - Guy Quaden volgt een mompelende Fons Verplaetse op bij de Nationale Bank ;

          - met een boksmatch tegen Dennis Bellone opent Jan Hoet zijn SMAK ;

          - Piccard en Jones varen met de Breitling Orbiter 3 voor het eerst rond de wereld ;

          - shoot-out van de trenchcoat maffia in de Columbine High School van Littleton, Colorado ;

          - een pak doden in de brand in de Tauern-tunnel en onder de lawines van Galtur ;

          - VDB wint Luik-Bastenaken-Luik en Joke Van De Velde is miss België ;

          -            wisselden het tijdige met het eeuwige : koning Hoessein en koning Hassan 2, Frans Grootjans, Louis de Lentdecker, Mario Puzo en Desmond "Q" Llewellyn.

 

          Antwoord :     1999

 

 

5.8          KUNST

 

          De fotoboeken van de Belgische fotograaf Carl De Keyzer zijn meesterwerken. Zo ook zijn meest recente dat een selectie bevat van kleurenfoto's over de gevangenen in Siberische kampen. Deze fotoshoot werd vorig jaar opgenomen en toont een schrijnende werkelijkheid van het leven zoals het is in 45 kampen in de buurt van Krasnojarsk, met dronkenschap, kou en hitte, tbc en koterijen, homo's en lesbiennes. Wij willen de naam van dit fotoboek kennen, dat trouwens verwijst naar het Siberische dialect voor "gevangenis". Misschien nog dit ; jullie kunnen ook antwoorden met de naam van een zeer degelijke kwisploeg, evenwel niet operationeel -althans niet in volle glorie- in deze Superprestige.

 

          Antwoord :     ZONA

 

 

5.9          MUZIEK

 

          Nederlandstalig. Simpele vraag. Van wie is dit nummer ?

 

          Antwoord :      GORKI  (De olifant is grijs)

 

 

GLOBO 5 :     BIJ DE BEESTEN AF

 

 

a.   Aardrijkskunde. Noors eiland in de Barents-zee, gelegen halfweg tussen de Noordkaap en Spitsbergen (Svalbard). Het eiland is 178 km² groot en heeft rijke steenkoollagen. Het werd in 1596 ontdekt door Willem Barents. De naam ervan is ook de titel van een avonturenroman van Alistair MacLean uit 1971.

 

     Antwoord :      BERENEILAND (Bear Island of Bjornoja)

 

 

b. Actuele geschiedenis. De zoektocht naar massavernietigingswapens in Irak heeft uiteraard niets opgeleverd. Toch was het land van Saddam een goeie tien jaar geleden een machtige concurrent in het Midden-Oosten en vormde het vooral een bedreiging voor Israël. In de jaren negentienhonderdtachtig trachtte Saddam, met de hulp van een Canadees ingenieur en wapenspecialist, een superkanon te bouwen, het zogenaamde "project Babylon". De Mossad liet het niet zo ver komen en liquideerde hem op 22 maart 1990 voor de deur van zijn appartement in Ukkel. Wie was die ongelukkige ontwerper ?

 

     Antwoord :      Gerard BULL

c. Kunst. Met kopie. Naam van deze Nederlands schilder van Vlaamse afkomst met coördinaten 1636 - 1695. Maakte grote decoratieve schilderijen met alle mogelijke soorten kleurig pluimvee in parklandschappen, voorts stillevens met dode vogels. Zijn werk heeft veel navolging gekregen. Op de kopie is het doek "Vogels in een park" te zien, dat behoort tot de rijke collectie van de Hermitage.

 

     Antwoord :      Melchior DE HONDECOETER

 

 

*

*       *

 

REEKS 6

 

 

6.1          GODSDIENST

 

          Met dia. We zoeken de namen van twee bouwsels uit de moskee. Vooreerst geven we jullie de naam van de gebedsnis in een moskee, die naar Mekka is gericht, en waarin de geestelijke voorleest of voorgaat (links op de dia). Voor het tweede punt schrijven jullie de naam op van de kansel of het spreekgestoelte dat bestemd is voor niet-religieuze toespraken (rechts op de dia). In volgorde !

 

          Antwoord :      MIHRAB (gebedsnis) en de MINBAR (preekstoel)

 

 

6.2       VARIA - GASTRONOMIE

 

          Een opvallend twee sterrenrestaurant in België bevindt zich in Waregem. Het is bijzonder omdat de huidige chef een vrouw is, Patricia Desmedt, die de stiel heeft geleerd van de vroegere chef, haar moeder Marie-Thérèse, die het restaurant op het huidige topniveau heeft gebracht. Wat is de naam van deze tempel van de klassieke gastronomie, waar menig belastingontduikend West-Vlaams zakenman al de benen onder de opulente tafel heeft gestoken ?

 

          Antwoord :      ’ t OUD KONIJNTJE

 

 

6.3       SPORT - TURNEN

 

          Met kopie. Zij is een 15 jarige West-Vlaamse uit Wevelgem en Belgisch kampioene artistieke gymnastiek. Sinds enkele maanden ook de eerste Belgische die ooit een medaille (brons) behaalde op een wereldbekerwedstrijd turnen. Zij deed dat in Thessaloniki op de brug. Enkel de absolute wereldtop als Khorkina en Kozich gingen haar vooraf. Wie is dit opkomend Belgisch turntalent ?

 

          Antwoord :      Aagje VAN WALLEGHEM

 

 

6.4       VARIA - AUTO

 

          Met kopie. Op de kopie zien jullie de eerste versie van een auto waarvan tussen 1969 en 1987 in drie opeenvolgende modelaanpassingen liefst 1,8 miljoen exemplaren werden gebouwd, wat hem tot een van de meest succesvolle auto’s ooit maakte. Deze auto werd doorheen de jaren gebouwd met motoren tussen de 1300 en 3000 cc en was jarenlang de droom van de toenmalige "johnny’s". Geef ons merk en modelaanduiding van deze razend populaire wagen.

    

          Antwoord :      FORD Capri

6.5       FILM

 

          Een paar jaar geleden maakte onze landgenoot Jan Hintjens een film over het Balkanconflict. Wat is de titel van deze film die begint in Antwerpen waar een Joegoslaaf, Orchan, een onderkomen zoekt ?

 

          Antwoord :      OSVETA

 

 

6.6          AARDRIJKSKUNDE

 

          Provincie in Zuid-Oost Pakistan, die grenst aan Baluchistan, de Punjab, de Indiase provincies Rajasthan en Gujarat en aan de Arabische Zee. Maakt deel uit van de Indus-delta. In vroegere tijden was dit het gebied van de bekende Indus-cultuur met steden als Mohenjo-Daro en Amre. Het gebied behoorde nadien tot de Achaemeniden, Alexander de Grote, Parthen, Scyten, Arabieren en Engelsen. Sinds 1955 maakt het deel uit van Pakistan.  De eigenlijke provincie onstond in 1970 en de hoofstad is KARACHI. Op zijn grondgebied liggen delen van de witte zandwoestijn en van de Thar woestijn.

 

          Antwoord :      SIND of SINDH

 

 

6.7          WETENSCHAPPEN - CHEMIE

 

          Wanneer men van een suspensie de ingrediënten wil scheiden met filtratie, blijven op het filtratiepapier de aggregaten liggen. Wat is de weteschappelijke naam voor deze droge rest ?                                                     

 

          Antwoord :      RESIDU

 

 

6.8          LITERATUUR

 

          Wijzelf hebben pas voor de eerste keer van hem gehoord op het recente Groot Dictee der Nederlandse taal. Het gaat om een Vlaams auteur, ongelukkig geboren in 1972, met een tot nog toe beperkt oeuvre. Debuteerde met "Alle mussen zullen sterven", gevolgd door "Iedereen kan het". Vorig jaar voltooide hij zijn trilogie met "Wees maar niet bang" (over noodlot en existentiële twijfel). Zijn naam ?

 

          Antwoord :     Christophe VEKEMAN

 

 

6.9          FILMMUZIEK

 

          Uit welke sf-film komt deze muziek die geschreven werd door David Arnold ?

 

          Antwoord :      INDEPENDENCE DAY

 

 

GLOBO 6 :     TELEVISIE MET VIS

 

a. Als eerste onderdeel van de globo geven jullie ons de naam van het alternatieve reisprogramma dat Herman Van Molle in 1999 gedurende elf weken presenteerde op Canvas. Het ging over Van Molles tocht door de Europese Unie in het kader van zijn fictieve huwelijk met de Siciliaanse schone Fortunato Da Parta, die hij pas aan de haak kon slaan in ruil voor een stukje echte Noorse vis.

 

     Antwoord :      ZALM VOOR CORLEONE

b. Voor de tweede vraag zoeken wij naar de naam van het programma dat begin 2000 op TV1 te zien was en waarin Sergio zijn nette pak aantrekt, de sjiekste plaatsen en kuuroorden van Europa bezoekt, dure sporten beoefent en dikke sigaren rookt. Het programma, van het productiehuis TV De Wereld, werd gedurende 8 weken uitgezonden op donderdag.

 

     Antwoord :      KAVIAAR MET PRUIMEN

 

c. Tot slot willen wij ook de naam kennen van een 8-delige docusoap die begin dit jaar te zien was op VT4 en die handelde over jonge mensen die aan de Belgische kust op zoek gaan naar fun en vakantieliefjes. Volgens de programmamaker (de Televisiefabriek van Paul Jambers) vist onze Vlaamse jeugd er tijdens de vakantiemaanden immers behoorlijk op los en toont het programma aan dat er veel meer vis in de zee zit dan je denkt. Het matige succes bewijst echter eens te meer dat vissers sterk kunnen overdrijven.

 

     Antwoord :      ZEETONGEN EN BAKVISSEN

 

 

*

*       *

 

REEKS 7

 

 

7.1       VARIA - STRIPS

 

          Met kopie. In het onvolprezen "Raket naar de Maan" maken Kuifje en kapitein Haddock kennis met de directeur van het Centrum voor Kernonderzoek in het Syldavische Sbrodj, waar de maanraket in mekaar wordt geknutseld. Wat is de naam van deze kerel ?

 

          Antwoord :           BAXTER

 

 

7.2          GESCHIEDENIS

 

       Nederlands vlootvoogd die zijn sporen verdiende tegen de Duinkerker kapers. Hij versloeg de 2e Spaanse armada bij DUINS in 1639. Voerde de eerste slag in de Engelse oorlogen met BLAKE omdat hij weigerde, bij wijze van saluut, de vlag te strijken in Engelse wateren. Na aanvankelijk ongunstige resultaten wordt hij als admiraal vervangen door Witte de With, maar in oktober 1652 wordt hij in ere hersteld en verslaat hij Blake bij DUNGENESS. In augustus 1653 poogt hij tevergeefs de Engelse blokkade van de Hollandse kunst te breken en hij sneuvelt bij TER HEIDE tegen MONK. Geef naam én voornaam van deze vlootvoogd, ook bekend als BESTEVAER.

 

          Antwoord :      Maarten TROMP (en niet Cornelis Tromp, ook een Nederlands vlootvoogd)

 

 

7.3          GERMAANSE MYTHOLOGIE

 

          De Germaanse mythologie is vol van moeilijke namen, ook deze die wij vragen. Het gaat om de gapende afgrond, de onpeilbare diepe kloof die in nevelen is gehuld en die bij het begin van de tijd in het midden van de ruimte was gelegen. Hierin bevond zich enkel de levensboom YGGDRASIL onder wiens wortels de nog ongeboren tijd verscholen lag tot deze door de Alvader tot leven werd gewekt. Het noordelijke deel van deze kloof is NIFFLHEIM, het zuidelijke deel, MUSPELHEIM.

 

          Antwoord :      GINNUNGAGAP

 

7.4          WETENSCHAPPEN - BIOLOGIE

 

          Met kopie. Ja, er leven nog monsters in de diepzee. O.a. deze vis, de regalecus banksii, behorend tot de orde van de lintvissen. Hij zou twintig meter lang kunnen worden. Het exemplaar op de kopie is zeven meter lang en werd gevangen in 1996 bij San Diego. Nederlandse naam ?                           

 

          Antwoord :      RIEMVIS

 

 

7.5          KUNST

 

          Met dia. In de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten te Brussel hangt deze Scheldemonding uit 1880. Het doek is van de hand van een in 1838 in Sint-Joost-ten-Node geboren schilder die aan het hoofd stond van een kunstenaarskolonie in Knokke. Zijn buitengewone natuurgetrouwe voorstellingen van "le plat pays" met weiden en vredige runderen konden op de salons op veel bijval rekenen. Was medestichter van de "Société Libre des Beaux-Arts" en trad toe tot de Groupe des XX. Hij overleed in Schaarbeek in 1895. Wie ?

 

          Antwoord :      Alfred VERWEE

 

 

7.6       VARIA

 

          Met kopie. Geef ons de naam van dit tijdschrift, dat trots, onderaan zijn naam, de bijkomende aanduiding "Maandblad voor meer kwaliteit in je leven" voert. Het is een uitgave van De Persgroep en is de zoveelste speler op de al zo gesatureerde markt van magazines met de klassieke mix van lifestyle, gezondheid, reizen, human interest en culinaria. Hoofdredactrice is Karin Bodegom, al zal dat wellicht geen belletje doen rinkelen.

 

          Antwoord :      GOED GEVOEL

 

 

7.7       SPORT - AUTORALLY

 

          De Franse autoconstructeurs beheersen de start van het World Rally Championship : Peugeot en Citroën wonnen tot dusver alle vijf manches. De eerste rally van het seizoen, de legendarische Monte Carlo, was al meteen een schot in de roos voor een 29-jarige Elzasser van het Citroën-team, die in 1999 in de WRC-competitie debuteerde en vorig jaar al de Deutschlandrally op zijn naam schreef. De rally van Monte Carlo 2002 verloor hij voor de groene tafel, de editie van dit jaar schreef hij met glans op zijn naam. Wie is die talentrijke teamgenoot van de oude rotten McRae en Sainz ?

 

          Antwoord :      Sébastien LOEB

 

 

7.8          AARDRIJKSKUNDE

 

          Welke zeestraat ligt tussen enerzijds, de staat SABAH, een deel van het federale Maleisië gelegen in het noorden van het eiland Borneo en, anderzijds, de Palawan-archipel die deel uitmaakt van de Filipijnen. De zeestraat is trouwens genoemd naar het meest zuidelijke eiland van die Palawan-archipel.

 

          Antwoord :      BALABAC

 

 

7.9          MUZIEK

 

          Even duidelijk zijn bij deze vraag. Jullie horen een Belgisch product en daar hadden we graag de titel van. We bedoelen dus wel degelijk de titel van het album en niet de groepsnaam.

 

          Antwoord :      AS HEARD ON RADIO SOULWAX (part 2)

 

 

GLOBO 7 :     HOGER / LAGER

 

a. Fauna. Met kopie. Het dier dat wij zoeken is een buitenbeentje in de familie van de vinvissen en wordt ook de "vliegende walvis" genoemd. Het eerste deel van zijn wetenschappelijke naam MEGAPTERA NOVAENGLIAE betekent grote vleugel. Dit heeft hij te danken aan zijn gekartelde witte borstvinnen die tot 6 meter lang kunnen worden. Ze bevatten bovendien alle botten van de menselijke arm, behalve dan de duim. De staartvin kan 2 tot 3 meter breed zijn. Je kan deze walvis herkennen aan zijn donkere lichaam en de vele knobbels rond de bek. In die knobbels zitten gevoelige tastharen die het dier waarschuwen bij hindernissen. Het leeft in alle oceanen, van de tropen tot de koude poolzeeën. Zijn naam dankt hij aan zijn manier van duiken : vooraleer in de dieperik te verdwijnen komt hij boven water en krult hij zijn rug. Het beest kan tot 15 m groot worden en tot 30.000 kg wegen.

 

     Antwoord :      BULTRUG

 

b.  Strips. Met kopie. Onze man, in 1964 in Aalst geboren als Joris Vermassen, debuteerde in 1988 als striptekenaar met "De verdwenen stembanden". Grotere bekendheid kreeg hij door zijn werk voor o.a. Humo en De Morgen. Ander werk van hem : "Fritz", "Job", "Laugh Story" en "Bakkes en Stoot".  Is ook een gewaardeerd tekstschrijver voor radio en TV en liedjesschrijver. In 1994 maakte hij de sprong naar het theater als komediant. Op de kopie een voorbeeld van zijn typische strips, "Operatie Vrouwenhart". Naam van deze striptekenaar en komediant.

 

     Antwoord :      Fritz VAN DEN HEUVEL

 

c. Archeologie. Wanneer vanaf 1928 de antiekmarkt wordt overspoeld door bronzen voorwerpen afkomstig van plunderingen van de necropolen in Iraanse provincie LOERISTAN, wordt de belangstelling van de internationale archeologische onderzoeksteams gewekt. De eerste grootscheepse zoektocht werd tussen 1934 en 1938 georganiseerd door de Amerikaanse oriëntalist Erich SCHMIDT, echter zonder veel succes. Het systematische onderzoek begint pas vanaf de jaren 1960, waarbij een Belgische archeoloog van de RUG een belangrijke rol zal spelen. Dank zij zijn intensief veldwerk tussen 1965 en 1979 werd niet alleen een wetenschappelijke basis verschaft om de typische LOERISTAN-bronscultuur te kunnen dateren in de Ijzertijd, maar beschikken de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis te Brussel over een rijke verzameling van deze bronzen voorwerpen, zoals wapens, paardetuig, sier- en votiefspelden. Onze man verwierf ook erkenning door het in kaart brengen van de belangrijke rotsreliëfs van het oude Iran.  Wie ?

 

     Antwoord :      Louis VANDEN BERGHE

 

*

*       *

 

 

 

 

 

 

 

 

REEKS 8

 

 

8.1          TOERISME

 

          Met twee dia's. Italië is meer dan Toscane ; ook de regio Marche zou bv. in het programma van elke reiziger moeten zitten. Wij vragen de naam van een stadje in de regio Marche dat haar middeleeuwse schoonheid heeft weten te behouden, met smalle straatjes en hoge wallen. Het is ook de geboorteplaats van Bramante en Rafaël. Toppunt is het Palazzo Ducale, het mooie renaissancepaleis met de Galleria Nazionale della Marche, dat werd gebouwd door Frederico da Montefeltro, de haakneus die zich graag liet portretteren door della Francesca. Naam van de stad ?

 

          Antwoord :     URBINO

 

 

8.2          LITERATUUR

 

          "The Virgin suicides" was zijn debuutroman uit 1993. Deze internationale bestseller werd verfilmd door Sofia Coppola. Voor zijn nieuwste boek, een sociaal-kritische familiesaga, kreeg de Amerikaanse auteur Jeffrey EUGENIDES de Pullitzerprijs voor fictie. In dit werk beschrijft hij de lotgevallen van drie generaties van de Griekse immigrantenfamilie Stephanides in Detroit. Zowel de depressiejaren dertig als de tweede wereldoorlog, de rassenhaat van de fifties en de hippiebeweging komen aan bod. Het boek doet ook relaas van een gekwelde tweeslachtige ziel want Calliope, de jongste telg van de familie, kwam door een genetische afwijking als pseudo-hermafrodiet op de wereld. Naam van deze roman ?

 

          Antwoord :      MIDDLESEX

 

 

8.3          FILM

 

          Deze maker van documentaires werd geboren in 1925. Hij was een van de eersten die werkte met direct geluid en handcamera’s. Een zeer aangrijpende documentaire van hem is "The Chair", uit 1962, waarin de laatste dagen en minuten van een terdoodveroordeelde worden gevolgd. Hij werd vooral bekend door een aantal muziekdocumentaires zoals "Don’t look back" uit 1966, over de jonge Dylan, "Monterey Pop" uit 1968, de eerste grote film over een popfestival en "Ziggy Stardust and the Spiders from Mars" uit 1973. Wie ?

 

          Antwoord :      D.A. PENNEBAKER (Don Allen)

 

 

8.4          AARDRIJKSKUNDE

 

          Welke Indiaase deelstaat ligt geprangd tussen de deelstaten Maharashtra, Andhra Pradesh, Tamil Nadu, Kerala en Goa. Hoofdplaats is het industriële centrum BANGALORE. Voor de toeristen zijn er de met jungle bedekte bergen van de West-Ghats en de prachtige tempels van Somnathpur bij Mysore, die getuigen van de grootsheid van de Hoysala-dynastie. Het grootste deel van deze deelstaat behoort tot het plateau van Deccan.

 

          Antwoord :      KARNATAKA

 

 

 

 

8.5          ARCHEOLOGIE

 

          Welke Amerikaanse antropoloog vond in 1995 de gemummificeerde ijsprinses JUANITA op de SARA SARA-berg in Peru ? Dit Inca-meisje werd op 12 jarige leeftijd geofferd aan de vulkaan AMPATO. De mummie kan nu worden bezocht in het Santuario Andrino Museum van Arequipa.

 

          Antwoord :      Johan REINHARD

 

 

8.6          KUNST

 

          Met dia. Naam van de Vlaamse primitief van wie jullie op de dia een detail zien uit het middenpaneel van het "Laatste Oordeel", een werk dat in het Narodowe Museum van Gdansk hangt.

 

          Antwoord :      Hans MEMLING

 

 

8.7          GESCHIEDENIS

 

          Even ten zuiden van Glasgow vindt men de restanten van een 19e eeuws industrieel experiment waarbij de River Clyde werd aangewend om katoenweefgetouwen aan te drijven. Initiatiefnemer was Robert Owen, een zakenman uit Wales met uitgesproken ideeën over sociale gelijkheid. Hij bouwde er een sociaal modeldorp gebaseerd op de zorg en de liefdadigheid van de arbeiders. De werknemers werden degelijk betaald, woonden in goede huizen en genoten van medische en onderwijsfaciliteiten. Het had het begin moeten zijn van een maatschappij zonder misdaad, armoede en ellende. Toch was het grote succes al rond 1825 voorbij en samen met zijn zonen week Robert Owen uit naar de Verenigde Staten waar hij in het zuiden van de staat Indiana een gelijkaardig complex van sociale ordening uit de grond stampte. Ook dit modeldorp leed snel schipbreuk. Dubbele vraag : geef zowel de naam van het modeldorp van Robert Owen in Schotland als de naam van zijn experiment in de USA, in volgorde, en elk voor één punt.

 

          Antwoord :      NEW LANARK en NEW HARMONY

 

 

8.8          UITVINDINGEN

 

          Met kopie. Het eerste vliegen leek veel op het nadoen van vogels en vleermuizen. Dat was ook zo met de Franse uitvinder waarvan we de naam vragen en ongetwijfeld één van de pioniers van de luchtvaart. Reeds op jonge leeftijd was hij een freak van de luchtvaart en bestudeerde de lichaamsbouw van de vliegende vos, een grote vleermuis. Tijdens de Frans-Duitse oorlog van 1870 bouwde hij een luchtballon. In 1890 schrijft hij geschiedenis met de bouw van de EOLE, een met een stoommachientje aangedreven vehikel in de vorm van een vleermuis, waarmee hij 50 m ver geraakte. Hij deed zodoende als eerste een toestel vliegen dat zwaarder was dan lucht en was op die manier zijn tijd en de broertjes Wright ver vooruit. Nieuwe pogingen in 1897 mislukten grandioos. Naam van deze Franse luchtvaartpionier die ook de uitvinder zou zijn van het woord "avion".

 

          Antwoord :     Clément ADER

 

 

8.9          MUZIEK - KLASSIEK

 

          Van wie is deze symfonie ?

 

          Antwoord :      Camille SAINT-SAËNS (zijn  derde symfonie)

GLOBO 8 :     ZE ZIJN NIET WIE ZE ZIJN

 

a. Welke wielrenner was nog Belgische kampioen drieband in 2000 ?

 

     Antwoord :      Eddy MERCKX

 

 

b. Welke veldrijder is ook politiek journalist voor Terzake op Canvas, met een voorliefde voor de Wetstraat en een scherp no nonsense taalgebruik ?

 

     Antwoord :      Tim PAUWELS

 

 

c. Welke modeontwerpster staat aan het hoofd van de studiedienst van het ACW, het Algemeen Christelijk Werknemersverbond en is sedert 2002 ook politiek secretaris van het ACW ?

 

     Antwoord :      Ann DE MEULEMEESTER

 

*

*       *

 

REEKS 9

 

 

9.1          KUNST

 

          Met kopie. Brits architect, vertegenwoordiger van het Engelse classicisme, navolger van Christopher Wren en beïnvloed door het Italiaanse palladianisme. Bouwde onder andere de kerken St. Martin-in-the-Fields en St. Mary le Strand in Londen. Zijn hoofdwerk is de Radcliffe Camera in Oxford, waarvan een beeld op de kopie. Veel invloed had zijn werk "Book of Architecture" uit 1728. Wie ?

 

          Antwoord :     James GIBBS

 

 

9.2          ACTUALITEIT

 

          Welke oud-Luxemburgse politicus, gedurende meer dan 20 jaar premier van zijn land, stelde in opdracht van de Conferentie van Europese staatshoofden in oktober 1970 een naar hem genoemd plan voor ter invoering -in twee fasen- van de Economische en Monetaire Unie ? Dit plan voorzag in belangrijke bevoegdheidsoverdrachten naar de Europese Gemeenschap, in een versterking van de convergentie van de economieën van de Lid-Staten en in een betere samenwerking tussen hun nationale banken. Het systeem voorzag ook een interventiemechanisme om de fluctuatiemarges tussen de europese munten te verkleinen, evenals de oprichting van een Europees Fonds voor Monetaire Samenwerking. Naam van deze politicus die kan worden beschouwd als één van de geestelijke vaders van de euro, en die in 2002 op 88-jarige leeftijd overleed.

 

          Antwoord :     Pierre WERNER

 

9.3       SPORT

 

       Bordeaux-Parijs. Toch wel een unieke prestatie vonden wij. Vader won Bordeaux-Parijs in 1923 en zijn zoon in 1946. Wat was hun familienaam ?

 

          Antwoord :      MASSON

9.4       RADIO

 

          We zoeken de naam van het Radio 2-programma dat onder de regie van Geena Lisa elke zaterdag tussen 10 en 11 uur uitzendt. Het is een ietwat neutraal spelprogramma met 4 bekende stemmen.

 

          Antwoord :     DE RAADKAMER

 

 

9.5          LITERATUUR

 

          Zoon van een Hollandse onderwijzer, leefde van 1882 tot 1939. Werd door confrontatie met Vlaamse seizoenarbeiders, sterk Vlaamsgezind. Na W.O. I verdiende hij zijn brood als journalist bij Het Laatste Nieuws maar hij werd vooral bekend door zijn volksromans, waarvan hij er meer dan 170 schreef. Van 1922 verscheen zijn wekelijkse kinderbibliotheek. Wie was deze door door de massa verafgoode schrijver die ook wel de Vlaamse Hans Christian Andersen werd genoemd ?

 

          Antwoord :     Abraham HANS

 

 

9.6       VARIA - TELEVISIE

 

          Wie was de excentrieke acteur die in de populaire serie "TAXI" de harten van het publiek veroverde als de naïeve mechanicien Latka Gravas ? Er werd een film gemaakt over zijn leven door Milos Forman : "Man on the Moon".

 

          Antwood :    Andy KAUFMAN

 

 

9.7       FILM

 

          Deze man, een republikein en advokaat, werd in 1922 door de grote Hollywood Studios aangeduid als hoofd van hun nieuwe organisatie : Motion Picture Producers and Distibutors of America. Die organisatie werd opgericht om het imago van de sector te verbeteren na een reeks schandalen en om een soort zelfcensuur in te stellen. Die zelfcensuur kwam er in 1930 met een code die werd genoemd naar de man die we vragen. Die had zo’n macht over de filmindustrie dat sommige regels bleven voortbestaan tot 1966. Jullie krijgen er enkele als uitsmijter : "Excessive and lustful kissing, lustful embracing, suggestive postures and gestures, are not to be shown",  "Seduction or rape should be never more than suggested", "Scenes of passion should not be introduced when not essential to the plot". Naam van de man of de Code die in 1968 werd vervangen door een "Rating"-systeem.

 

          Antwoord :     Will HAYS  (HAYS-code)

 

 

9.8       SPORT

 

          Noord-Ierse keeper, uit 1945. Volgens velen de meest natuurlijke en getalenteerde doelman aller tijden. Dat was niet vanzelfsprekend, want hij speelde eerst gaelic football. Hij werd keeper van de Noord-Ierse ploeg toen hij voor de Engelse derdeklasser Watford speelde. Van daaruit ging hij naar Tottenham, waarmee hij in 1967 de Engelse beker won. In 1968 werd hij Engels voetballer van het jaar. Op het WK in Mexico nam hij tegen Brazilië afscheid op zijn 41e verjaardag. Het was zijn 119e interland. Op dat moment een record. Wie is die doelman wiens handelsmerk het was om hoge ballen te vangen met één hand ?

 

          Antwoord :      Pat JENNINGS

9.9       VARIA

 

          Dranken. Hoe noemt men de mix van wijn, water, suiker, citroen en muskaatnoot, een soortement warme gesuikerde specerijwijn die wordt genoemd naar een 18e eeuwse Engelse kolonel ?

 

          Antwoord :     NEGUS (naar Francis Negus)

 

 

 

GLOBO 9 :       BELGISCHE POLITIEK

 

 

a. Met kopie. Jullie krijgen het politieke curriculum van een Belgisch politicus met een bijzonder rijk gevulde carrière. Hij staat in de top 10 van politici met de langste staat van dienst als minister. Wie ?

 

     Antwoord :      Renaat VAN ELSLANDE

 

 

b. De verkiezingen van 23 mei 1965 waren ronduit catastrofaal voor de uittredende roomsrode meerderheid: ze verloor maar liefst 39 Kamerzetels. De grote overwinnaars waren de uit de as van de verkalkte Liberale Partij opgerichte PVV-PLP van Omer Vanaudenhove en de Volksunie : ze wonnen respectievelijk 28 en 7 Kamerzetels. Roomsrood deed nog een poging om samen een nieuwe regering te vormen, maar de coalitie van verliezers zong het maar zeven maanden uit, van juli 1965 tot februari 1966. Wie was de premier van deze kortlevende regering ?

 

     Antwoord :      Pierre HARMEL

 

 

c.  In het lijstje van naoorlogse voorzitters van de Kamer van Volksvertegenwoordigers prijken de namen van drie politici die ook tijdens hun carrière eerste minister zijn geweest. Op dit lijstje staan de "monstres sacrés" Achilles Van Acker en Camille Huysmans. Wie is nummer drie? Hij was Kamervoorzitter tussen 1977 en 1979. Tip : Franstalig.

 

     Antwoord :      Edmond LEBURTON

 

 

*

*       *

 

 

REEKS 10

 

 

10.1     WETENSCHAPPEN

 

          Met kopie. Wie is de bekende embryonist en leider van het onderzoeksteam aan het Edinburghse ROSLIN-Instituut, dat het eerste gekloonde schaap DOLLY produceerde. Hij deed dit samen met Harry GRIFFIN. Van zijn hand is ook het in 1998 verschenen boekwerk "The Uses & Ethics of Cloning".

 

          Antwoord :  Ian WILMUT

 

 

 

10.2   FILM

 

          Na "Father Damien" of "Damiaan" hadden we van deze acteur niet veel meer gehoord. Hij kreeg nog wel rolletjes in "The Beach" en "Moulin Rouge", maar opeens was hij daar terug in "Lord of the Rings, The Two Towers" en in deel drie is hij ook te zien. Welke Australische acteur speelde nu ook alweer de titelrol in "Father Damien" ?

 

          Antwoord :      David WENHAM

 

 

10.3   SPORT - NBA

 

          Met kopie. De spelers in de NBA-competitie behoren tot de best betaalde sportlui ter wereld. Het     voorlopig vetste contract hoort niet toe aan één van de te verwachte namen zoals de ondertussen definitief gestopte Michael Jordan of Kobi Bryant of Shaquille O’Neal, maar aan de 27-jarige forward van de Minnesota Timberwolves. Hij werd al in zijn tweede profseizoen in het All Star-team gekozen en heeft hier sindsdien elk seizoen deel vanuit gemaakt. Dit jaar werd hij zelfs de MVP van het All Star game. Hij is wellicht de meest volledige basketter in de NBA : 2,11 meter groot, maar toch snel en wendbaar, hij is zowel een topverdediger als een uitstekend shotter. Wie is deze wonderboy, die bij ons veel minder bekend is dan Bryant, Shaquille of Iverson ?

 

          Antwoord :      Kevin GARNETT

 

 

10.4     LITERATUUR

 

          Russisch auteur, geboren in 1902 in Pskov. Debuteerde in 1923 met zes fantastische verhalen over duivels, monniken en studenten, gebundeld als "Masters & Journeymen", waarvoor hij veel erkenning kreeg van Gorki. Vanaf 1925 richt hij zich op de Russische rauwe realiteit, met "The End of the Gang", een verhaal over bankrovers, prostituées en corrupte politici. Zijn eerste roman "The troublemaker" dateert uit 1928. Nadien volgen nog "Artist Unknown" en "Wish Fulfillment".

          Zijn bekendste werk is echter "Two Captains", een kroniek waaraan hij 5 jaar schreef. Jullie kennen dit werk want een bewerking ervan, de musical Nord-Ost, werd vorig jaar opgevoerd in het Huis Doebrovka in Moskou toen een Russisch opiumderivaat van fentanyl een einde maakte aan de brutale overval door een Tjetsjeens commando. Naam van deze Russische schrijver, die stierf in 1989 ?

 

          Antwoord :     Veniamin KAVERIN

 

 

10.5   VARIA

 

          In Schotland is het de naam van een berg van meer dan 3000 voet (zowat 914 m). De naam verwijst naar een Schots edelman die in 1891 een lijst samenstelde met 277 van dergelijke toppen. Het aantal van dergelijke bergen in Schotland ligt niet precies vast want er blijft onduidelijkheid wanneer een berg een zelfstandige top is of nog deel uitmaakt van een andere berg. De meest recente raming houdt het op 284 van dergelijke toppen. De hoogste is uiteraard de Ben Nevis.

 

          Antwoord :      MUNRO

 

10.6   KUNST

 

          Met dia. Van wie is deze "Parade amoureuze" uit 1917 ?

 

          Antwoord :      Francis PICABIA (1879-1953)

10.7     GESCHIEDENIS

 

          Met welke vrede gesloten op 23 mei 1493 tussen de Franse koning Karel 8 en Maximiliaan van Oostenrijk werd de Bourgondische erfkwestie definitief geregeld ? Karel gaf Artois, Franche-Comté en Charolais terug, terwijl hij Bourgondië mocht behouden. Tegelijkertijd ruilde hij zijn officiële verloofde Margaretha, dochter van Maximiliaan, voor de rijkere Anna van Bretagne, en hij beloofde geen steun meer te verlenen aan de Vlaamse opstand tegen Oostenrijk. Deze vrede zal in 1498 worden bevestigd door Filips de Schone en de nieuwe Franse koning Lodewijk 12.

 

          Antwoord :     SENLIS

 

 

10.8   VARIA

 

          Volgens ingewijden is het de mooiste plek op aarde. Het gaat om de fantastische baai gelegen net boven de Vietnamese stad Haiphong, maar die eigenlijk deel uitmaakt van de Golf van BAC BO. De naam ervan betekent "neerdalende draak". Vakantiebrochures omschrijven de baai gewoonlijk als een totaalbeeld van zuivere harmonische schoonheid, een mystiek contact tussen water en rotsen die erin wegzinken, de perfecte synthese tussen hemel en aarde. Dit landschap werd vereeuwigd in de film "Indochine". Naam van deze baai.

 

       Antwoord :   baai van HALONG

 

 

10.9   MUZIEK

 

          Nog een eenvoudig vraagje. Naam van de uitvoerders.

 

            Antwoord :      WATERSHED

 

 

 

GLOBO 10 :     SPORTING ANDERLECHT

 

 

a.   Ontdekkingsreizen. Hij was de eerste zeevaarder die met zijn Nederlandse schip "De witte Leeuw" door de Straat van Gibraltar voer in 1585. In 1605 vestigt hij ook definitief de macht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie op het eiland Ambon door er de Portugezen te verjagen en het Kasteel van Verre te stichten. Wie ?

 

     Antwoord :     Steven VAN DER HAGHEN

 

b. Mythologie. In de Hindoe-mythologie circuleert het verhaal van de wijze KASYPA die twee beeldschone vrouwen had, KADRU en VINATA, die voor een rijk nageslacht moesten zorgen. Kadru verkoos 1000 prachtige slangen te baren, terwijl Vinata slechts twee gezonde zonen wilde. Kadru legde 1000 eieren die na 500 jaar duizend slangen gaven. Vinata baarde twee eieren die maar niet open gingen. Ongeduldig brak ze er één open waarin een embryo zat waarvan alleen het bovenlijf was ontwikkeld. Dit wezen, waar we de namen van vragen, werd beschouwd als het ochtendgloren. Het vervloekte zijn moeder voor haar ongeduld en voer ten hemel. Nog eens 500 jaar later kwam GARUDA uit het tweede ei. Onze vraag : wat was de naam van het wezen dat in het eerste ei zat.

 

     Antwoord :      ARUNA

 

c. Kunst. Met kopie. Geen enkel Tsjechisch kunstenaar kreeg een grotere internationale uitstraling dan de dichter en collagemaker die wij zoeken. Zijn werk is vooral gekenmerkt door een visuele poëzie, objecten en collages met lettercomposities en fotomontages, die vaak worden omschreven als rollages, chismages of crazygrammen. Hij was medestichter van de surrealistische Groep 42 en een bekend dissident. Op latere leeftijd nam hij de Franse nationaliteit aan. Wie ?

 

     Antwoord :      Jiri KOLAR