uilwittebckgr.gif (10033 bytes)                                                                                              

De antwoorden staan onder de vraag !

 

25ste MEERHOFQUIZ  8 maart 2003

 

                                                    RONDE 1

 

1.Wielrennen. Wij vragen de naam van 2 Limburgse ex-wielrenners:

- de eerste werd geboren in Heusden op 28/12/1942. Hij was een uitmuntend tijdrijder en gedurende een aantal jaren ook ploegmaat van Eddy Merckx. Samen met Eddy won hij in 1972 de Trofee Baracchi. Andere zeges: Belgisch kampioen in 1974, Ronde van België in 1972 en 1974, Grand Prix des Nations in 1972, Gent-Wevelgem 1972 en het Kampioenschap van Zürich in 1969.

-de tweede werd geboren in Tongeren op 8/9/1943. Was gedurende enkele jaren de meesterknecht van Gimondi in de legendarische Salvaraniploeg. Zijn beste seizoen was 1970: hij werd toen 8ste in de Tour en won de Tirreno-Adriatico.

 

a)Roger SWERTS    b)Tony HOUBRECHTS

 

2.Volkenkunde. Verzamelnaam voor ca 400 talen, die gesproken worden door ong. 100 miljoen zielen, in een gebied dat ruwweg het Afrikaanse vasteland ten Z. van de evenaar beslaat, met langs de kust een uitloper tot de Golf van Guinea. De naam werd gegeven naar het woord dat in de meeste van deze talen “mensen” betekent. Welke verzamelnaam?

 

BANTOE

 

3.Podiumkunsten. Een komedie van auteur Marc Camoletti( 1960°), staat nu al 42 jaar onafgebroken op de affiche van het Parijse “Théâtre Michel”, waarvan de auteur overigens tot 1994 directeur was. Het stuk wordt nu al een tweede “Mousetrap” genoemd. Titel van deze zgn. “deurenkomedie”?

 

BOEING BOEING

 

4.TV Canvas. Welke naam ontbreekt in volgend rijtje: Ineke Nijssen, Gitte van Hoyweghen, Annabelle van Nieuwenhuyse, Johan Terryn, en…

 

Koen FILLET

 

5.Techniek. In door veren aangedreven uurwerken wordt de gelijkmatige gang geregeld om te voorkomen dat, met de aflopende veerdruk, het ding steeds langzamer gaat lopen. Er zijn twee verschillende soorten te onderscheiden, nl. uurwerken met een slinger en uurwerken met een steeds heen en weer gaand wieltje. Hoe heet zo’n wieltje?

ONRUST

 

6.Taal. a)Wie leesstoornissen heeft, lijdt aan dyslectie; dysorthografie heeft dan weer betrekking op spellingsproblemen. Wat is nu de term, die wijst op moeilijkheden bij wiskunde en rekenvaardigheden?

             b)Een eufemisme is het gebruik van een verzachtend of verbloemend woord  i.p.v. een woord dat misplaatst of kwetsend geacht wordt, bv. ontslapen voor sterven, slechthorend voor doof, enz. Daartegenover staat een vergrovende omschrijving van iets onaangenaams, bv. schijt hebben aan iets, i.p.v. lak hebben aan iets. Hoe heet deze stijlfiguur?

 

a) DYSCALCULIE       b) DYSFEMISME

 

7.Literatuur. Van deze in 1989, op 86-jarige leeftijd overleden Franstalige veelschrijver noemen we zijn eerste twee detectiveromans uit 1931: “M. Gallet décédé” en “Le pendu de Saint-Pholien”, twee psychologische romans “Les frères Rico”(1962) en “Les innocents”(1974), plus twee autobiografische werken: “Pédigrée”(1948) en “Mémoires intimes, suivies de livre de Marie-Jo”(1981), deze laatste over zijn dochter, die zelfmoord heeft gepleegd. De auteur gebruikte tal van pseudoniemen, en verbleef o.a. in België, Parijs, de VS en Zwitserland. Wie?

 

Georges SIMENON

 

8.Popmuziek Frans. Twee hitjes uit de jaren 1960. Graag tweemaal de naam van de zanger.

 

a)Nino FERRER      b)Pierre PERET

 

               

                                                SPECIAL ACTUA

 

1.Begin dit jaar stelde de Amerikaanse republikeinse gouverneur George Ryan, vlak voor zijn oppensioenstelling, een beleidsdaad om U tegen te zeggen: hij zette de straf van alle 157 terdoodveroordeelden van zijn staat om in levenslange opsluiting. Van welke Amerikaanse staat is/was George Ryan gouverneur?

 

ILLINOIS

 

2.Eveneens begin dit jaar werd de route naar St Jacob van Compostella aanzienlijk ingekort. Tussen Pau en Zaragossa werd nl. de veiligste landtunnel van Europa opengesteld, 8,6 km lang. Onder welke Pyreneeëncol werd die pijp gegraven?

 

SOMPORT

 

 

3.Drie maanden na een gijzelingsdrama, waarbij 129 gijzelaars en 41 Tsjetsjeense terroristen omkwamen, werd op 8 feb. jl. opnieuw gestart met de musical “Noord-Oost”, in Zuid-Moskou, in de heropende theaterzaal waarin zich het gijzelingsdrama had afgespeeld. Naam van dat theater?

 

DOEBROVKA

 

 

                                                                                RONDE 2

 

1.Geschiedenis. Deze Spaanse conquistador(1556-1630), was vrijwel heel zijn leven- vergeefs- op zoek naar de mythische rijkdommen van N.-Amerika. Aldus droeg hij bij tot de ontsluiting van het Z.W. van de VS. Na zijn huwelijk met de kleindochter van Hernan Cortes, zette hij in 1595 een expeditie op naar New-Mexico, dat hij voor Spanje koloniseerde. Was bekend om zijn brutaliteit, vooral tegenover de Indianen. Na een vergeefse poging om de legendarische schat van Quivira, Kansas, te vinden in 1601, kende hij nog ettelijke gelijkaardige mislukkingen. Na zijn aftreden in 1607, stond hij terecht voor diverse misdrijven, w.o. wreedheid en bedriegerij. Wie?

 

Juan de ONATE

 

2.Politiek. De tabakswet tekende het doodvonnis van de F1 in België. Initieel was de bedoeling van het in de jaren 1990 ingediende wetsvoorstel, de jongeren van de ongezonde sigaret weghouden. Indiener van het voorstel was een Limburgs volksvertegenwoordiger, die ze in Francorchamps rauw lusten. Naam?

 

Louis VAN VELTHOVEN

 

3.Archeologie. Brits archeoloog(1880-1960); werkte aanvankelijk in Nubië, het huidige Soedan, en had van 1911 tot 1914 de leiding bij de opgravingen te Karkemis; voorts werkte hij op het Sinaïschiereiland en te Amarna. Zijn belangrijkste opgraving was die van Oer in Mesopotamië, van 1922 tot 1934, waar hij o.m. de beroemd geworden “koningsgraven” ontdekte. Enkele werken: “The Sumerians”, “Digging up the past” en “A forgotten kingdom”. Wie?

 

Charles WOOLLEY

 

4.Verkeer. Hoe noemt men in de scheepvaart een aankomend matroos, d.w.z. de tussenstap tussen scheepsjongen en vol matroos?

 

LICHTMATROOS

 

 

 

5.Voetbal. Jan Ceulemans en Frankie van der Elst zijn momenteel bezig aan hun 4de seizoen als trainer bij dezelfde ploeg, nl. resp. Westerlo en GBA, en zijn daarmee koplopers in hun soort in België. Dit duurrecord vervalt in het niets , vergeleken bij de loopbaan van de Nederlandse oefenmeester Foppe De Haan, die het al sinds 1985 uitzingt bij één en dezelfde eersteklasseclub uit het noorden van Nederland. Welke club, of stad?

 

HEERENVEEN

 

6.Gastronomie wijn. In de Bourgognestreek liggen twee gebieden, die uitsluitend resp. witte en rode wijn produceren. Welke gebieden: a)wit en b) rood?

 

a)CHABLIS          b)COTE DE NUITS

 

7.Schilderkunst. Dia’s 3G/26 en 3G/27. In 1427 begon de Italiaanse schilder Masaccio, samen met Masolino, aan zijn hoofdwerk, nl. de fresco’s in een kapel van de Santa Maria del Carmina, in Florence.Naam van die kapel?

 

BRANCACCI

 

8.Sterrenkunde. Italiaans sterrenkundige(1746-1826), hoogleraar te Palermo. Vooral bekend door zijn twee sterrencatalogi, uit 1803 en 1814, en zijn ontdekking van de eerste planetoïde, Ceres, in 1801, genoemd naar de beschermheilige van Sicilië. Wie was die geleerde?

 

Giuseppe PIAZZI

 

 

                                                SPECIAL AARDRIJKSKUNDE

 

Thema rivieren.

1.Twee rivieren, met dezelfde naam: a)in Vorarlberg, Oostenrijk, rechter zijrivier van de Rijn, 75 km lang, stroomt langs Schruns en Bludenz en vervoegt de Rijn even voorbij Feldkirch. b)in de Elzas, Frankrijk, linkerzijrivier van de Rijn , 208 km lang; ontspringt in de Elzassische Jura; stroomt langs Altkirch, Mulhouse en Straatsburg en eindigt bij Wanzenau.

 

ILL

 

2.Twee rivieren, met dezelfde naam: a)de belangrijkste rivier van Uruguay, doorkruist het land in Z.-W. richting alvorens uit te monden in de Uruguay. In het centrum van het land vormt ze het grootste, gelijknamige, stuwmeer van Z.- Amerika.

                                                            b)in Argentinië, diep ingesneden in het plateau van Patagonië, ca 650 km lang; ontstaat uit de samenvloeiing van de Rio Neuquen en de Rio Limay en mondt uit in de Atlantische Oceaan, voorbij Viedma. Op sommige plaatsen vormt ze echte canyons; bevloeiing van het 10 tot 15 km brede dal is de voornaamste functie van deze rivier, die wel eens de “Argentijnse Nijl” wordt genoemd.

 

RIO NEGRO

 

3.Twee rivieren, met dezelfde naam:

a)in O.-Europa, belangrijkste rechter zijrivier van de Wolga, 1480 km lang; ontspringt op het Midden-Russisch Plateau en mondt bij Nizjni Novgorod uit in de Wolga;

b)in Azië, zijrivier van de Angara, in Zuid-Siberië, 953 km lang.

 

OKA

 

 

                                                                                RONDE 3

 

1.Flora. Dia 7A/25. Nederlandse naam van deze plant?

 

ZONNEDAUW

 

2.Literatuur. Ernest Hemingway schreef twee grote oorlogsromans: één over zijn ervaringen aan het Italiaanse front in WO I en één over de Spaanse burgeroorlog. Wij vragen de titel-originele- van eerstgenoemde.

 

A FAREWELL TO ARMS

 

3.Basketbal. Dat in Los Angeles een ploeg speelt met als naam de “Lakers”, is niet verrassend voor wie de geschiedenis van de ploeg kent. Immers, de Lakers speelden oorspronkelijk in Minneapolis en verhuisden pas in 1960 naar LA. Eenzelfde verhaal is dat van de “Grizzlies”. De thuisbasis van de ploeg is Memphis, maar toen de Grizzlies in het seizoen 95-96 voor het eerst aantraden in de NBA, werd in een andere stad gespeeld. Welke stad?

 

VANCOUVER

 

4.Allerlei. Deze tweeledige Engelse term is wat men zou kunnen noemen een militair eufemisme voor burgerslachtoffers tijdens een militaire actie. Een vrij recent voorbeeld was de Nato-interventie in ex-Joegoslavië. Welke term?

 

COLLATERAL DAMAGE

 

5.Kunst. Het enige schilderij van Pablo Picasso in Belgisch museumbezit is “De familie Soler” en bevindt zich in het “Mamac”, in een provinciehoofdstad. Welke stad?

 

LUIK

 

6.Allerlei. Begin vorig jaar overleed Dave Thomas, 70 jaar oud en Amerika’s bekendste weeskind. Niks bijzonders zal je zeggen, ware het niet dat de man in 1969 een fastfoodrestaurantketen stichtte, die in de VS een geduchte concurrent werd van McDonalds. Bijzonder aan Thomas’ bedrijf, zijn de vierkanten hamburgers, die qua smaak niet moeten onderdoen voor die van McDonalds. De naam van de keten, waar ze overigens wel van wanten weten, is de roepnaam van dochter Thomas, Melinda Lou. Welke voornaam?

 

WENDY’S

 

7.Filosofie. Chinees wijsgeer(374-289 vC); was adviseur van ettelijke vorsten en stichtte in zijn geboortestaat Loe een school. Legde grote nadruk op de “menselijke natuur”, die oorspronkelijk goed is, maar door verkeerde invloeden misvormd kan worden. Grote invloed hadden zijn opvattingen over de staat. Van de Confuciaanse hoofddeugden beschouwde hij het “aangeboren besef van menselijkheid” als de belangrijkste. Wie was deze man, de beroemdste leerling van Confucius?

 

MENCIUS// MENG TSE// MENG KO

 

8.Geschiedenis. Op 11 feb. 1889 krijgt Japan zijn eerste geschreven grondwet, die voorziet in een moderne regering, met een “premier” en een tweekamerparlement. Japan kiest resoluut voor een modernisering, naar westers model. De grondwet was het werk van en werd genoemd naar de keizer, die in nov. 1867 de macht overnam van de laatste sjogoen en het land 45 jaar zou besturen.Zijn naam?

 

MEIJI

 

 

                                                                SPECIAL FILM

 

1.Dia 4C/49. Naam van de actrice?

 

Jeanne TRIPPLEHORNE

 

2. Uit de uitgebreide filmografie van een in 1959 uit Ierse ouders in Illinois geboren Amerikaanse acteur, lichten we volgende titels: “Reckless”(1984), zijn debuut, “Desperately seaking Susan”(1985), zijn doorbraak, “The mission”(1986), “Stakeout”(1987), Avalon”(1990), “Legends of the fall”(1994), “Michael Collins(1996). Recenter, in 2002, kwam dan nog “Evelyn”, o.l.v. Bruce Beresford en in gezelschap van o.a. Pierce Brosnan, Juliana Margulies en Alan Bates. Naam?

 

Aidan QUINN

 

 3.Deze Indische cineast bracht zijn jeugd door in Londen. Na zijn studies aldaar keerde hij naar India terug, om acteur te worden. Hij belandde al snel achter de camera. Na enkele onbetekenende films, maakte hij internationaal naam met het controversiële “Bandit queen”(1992), over een brave huismoeder, die rebellenleidster wordt. Vijf jaar later volgde “Elisabeth”, een historische thriller over de Engelse koningin(1997). In 2002 pakte hij uit met “The four feathers”, over de Britse koloniale oorlogen, met o.a. Heath Ledger, Wes Bentley en Djimou Honsou. Wie?

 

Shekar KAPUR

 

 

 

 

                                                                                RONDE 4

 

1.Aardr. Nederland. Het IJsselmeer werd,door de bouw van een dam tussen Enkhuizen en Lelystad, a.h.w. in twee gesneden. Hierbij kreeg het zuidelijk stuk een andere naam. Welke?

 

MARKERMEER

 

2.Personaliteiten. Dia’s 5B/27 en 5B/15. Vrouwelijke toppers uit de lage landen.

a)naam van deze geleerde vrouw;

b)naam van deze sportieve vrouw.

 

a)Catherine VERFAILLIE      b)Inge DE BRUYN

 

3.Literatuur. Frans schrijver, °1924; in zijn romans verweeft hij op originele wijze mythe en realiteit, goed en kwaad, cynische spot en eerbied voor het leven. In zijn eerste roman “Vendredi ou les limbes du Pacifique”(1967), blaast hij het oude verhaal van Robinson Crusoe nieuw leven in. Andere werken, o.a.: “Le roi des Aulnes”(1970), “Les méteores”(1975), “Gaspard, Melchior et Balthazar”(1980) en ‘ La goutte d’or ‘(1985).

Michel TOURNIER

 

4.Mythologie Grieks. (met een hoog verkeersgehalte). De zoon van de zon smeekte zijn vader of hij niet eens met de zonnewagen mocht rijden. Na veel gezaag- zoonlief had namelijk geen passend rijbewijs- stemde Helios toe; de tengere jongeman kon de sterke paarden echter niet bedwingen( je ziet: dan al) en de wagen stortte op de aarde, die vuur vatte. Naam van die zoon a.u.b., die je op onze wegen ook tegenkomt, zij het niet zo vaak.

PHAETON

 

5.W.O. I. 16 oktober 1914: geheel België, tot aan de IJzer, is in Duitse handen. Terwijl Koning Albert bij zijn troepen blijft en zich vestigt in een villa in De Panne, wijkt de Belgische regering De Broqueville uit naar Frankrijk, en vestigt zich in een plaatsje, nabij het niet bezette Le Havre. De naam van dat plaatsje werd  overigens ook gegeven aan de “Verklaring”, van 14 feb. 1916, waarin de Triple Entente belooft “de oorlog voort te zetten tot de onafhankelijkheid van België hersteld is”. Naam van dat dorp?

 

SAINTE-ADRESSE

 

6.Sport algemeen. Oscar Mathisen was in het begin van vorige eeuw een van de eerste vedetten in een Olympische sporttak. Elk jaar wordt ter zijner herinnering de “Oscar Mathisentrofee” uitgereikt; deze trofee bekroont de beste performer in deze sporttak. Op de erelijst vind je wel sporters uit bv. de VS en Nederland, maar geen enkele Belg. Welke sporttak?

 

SNELSCHAATSEN

 

7.Allerlei. Welk tijdvak is genoemd naar het reinigingsfeest, dat de Romeinse censors bij hun aftreden aan het volk gaven?

 

LUSTRUM

 

8.Greenpeace. De internationale organisatie Greenpeace werd in 1971 in Brits Columbia, Canada, opgericht, toen 12 mannen in een bootje naar Alaska voeren om een Amerikaanse atoomproef te verhinderen. Die proef, die toch doorging, vond plaats op een van de Aleoeteneilanden. Naam van dat eiland?

 

AMCHITKA

 

 

 

 

                                                                SPECIAL WETENSCHAPPEN

 

1.Biologie. Wat is de internationale benaming voor vitamine A, aldus genoemd op grond van de invloed die vitamine A heeft op het netvlies van het oog( wij bedoelen dus niet axeroftol)?

 

RETINOL

 

2.Wiskunde. Twee positieve gehele getallen, waarvan het ene gelijk is aan de som van de delers van het andere, met uitsluiting van dat getal zelf, én vice versa, kregen in de wiskunde een typische naam. Welke naam geeft men aan bv. 220 en 284?

 

AMICALE//VRIENDSCHAPS//BEVRIENDE getallen

 

3.Natuurkunde. Zwitsers fysicus(1861-1938); sedert 1883 verbonden a.h. Bureau International des Poids et Mesures te Sèvres; voor zijn ontdekking van anomalieën in ijzer-nikkellegeringen ontving hij in 1920 de NB-prijs. Hij ontwikkelde de ijzer-nikkellegeringen “invar” en “elinvar”, die door hun geringe uitzettings- en elasticiteits-coëfficiënt toepassing vinden in precisie- en meetinstrumenten.Wie?

 

Charles GUILLAUME

 

 

                                                                              RONDE 5

 

1.Fotografie. Dia’s 5B/29 en 5B/30. Op de dia’s zie je foto’s van resp. Cindy Crawford, en de fotograaf zelf, van wie we de naam vragen. De man had een indrukwekkende staat van dienst en maakte o.a. in 1994 de befaamde Pirellikalender. Wie is deze beroemde celebritykiekjesmaker, die vorig jaar overleed, 50 jaar jong?

 

Herb RITTS

 

2.Economie. Oostenrijks econoom(1899-1992); tot 1941 werkzaam aan de London School of Economics; geldt als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het neoliberalisme. Werd bekend door zijn conjunctuurtheorie, waarin hij de nadruk legt op monetaire overinvestering. Sociale aspecten spelen een belangrijke rol in zijn onderzoeken. Deze worden o.a. toegelicht in het bekendste van zijn werken, “Der

 

Weg zur Knechtschaft”(1944). Ontving in 1974, samen met Gunnar Myrdal, de NB-prijs economie. Wie?

Friedrich, August von HAYEK

 

3.Godsdienst. In het eerste hoofdstuk van het vierde boek van de bijbel wordt het volk geteld. Wat is de Latijnse naam van dat boek?

 

NUMERI

 

4.Geschiedenis. De 1ste en 2de Punische oorlogen vonden hun oorzaak in de rivaliteit tussen Rome en Carthago. Niet zo in de 3de Punische oorlog; hier was de aanleiding, dat Carthago zonder toestemming van Rome, een oorlog begonnen was tegen een met Rome bevriend koninkrijk. Welk koninkrijk?

 

NUMIDIE

 

5.Literatuur. Nederlands schrijver(1926-1977); eig. naam Johan Willem van der Zant. Was een van de eerste vijftigers. Vooral bekend als dichter. Enkele bundels:

“Muziek voor kijkdieren”(1951), “Al ben ik de reiziger”(1959), “Holte van het licht”(1976). Zijn naam zal steeds verbonden blijven met de in 1988 postuum verschenen liefdesgedichten, gebundeld als “Vertel hoeveel ik van je hou”. Wie?

 

Hans ANDREUS

 

6.Taal. Met welk bijvoeglijk naamwoord duidt men een paard aan waarvan de tanden volgroeid zijn?

 

AFTANDS

 

7. Film. Hedendaags. Dia’s:a)4D/6, 4D/7 b)4D/10, 4D/11. Je krijgt tweemaal twee dia’s, van twee hedendaagse films. Graag de titels.

 

a)CATCH ME IF YOU CAN       b)THE MAGDALENE SISTERS

 

8.Uitvindingen. In de “Inventors Hall of Fame” van Akron, Ohio, VS, zijn ca 160 bekende en minder bekende uitvinders, houders van een Amerikaans patent, opgenomen. Onder hen twee Belgen en één Nederlander. Leo Baekeland is de ene Belg en Willem Kolff de Nederlander. De tweede Belg is een pater, die het grootste deel van zijn leven(1878-1936) in de States heeft doorgebracht. Samen met Wallace Carothers was hij de uitvinder, in 1930, van synthetisch rubber, of neopreen. Naam?

 

Julius, Arthur NIEUWLAND

 

 

                                               

SPECIAL KLASSIEKE MUZIEK

 

Thema dit jaar is de wals; je hoort 3 fragmenten van bekende composities, wij vragen telkens de naam van de componist.

 

1.Wals uit ’s mans 5de symfonie uit 1888, vijf jaar voor zijn dood.

 

2.Wals-koorfantasie, uit een opera uit 1859, naar een beroemd Duits treurspel waarmee de componist op slag beroemd werd; de man overleed overigens in hetzelfde jaar als nr 1.

 

3.Wals uit een ballet uit 1911, dat zich afspeelt tijdens een carnavalsfeest in St Petersburg. Landgenoot van nr 1.

 

1)TSJAIKOWSKI    2)GOUNOD    3)STRAWINSKI

 

 

 

                                                                                RONDE 6

 

1.Aardr. Bergmassief ten Z.O. van de Zwitserse stad Zermatt; ligt grotendeels in Italië en behoort tot de Walliser Alpen. Van de vele gletsjers is de Gornergletsjer met 15 km de grootste van het gezochte massief. De hoogste toppen op Zwitsers grondgebied zijn de Dufourspitze, de Castor en de Pollux.Graag de-Italiaanse- naam van dat bergmassief?

 

MONTE ROSA

 

2.Volkenkunde.Mongoloïde volk uit het W. van de Himalaya, dat zich in 1768-1769 meester maakte van Nepal. De Engelsen kwamen, tijdens de Brits-Nepalese  oorlog in 1814-1816, zo onder de indruk van hun moed en doorzettingsvermogen, dat ze hen, na de oorlog, aanwierven voor het Brits-Indische leger. Sedertdien en tot op heden, vormen ze een elitecorps in het Brits leger, dat actief was in de Golfoorlog, in Bosnië en in Kosovo, in de jaren 1990. Naam van deze dappere krijgers, afgeleid van een voormalig Nepalees koninkrijk?

GURKHA //  GORKHA

 

3.Geologie. Wat is de naam van de wetenschap, die de werking van gletsjers bestudeert?

 

GLACIOLOGIE

 

4.Verkeer. De reputatie van de NMBS als veilige spoorwegmaatschappij kreeg een ferme deuk op 27 maart 2001, toen, op de lijn Leuven-Waver, twee treinen frontaal botsten en 8 mensen de dood vonden. In welk Waals-Brabants dorp gebeurde die ramp?

 

PECROT

 

5.Literatuur. Zuid-Afrikaans schrijver, °29 mei 1935; docent aan de unief van Kaapstad. Schrijft zowel in het Engels als het Afrikaans; zijn 7de roman in deze laatste taal, “Kennis van die aand”(1973, Looking on darkness), was de eerste Afrikaanse roman die door het apartheidsregime verboden werd. Sindsdien schreef hij in het Engels en vertaalde terug naar het Afrikaans. Net als Breytenbach behoort hij tot de politiek geëngageerde “Sestigers”, die zich ingezet hebben tegen de apartheid. Andere werken, o.a.: “Rumours of rain”(1978), “A dry white season”(1979), “A chain of voices”(1982), “An act of terror”(1991), “The devil’s valley”(1998). Wie?

 

André BRINK

 

6.Toerisme Rusland. Dia 1A/6. Deze klok weegt 200 ton , is 6,1 m hoog en heeft een diameter van 6,6 m; ze is de grootste ter wereld en staat in het Kremlin. Ze is nooit geluid, want bij een brand in 1737 werd ze preventief met water besproeid, waardoor ze barstte en een stuk van 12 ton afbrak. Naam van die klok, niet abnormaal voor een communistisch land, en toch niet naar één persoon genoemd?

 

TSARENKLOK

 

7.Film. De betreurde André Delvaux maakte in 1988 een film, met dezelfde titel als een boek van Marguérite Yourcenar uit 1968. a) Titel  en  b)Naam van de acteur die het hoofdpersonage ZENO vertolkte?

 

a)L’OEUVRE AU NOIR     b)Gian-Maria VOLONTE

 

8.Popmuziek Black Music. Twee keer zwarte muziek: a) het eerste fragment dateert uit 1989 en strandde toen op 10 in de Vlaamse charts; de opname werd wel nr 1 in de Billboard Hot 100;  b)Het tweede fragment is recenter; de zanger werd met dit nummer in 1999 genomineerd voor de Grammy Awards.

We vragen dus 2 keer de naam van de zanger.

 

a)Bobby BROWN(“My prerogative)

b)Wyclyf JEAN( “Gone till November”)

 

 

                                                                SPECIAL SPORT

 

1.Wielrennen. Belgische Wereldkampioenen. Geef de naam van diegene, die er tot nu toe als enige in geslaagd is twee wereldtitels te behalen in hetzelfde jaar.

 

Yvonne REYNDERS( 1961: Weg + Achtervolging)

 

2.Voetbal. In Engeland werd voor het eerst voor de nationale landstitel gevoetbald in het seizoen 1888-1889. Eén ploeg treedt dit seizoen al voor de 100ste keer aan in de hoogste divisie; geen enkele andere ploeg deed even goed. In de 99 jaar dat de club aantrad in de hoogste divisie, speelde ze 3871 wedstrijden, waarvan 1579 keer werd gewonnen. Welke ploeg heeft daarmee de langste traditie in de Engelse hoogste afdeling? Ter info: Liverpool speelt nu zijn 88ste seizoen op het hoogste niveau, Man United zijn 78ste.

 

EVERTON

 

3.Snooker. Op 20 januari jl. overleed een van de populairste spelers van eind jaren 1970 en begin jaren 1980. Deze Canadees werd pas 56. Samen met zijn landgenoten Cliff Thornburn en Kirk Stevens haalde hij de top 8 van de snookerranking in 1983. Haalde 4 keer de kwartfinales op het WK, maar won desalniettemin nooit een rankingtornooi. Toch was hij mateloos populair, vooral omwille van zijn weinig conventioneel gedrag: tijdens de matchen dronk hij liters bier, en met zijn 150 kg was hij een opvallende verschijning aan de snookertafel. Wat is familienam van deze snookeraar, bij de fans gekend als “Big Bill”?

 

WERBENIUK

 

 

 

                                                                                RONDE 7

 

1.Fauna. Dia 7B/16. Je ziet de grootste wilde lama, lengte tot 2,25 m en schouderhoogte tot 1,30 m; het is een naaste verwant van de kameel en komt voor in de wouden, graslanden en woestijnen van Argentinië, Chili, Bolivië en Peru.Ze eten zowel bladeren als gras en kunnen zonder drinken, want hun water halen ze uit de planten die ze eten. Naam?

 

GUANACO // HUANACO

 

 

 

 

 

 

2.Mythologie Noorse.

Aan zijn vinger of aan zijn arm droeg Odin de wonderbaarlijke ring, het zinnebeeld van vruchtbaarheid. Hoe heette dat kleinood?

 

DRAUPNIR

 

3.Bierkunde. In het Henegouwse Pipaix, bij Leuze, is de brouwerij “Dubuisson Frères” gevestigd. De kennelijk Anglofiele broers Dubuisson produceren een bekend, gespierd bier, waarvan de naam  verwijst naar de uitdrukking “Goede wijn behoeft geen krans”, maar dan in het Engels, en die overigens niet geheel vreemd is aan de naam van de brouwerij. Welk bier?(en de gelijkenis met bestaande personen is louter toevallig).

 

BUSH

 

4.Film. In de film “Red dragon” van regisseur Brett Ratner, naar de roman van Thomas Harris, kruipt Anthony Hopkins voor de derde keer in de huid van Hannibal Lecter. De film is een remake van een prent uit 1986, van regisseur Michael Mann, met Brian Cox als Dr. Lecter.Titel van deze laatste?

 

MANHUNTER

 

5.Archeologie. Stad aan de zuidkust van Sicilië; omstreeks 582 vC stichtten de Grieken er hun kolonie Akragas. Tot de belangrijkste bezienswaardigheden behoren enkele Dorische tempels uit de 5de eeuw vC: de tempels van Juno Locinia, van Concordia, overigens de best bewaarde Griekse tempel in Italië, van Heracles, de oudste tempel, van Zeus, van Demeter en Persephone en van Castor en Pollux. Welk stad?

 

AGRIGENTO

 

6.Biologie-myologie. Het menselijk lichaam bevat 2 soorten spieren:

a)diegene waarmee we bewegen;

b)diegene die zich in de inwendige organen, behalve het hart, bevinden.

Wat zijn hun respectieve Nederlandse namen?

 

a)DWARSGESTREEPTE        b)GLADDE

 

 

 

7.Bijbel. Welk dier werd door Aaron met alle zonden van Israël beladen en vervolgens de woestijn in gejaagd?

 

BOK

8.Geschiedenis 20e eeuw. Italiaans staatsman(1881-1954); ijverde al vlug voor de aansluiting van Zuid-Tirol bij Italië. Bereidde in 1943 de hergeboorte voor van de christen-democratische partij. Voor die partij, de Democrazia Cristiana, werd hij minister van BUZA in het derde kabinet-Bonomi, en spoedig minister-president van acht regeringen, tussen 1945 en 1953. Was een groot voorvechter van een verenigd Europa. Kort voor zijn dood werd hij tot voorzitter van het Europees Parlement benoemd. Zijn naam?

 

Alcide de GASPERI

 

 

                                              SPECIAL KUNST

 

1.Dia 3F/3. Naam van de 15de eeuwse landgenoot?

 

Petrus CHRISTUS

 

2.Dia 3F/17. Naam van deze andere landgenoot?

 

Frits VAN DEN BERGHE

 

3.Dia 3/E 29. Het houtsnijwerk op de dia heet “Menselijke kathedraal” en is van de hand van de man, die, als enige beeldhouwer, deel uitmaakte van “La jeune peinture belge”, toen die in 1945 werd opgericht. De gezochte Vlaming werd in 1911 geboren in Mechelen en overleed in 1982 in het Franse Charenton. Wie?

 

Willy ANTHOONS

 

                                                   RONDE 8

 

1.Film Frans. Vijf films, één regisseur:

-1974: Le trio infernal, met Romy Schneider en Michel Piccoli;

-1980 : La banquière, met Romy Schneider en Jean-Louis Trintignant ;

-1984 : Le bon plaisir, met Cathérine Deneuve en Michel Serrault ;

-1990 : Lacenaire, met Daniel Auteuil en Jean Poiret ;

-2001 : Mauvais genres, met Richard Bohringer en Robinson Stévenin.

 

Francis GIROD

 

 

 

2.Taal Engelse termen.

a)Welke “W” is de rit van een paard bij een wedren, waarvoor geen andere mededingers zijn opgekomen?

b)Welke “V” is de commentator bij een TV-documentaire?

 

a)WALK-OVER       b)VOICE-OVER

 

3.Allerlei. Het oudste officiële persbureau van de VS ontstond in 1848, toen 6 kranten besloten om samen een telegraafverbinding op te bouwen, om het nieuws uit het buitenland, dat via de haven van Boston de States binnenkwam, snel in New-York te brengen. Heden is het gevraagde bureau door Reuter overtroffen inzake aantal afnemers, maar heeft nog wel het grootste budget.Welk persbureau?

 

ASSOCIATED PRESS // AP

 

4.Sociologie. Duits socioloog, historicus en econoom(1864-1920). Hij bestudeerde vooral de relatie tussen godsdienst, economie en maatschappij. In zijn werk “Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus”, toont hij het verband aan tussen de calvinistische godsdienst en levenswijze en het ontstaan van het kapitalisme. Doceerde aan verscheidene uniefs in Duitsland en Oostenrijk en was een van de oprichters van de “Deutsche Gesellschaft für Soziologie” en van de “Deutsche Demokratische Partei”. Ook was hij een van de opstellers van de grondwet van de “Weimarrepublik”. Wie was deze “vader van de Duitse sociologie”?

 

Max WEBER

 

5.Aardr. Australië. De zuidelijkste kaap van Australië vinden we in Tasmanië. Wat de tweeledige naam van die “cape”?

 

SOUTH EAST CAPE

 

6.Voetbal. het is weinige voetballers gegeven een hattrick te scoren op het WK-voetbal. Vorig jaar lukte dat twee spelers; een van hen was Pedro Miguel Carreiro Resendes. Dubbele vraag: a) tegen wie scoorde hij die hattrick en  b) voor welk clubelftal komt hij dit seizoen( en ook vorig seizoen) uit?

 

a)POLEN           b)GIRONDINS BORDEAUX

 

 

7.Toerisme. Een van de toeristische topattracties van Peru vinden we in het Z.W. van dat land, op enkele uren rijden van de stad Arequipa. Daar ligt een 3812 m diepe breuk in de aardkorst, die daarmee de diepste canyon is van de wereld, ca tweemaal dieper dan de Grand Canyon in de VS. De kloof  wordt doorlopen door de gelijknamige rivier. Naam van dit ronduit indrukwekkende natuurverschijnsel?

 

COLCA KLOOF

 

8.Schilderkunst. Twee dia’s; de schilders van de getoonde doeken zijn landgenoten van elkaar en bovendien begint hun naam met dezelfde letter.Beiden zijn beoefenaars van de “plein-air”-schilderkunst en voorlopers van het impressionisme.

a)dia 3C/41: naam van deze in 1841° geboren kunstenaar?

b)dia 3A/50: deze man zag het levenslicht in 1824.

 

a)Jean BAZILLE            b)Eugène BOUDIN

 

                                                 SPECIAL LITERATUUR

 

1.Dante en Beatrice : het was liefde op het eerste gezicht. Zij werd de muze van zijn wondermooi liefdesgedicht “La vita nuova”. Onze vraag: tot welke welstellende familie behoorde Beatrice?

 

PORTINARI

 

2.Grieks dichter(1911°); studeerde o.a. filologie te Parijs, waar hij onder de invloed kwam van de Franse surrealisten. Verheerlijkt vooral het Griekse landschap en de tradities van zijn volk. Werk o.a.:”De heersende zon”(1943), “Het is de moeite waard”(1959), in het Grieks “To axion esti”, op muziek gezet door Mikis Theodorakis en waardoor hij beroemd geworden is, en verder nog “Monogram”(1971) en “Boom van licht”(1979). Graag de naam van deze dichter, die overleed in 1996 en in 1979 de NB-prijs ontving?

 

Odysseus ELYTIS

 

3.Dat een schrijver zijn pseudoniem als officiële naam aanneemt, is beslist niet alledaags. Dat is nochtans wat een noorderbuur, geboren 1898 als Salomon Hamburger, deed in 1943. Lang heeft hij van zijn nieuwe naam niet genoten, want hij kwam in 1946 om bij een vliegtuigongeluk op Schiphol. De gezochte is, met Anton Coolen, dé vertegenwoordiger van de streekroman. Enkele titels: “Aardebanden”(1922), “Een stoombootje in de mist”(1966), “Heilig Pietje de Boog”(1940). Bekendst is echter “Het wassende water”(1925). Wie?

 

Herman DE MAN

 

 

                                                      RONDE 9

 

1.Scheikunde. Duits-Nederlands iatrochemicus(1604-1670); woonde afwisselend in Duitsland en in Nederland. In 1655 kwam hij voor de derde keer in Amsterdam wonen, waar hij ook zou sterven. Daar bereidde hij farmaceutische en chemische preparaten en ontdekte o.a. de laxerende werking van natriumsulfaat, NA2SO4, het naar hem genoemd zout, ook wel “sal mirabili” ofte “wonderzout” geheten. Onze man verrichtte ook baanbrekend in Duitsland en trachtte daar een chemische industrie op gang te brengen. Wie was deze “Duitse Boyle”?

 

Johann, Rudolph GLAUBER

 

2. Wielrennen 2002. Van de 10 WB-koersen werden er 2 gewonnen door  Johan Museeuw.Nog 2 andere landgenoten behaalden elk een podiumplaats, en wel een derde. Wie waren die twee renners?

a)VAN PETEGHEM(Ronde van Vl.) b)BOONEN(Parijs-Roubaix)

 

3.Massamedia. Italiaans, in Turijn verschijnend liberaal dagblad, opgericht in 1867 door Vittorio Bersezio. Tot 1895 heette het “Gazetta Piemontese”. Daar het blad behoort tot de Agnelligroep, kwam de naam ook in onze media, ter gelegenheid van het overlijden, in januari jl., van Fiatbaas Giovanni Agnelli. Welk dagblad?

 

LA STAMPA

 

4.Aardr. USA. Dubbele vraag: welke van de 50 VS-hoofdsteden is:

a)de meest westelijk gelegen;

b)de meest oostelijk gelegen?

 

a)HONOLULU           b)AUGUSTA

 

5.Ontdekkingsreizen. Kaap Hoorn is genoemd naar de geboorteplaats van een Nederlands ontdekkingsreiziger(1580-1625), die de kaap passeerde, samen met Jacques Lemaire, toen die op zoek was naar een andere route naar Indië. Wie was die Nederlander?

Willem SCHOUTEN

 

6.Bouwkunst. Dia 1A/33. Dit Eindhovense museum bestaat uit een gerenoveerde “oudbouw”, plus een nieuwbouw die je op de dia ziet, van de Amsterdamse architect Abel Cahen. Geopend begin dit jaar. Naam van het museum?

 

VAN ABBE

 

7.TV-series. In maart 2002 werd een Britse actrice gevierd voor haar 40-jarige loopbaan. De Britten kennen haar van een hele rist rollen, met name in het theater; bij ons zal haar naam steeds verbonden blijven met sitcoms als “Executive stress” en “To the manor born”, maar vooral met “The Good life”, waarin zij Margo Ledbetter gestalte geeft. Haar naam?

 

Penelope KEITH

 

8.Allerlei. De stad Venetië werd gebouwd,zoals iedereen weet, op eilandjes in de lagunes van de Adriatische Zee. De Venetiaanse kustlijn was destijds heel anders dan tegenwoordig. Een reeks zandbanken schermde de lagune af van de stormen van de Adriatische Zee. Hoe werden die zandbanken genoemd?

 

LIDI(mv) // LIDO(enk.)

 

 

                                               SPECIAL GESCHIEDENIS

1.Dit Russisch legercorps werd opgericht midden 16de eeuw en vormde gedurende ca 100 jaar het gros van het Russisch leger. Oorspronkelijk samengesteld uit burgers, groeide het uit tot een militaire kaste die, in de 17de eeuw, grote politieke macht had. Van de 55000 soldaten waren er ca 25000 in Moskou gestationeerd; hier vervulden ze de rol van politie en veiligheidstroepen. Ze zijn echter vnl. bekend als lijfwachten van de tsaar; hun naam is Russisch voor “musketier” Welke naam?

 

STRELITSEN

 

2.In de periode van de opkomst van de democratie in Vlaaanderen(1278-1384), was de sociale tegenstelling in de steden verscherpt en eiste het volk deelneming aan het bewind. In 1280-1281 hadden ernstige sociale onlusten plaats in Ieper en Brugge, die bekend werden onder een bepaalde naam. In Ieper had men het over “Kokerulle”.Hoe luidde die naam in Brugge?

 

MOERLEMAAIE

 

3.In 1867 troggelde Amerika, voor het luttele bedrag van 7,2 miljoen dollar, Alaska af van Rusland. Verantwoordelijk voor wat toen een miskoop werd genoemd, was de toenmalige minister van BUZA, naar wie overigens een stadje op het Kenai-schiereiland, plus een schiereiland aan de Beringstraat werd genoemd.Naam?

 

William SEWARD

 

 

                                                 

 

                                                        RONDE 10

 

1.Literatuur. Deze in 1956 geboren Russische misdaadschrijver is in zijn land bijzonder populair, vanwege zijn 7-delige romancyclus rond zijn hoofdpersonage, inspecteur Erast Fandorin. In ’t Nederlands verschenen tot op heden volgende titels: “Fandorin”, “Turks gambiet”, “Leviathan” en “Dubbelschat”. Zijn naam?

 

Boris AKOENIN

 

2.Aardr. Deze republiek is een archipel in de Atlantische Oceaan; de 15 eilanden zijn verdeeld over twee groepen: 1) de N.W.-groep, ook wel de Bovenwindse eilanden genoemd, w.o. Santo Antao, Santa Lucia en Boa Vista, en 2) de Z.W.

groep, ook wel de Benedenwindse eilanden genoemd, met o.a. Brava, Maio en Sao Tiago, waarop de hoofdstad Praia ligt. Naam van die republiek?

 

KAAPVERDIE

 

3.Film. Virginia Woolf is nadrukkelijk aanwezig in Stephen Daldry’s “The hours”, met name via haar roman “Mrs. Dalloway”. De Engelse schrijfster was nog nadrukkelijker bij de les in “Who’s afraid of Virginia Woolf”, met Elisabeth Taylor en Richard Burton, uit 1966. Welke regisseur maakte met deze prent zijn regiedebuut?

 

Mike NICHOLS

 

4.Atletiek. Belgische atleten hebben het vaak zeer aardig gedaan op de 800 meter. Ook op de EK kwamen geregeld landgenoten aan de start op deze afstand. Dubbele vraag: a) op het EK 1954 in Bern behaalde een Belg zilver op de 800 meter. Het is nog steeds de enige Belg , die een medaille  won op deze afstand. Wie?

b)op het EK 2002 in München waren twee 800 meterlopers present. Tom Omey ging er uit in de reeksen. Wie was die andere Belg, die net niet de finale haalde?

 

a)Lucien DE MUYNCK        b) Joeri JANSEN

 

5.Economie. De Engelse term die we vragen vindt zijn oorsprong in de 15de eeuw, toen de Hanzen gewaardeerd werden als eerlijke kooplieden, die borg stonden voor kwaliteit en eerlijke handel. Ze werden ook “oosterlingen” (=easterlings) genoemd, omdat ze uit het Oostzeegebied kwamen. Het gezochte woord betekende zoveel als “van gegarandeerde waarde” en geldt, nog steeds, als zuiverheidsnorm voor zilver. Welke term?

 

STERLING

 

6.Natuurkunde. Hoe wordt, met een uit het Grieks afkomstig woord, het verschijnsel genoemd waarbij een draaiend voorwerp, bv. een wiel, steeds de neiging heeft zich in hetzelfde vlak te blijven bewegen? Dit verschijnsel manifesteert zich met name bij een draaiende tol en vindt zijn toepassing in navigatie-instrumenten.

 

GYROSCOPIE

 

7.Puzzel. Als Dorien een-zevenentwintigste van een race in acht minuten aflegt en Bram een-negentiende van dezelfde race loopt in twaalf minuten, wie van de twee houdt er dan het hoogste tempo op na?

 

DORIEN (race volledig in 216 min., Bram in 228 min.)

 

8.Allerlei textiel. Welke “T” is het ineendraaien van twee of meer enkelvoudige garens, tot twee-, resp. meervoudige garens?

 

TWIJNEN

 

 

                                              SPECIAL POPMUZIEK

 

Thema: eigen bodem.Zoals gebruikelijk, drie dubbele vragen.

1.Oldies. Twee instrumentaaltjes; beide nummers met een verhaal:

a)dit nummer was de tune van de Lex Hardingshow bij Radio Veronica; naam van de uitvoerder?

b)dit nummer klinkt jullie allicht bekend in de oren; Felix Meurders gebruikte het bij Hilversum 3 als kenwijsje voor de “Daverende Dertig”, de Nederlandse Hitparade in het midden van de jaren 1970.Naam van de uitvoerders?

 

a)André BRASSEUR         b)Mr. WALDY&GREENLIGHT

 

2.Nederlandstalig.

a)naam van de in 1982 gestorven Antwerpenaar?

b)naam van deze in het begin van de jaren 1970 populaire Vlaamse zangeres, die vorig jaar opnieuw in de belangstelling kwam?

 

a)Jan PUIMEGE        b)TRUUS

 

3.Recent. We vragen twee keer de naam van de groep.

 

a)ARID           b)das POP