back.gif (4413 bytes)                                                                                                                   home.gif (4443 bytes)

vliegendeuilowl.gif (34871 bytes)

De antwoorden van de vragen staan onder de vraag.

 

28e MEERHOFQUIZ  18 maart 2006

 

RONDE 1

 

1.Aardr.België. De vallei van dit riviertje begrenst in het ZO het Hageland. Ontspringt bij het dorp er “op”, passeert Boutersem en Kortenaken en vervoegt, bij het Limburgse Halen, de Gete. Naam van dit 30km lange water?

 

VELP

 

2.Mythologie.Zij was oorspronkelijk een Babylonische demon. In het Oude Testament wordt zij naamloos vermeld als “demon van de nacht”.In de mystieke joodse literatuur is zij Adams eerste vrouw, tegelijk met hem geschapen. Pas toen zij weigerde aan Adam te gehoorzamen en hem verliet, werd Eva geschapen, uit die befaamde rib van haar man. In de kabbalistische literatuur tenslotte belichaamt zij de zinnelijke begeerte en de sexuele verleiding. Hoe heet deze vrouwelijke demon, volgens sommigen de eerste feministe?

 

LILITH

 

3.Literatuur Duits. Duits veelschrijver van SF-romans en thrillers, °1959 in Ulm. Debuteerde in 1995 met “Die Haarteppichknüpfler”. Wij geven de titels van de totnogtoe enige 3 in het Nederlands vertaalde boeken: “Het Messias Mysterie”(2005), oorspr. “Das Jesusvideo”(2002), “Het fatale zwijgen”(2004), oorspr. “Der letzte seiner Art”(2003) en “De erfenis van Fontanelli”(2005), oorspr.”Eine Billion Dollar”(2001). Welke schrijver, die wel eens de Duitse Dan Brown wordt genoemd?

 

Andreas ESCHBACH

 

4.Scheepvaart.Het is een door de Nederlandse zeeofficier J.J. Wichers in 1937 uitgevonden installatie waardoor een onderzeeboot op periscoopdiepte zijn dieselmotoren kan gebruiken, bestaande uit een boven water uitstekende luchttoevoer en uitlaat. Tijdens WO II troffen de Duitsers het systeem aan op in aanbouw zijnde Nederlandse onderzeeboten en pasten het vanaf 1944 zelf op grote schaal toe op al hun boten. Na WO II zijn alle conventionele onderzeeboten en de meeste kernonderzeeërs ter wereld uitgerust met zo een installatie. Naam?

 

SNUIVER/ SNORKEL

 

 

5.Film.Vlaamse actrice, °1978. Maakte haar debuut in “Mistoestanden”(2000) van Renaat Coppens, als Fanny Kiekeboe. Speelde verder nog in “Alias”(2002) van Jan Verheyen, “De zusjes Kriegel”(2004) van Dirk Beliën, “De kus”(2004) van Hilde Van Mieghem, “Verlengd weekend”(2005) van Hans Herbots en “Dennis van Rita”(2006) van Hilde Van Mieghem. Ook maakte ze haar opwachting in een aantal TV-series, w.o.”Rupel”, “Costa” en “Flikken”.

 

BAETENS, Veerle

 

6.Mode. Dit pauselijk kledingstuk raakte op het einde van de 20e eeuw enige tijd in onbruik. Paus Paulus 6 en paus Johannes-Paulus 2 hebben er nooit een gedragen. Paus Benedictus 16 droeg het opnieuw in december 2005 op het Sint-Pietersplein, naar aanleiding van zijn wekelijkse audiëntie. Paus Johannes 23 is ermee opgebaard in de Sint-Pietersbasiliek. Hoe heet dat pontificaal hoofddeksel, gemaakt uit rood fluweel en afgezet met bont?

 

CAMAURO

 

7.Sport golf. Hoe wordt, met een Engelse term, het gemaaide gedeelte van een golfbaan genoemd, gelegen tussen “tee” en “green”?

 

FAIRWAY

 

8.Kunst architectuur. Dia 1A/35. Naam van de architect?

 

Josef OLBRICH

 

9.TV.a)Wie trotseert eenmaal per week voor Man bijt Hond en voor de “EEN” kijkers de extreme vrieskou van Siberië en b)welk reisbureau wordt aan het eind van elke bijdrage bedankt?

 

a)Martin HEYLEN   b)TIARA-TOURS

 

10.Sterrenkunde. U zoekt de naam van het boek of de lijst met tabellen waarin gegevens over de stand van de belangrijkste hemellichamen van dag tot dag staan aangegeven.

 

EFEMERIDE

 

11.Muziek.Chanson. Twee fragmenten; telkens de uitvoerder(s).

 

a)PASSEPARTOUT     b)AXELLE RED

 

 

RONDE 2

1.Geschiedenis WOII. Als represaille voor de moord op deze Gestapoleider in 1942, werd de hele mannelijke bevolking van het Tsjechische dorp Lidice door de SS gefusilleerd, op 10 juni 1942. Wie?

 

HEYDRICH, Reinhard

 

2.Strips.In het 7e Lucky Luke-album “Vogelvrij” duiken de broers Emmet, Bill, Bob en Grat op en worden meteen door Lucky Luke uitgeschakeld. Morris heeft zich achteraf het overhaaste einde van zijn 4 anti-helden beklaagd. Wat was de familienaam van die broertjes, die overigens echt geleefd hebben? De datum op hun grafzerk was niet toevallig dezelfde als de dag, dat ze een mislikte bankoverval pleegden in het stadje Coffeyville. Het opschrift luidde: “Hier liggen de gebroeders… Gestorven zonder hun laarzen uit te doen”. Naam ?

DALTON

 

3.Toerisme.Deze Franse stad heeft iets met de maan. Het stadswapen bestaat uit 3 halve manen, het centrum van de stad is gebouwd in de vorm van een halve maan en de haven heet Port de la Lune. Welke stad?

 

BORDEAUX

 

4.Groene energie.Groene energie is niet alleen wind- en waterenergie. Minder bekend en toch even belangrijk is groene energie op basis van biologisch afbreekbare producten en afvalstoffen uit landbouw, bosbouw, industrie en huishoudens. Dat kan gaan van houtsnippers, over olijfpitten tot palmolie en gebruikte frituurolie, als energiebron om elektriciteit te produceren. Naam?

 

BIOMASSA

 

5.Literatuur. °1943 als Antonius van Drunen, debuteerde deze Nederlander als dichter, maar kreeg vooral bekendheid voor zijn proza. Zijn debuut in dit genre, de verhalenbundel “Oorlogstuinen”(1992), werd bekroond met de Geertjan Lubberhuizenprijs. Tweemaal genomineerd voor de Libris-prijs: in 1996 voor “Nachtkwartier” en in 2001 voor “Franklin”, waarmee hij de prijs won. Voor zijn “Gran Café Boulevard”(2006) verbleef hij anderhalf jaar in Parijs.Wie?

 

LIESKE, Thomas

 

6.Filosofie.Deze Duitse filosoof/professor uit Karlsruhe maakte in 1983 ophef met zijn vuistdikke “Kritiek van de cynische rede”. In 1999 volgde dan de beruchte toespraak “Regeln für den Menschenpark”, ook bekend als de “Elmauer Rede”, over het menselijke beschavingsproces, met begrippen die sommige collega’s aan de eugenetica deden denken. Zijn magnum opus “Sferen”, voltooid in 2003, is een trilogie, bestaande uit “Blasen”, “Globes” en “Schäume”. Wie?

 

SLOTERDIJK, Peter

 

7.Uitvindingen.Belgisch jurist en bibliograaf(1868-1944); stichtte, samen met NB-prijswinnaar 1913 voor  de Vrede, Henri La Fontaine, het Institut International de Bibliographie(1895) en het Office Central des Associations Internationales(1907). Eveneens met La Fontaine werkte hij Melvin Dewey’s bekende “decimale classificatie” uit tot de Universele Decimale Classificatie. Zijn megalomane plannen voor de bouw van een wereldstad “Mundaneum” in Tervuren gingen niet door. Wie?

 

OTLET, Paul

 

8.Film.De excentrieke Amerikaanse regisseur Terence Malick is een buitenbeentje: tussen zijn eerste film en zijn jongste “The new world” uit 2005 liggen maar liefst 32 jaar. Tussenin nog slechts twee andere prenten: “Days of heaven”(1979) en “The thin red line”(1998). Wat is de titel van ’s mans eerste, uit 1973, met o.a. Martin Sheen en Sissy Spacek?

 

BADLANDS

 

9.Kleinkunst.Jaarlijks wordt in cabaretland Nederland een prijs uitgereikt voor het meest indrukwekkende cabaretprogramma. Vlaamse winnaars waren o.a. Wim Helsen in 2004 en Kommil Foo in 2005. Wat is de toch wel goed gevonden naam voor die prijs?

 

POELIFINARIO

 

10.W & T.Scheikunde. Dit chemisch element is het eerste element der aardalkalimetalen. Vrij hard, zeer broos metaal met een dichtheid van 1848 kg/m3, een smeltpunt van 1285° C; is schaars op aarde en komt niet vrij voor in de natuur. Het wordt toegepast voor röntgenstralen doorlatende vensters, als legeringselement ter verhoging van de hardheid, of voor temperatuur- en corrosiebestendigheid, alsook als neutronenremmer in kernreactoren. Vanwege de kleine soortelijke massa wordt het tevens gebruikt in de vliegtuig- en raketindustrie. Metaal en verbindingen zijn giftig en het maximaal toelaatbaar gehalte in de lucht is 50 keer zo laag als dat van kwik. Welk element, ontdekt in 1798 door Vauquelin, en genoemd naar het mineraal waaruit hij het kon extraheren? Atoomnummer 4.

 

BERYLLIUM

 

11.Godsdienst.In de bijbel was het de naam van een spijs die door God aan de Israëlieten tijdens de woestijntocht gegeven werd. Volgens de beschrijving in Exodus en Numeri viel de spijs in de woestijn, nabij het kamp van de Israëlieten, in de vroege ochtend, als de dauw neerkwam. Hoe heette die wonderspijs uit de hemel?

 

MANNA

 

 

RONDE 3

1.Voetbal. We zoeken een keeper die in zijn loopbaan niet minder dan 31 goals maakte en ooit zelfs scoorde als doelman van Rode Duivels. Het moge duidelijk zijn dat al die doelpunten er kwamen na strafschop. Welke doelman bedoelen we?

 

PIOT, Christian

 

2.Aardr.USA.Deze kloof, uitgegraven door de Snake-rivier in het Columbiaplateau in de Amerikaanse staat Idaho, op de grens met Oregon, is 225 km lang en, met wanden tot 2400 m, de diepste van de VS. Wat is de enigszins toepasselijke naam van deze “canyon”?

 

HELL’S CANYON

 

3.Allerlei jagen. Bij dit soort jacht op haarwild, die zijn oorsprong vindt in Frankrijk, jaagt de meute, hoofdzakelijk op het spoor, zo lang een bepaald stuk wild na tot dit zich door uitputting gewonnen geeft. De leden van jachtgezelschap volgen te paard of te voet. In België wordt de gevraagde soort jacht vnl. bedreven in de Ardennen en Limburg. Wat is de van het Frans afgeleide benaming?

 

PARFORCEJACHT

 

4.Allerlei fabels. Welke naam gaf men aan een fabeldier in de vorm van een gekroonde haan, met drakenvleugels en slangenstaart? Zijn blik was dodelijk, ook voor hemzelf, zodat men hem kon doden door hem een spiegel voor te houden.

 

BASILISK

 

5.Geschiedenis 20e.Corneliu Codreanu(1899-1938) was een Roemeens politicus en uiterst rechts agitator; de door hem in 1923 opgerichte Christelijke Nationale Bond werd in 1927 herdoopt in “Legioen van de aartsengel Michaël”. In 1928 verenigde Codreanu zijn organisatie met die van de “Broeders van het kruis” onder Stelescu. De nieuwe groepering, berucht om haar fervent anti-semitisme en terreurmethodes, kreeg in 1931 de naam onder dewelke ze berucht is geworden. Wat is de tweeledige naam van die groepering, die wel eens vergeleken wordt met de Hongaarse “Pijlkruisers”?

 

IJZEREN GARDE

 

6.Economie.In 1987 richtten 2 studiegenoten een bedrijf op met een kapitaal van 750 euro. Hun eerste product was een shampoo, die in 5-literflessen werd verkocht aan apothekers. Met de ontwikkeling van de producten Phytosedan en Uvesol steeg de omzet in 1989 al naar 150.000 euro. Vandaag de dag is de onderneming een belangrijke internationale speler op de markt van de generieke geneesmiddelen. Marc Coucke blijft nog altijd de drijvende kracht achter de vennootschap. Enkele succesmerken: Bergasol, Davitamon, Para, Predictor en Restiva. Welk bedrijf?

 

OMEGA PHARMA

 

7.Film.Dia’s 4C/12 en 4C/13. Twee actrices.

 

a)Helen MIRREN    b)Jamie Lee CURTIS

 

 

8.Rampen.In januari 2006 was het 30 jaar geleden dat een overstromingsramp Ruisbroek blank zette. Als gevolg daarvan werd in ons land een groots plan opgezet om herhaling van zulke rampen te vermijden. Net zoals in Nederland, na 1953, kreeg dat plan een Griekse letter als naam? Welke letter?

 

SIGMA

 

9.Schilderkunst.2 dia’s 3E/10 en 3D/8. Twee werken van één schilder.

Gustave VAN DE WOESTIJNE

 

10.Biologie.Hoe heet, met een van het Grieks afgeleid woord, de voortplanting door middel van onbevruchte vrouwelijke geslachtscellen? Komt voor bij planten, bv. paardebloem, bij vele ongewervelde dieren en sommige gewervelde dieren, bv. kippen en hagedissen.

 

PARTHENOGENESIS

 

11.Klassieke muziek.Jullie horen de bekende bariton Dietrich Fischer-Dieskau, met het lied “Ich ging heut Morgen übers Feld”.

a) wie is de componist en b)uit welke cyclus komt het lied?

 

a) Gustav MAHLER   b)LIEDER EINES FAHRENDEN GESELLEN

 

 

 

RONDE 4

1.Literatuur.In zijn roman “Sneeuw” uit 2003, geeft deze Turkse schrijver, °1952, zijn visie op Turkije, de politieke islam en de dominante rol van de gemeenschap. Andere titels; “Het huis van de stilte”(1995), “Het zwarte boek”(1998), “De witte vesting”(1993), “Het nieuwe leven”(1999) en “Ik heet karmozijn”(2002). Wie?

 

PAMUK, Orhan

 

2.Personaliteiten.Dia 5B/27. Vader en zoon.

 

MITTAL

 

3.Aardr. De meest noordelijke vulkaan ter wereld kende haar laatste uitbarsting in 1732, is 2272 meter hoog en ligt op het Jan Mayen-eiland. Naam?

 

BEERENBERG

 

4.Actua.Sinds begin dit jaar is Tokio op de ranglijst van de duurste wereldsteden niet langer de primus. Na 14 jaar alleenheerschappij is de Japanse hoofstad van de troon gestoten door een Europese hoofdstad die, met een index van 140, maar liefst 40°/° duurder is dan de standaardstad New York. Welke stad?

 

OSLO

 

5.Wielrennen. Dubbele vraag. Twee werelduurrecords, door wie: a) op 23/9/1958, met 47, 346 km/u en b)op 30/10/1967, met 48,093 km/u?

 

a)Roger RIVIERE (Rome)    b)Ferdinand BRACKE (Milaan)

 

6.Eten en drinken.Een cocktail van ¼ liter licht bier of pils, met 3 cl Campari, is genoemd naar een Brits staatsman. Wie?

 

CHURCHILL

 

7.Geschiedenis.Op 16 april 1746 had de laatste slag van de zgn. “Forty-five Rebellion” plaats, waarbij de Jacobieten, onder Charles Edward, bijgenaamd “Bonnie Prince Charlie”, verslagen werden door de Britten o.l.v. William Augustus, Hertog van Cumberland. Het gevecht, dat slechts 40 minuten duurde, kostte het leven aan 1000 van de 5000 Highlanders en markeerde het einde van de pogingen Jacobieten om de Stuarts weer op de troon te brengen. De slag werd genoemd naar het Schots heidegebied waar hij plaatsvond. Naam?

 

Battle of CULLODEN (ook “Battle of Drummossie”)

 

8.Fauna.Dia 7B/1. Vogeltje.

 

KUIFMEES

 

9.Filmklassieker.Deze film uit 1945 van David Lean werd enkele jaren geleden door het British Film Institute uitgeroepen tot de op een na beste Britse film ooit. Kort samengevat: huisvrouw Laura Jesson en dokter Alec Harvey komen toevallig met elkaar in contact; in een stationsrestauratie veegt hij een stofje uit haar oog. Ze worden verliefd,wat een probleem is, want ze zijn beide al getrouwd. Er ontspint zich toch een passionele relatie, met het station als liefdesplek. Hoofdrollen voor Celia Johnson en Trevor Howard. Originele titel a.u.b.

 

BRIEF ENCOUNTER

 

10.Allerlei. Welke “T” is een uit het Engels stammende benaming voor iemand die, vooral in bedrijven, erop uit wordt gestuurd om de ingewikkelde, door anderen niet meer op te lossen problemen een oplossing te geven?

 

TROUBLESHOOTER

 

11.Jazz.Amerikaans tenorsaxofonist(1927-1991); speelde o.a. bij Stan Keaton, Jimmy Dorsey en Benny Goodman. Een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de cool jazz. Bekende platen: “Tenor contrasts”(1951), “The dolphin”(1981 en “Serenity”(1987). Veel succes bij een groot publiek had zijn met Astrud Gilberto opgenomen nummer “The girl from Ipanema”(1963), die een ware Bossanovarage ontketende. Wie?

 

Stan GETZ

 

 

 

RONDE 5

1.Sport F1. De heerschappij van Michael Schumacher schijnt voorbij, nu Fernando Alonso de wereldtitel veroverde na de GP van Brazilië, op 25 sept. 2005. Het was al van 1999 geleden dat een andere rijder dan Schumacher WK werd. Wie was dat toen ook alweer?

 

HAKINEN, Mika

 

2.Literatuur.Amerikaans schrijver, °1947; werd bekend door zijn “New York-trilogie”, drie postmoderne detectiveromans: “City of glass”(1985), “Ghosts”(1986) en “The locked room”(1987). Latere successen waren o.a. “Moon palace”(1989), “The music of chance”(1990), “Leviathan”(1992) , “Timbuktu”(1999) en “Brooklyn Follies”(2005). Wie?

 

Paul AUSTER

 

3.Allerlei.Naam van de Oosterse leer die tot doel heeft het creëren van een harmonieus leven. Letterlijk betekent het “water en wind”. “Wind” verspreidt de positieve energieën en “water” houdt die energieën vast om het leven te veraangenamen. In de praktijk uit zich dat ondermeer in een aantal richtlijnen voor een strategische interieurinrichting. Zo wordt bv. aangeraden om in de slaapkamer het bed zo te plaatsen, dat men bij het ontwaken in de richting kijkt van de deur, klaar om een nieuwe dag tegemoet te treden. Ook kleuren en vormen van voorwerpen kunnen bepalend zijn bij het creëren van die positieve energie. Hoe heet die leer?

 

FENG SHUI

 

4.Aardr.Azië. Eilandengroep van ca 70 eilanden, voor de westkust van Sumatra, in de Indische Oceaan. Belangrijkste eilanden: Siberut, Sipura, Pagai Utara(N) en Pagai Selatan(Z), deze laatste ook bekend als de Nassau-eilanden. Rotsachtig, grotendeels bebost en gevoelig voor tsunami’s(zie december 2004).

 

MENTAWAI-EILANDEN

 

 

5.Allerlei. Een manier om iemand te helpen die een vreemd voorwerp heeft ingeademd, bestaat erin achter de persoon in kwestie te gaan staan, beide armen rond zijn/haar borstkas te slaan, een vuist te maken met 1 hand , de andere hand erover te leggen en krachtig met de vuisten naar boven te drukken. Bedoeling is een samentrekking van middenrif te veroorzaken, waardoor het voorwerp naar buiten komt. Hoe heet dit maneuver?

 

HEIMLICH-maneuver

 

6.Kunst.Dia’s 3B/27 en 3B/28. a) naam van het schilderij; b)welke dag van de week?

 

a)MOULIN DE LA GALETTE     b)ZONDAG

 

 

7.Geschiedenis. De Zwitserse 16e eeuwse hervormer Zwingli wilde met een strijd tegen de katholieke kantons zoals Uri, Zug en Freiburg, rechten afdwingen voor de protestanten. Een en ander leidde tot twee oorlogen, in 1529 en 1531. In deze laatste sneuvelde Zwingli. Bij welke plaats, waarnaar overigens de oorlogen genoemd werden?

 

KAPPEL

 

8.Actua volksgezondheid. Het Interministerieel Commissariaat voor Volksgezondheid kan je bellen op het gratis nummer 0800/99777. Hoe heet het?

 

INFLUENZA

 

9.Scheikunde. Galvet is een koolstofverbinding met formule C27H45OH; behoort tot de steroïden en is oplosbaar in water; komt in veel levende organismen voor en is o.a. tussenproduct van de stofwisseling van veel hormonen, galzuren e.d. Is in het bloed verdeeld over de eiwitten HDL en LDL. Wat zoeken we?

 

CHOLESTEROL

 

10.Film.(1898-1981); Frans regisseur van lichtvoetige komedies als “Un chapeau de paille d’Italie”(1927), “Sous les toits de Paris”(1930), “Les belles de nuit”(1952), “Porte des Lilas”(1957) en “Les fetes galantes”(1965). Werd in 1960 als eerste cineast toegelaten tot de Académie Française. Wie?

 

CLAIR, René

 

11.Muziek.Late jaren 90. Tweemaal de uitvoerders.

 

a)PUFF DADDY    b)TARKAN

 

 

 

RONDE 6

1.Aardr.M.Am. Het gros van Beneden- en Bovenwindse Eilanden liggen tussen de 64e en 60e breedtegraad. Een van die eilanden bevindt zich een 50-tal km ten oosten van die 60e breedtegraad en is meteen het meest oostelijke van het Caribisch gebied. Welk eiland, 431 km2 groot?

 

BARBADOS

 

2.Techniek textiel. Hoe heet, met een van het Maleis afkomstig woord, een weefsel dat versierd is doordat de garens voor het weven hier en daar volgens een patroon zijn geverfd? Hiertoe wordt de opgespannen ketting plaatselijk bij bosjes afgebonden, zodat de verf, waarin de gehele schering gedompeld wordt, niet kan doordringen en zo de motieven worden uitgespaard. Wanneer daarna een effen inslag wordt geweven, spreekt men van ketting…. Moeilijker en zeldzamer zijn inslag… en dubbel…, die alleen op Bali en in Voor-Indië voorkomen. Japan kent een dergelijke techniek onder de naam kasoeri; een soortgelijk zijden weefsel in Frankrijk is chiné.

 

IKAT

 

3.Plantkunde.Het hout van de Caesalpina Echinata groeit in Brazilië en wordt ook wel eens brazielhout genoemd. Het is zeer hard, oranjekleurig en uiteindelijk donkerrood. Vroeger gekend als “verfhout”, vanwege de vuurrode kleurstof die eruit werd gewonnen. Dit zeer duurzame hout wordt vandaag gebruikt voor o.a. vioolstrijkstokken, knoppen, grepen en decoratiewerk. Wat is de Braziliaanse naam van dat hout, ook die van een Braziliaanse deelstaat in het NO?

 

PERNAMBUCO

 

 

4.Geschiedenis.Deze Russische stad werd 1703 door Peter de Grote op Zweden veroverd en als fort gesticht, waarna ze zich ontwikkelde tot een belangrijke marinebasis. Diverse keren het toneel geweest van muiterij: 1825, 1882 en 1905. Het garnizoen van de stad, dat 1917 een grote rol speelde bij de revolutie in Petrograd, kwam 1921 in opstand tegen de bolsjevistische dictatuur; deze opstand, die van 7 tot 18 maart duurde en door Trotski krachtig werd onderdrukt, kan beschouwd worden als het laatste hoofdstuk van de Russische Revolutie. Mede onder druk hiervan deed Lenin de concessies die bekend werden als de Nieuwe Economische Politiek. Welk stad, op het eiland Kotlin?

 

KROONSTAD(Kronsjtadt/ Kronstadt)

 

 

5.Luchtvaart.Deze Amerikaanse ballonvaarder(1930-1985), die omkwam bij een vliegtuigcrash, was lange tijd houder van 9 ballonwereldrecords. In 1978 maakte hij, in gezelschap van Maxie Andersen en Larry Newman, de allereerste transatlantische ballonvlucht, in zijn “Double Eagle II”. In 1981 volgde de eerste “Transpacific”, vanuit Japan naar California, over 9244 km, op dat ogenblik de langste vlucht ooit, dit in de “Double Eagle V”. Zijn naam doet ons vermoeden dat hij Italiaanse voorouders had. Wie?

 

ABRUZZO, Ben

 

6.Literatuur Frans. Welke in 1957° populaire Franse misdaadschrijfster is de geestelijke moeder van inspecteur DANGLARD en commissaris ADAMSBERG?

 

VARGAS, Fred

 

7.Ontdekkingsreizen.Duits ontdekkingsreiziger(1821-1865); na zijn studies archeologie, ondernam hij, op last van de Britse regering, een zending naar Centraal Afrika, om de slavernij af te schaffen. Dit bracht hem in o.a. Adamawa, N-Kameroen, waar hij de Benuerivier ontdekte in Kanem, ten NO van het Tsjaadmeer, en Timboektoe, in 1853. Wordt beschouwd als een van de grootste onderzoekers van Centraal Afrika. Legde 20.000 wegkilometers  cartografisch vast; door hem werd bekend dat de Sahara niet één grote zandzee is, zoals eerst was geloofd. Onze man onderzocht tevens de woordenschat van meer dan 40 Afrikaanse talen. Wie?

 

BARTH, Heinrich

 

8.Sport ijsschaatsen. Dia’s 5B/42 en 5B/45. Wie?

 

A)Anni FRIESINGER    b)Marianne TIMMER

 

9.Massamedia.Vele kranten schakelen sedert een tijdje over op het zgn. “tabloid”-formaat, zeg maar “compact”. Nochtans is er één dagblad, dat sedert zijn  ontstaan in 1976, als allereerste in Europa op tabloidformaat verscheen. Welke Spaanse krant?

 

EL PAIS

 

 

10.Cultuur.De verhalen van 1001 nacht, bekend sedert de middeleeuwen, vertonen veel gelijkenis met een beroemde, uit de 1e eeuw stammende Indische fabelverzameling in de vorm van een raamvertelling, toegeschreven aan de brahmaan Visnusjarman. Een Arabische versie verbreidde zich na de 11e eeuw onder de titel “Kalila en Dimna” in veel Europese talen. Naam van deze bundel?

 

PANCATANTRA

 

11.Volkenkunde. Afrikaans, ca 225000 zielen tellend volk, wonend op het rotsplateau van Bandiagara, in het ZO van Mali, én in een deel van de vlakte in de grote bocht van de Niger in Mali en Bourkina Fasso. Vnl. landbouwers en kundige houtbewerkers, inzonderheid statige voorouderbeelden en gekleurde maskers. In de begrafenisgrotten van Bandiagara hebben ze beeldjes aangetroffen van een oudere beschaving , die zij Tellem noemen. Welk volk, en Kuifje was er op bezoek?

 

DOGON

 

 

 

RONDE 7

1.Natuurkunde.Amerikaans natuurkundige(1797-1878); werd in 1826 hoogleraar wiskunde te Albany, NY. In het volgende jaar maakte hij een aanvang met zijn elektromagnetische onderzoekingen. Onafhankelijk van en ongeveer gelijktijdig met Michael Faraday ontdekte hij de inductiewet. De SI-eenheid van zelfinductie en wederkerige inductie is naar hem genoemd. Wie?

 

HENRY, Joseph

 

2.Aardr. De noordelijkste punt van het Nieuw-Zeelandse Zuidereiland en de zuidelijkste kaap van Groenland hebben dezelfde naam in ’t Engels. Welke?

 

FAREWELL (of Farvel)

 

3.Taal.Stijlfiguur waarbij twee elkaar horende zinnen of zinsdelen, wat de woordschikking betreft, elkaars spiegelbeeld zijn. Vb. “zijn stem is krachtig, helder is zijn blik”.

 

CHIASME of KRUISSTELLING

 

4.Literatuur.Nederlands schrijfster, °1931; haar debuut “Een tevreden lach”(1965) behandelde vrank en vrij de homo-erotiek. Ook in later werk speelt het lesbisch-zijn , vaak samen met vrouwenemancipatie, een grote rol. In “De wereld is van glas”(1997) schreef ze over haar terugkeer naar het joodse geloof. Ander werk o.a.: “De huilende libertijn”(1970), “De reis naar Kithira”(1976), “Bellettrie 1965-1981”(1985), “De 8e scheppingsdag”(1990) en “Mystiek en magie in de literatuur”(1998). Wie?

 

BURNIER, Andreas (eig. Catharina Dessaur)

 

5.Far West. Gunfighter, geb. als Robert Parker op 13 april 1866. Eind jaren 1880 deed hij geregeld rooftochten in het zuiden van Wyoming, met als schuil- en vluchtplaats The Hole in The Wall-streek. In 1893 belandde hij in de cel; na zijn vrijlating zou hij “The Wild Bunch” oprichten. Begin 20e eeuw werd de grond hem te heet onder de voeten en vluchtte met zijn vriend Harry Longabaugh naar Z-Amerika. Laatstgenoemde werd 1909 in een vuurgevecht met de politie gedood, waarna Parker terugkeerde naar de States, waar hij 1934 anoniem aan kanker stierf. Onder welke naam kennen wij hem beter?

 

BUTCH CASSIDY

 

6.Geschiedenis. Arabisch vorstenhuis dat van de 10e tot de 12e eeuw over N-Afrika , en meer bepaald Egypte, heerste. Stamvader was Oebaid Allah(=de messias); onder hun bewind werd Al-Kahira, het latere Caïro, de hoofdstad van het gebied, dat ook een deel van Syrië en Palestina omvatte, en namen kunst en cultuur een hoge vlucht. Die kunst was gedeeltelijk een voortzetting van die der Abassiden, met opvallende parallellen met de kunst van de Seldjoeken. De dynastie stichtte de Al-Azhar- universiteit in Caïro, de oudste unief ter wereld. Bekend waren het lusterkeramiek, de ivoorsnijkunst en de glaskunst.Naam?

 

FATIMIDEN

 

7.Strips.Oorspronkelijk een idee van Ferdinand Dineur in “Le journal de Spirou”, maar vanaf 1949 werd Willy Maltaite de voornaamste tekenaar van de detectivestrip. Het eerste echte album, “De schat van Alarik”, verscheen pas in 1954. Nadat Maltaite ofte “Will” de strip voor bekenen hield in 1991, nam Sikorski nog even over, maar al snel werd duidelijk dat de strip moest begraven worden. Meneer Stomp was de slechterik, met wie ons detectiveduo steevast kreeg af te rekenen. Naam van de stripreeks?

 

BAARD en KALE

 

8.Film.Italiaans filmmaakster °1933. Wij geven 5 titels: “The night porter”(1974), met Dirk Bogarde en Charlotte Rampling; “La pelle”(1981), met Marcello Mastroianni als Curzio Malaparte; “The Berlin affair”(1985); “Francesco”(1989), met Mickey Roarke; “Ripley’s game”(2002), met John Malkovich.

Liliana CAVANI

 

 

9.Godsdienst.Vele islamvrouwen dragen, over hun hoofddoek, een gezichtssluier, waardoor ze onherkenbaar worden; ze behouden echter wel een kijkspleetje voor de ogen. Hoe heet zo’n sluier, en je verwart niet met de boerka van de Afghaanse vrouwen?

 

NIQAAB

 

10.Historische brug.12 km lange brug over de monding van de Jordaan in de Dode Zee; een van de belangrijkste grensovergangen tussen Jordanië en Westjordaanland. Genoemd naar een Brits veldmaarschalk-“High Commisioner” van Egypte, tussen 1919 en 1925, met als voornamen Edmund, Henry, Hynman.

 

ALLENBY

 

11.Muziek.Belgische pop. Graag tweemaal de naam van de groep.

 

a)THE PEBBLES        b) BLUE BLOT

 

 

 

RONDE 8

1.Literatuur.Stroming in de Russische poëzie tussen 1912 en 1922, ontstaan door toedoen van Goemiljov en Gorodetski. De stroming kan gezien worden als een reactie op het symbolisme. De aanhangers, ook wel claristen of adamisten genoemd, streefden naar een aardser, minder symbolische poëzie en naar een correct taalgebruik. Als aanhangers kan men beschouwen o.a. Achmatova, Tsvetajeva en Mandelsjtam. Welke stroming?

 

AKMEISME

 

2.Voetbal.Sedert eind vorig jaar is René Van der Eycken de nieuwe bondscoach. In een vorig leven was hij tweemaal aan de slag als coach van een buitenlandse club. Welke 2 clubs?

 

a)FSV MAINZ (D) (2000)      b)TC TWENTE (NL) (2002-2004)

 

3.Aardr.Oceanië.The Great Dividing Range strekt zich uit over heel West en Zuid-West Australië, met als hoogste top de Mount Kosciusko(2228 m); het eiland Tasmanië is een overzeese voortzetting van die keten. Het hoogste punt hier ligt op 1617 m. Hoe heet deze “mount”?

 

OSSA

 

4.Economie. Noors econoom(1895-1973); creëerde de term econometrie en richtte samen met Irving Fisher en CF Roos de Econometric Society op(1930). Zijn werk bestrijkt in het bijzonder de analyse van de vraag, de dynamische economie, de methodologie, de planning en de programmatie. Ontving als eerste, met Jan Tinbergen, in 1969 de Nobelprijs voor economie. Naam?

 

FRISCH, Ragnar

 

5.Film. Eva Green is de nieuwe Bondgirl in “Casino Royale” van reg. Martin Campbell. Zij is tevens de 4de Française als Bondmeisje. Wie waren haar 3 voorgangsters?(3=2p; 2=1p)

 

a)AUGER,Claudine b)BOUQUET,Carole c)MARCEAU,Sophie

 

6.Natuurkunde.Hoe heet het verschijnsel in een vloeistof of gas, waarbij de vloeistof- of gasbewegingen zowel in grootte als in richting variëren met de tijd, dit in tegenstelling tot “laminaire” of “gelaagde” stroming. Overgang van laminaire stroming naar het gevraagde verschijnsel treedt op wanneer het zgn. “Reynolds-getal” voor het systeem groter wordt dan ca 2000. Welk verschijnsel?

 

TURBULENTIE

 

7.Geloof. Naam voor de Russische Oudgelovigen(= Old Believers), die zich 1653 afscheidden van de Russisch-Orthodoxe kerk. Zij wezen de hervormingen van de Moskouse patriarch Nikon af en bleven de oude liturgie gebruiken. Ca 1900 bedroeg hun aanhang nog 8 à 9 miljoen en tot 1905 werden zij veelvuldig vervolgd. Momenteel zijn ze nog met zo’n 3 miljoen. Het gezochte Russische woord betekent letterlijk “scheurmaken”. Welk woord?

 

RASKOLNIKI

 

8.Geschiedenis.Tussen 1773 en 1775 trok een grote boerenopstand een bloedig spoor door ZO- Rusland. De Jajikkozakken waren ontevreden over het verlies van land aan Tsarina Catharina de Grote.De vele gruweldaden van de opstandelingen troffen vnl. de grondbezitters. Leider van de opstand was een Donkozak, die zich uitgaf voor de in 1762 overleden tsaar Peter III en die, nadat zijn 25000 medestanders bij Orenburg in de pan waren gehakt, zelf werd verraden,uitgeleverd en gevierendeeld, op 10 jan.1775, in zijn 33e levensjaar. Wie was die wreedaardige, ongeletterde rebel, die ook wel eens als de tweede Timoer Lenk werd bestempeld?

 

Jemeljan POEGATSJOV

 

 

9.Allerlei erfenissen. Het is een door de erflater zelf geschreven, ondertekend en gedateerd geschrift, dat, in tegenstelling tot een testament, alleen mag dienen voor bepaalde beschikkingen, zoals het legateren van bepaalde goederen uit de inboedel, het afstaan van organen voor transplantatie en het regelen van de eigen begrafenis. Het geschrift hoeft niet langs de notaris te passeren en kan thuis worden bewaard. Wat bedoelen we?

 

CODICIL

 

10.Kunst.Dia’s 3C/3 en 3C/6. Twee schilders.

 

a)Kees VAN DONGEN    b)Egon SCHIELE

 

 

 

 

11.Opera. De operaliteratuur telt 3 opera’s waarvan de titel begint met “DON”; de eerste, uit 1787, op een libretto van Lorenzo da Ponte; de tweede, uit 1843, op een libretto van Giovanni Ruffini en de componist; de derde, uit 1867, op een libretto van Joseph Méry en Camille du Locle. ( 3 juist = 2 punten, 2 juist = 1 punt).Juiste volgorde a.u.b.!

 

a)DON GIOVANNI (Moza    rt) b)DON PASQUALE(Donizetti) c)DON CARLOS(Verdi)

 

 

 

RONDE 9

1.Film.Dia 4C/28. Acteur?

 

John CLEESE

 

2.Literatuur.Het magnum opus van de Romeinse schrijver Titus Livius is een uit 142 boeken bestaande geschiedenis van Rome, vanaf de stichting in 753 vC tot 9 nC. Titel van dat werk?

 

AB URBE CONDITA

 

3.Mythologie. Eiland van de Kelten, gekenmerkt door eeuwige lente en eeuwige jeugd, zonder ziekte of dood. Het Keltische geluksland speelt een grote rol in veel verhalen, o.a. over Koning Arthur. Het wordt meestal gesitueerd “over zee”, slechts bereikbaar via een mysterieuze mist. Andere namen: Mag Melk(=aangename vlakte), Tir na nog(=land der jeugd) en Tir na mbeo(=land der levenden). Naam?

 

AVALON

 

4.Aardr.Afrika. Met 5000 km2, tot 125 km lang en 50 km breed, kan dit meer rustig als het grootste van Congo beschouwd worden. Het  ligt op de grens van Congo en Zambia; wordt gevoed door de Luapula-rivier en ontwaterd via de Luvua-rivier. De naam is Bantoe voor “meer”. Welke?

 

MWERU- MEER

 

5.Keuken.Dubbele vraag: a) welke “F” staat voor “vulling” en is meestal gemaakt van gemalen of fijngehakt vlees of vis, gemengd met brood, ei en/of room, melk en kruiden?  b)welke “K” staat voor het houdbaar maken van producten, door ze langdurig te koken in een suikerstroopje en vervolgens te laten drogen?

 

a)FARCE     b)KONFIJTEN

 

6.Geschiedenis. Romeinse familie uit de gens Aemilia. De belangrijkste twee leden waren: 1) Marcus Aemilius I, gestorven 152 vC; bouwde als aediel een zuilengalerij in Rome, als consul de Via Aemelia tussen Piacenza en Rimini en de Basilica Aemillia aan het Forum Romanum;  2)Marcus Aemilius II, gestorven 12 vC; aanhanger van Caesar, als diens adjudant kreeg hij een deel van Spanje als provincie. Samen met Antonius en Octavianus, lid van het zgn. Driemanschap. Tussen 44 en zijn dood was hij nog enkel “pontifex maximus”. Welke familie?

 

LEPIDUS

 

7.Woordenschat.Schrijf correct:

 

a) TEZAMEN          b) TOENTERTIJD

 

8.Sport.Welk tennisduo, de ene °1966 en de andere °1970, vormden een der sterkste dubbels ter wereld? Veroverden 1993 en 1998 de wereldtitel, 1994 de Australian en de US Open, in 1995 de Franse dubbeltitel en in 1998 Wimbledon. Als eerste duo in de geschiedenis van het tennis wonnen zij alle 4 de Grand Slam-tornooien.

 

Paul HAARHUIS  en  Jaco ELTINGH

 

9.Kunst.2 dia’s 3F/33 en 3G/8. Twee werken van één kunstenaar.

Claas OLDENBURG

 

10.W & T. In de grafische sector wordt gebruik gemaakt van de zgn. PMS-waaier bij het selecteren van kleuren voor drukwerk. Wij zoeken echter de naam van de uniforme kleurcode

, die werd ontwikkeld voor andere industrietakken zoals de verfindustrie, de metaalsector en de bouw. De code is een nummer dat, ongeacht de leverancier en het materiaal, steeds dezelfde kleur oplevert. Hoe wordt deze kleurcodering genoemd?

 

RAL

 

11.Muziek.Jaren 1970. Tweemaal de uitvoerders.

 

a)LED ZEPPELIN     b)MOTT THE HOOPLE

 

RONDE 10

1.Geschiedenis. Met een vleugje “personaliteiten”. Duits ingenieur en industrieel, °1839 in Pilsen, Bohemen en overleden 1900 in Oostenrijk. Na studies in Duitsland werd hij hoofdingenieur van een kleine machinefabriek in zijn geboorteplaats; 3 jaar later kocht hij ze over en zorgde voor snelle uitbreiding, met name in 1886, met een wapenafdeling, die spoedig een nieuw uitgevonden machinegeweer produceerde voor het Oostenrijkse leger. Hiermee was de basis gelegd voor een van Europa’s grootste industriecomplexen, dat voortaan bekend stond als de “….  Werken”. In 1939 werd de onderneming overgenomen door de Duitsers en in 1945 door de Tsjechische staat. Naam van die ingenieur, die bij ons niet direct aan wapens doet denken?

 

Emiel von SKODA

 

2.Personaliteiten. Dia’s 5B/28 en 5B/29. Twee politici.

 

a)René PREVAL      b)Ehud OLMERT

 

3.Film.Acteur, °1949 in San Francisco. Hij is een van de meest actieve mannelijke supporting actors in de hedendaagse Amerikaanse film. Speelde o.a. in “Lovesick”(1983), “Silkwood”(1983), “L.A. Confidential”(1997), evenals in afleveringen van “The Sopranos”. Opvallendst was hij echter als dronken geweldenaar in de thriller van Taylor Hackford uit 1995: “Dolores Clayborne”. Was nu genomineerd voor een Oscar in “Good night, and good luck”, van George Clooney.

 

STRATHAIRN, David

 

4.Vrouwen aan de macht. Twee vrouwen werden onlangs president in hun land: a)Michelle BACHELET  b)Ellen JOHNSON-SIRLEAF. In welke landen?

 

a)CHILI      b)LIBERIA

 

 

5.Aardr.Rivier in ZW-Frankrijk, 335 km lang; ontspringt in de Pyreneeën, ten oosten van de Pic du Midi en mondt nabij Bayonne uit in de Golf van Biskaje. Voornaamste zijrivieren: Midonze, Gave de Pau, Luy en Nive. Welke rivier, die de steden Dax en Tarbes bespoelt?

 

ADOUR

 

6.Uitvindingen.Engels wiskundige(1510-1558); hoogleraar te Oxford en Londen. Zijn bekendste publicatie is “The whetstone of witte”, een leerboek van de algebra dat de worteltrekkingen en de rekening met irradiale getallen bevat; het maakt ook gebruik van de tekens “+” en “-“ en voegt daaraan voor het eerst in een gedrukt boek het teken “=” toe, om de gelijkheid voor te stellen. Wie is dus de uitvinder van het gelijkheidsteken?

 

RECORDE, Robert

 

7.Literatuur.Frans schrijver(1899-1980); zijn realistische romans zijn vaak gesitueerd in zijn geboortestreek Bretagne. Enkele titels: “La maison du peuple”(1927), “Angélina”(1932), “Les batailles perdues”(1960, “Salido”(1976). Bekendst is hij wellicht door zijn “Le sang noir”, uit 1935. Wie?

 

GUILLOUX, Louis

 

8.Sport.Deze 1937° Australische zwemster was diverse malen Olympisch kampioene op de 100 m vrije slag, en was de eerste vrouw die die afstand zwom binnen de minuut: 59,9 in 1962. Wie?

 

FRASER, Dawn

 

9.Geneeskunde.Deze aandoening uit zich door een zwelling van lichaamsdelen, zoals benen, armen, lippen en geslachtsorganen, ingevolge langdurige belemmering van de afvoer van lymfe. Wat is de  naam van deze ziekte?

 

ELEFANTIASIS/OLIFANTSZIEKTE

 

10.Geologie.Hoe heet, met een van het Grieks afgeleid woord, de verandering van de aardkorst onder invloed van hoge druk en/of temperatuur? Kan regionaal of lokaal zijn.

METAMORFOSE

 

 

 

11. Muziek. We eindigen in schoonheid. Naam van de zangeres?

 

NOA