back.gif (4413 bytes)                                                                                                                   home.gif (4443 bytes)

vliegendeuilowl.gif (34871 bytes)

De antwoorden van de vragen staan onder de vraag. Door  met de muis over het  uiltje te gaan verschijnt het antwoord gedurende een vijftal seconden

 

ANTWOORD

19e BOSUILENQUIZ  d.d. 19 oktober 2002

 

                                                  

Reeks 1

1.Beesten

Het bizarre vogelverhaal begint medio oktober 2001 wanneer tijdens een gure storm, ergens op de Labradorzee, een zwerm vogels beschutting zoekt op enkele schepen waar ze niet meer af weten te  geraken. Enkele beesten sukkelen tot in ons land en dan breekt een ware vogelsoap los die maanden later resulteert in het weigeren door de veterinaire diensten om de dieren naar Finland te laten vertrekken vanwege (citaat):”Verborgen genetische vervuiling”. Ondertussen is toch al een deel van de dieren naar Finland mogen vertrekken. Welke dieren –specifiek zijn! 

SNEEUWUILEN

 2.Geschiedenis

Hij was van oorsprong kleermaker-herbergier die in het voorjaar van 1534 het bewind in handen nam van de door de wederdopers veroverde stad Munster. Hij liet zich tot koning van het “Godsrijk” kronen en voerde een despotisch bewind tot in juni 1535 de stad stormenderhand ingenomen werd door de katholieke prins-bisschop Franz von Waldeck. Dat bekwam onze zelfuitgeroepen koning bar slecht want hij werd doodgefolterd met gloeiende tangen. Zijn naam graag – bij onze noorderburen leeft hij ook nog verder in een uitdrukking die zoveel betekent als: er zich met een mooi praatje van afmaken. Zijn naam of die bijnaam? 

JAN BEUKELS/JANTJE VAN LEIDEN 

3.Sport

Op de Golden League meeting in Zürich verbeterde hij het wereldrecord op de 3000m steeple. Enkele dagen later raakt bekend dat hij betrapt werd op het gebruik van EPO. Wie? 

BRAHIM BOULAMI 

4.Aardrijkskunde

Transsylvanië is een historisch landschap in Roemenië. Het gebied heeft een roerige geschiedenis achter de rug. Er is niet alleen een stevige Hongaarse minderheid, er wonen ook nog steeds heel wat Duitsers. In de Middeleeuwen hadden de Saksers er trouwens een aantal imposante versterkingen. Als U weet hoeveel van die versterkte plaatsen er indertijd waren dan kent U allicht ook de andere, Duitse benaming voor Transsylvanië. En die zoeken we… 

KOPPEL

5.Film

Brits regisseur (32 jaar jong), geboren in Londen en reeds bestempeld als genius.  Slechts 3 films op zijn palmares maar 2 die echt kunnen tellen: Memento en nu in de zalen Insomnia. 

CHRISTOPHER NOLAN

6.Kunst

U ziet “Herfstlandschap met boten” van één van de grondleggers van de abstracte schilderkunst.(1866-1944). Wie? 

WASSILY KANDINSKY

7.Taal

Wij zoeken de Amerikaanse versie van onze Jan Modaal, Jan-met-de-pet. Hij denkt rechts, is oppervlakkig, wantrouwt alles wat vreemd is, loopt thuis in zijn onderhemdje, koopt zijn bierblikjes per half dozijn en verdoet zijn tijd voor de TV met naar sportprogramma’s te gapen. Welke Amerikaanse slangterm voor de modale blanke Amerikaan in conservatief Amerika? En nee, Homer Simpson is niet juist…

JOE SIXPACK

8.Filosofie

Het bewustzijn is een raadselachtig ding zoals elke quizzer allicht wel weet…Nogal wat filosofen zoals bv. Descartes, braken er zich het hoofd over. Zo poneerde Descartes dat de geest een denkend, zelfstandig ding was dat op een of andere manier in een stuurloos lichaam huisde. De Engelse filosoof Gilbert Ryle verwierp die idee en bewees dat de mens een eenheid is en dat de geest schuilt in het functioneren van dat lichaam. Die Ryle heeft wel een bepaalde naam gegeven aan de idee van Descartes dat er een onafhankelijke geest schuilt in een mechanisch lichaam. Wij zoeken die Engelse term. Ook de Police was op de hoogte van het bestaan van die term want ze gaven hun 4de album(1981) dezelfde benaming. ? 

THE GHOST IN THE MACHINE

9.Heksen en demonen

In de Middeleeuwen was het de uit het Latijn afkomstige benaming voor een demon die de bedrieglijke gedaante van een vrouw aannam en relaties met mannen had. Het zou de bedoeling van zulke vrouwelijke demonen zijn om het mannelijk zaad mee te nemen en die dan te gebruiken om menselijke vrouwen te bevruchten – in de gedaante van een mannelijke demon uiteraard. Op die manier zouden demonen –wier fysieke lichaam immers een illusie was- kinderen kunnen voortbrengen. Het zal duidelijk wezen dat dit demonenverhaaltje kadert in de middeleeuwse katholieke frustraties aangaande vrouwen en seksualiteit. Latijnse benaming dus voor zo’n vrouwelijke demon? 

SUCCUBUS

10.Muziek Fragm

U hoort zo dadelijk één van de betere hitjes van 2002. Welke groep?

ESKOBAR  

Globo 1: Film

Fragm.

1)Canadese componist, geboren in 1946.  Huiscomponist van David Cronenberg(films zoals Videodrome, The Fly, Dead Ringers, Crash,...)maar ook andere dreigende scores ontsproten aan zijn brein:Silence of the Lambs(90), Seven, The Cell...U hoort een fragmentje.

 HOWARD SHORE

 2)Amerikaans regisseur van tekenfilms.  Geboren in Palestinie in 1938.  In de jaren 60 maakte hij voor TV Terrytoons cartoons, series zoals Sad Cat en James Hound(parodie of James Bond).  In 73 verscheen van hem Fritz the cat, Heavy Traffic, in 81 American Pop, in 92 Cool World waarin naast animatiefiguren ook Kim Basinger, Brad Pitt,... te zien zijn. 

  RALPH BAKSHI                           (in 78 tekenfilm Lord of the Rings)

 3)Brits toneelacteur die ook bekend is van de filmwereld.  Geboren in 1939 en hij werd in de adelstand verheven in 1991 (Sir).  Enkele films:

Scandal(88), Last Action Hero(93), Romeo is Bleeding(93),The Shadow(94),X-Men(00),Gods andMonsters... 

  IAN MCKELLEN

4)(Australische= weggever) toneelactrice geboren in 1970.  Laatste 5 jaar niet van het witte doek weg te slaan:in 97 Paradise Road en Oscar and Lucinda.  In 99 The Talented Mr Ripley en An Ideal Husband. Vorig jaar in Charlotte Gray en nu in Heaven van Tykwer. 

  CATE BLANCHETT 

  5.Gemeenschappelijk?

  LORD OF THE RINGS 

 McKellen is Gandalf, Blanchett is Galadriel en Shore zorgde voor de oscarwinnende score.

   Reeks 2

1.Astronomie

Als U eens een tripje wil maken naar het einde van ons zonnestelsel zal U vroeg moeten opstaan…In 1977 lanceerde de NASA 2 speciale ruimtetuigen-Voyager 1 en 2 – die tegen een snelheid van zowat 60.000km/u stilaan de grens van ons zonnestelsel naderen. Of de 2 tuigen dan nog signalen naar moeder aarde zullen kunnen uitzenden is maar de vraag want wetenschappers vermoeden dat het er in die grenszone biezonder ruw aan toegaat. Hoe noemt men nu in astronomische kringen die grens van ons zonnestelsel; de overgang dus van de heliosfeer naar de onverstoorde interstellaire ruimte waarvan geen sterveling weet wat het is en wat er te vinden is… 

HELIOPAUZE 

2.Literatuur 

VTM programmeert al sinds enige tijd de redelijk impressionante serie “Band of Brothers”, een productie van Spielberg en Tom Hanks. De serie is gebaseerd op het gelijknamige boek van een Amerikaans historicus die tal van veteranen van de “Easy-compagnie” – waarrond de hele serie draait – interviewde en hij bezocht ook de locaties waar alles zich afspeelde. Naam van die schrijver? Zijn zeer succesvolle boek voert al weken diverse boekenlijsten aan. 

STEPHEN AMBROSE 

3.Actua

Simpel: Europalia 2002 staat in het teken van welk land? (loopt van 3/10/2002 tot 5/1/2003)

BULGARIJE

4.Geschiedenis

Diegenen die de “Guldensporenslag” zo graag voor hun Vlaamse karretje spannen, moeten toch wel even opletten…Om te beginnen was er in die tijd absoluut geen sprake van enige Vlaamse identiteit of bewustzijn. Verder heeft er nooit een “Leeuw van Vlaanderen” bestaan. Robrecht van Bethune (daar gaat het dan meestal over) sprak geen gebenijd woord Vlaams, had met de hele slag niets te maken want zat in 1302 zeer comfortabel “gevangen” te wezen in een Noordfrans kasteel. Ook van Jan Breydel was geen spoor te bekennen op het beruchte slagveld: hij coördineerde vanuit Brugge de voedselvoorziening van de Vlaamse troepen. Het gros van de Vlaamse edelen stond aan de Franse kant van de Groeningebeek – zij waren immers Franse vazallen. Van pure arremoede hadden de Vlamingen een Hollander – Jan van Renesse – moeten optrommelen en belasten met het opperbevel. De Bruggelingen stonden dan weer onder het bevel van Willem van Gullik – uit het verre Rijnland jawel…Een heel belangrijke rol  tijdens de slag speelden de Oostvlaamse eenheden en zij stonden onder het bevel van een…Waal! Hij was een zoon van Gwijde van Dampierre en speelde een beslissende rol in de zegepraal van de Vlamingen. In de volgende jaren zou hij nog slag leveren om het graafschap Zeeland. Wie was deze Waal?  

GWIJDE VAN NAMEN

5.TV
Op donderdagavond, iets voor elven, presenteert Canvas  een reeks kwaliteitsdocumentaires. In een recent verleden o.a. over het heelal, verdwenen beschavingen en het menselijk brein. Momenteel: How to build a human. Onder welke benaming lopen deze documentaires op Canvas?  

HET DERDE OOG 

6.Film  Fragm.

In 1965 realiseerde Godard een film waarin een detective (Lemmy Caution –gespeeld door Eddy Constantine)een onderzoek verricht in een vreemde stad in de greep van een computer. Deze prent –een mengeling van film noir en SF –verwijst naar de vervreemding van de mens in een hypermoderne omgeving. Titel van die film? U krijgt een muzikaal hintje… 

ALPHAVILLE       

7.Sport
De Nederlandse Belg *** werd in Kapellen Belgisch kampioen jumping. Met een totaal van vier strafpunten over twee manches deed hij met 'AK High Valley Z' beter dan Dirk Demeersman, met 'Clinton' ( 8 strafpunten), en Kevin Gielen, met 'Quickstar II Z' (9). Hij was de enige die in de eerste manche foutloos bleef. Ook Demeersman, Koen Vereecke ('Qualité vd Begijnakker') en Stanny Van Paesschen ('Biogrico Joyau Hiftenbos') deden het met vier strafpunten verre van slecht op het aartsmoeilijke parkoers.  

JOS LANSINK

8Aardrijkskunde

“Vijf leeuwen” ( maar dan in het Dari) is de benaming van de belangrijkste vallei van Afghanistan. Het is een ruim 110 km lange strategische corridor in het hart van het Hindu Kush gebergte. De enige grote toegang tot deze vallei ligt aan de zuidkant, 120 km ten noorden van Kaboel. Elk leger dat ooit Afghanistan vanuit het noorden is binnengevallen heeft er moeten doortrekken. Dat het uitstekend guerillagebied is hebben de Russen tot hun schade en schande moeten ondervinden, ondanks maandenlange bommentapijten. De charismatische guerillaleider Massoed was de onbetwiste heerser van deze vallei. Hij droeg trouwens de naam van de vallei als eretitel…  

PANSJHIRVALLEI    (Massoed = De leeuw van ..........)   

9.Flora

De oorspronkelijke mediterane flora en vegetatie in het uiterste zuiden van Frankrijk is door menselijk ingrijpen nagenoeg verdwenen. In de plaats kwam het welbekende maquis(struikgewas) en een ander soort vegetatie: heideachtig met o.a; dwergeiken, lavendel en rozemarijn. Welke benaming?  

GARRIGUE 

10.Muziek

Haar liederen weerspiegelen de politieke, sociale en menselijke dramatiek van Latijns-Amerika en van Argentinië in het bijzonder. In ’79 ging ze in Parijs in ballingschap om te ontsnappen aan de moordlust van de Argentijnse junta. In ’82 keerde ze terug en werd in haar vaderland volkszangeres nr.1. Wie is dat boegbeeld van het “Nuevo Cancion”? Zij weet in haar naam een automerk met een Zuidafrikaanse etnie te verzoenen…  

MERCEDES SOSA 

Globo 2 Wetenschap

1.Opgeslagen informatie na een tijdje opnieuw reproduceren is voor quizzers van het grootste belang. Bij dit opslaan speelt een diep in de hersenen gelegen sikkelvormige verhevenheid een belangrijke rol.  Gedacht wordt dat de zenuwcellen hier het patroon van zenuwactiviteit in de hersenschors vastleggen in de vorm van eiwitten. Wat is de Latijnse naam van dit hersenonderdeel dat uiterlijk gezien wat weg heeft van een zeepaardje en dat is ook aan de naam te merken.  

HYPOCAMPUS

2. Dit verschijnsel werd in 1880 door Pierre Curie en zijn broer Paul-Jacques Curie ontdekt. Sommige isolerende kristallen vertonen, als zij in bepaalde richtingen samengedrukt worden, elektrische ladingen op de eindvlakken. Tegenoverliggende vlakken krijgen daarbij ladingen van tegengesteld teken; het kristal wordt dus gepolariseerd.

Bekende materialen die dit verschijnsel vertonen zijn kwarts, toermalijn, seignettezout en bariumtitanaat. Een alledaagse toepassing is de gasaansteker, waarbij ten gevolge van de druk op een kwartskristal een elektrisch spanningsverschil ontstaat, dat door een vonkoverslag opgeheven wordt. Andere toepassingen zijn te vinden bij de kristalmicroofoon, het kristalelement voor grammofoons, ultrasone detectoren, mechanische filters en keramische transformatoren. Wat is de naam van deze elektriciteit die ook wel eens als de tegenhanger van het Lippmann-effect wordt aangeduid ?  

PIEZO ELEKTRICITEIT 

3. Welke chemisch element heeft de grootste dichtheid met zijn 22.610 kg/m3, dus een relatieve dichtheid van 22.6. Het werd ooit gebruikt voor gloeilampen. De naam van het element is afgeleid van het Grieks voor geur. Het element werd in 1803 samen met Irridium ontdekt door Smithson Tennant.

OSMIUM  (Geur = Osmé in het Grieks)

4. “A small step for men, a giant leap for mankind” en Armstrong zette de eerste stap op de maan. Zijn voetafdruk in het stof op de maan werd een van de bekendste foto’s in de geschiedenis van de ruimtevaart.

Het maanstof en het maanzand dat werd verzameld, is afkomstig van de bovenste laag van de maanbodem en bestaat uit kleine stukjes gesteente, kleine meteorieten, enkele mineralen en stukjes glas. Dit materiaal werd gedurende honderden miljoenen jaren gevormd en heeft een dikte van 10 meter. Gelukkig heeft het zand en het stof een sterke cohesie en zijn zo weinig samendrukbaar, waarbij het materiaal na een tiental centimeters aanmerkelijk vaster wordt. Hoe noemt men deze stoflaag op de maan en andere dampkringloze hemellichamen?  

REGOLIET 

5. Het is een van de meest voorkomende levenslange afwijkingen,een genetische kwestie. De ziekte ut zich in een overgevoeligheid van de dunnen darm voor gluten. De patienten dienen levenslang een dieet zonder gluten te volgen d.w.z. geen pasta’s, koekjes of gebak, sausen enz…

De Nederlandse naam van deze ziekte is glutengevoelige spruw,maar wij vragende wetenschappelijke naam die is afgeleid van het Grieks voor buik of buikholte.  

COELIAKIE 

 

Reeks 3

1.Radio/TV

Zondagnamiddag tussen 13 en 14u Studio Brussel. Chris Dusauchoit doet dan een poging om wat structuur te krijgen in een doorgaans leuke popquiz met als teamkapiteins platte Antwerpenaar/bassist Axl Peleman en pseudo-filosoof Luc de Vos. Welke quiz?  

FRENCH QUIZ

2.Literatuur

Amerikaans schrijfster(geboren in 1909). Haar romans situeren zich allemaal in “the deep south”. Enkele titels: Delta wedding / The wide net / The golden apples / The ponder heart / Losing battles / The optimist’s daughter. Ze kreeg heel wat literaire prijzen waaronder “The National Book Award”, “The American Book Award”, Pulitzer prices enz. De ijverige e-mailers onder U kennen deze grant old lady ook. In 1990 creeërde Steve Donner één van de eerste mailprogramma’s dat ondertussen uitgegroeid is tot de grootste concurrent van de Microsoft producten Outlook enz.Het programma kreeg de voornaam van onze schrijfster mee nadat Donner een verhaal van haar dat in een postkantoor speelde gelezen had. Voor één keer zijn we al tevreden met die voornaam van de schrijfster.  

EUDORA WELTY 

3.Geld

Enkel in Griekenland wordt de cent van de euro niet “cent” genoemd. Hoe dan wel?

LEPTA  

4.Indianen

Nadat kolonel Chivington op 29 november 1864 het beruchte bloedbad in het vreedzame Cheyennedorp in Sand Creek (The Sand Creek Massacre)had aangericht, ontstond bij de Cheyenne een zeer militante groep van krijgers. Ze beschouwden zichzelf als de waakhonden van de stam en voerden onafgebroken moorddadige raids uit op alle blanken die ze tegenkwamen. Vaak voerden ze ware kamikaze –acties uit. Ze werden geacht zich nooit uit een gevecht terug te trekken en vochten tot de dood. Deze krijgerskaste droeg de Indiaanse benaming “Hota ita iu”. Wij zijn  tevreden met de Engelse benaming die de blanken gaven aan de krijgers van leiders zoals Tall Bull, White Horse,Pawnee Killer en Powder Face. Een bepaalde eetgewoonte verwijst enigszins naar hun naam…Een quizploeg waar wij niet veel meer van horen of zien zou goede maatjes geweest zijn met hen…  

DOG SOLDIERS         (ATEN HONDEN)  

5.Sport

Op het jongste EK zwemmen behaalde ze vijf keer goud en breekt ze haar 8 jaar oude wereldrecord op de 200 m vrije slag. Wie?  

FRANZISKA VAN ALMSICK 

6.Geschiedenis

U bent allemaal op de hoogte van de lichtjes reactionaire strapatsen van de Pool Wojtila…Stel U nu eens voor dat er drie van zulke potverterende potentaten zouden zijn! Wel ja, in augustus 1409 was het zover. Na 30 jaar schisma zetelden op dat moment Gregorius XII in Rome en Benedictus XIII in Avignon. In datzelfde jaar wordt een algemeen concilie bijeengeroepen en worden beide pausen prompt tot ketter verklaard wat ze even prompt negeren. Tijdens dat concilie wordt dan Alexander V tot paus uitgeroepen – nr. 3 dus. Als U weet waar dat concilie in 1404 plaats had, kent U ook de standplaats van die derde paus. En die zoeken we dus! Ter informatie: aan deze vermakelijke toestand komt pas in 1417 een einde met het concilie van Constanz waarna de drie pausen kunnen gaan stempelen…  

PISA 

7.Drugs

Flunitrazepam is een verdovend middel dat wel eens als slaapmiddel wordt voorgeschreven – het behoort tot dezelfde familie als valium en librium. Gecombineerd met alcohol of marihuana wordt het effect nog versterkt en kan dan leiden tot blackouts, geheugenverlies en willoosheid. Het is dan ook geen toeval dat het middel wel eens de “date rape drug” genoemd wordt in discoteken e.d. Public enemy nr.1 –Dutroux –gebruikte dit middel om zijn slachtoffertjes te verdoven en  dan te ontvoeren. Graag de bekendere naam van “Flunitrazepam”?  

ROHYPNOL

8.Decoratie

We nemen een stuk leer van 70 bij 80 cm en bedekken het met bladzilver, bladlood of metaalfolie. Door dat dan weer met een geelbruine vernis te bedekken verkrijgt men de typische gouden kleurschakeringen. Dit “goudleer” was destijds bestemd om de muren van de zgn. “pronkkamers” van de huizen van de gegoede burgerij te bekleden, daar waar dus de gasten ontvangen werden. In de 17de eeuw was Mechelen het voornaamste productiecentrum. De oorsprong ligt echter in een Spaanse stad waar het in de 9de eeuw werd binnengebracht door de Moren. De juiste benaming voor dit soort leer verwijst naar die stad..  

CORDUAANS LEDER  

9.Aardrijkskunde

Het is één van de grootste meren van Duitsland. Het ligt in Beieren, is 57 km² groot en tot 270m diep. Lengte is 20 km en 5 km breed. Aan de oevers o.a. het Max Planckinstituut, de gelijknamige stad en het kasteel Berg dat in 1886 de gedwongen verblijfplaats werd van de flink kierewiete koning Ludwig II van Beieren. In de nacht van 13 juni 1886 verdronk die koning in dit meer, samen met zijn begeleider-psychiater Von Gudden – allicht na een vechtpartij of zelfmoordpoging van Ludwig. Welk meer ten zuidwesten van München?  

STARNBERGER SEE/WURMSEE

10.Kunst

Welke 17de eeuwse Haarlemse schilderes schilderde “Een man die geld offreert aan een vrouw” uit 1631?  

JUDITH LEYSTER

Globo Spinnen

1.Via veel omwegen komt een exotische achtpotige killer terecht in een onooglijk stadje waar de kersverse dokter Jennings (rol van Jeff Daniels) al direct zijn eerste klant verliest. Wat onze dokter niet weet is dat het harige onding in zijn kelder voor allerlei kruipend en moordend nageslacht zorgt…Frank Marshall regisseerde deze horror comedy uit 1990 waarin ook een gedenkwaardige John Goodman opduikt als ongedierteverdelger. Geen film voor mensen met een spinnenfobie…Titel?  

ARACHNOPHOBIA  

2.Robert Allen Zimmerman – Bob Dylan ja – heeft niet alleen een ellenlange sliert CD’s volgeneuzeld. In het begin van de jaren 70 bracht hij zowaar een heus boek op de markt vol met associatieve psychedelisch aandoende stukken verhalen en gedichten waar geen kop of staart viel aan te ontdekken. U krijgt trouwens een fragment voor Uw neus. Titel van dat werk?  

TARANTULA

3.Hij is één van de oprichters van het fameuze “Marvel Comics” en bedenker van o.a. the X-men, The fantastic four, The incredible Hulk en …zeer toepasselijk: Spider Man. Wie is deze veteraan van de Amerikaanse comics?  

STAN LEE

4.Een beruchte giftige spin is de “Zwarte Weduwe” die voorkomt in de tropen en subtropen van Amerika. U zoekt nu de naam van de Europese versie van de Zwarte Weduwe, eveneens uit de familie van de kogelspinnen. Het beest is even giftig voor de mens en komt voor rond de Middellandse Zee, vooral op Corsica en de Balkan. In tegenstelling tot zusje “Black Widow” en de Australische versie, de” Redback spider” bouwt ons spinnetje haar net niet nabij huizen, maar wel in velden en struikgewas. Nogal wat landbouwers worden bij het werk op de velden gebeten door deze spin. Graag de Italiaanse naam!  

MALMIGNATTE

5.Fragm.Eric de Jong opereert al zo’n 20 jaar als eenmansproject vanuit zijn huiskamer in het Nederlandse Nieuwegein. Met zijn titelloze debuut cd, vol lo-fi samplepop gaf de man een even verbluffend als surrealistisch visitekaartje af dit jaar. U hoort een fragmentje. Onder welke artiestennaam kent U hopelijk Eric de Jong?  

SPINVIS 

Reeks 4

1.Sport

Hij was actief bij Borussia Dortmund, Beerschot, Austria Wien, FC Schweinfurt en Würzburg waar hij zijn carrière afsloot. Was topschutter van de Bundesliga in 1966 en 1967 en in de Belgische competitie in 1970. Wie?  

LOTHAR EMMERICH 

2.Flora

Het plantengeslacht Saxifraga uit de Steenbreekfamilie telt ca. 300 soorten waarvan de meeste voorkomen in de gebergten van de gematigde gebieden van het noordelijk halfrond. Bij ons zijn 2 soorten inheems: de Saxifraga tridactylis of kandelaartje en de Saxifraga granulata of de knolsteenbreek. Een andere niet inheemse soort wordt bij ons echter het meest aangetroffen in rotstuintjes. De soort is  afkomstig uit Spanje, Portugal en Ierland en wordt vaak toegepast als randplant. Deze Saxifraga umbrosa kent vele Nederlandse namen zoals het porseleinbloempje, de menistenzusjes of Hoe-langer-hoe-liever. Wij vragen de meest gebruikte Nederlandse naam die het plantje dankt door zijn zeer kleine puntjes op de bladen van de bloemen, puntjes die zo klein zijn dat ze kunstenaars die ze wilden afbeelden tot wanhoop dreven.  

SCHILDERSVERDRIET 

3.Literatuur
Hij werkte mee aan tv-series zoals “Star Trek” en “The twilight zone”. Hij schreef het script voor “Duel” –de eerste film van Steven Spielberg. Heel wat van zijn boeken werden verfilmd zoals: The shrinking man (In 1957 verfilmd als:”The incredible shrinking man) I am legend (Verfilmd in 1964 als “The last man on earth” en in 1971 als “Omega man”) Hell house (Meerdere malen verfilmd o.a. als “The legend of Hell House” in 1971) A stir of echoes (Gelijknamige verfilming in 1999). Wie ?

RICHARD MATHESON  

4.Taal

Plaasteren tuinkabouters, het obligate huilende zigeunerinnetje aan de muur naast de imitatie koekoeksklok en vals sentiment in VTM soaps op tv…Kitsch dus. Een begrip dat we kunnen omschrijven als iets/iemand die/dat zich voordoet als goede smaak maar het absoluut niet is. Wij zoeken nu een begrip dat verwant is en uit het Engels afkomstig. Het gaat om de cultivatie van de wansmaak, de ironie van de overdrijving zoals in films van John Waters, het uitzinnige van Dame Edna, de glitterrock van de seventies (herinner U Mud en huiver…) en uiteraard onze eigenste en onvolprezen Eddy Wally-al weet die het zelf niet. Welke term? Geen idee? Laat sir Henry and his Butlers U dan helpen…

CAMP   (Fragm.:Sir Henry and his Butlers: )  

5.Actua

Dat de Japanse medemens een olijkerd is, dat wisten we al. Ze werken zich letterlijk dood (karoshi) en vertroetelen in hun schaarse vrije tijd elektronische huisdiertjes waarna ze bloederige mangastrips verslinden…Of ze geven zich over aan de nieuwste hype . We hebben even overwogen om Ingrid een demonstratie te laten geven met een onschuldige quizzer uit de zaal…Het gaat om mannen die zich – naakt – in de ballen laten trappen door een vrouw . De video’s die van dit voet – en klokkenspel gemaakt worden kennen een immens verkoopsucces in Japan. Doorgaans treden porno-acteurs aan in dit masochistisch gedoe waarvan we graag de uiteraard Japanse benaming zoeken!  

TAMAKERI

6.Literatuur

Geboren 1957. De eerste novelle van deze Engelsman “High fidelity” werd verfilmd, net zoals “Fever pitch”. Andere romans  zijn “How to be good” en het welbekende en nog in de zalen lopende “About a boy”. Welke auteur?  

NICK HORNBY

7.Film

Dat Brian de Palma een boontje heeft voor Hitchcock weet u waarschijnlijk wel. Wij zoeken de titel van een film  uit 1975. Het is De Palma’s meest geëlaboreerde hommage aan Hitch en is gebaseerd op een scenario van Paul Schrader,een nauwelijks verhulde pastiche van “Vertigo”. Cliff Robertson is een industrieel wiens vrouw –Genevieve Bujold –bij een ontvoering om het leven komt. Achttien jaar later leert hij een meisje kennen dat fresco’s restaureert in een kathedraal en als 2 druppels water op zijn verongelukte vrouw lijkt…De score is van Bernard Hermann, de huiscomponist van Hitchcock. Titel?  

OBSESSION 

8.Sagen en mythen

Legendarisch machtig en listig tovenaar uit “Parsival” van Wolfram von Eschenbach. Hij duikt ook op in Novalis’ “Heinrich von Offerdingen” en in de “Parsifal” van Richard Wagner. Hij is de tegenstander van Amfortas, de bewaker van de graalburcht Monsalvat. Herman Hesse publiceerde in 1920 een roman rond een gelijknamig schilder die in de loop van een prachtige zomer beseft dat hij nog maar enkele weken te leven heeft…  

KLINGSOR    (boek= .............. laatste zomer)  

9.Kunst

U ziet het portret van Ludwig Adler. Wie was de Oostenrijkse schilder?(1886-1980)

OSKAR KOKOSCHKA

10.Muziek fusion Fragm.

Legendarische Amerikaanse jazzrockformatie die ondanks haar bijwijlen zeer complexe muziek een enorme populariteit kende. Opgericht in 1970 door toetsenist Joe Zawinul en saxofonist Wayne Shorter. Bassist Jaco Pastorius werd door zijn sensationele fretloze bastechniek een voorbeeld voor een hele generatie bassisten. De groep werd in 1986 opgedoekt en laat platen na zoals “ I sing the body electric”(’72) / “Heavy weather”(’77) en “ Night passage”(’80). Welke band? Frank de Boosere is ongetwijfeld een grote fan… 

WEATHER REPORT  

Globo 4 Kuifje

1.Het is één van de elegantste Loirekastelen, gelegen in de Sologne zowat 20 km ten zuiden van Chambord. Het is nog steeds in handen van de familie Hurault die het eertijds liet bouwen. Hergé nam dit slot als model voor  “Molensloot”, zij het dan zonder de buitenste vleugels. Welk Loirekasteel?  

CHEVERNY

2.De beruchte piraat die we zoeken –actief in de Caraïben -  dankt zijn bekendheid aan 3 zaken: a.Zijn voorkeur voor modieuze kleren bezorgde hem de bijnaam “Calico Jack” b.Zijn relaties met de beroemdste vrouwelijke piraten Anne Boney en Mary Read bij wie hij niet veel in de pap te brokken had: toen hij het schip “The treasure” veroverde, stond hij prompt het leiderschap aan beide dames af…c.Hergé voerde hem op in zijn beste 2 albums… Wie? In 1720 werd hij in Jamaïca opgehangen.  

SCHARLAKEN JACK RACKHAM

3.Nu zoeken we een Turkse uitdrukking voor “ongeregeld”. Oorspronkelijk een aanduiding voor niet-militairen, werd het in de loop van de 19de eeuw de benaming voor ongeregeld voetvolk en ruiterij voornamelijk geworven onder Albanezen en Koerden. Hun wrede optreden tegen de opstandige Bulgaren in 1876 werd één van de aanleidingen voor de Turks-Russische oorlog van 1877-1878. En voor Haddock was het een favoriete vloek… 

BASJI-BOZOEK 

4.Volgens de Polynesische mythen was hij de eerste man, gemaakt door de oorlogsgod Tu Matauenga. Hij zou een vrouw in een meer ontmoet hebben, die zou hem dan verleid hebben en de rest kan U zelf wel bedenken…In heel Polynesië kan men afbeeldingen van gelijknamige godheden aantreffen die volgens de overlevering allemaal een “eigen” geest bezitten. Benaming voor die eerste Polynesische man/beelden? Misschien kan Thor Heyerdahl U helpen… 

TIKI

5.Het zijn Tibetaanse heiligdommen, een soort stupa’s, waarin de asse van grote lama’s bewaard worden. Ze moeten steeds langs dezelfde zijde gepasseerd worden nl. langs links. Benaming voor zo’n bouwsels?  

CHORTEN

Reeks 5 Tipreeks

1.Muziek  Fragm.

One hit wonder (Franse oorsprong) dat in de vroege jaren 70 met  “Echoes and rainbows” stevig toesloeg en dan weer spoorloos verdween in de nevels van de popgeschiedenis. Wie?  

BLACK SWAN 

2.Politiek

Wat is de naam van de conventies, genoemd naar de plaats waar deze plaatsvonden, een eerste maal in 1975 en later nog in 79-84 en 89. De Conventie bevat drie componenten: een handelsregeling, een rgeling ter stabilisering van de exportopbrengsten van grondstoffen en en regeling inzake financiële en technische samenwerking. Dit laatste tussen de lidstaten van de Europese Gemeenschap enerzijds en 46 Afrikaanse, Caribische en landen in de Grote Oceaan anderzijds. ?  

CONVENTIE VAN LOME

3.Literatuur

Nederlands auteur(1898-1972). Streed in de Spaanse burgeroorlog, was leraar in Indonesië, studeerde Chinese literatuur en was overtuigd socialist. Werken: Branding/ Zuiderzee / De vliegende Hollander / De rode en witte lotus / Mijn vriend André Gide;  

JEF LAST 

4.Geschiedenis

In 260 v.o.t. behaalde de Romeinse vloot bij dit schiereiland in het noordoosten van Sicilië zijn eerste overwinning op zee tegen de vloot van Carthago – hiermee kwam dan ook een einde aan de Carthaagse hegemonie op zee. Deze zegepraal was te danken aan tactische vernieuwingen van Romeinse zijde: in plaats van detegenstander te rammen probeerden ze de vijandelijke schepen te enteren om aldus hun strijdmethode van op het land op zee toe te kunnen passen. Naam van die slag en dat schiereiland?  

MYLAE

5.Sport basket

Deze 22-jarige center van landskampioen Oostende is in juni 2002 door een uitgebreide jury van journalisten, coaches, referees e.d. verkozen tot 44ste “Speler van het Jaar”. De opvolger van Tomas van den Spiegel, in 2000 nog uitgeroepen tot “Rookie van het Jaar”, haalde het afgetekend  voor Desaever (Bergen) en Stas(Charleroi). Wie?  

CHRISTOPHE BEGHIN 

6.Aardrijkskunde

Het schiereiland “Krim”, aan de noordkust van de Zwarte Zee, is in het noorden met het vasteland verbonden door een 4 km brede landengte. Naam daarvan?  

PEREKOP 

7. Varia

In Frankrijk is dit het typische uithangbord van de “bar-tabac”. Het bord herinnert aan de tijd dat tabak verkocht werd in kegelvormige bundels. Fraudeurs holden die vanuit de basis uit en vulden ze met minderwaardige kwaliteit. Om dit tegen te gaan werd de enkelvoudige kegel vervangen door twee aaneengekoppelde kegels. Hoe noemt men zulk een bundel ?  

CAROTTE/KAROT/KARDOES  

8.Fotografie

Amerikaans fotograaf van Zwitserse afkomst. Werkte o.a; voor Harper’s Bazaar, Life, Look en de New York Times. Zijn reisreportages mondden in 1959 uit in het beroemde fotoboek “The Americans”, met een inleiding van zijn vriend Jack Kerouac. Onze man ontwikkelde een fotografische beeldtaal, niet zonder ironie en betrokkenheid, die grote invloed zou uitoefenen op de nieuwe generatie fotografen zoals o.a. Nederlands bekendste fotograag Anton Corbijn. De Stonesliefhebbers hebben allicht werk van deze fotograaf in huis : de hoes van hun allerbeste –“Exile on Main Street”(1972) – bestaat volledig uit zijn foto’s. Wie?  

ROBERT FRANK

9.Personalia

Hij werd in 1861 brigadegeneraal in het leger der Geconfedereerde Staten en onderscheidde zich zeer in de 1ste veldslag bij Bull Run . Hij werd dan brigade-majoor en toonde zijn briljante tactiek door numeriek overmachtige legers te verslaan in de Shenandoah-vallei. Met Lee zou hij nog grote overwinningen behalen o.a. bij Fredericksburg in 1862. In de slag bij Chancellorsville werd hij verwond door het vuur van zijn eigen troepen en stierf. Wie?  

THOMAS JACKSON

10.Reizen

In 1841 bracht hij 500 baptisten met een stoomtrein naar een godsdienstige bijeenkomst : meteen de allereerste georganiseerde reis in Europa. Grote doorbraak volgt in 1851 wanneer hij een eerste reisbureau opent en 150.000 mensen naar de Londense Wereldtentoonstelling brengt met een combinatie van hotel en transport. In 1868 begint hij maaltijd – en hotelvouchers te verkopen die evolueren tot echte reischeques. Als hij in 1892 overlijdt telt zijn bedrijf 85 reiskantoren wereldwijd. In 1999 wordr het Duitse C & N eigenaar en in 2001 neemt het bedrijf de originele naam weer aan – en dat is dus de naam van onze toerismepionier. ?  

THOMAS COOK

Reeks 6

1;Geschiedenis

“De meest onbegrepen, meest bevochten, meest slecht behandelde, meest heldhaftige en toch meest ondergewaardeerde US eenheid in WOII” – zo omschreef Frank……….(zijn familienaam hebben we nodig) zijn speciale eenheid die als opdracht had te opereren achter de Japanse linies in Birma. Ze waren de eerste Amerikaanse gevechtseenheid die in Azië in actie kwam en zouden meer dan 1000 km afleggen door de Birmaanse jungle. De voortdurende guerilla-acties zorgden er voor dat 85% van de 3000 eenheden tellende legergroep zou omkomen. Hun totale isolement leidde tot interne ruzies , gevechten,  verkrachtingen en plunderingen in de lokale dorpen. Dit laatste bezorgde dit regiment dan ook de bijnaam “rovers” (in het Engels uiteraard), gelinkt aan de familienaam van hun aanvoerder Frank. In 1962 draaide Sam Fuller – zelf als marinier actief geweest in de Pacific – een bikkelharde gelijknamige oorlogsfilm over deze “rovers”. Welke eenheid?  

MERRILL'S MARAUDERS 

2.Mythen

In de Keltische mythen is het de benaming voor het paradijs waar de overledenen wonen. Het is een idyllisch eiland in de oceaan. De plaats krijgt vaak de naam “Mag Mell”(=vlakte van de vreugde).U zoekt echter een andere benaming voor dit Keltische Elysium en die benaming betekent zoveel als “land van de jeugd”. Twee tips: een eerste alleen voor de echte kenners –een Britse folkgroep droeg begin jaren ’70 dezelfde naam. LP’s:”Strong in the sun” en “Tear and a smile”. En domweg toevallig liep er afgelopen zomer op VTM een dagelijkse avonturenserie voor de jeugd met als titel:”The mystic knights of …….” ??  

TIR NA NOG 

3.Fauna

Het is de reus onder de wespen. Het beest is drie keer zo groot als een gewone wesp en oranje-kastanjebruin gestreept in plaats van zwart-geel. Ze maken hun nesten in holle bomen en verlaten het ’s nachts. Vaak verzamelen ze zich dan rond een lichtbron. Een steek van deze wesp is veel pijnlijker dan die van zijn kleinere soortgenoten. Welke wespensoort (wetenschappelijke benaming Vespa Crabro) die bezig is aan een gestage comeback na het ogenschijnlijk verdwijnen van de soort uit onze contreien?  

HOORNAAR

4.Sport

Belgisch veldrijder, geboren in 1922 in Wondelgem. Prof van 1948 tot 1961. Was Belgisch kampioen in 1950, 52,55,56,58 en ’61. Op het WK moest hij steeds zijn meerdere erkennen in de Fransman Dufraise en de Italiaan Longo. Van 1968 tot 1983 was hij bondscoach. Wie?  

FIRMIN VAN KERREBROECK  

5.Varia

Sinds 1944 wordt ieder jaar op de laatste woensdag van augustus in Bunol (ten westen van Valencia) een festival gehouden. Om 11 uur s’morgens wordt het startschot gegeven en mag je smijten naar iedereen die beweegt. Om 13 uur is de oorlog voorbij. Waarmee bekogelen ze elkaar  

TOMATEN 

6.Toerisme

Als U op één van Uw volgende vakanties rondstruint op Jamaïca en U zoekt een bed om in te slapen, begeef U dan naar St.Mary aan de noordkust van het eiland. Voor een respectabel aantal dollars verblijft U dan daar in het optrekje op de afbeelding. Weet dat James Bond hier geboren werd…In de jaren 50 werd het stulpje opgetrokken door Ian Fleming die er 20 jaar verbleef. Veertien van zijn “007” verhalen ontstonden hier. Graag kregen we van jullie de naam van dit luxueuze verblijf – U kan misschien inspiratie op doen door te denken aan een Bondfilm van medio jaren ’90 waarin Pierce Brosnan het met de Russische maffia aan de stok krijgt…

GOLDENEYE 

7.Techniek

In 1960 opende hij in Londen een muziekwinkel en begon er versterkers te bouwen. Zijn buizenversterkers gingen al snel een essentiële rol spelen in het creeëren van de vervormde, snoeiharde gitaarsound van Hendrix, Clapton en andere Pete Townsends. Het was ook zijn idee om op de podia de luidsprekers op elkaar te stapelen – de muur van boxen is sindsdien een vaste waarde op vele rockpodia. Welke legendarische 79-jarige uitvinder van versterkers en luidsprekers?  

JIM MARSHALL

8.Varia/Actua

Zac Monro is 32 jaar,  architect in het Londense Brixton en hij is al voor de tweede opeenvolgende keer wereldkampioen. Zijn tweede titel behaalde hij eind augustus in Finland. De vraag is nu: weet U in welke wat bizarre discipline Zac wereldkampioen is?

Uw antwoord moet wel precies zijn…Denk aan de vorige vraag…

LUCHTGITAAR

9.Literatuur

Villa Deodati, 16 juni 1816, een koude herfstavond aan het meer van Genève. Het stormt, alles kraakt en ergens slaat een bliksem in…In de woonkamer zitten Lord Byron, Percy Shelley, Mary Wolstonecraft Shelley, Clair Clairmont en de lijfarts van Byron bij elkaar. Ze gebruiken opium en vertellen elkaar griezelverhalen. Shelley zou  “Prometheus unbound” schrijven na deze gedenkwaardige avond en Mary Shelley het wereldberoemde verhaal van “Frankenstein”. Ook die illustere lijfarts zou de mensheid verblijden met het allereerste moderne vampierenverhaal nl.”The vampyre”(1819)Wie was hij? Leefde van 1795 tot 1821. Klinkt Italiaans…  

JOHN POLIDORI

10.Muziek klassiek

U hoort een zeer bekend stukje. Welke componist?  

ADDINSELL

 

Globo sportzomer

1.Een wereldkampioen…

2.De vedette van de Gemenebest Spelen…

3.Deze man moest dringend naar de tandarts…

4.In Roland Garos kennen ze hem nu ook…

5.Een veelgeplaagd trainer van Bayer Leverkussen

Antwoorden
1.CAFU  
2.IAN THORPE
3.GILBERTO SIMONI
4.ALBERTO COSTA
5.KLAUS TOPMULLER

 

Reeks 7

1.Varia

Senegal propageert zichzelf als zeer gastvrij. Oude tradities schrijven voor dat men steeds te veel eten klaarmaakt voor het geval er een bezoeker(s) zou(den) opduiken. Na de maaltijd zit men samen om allerlei verhalen te vertellen. Vreemdelingen probeert men steeds te helpen met inlichtingen, wegwijs maken enz. Deze cultuur van gastvrijheid en behulpzaamheid wordt aangeduid met een bepaald woord, afkomstig uit het Wolof, de grootste inheemse taal. We kunnen de voetballiefhebbers misschien helpen door te zeggen dat het nationale voetbalelftal van Senegal dezelfde bijnaam heeft nl.” De leeuwen van…………….” Welke bijnaam?  

TERENGA  

2.Houthakken

De foto die U ziet is in feite een platenhoes. Enige tijd geleden werd deze foto uitgeroepen tot de beste rockfoto aller tijden. De vraag is zeer simpel: welke band bracht in 1979 “London calling” uit? De gefrustreerde houthakker van dienst is bassist Paul Simonon…  

THE CLASH 

3.Godsdienst

Na het groteske optreden van de inquisitie in Montaillou(1318-1324) – een heel dorp werd van ketterij beschuldigd – verdween het openbare  katharisme van Franse bodem. Wij zoeken nu de benaming voor de leiders van de katharen. Ze noemden zichzelf “Goede” of “Zuivere” mensen. Ze leefden zeer sober en onthielden zich van vlees en vrouwen. De meesten onder hen kwamen om op de laaiende brandstapels. Wij zoeken de algemeen bekende, Latijnse benaming voor deze “zuiveren”;  

PERFECTI

4.Literatuur  
Hij is correspondent van “The Atlantic Monthly” en een voortreffelijk schrijver van diepgravende reisverhalen die onveranderlijk ingaan op de geschiedenis, de geografische omgeving, de culturele achtergrond en de politieke situatie van de bezochte regio. We noemen: Reis naar de einden der aarde / Het einde van Amerika / Balkanschimmen / Het anarchistisch pandemonium / Oostwaarts / Krijgspolitiek / Soldaten van God (reizen in Afghanistan en Pakistan). Wie?  

ROBERT D.KAPLAN 

5.Actua

Terwijl Italië langzaam wegzinkt in een Berlusconiaans moeras van morele en politieke corruptie ontstond enkele maanden geleden de zgn. “Girotonda”beweging (de naam verwijst naar een kinderspelletje waarbij men in de ronde draait). De beweging herbergt aanhangers van traditioneel links,anders globalisten, groenen, migrantenorganisaties …Medio september bracht deze beweging alvast een kwart miljoen mensen op de been. De spil en onofficiële leider van de beweging is een Italiaans filmmaker die U allicht kent van “Caro diario” en “La stanza del figlio”(Gouden Palm 2001). Wie?  

NANNI MORETTI

6.Sport

Voor welke renstal rijden David Coulthard en Kimi Raikkonen dit seizoen? Dubbele naam graag.  

MCLAREN - MERCEDES

7.Kunst

Deze foto’s van Sharbat Gula waren enige tijd geleden voorpaginanieuws. Welke fotograaf van National Geographic maakte ze?  

STEVE McCURRY

8.Aardrijkskunde

In het diepe zuiden van Venezuela treffen we in de “Gran Saban” de zgn. “tepuys” aan: oeroude, gigantische tafelbergen die nog stammen uit de tijd dat Amerika en Afrika aan elkaar zaten. U zoekt de naam van de hoogste van deze tafelbergen (2010m), gelegen aan de grens met Brazilië en Guyana.Op deze enorme tafelberg komt een volstrekt unieke fauna en flora voor en de zeer grillige rotsformaties lijken zo weggelopen uit “Jurassic Park”. Het was deze berg die Conan Doyle inspireerde tot zijn roman “The lost world” Welke berg? In het noordwesten van Brazilië ligt een gelijknamige staat met als hoofdstad Boavista.  

RORAIMA

9.Wapentuig

Apparaat dat op een revolver/geweer lijkt, met 2 metalen vorken aan het uiteinde. Door die vorken wordt een elektrische schok toegediend. Het tuig wordt o.a. door de Amerikaanse politie gebruikt bij rellen e.d. De meest gesofisticeerde tuigen kunnen schokken afgeven tot 10.OOO volt en zijn zeer omstreden. Hoe noemt men zo’n “gun”?  

STUNGUN

10.Muziek

Engelse groep, geformeerd rond zangeres Sonja Kristina en violist Darryl Way. “Air conditioning”(70), “Second album”(71) en “Phantasmagoria”(72) bereikten alle 3 de top 10 van best verkochte albums in Engeland. En met het fragment dat U gaat horen scoorden ze zelfs een grote hit. De groep ontleende haar naam aan een compositie van de Amerikaanse componist van minimale muziek Terry Riley nl. “ A rainbow in ….  ….”uit 1969. Naam van die groep en van de 2 ontbrekende woorden in die compositie?  

CURVED AIR

Globo: Satirische tv-series

1.LEAGUE OF GENTLEMEN

2.THE ROYLE FAMILY

3.THAT'S MY BUSH

4.COLD FEET

5.GOD, THE DEVIL AND BOB

Reeks 8

1.Flora

We zoeken de naam van een uit Australië stammende plant die behoort tot de Verbenacea. In sommige regio’s wordt deze plant gezien als een niet uit te roeien onkruid. Bij ons is het een prachtig bloeiende struik met exotische waarde. De wilde vormen kunnen meters hoog worden en kunnen grote oppervlakten overwoekeren. De benaming “wisselbloem” of “verkleurbloem” verwijst naar het verkleuren van de bloemen tijdens de bloei.  U kan zich misschien laten inspireren door een vrij recente gelijknamige film van Ray Lawrence: een psychologische thriller waarin de levens van de protagonisten met elkaar verstrengeld worden, net zoals het dikke struikgewas van de gezochte plant…  

    LANTANA

2.Literatuur

Frans filosoof/schrijver(1533-1592) Was geruime tijd rechter in Bordeaux en begon in 1572 met zijn beroemde “Essais” – ze vormden toen een nieuw literair genre dat zich bij hem ontwikkelde van verzamelingen citaten van klassieke schrijvers tot zelfstandige filosofische verhandelingen. Zijn bespiegelingen worden gekenmerkt door een sceptisch, relativerende houding met sterk humanistische inslag. Wie was deze uitvinder van het essay?  

MICHEL MONTAIGNE

3.Sport

Simpel: wie won dit jaar Parijs-Nice?  

ALEXANDER VINOKOUROV

4.Kunst

U ziet het werk “Zwaluw”uit 1934 en “Landschap - haas” uit 1927. Welke schilder?  

JOAN MIRO

5.Toerisme

Deze middeleeuwse straat is één van de beroemdste bezienswaardigheden van de oude stad Rhodos. Ze ligt tussen de haven en het Paleis van de Grootmeesters. Ze wordt omzoomd door de Herbergen van de Talen van de Johannieterorde. Aan het begin van de 20ste eeuw werden ze door de Italianen gerestaureerd. Wat is de Nederlandse of Griekse naam van deze straat?  

RIDDERSTRAAT/OBOS IPPOTON

6.Actua

In ’93 maakten ze met mobiele acts de Antwerpse files onveilig, de volgende jaren volgden de “Cargoboot”, “Peplum” en “Kleine negersprookjes”. Afgelopen zomer was het Franse straattheatergezelschap weer te gast tijdens de zomer van Antwerpen en ditmaal haalden ze hun inspiratie in het verre oosten met “Petits contes Chinois revus et corrigés par les nègres”. Welk briljant Frans gezelschap?  

ROYAL DE LUXE

7.Geschiedenis

In 1881 werd de Duitse kolonie Tanganyika gesticht. Tegen het brutale Duitse bewind werd meerdere malen verzet gepleegd. Dit mondde tenslotte uit in de grootste volksopstand uit de geschiedenis van het gebied: ruim 75.000 mensen stierven in de rebellie van 1905-1907. Overal in de kolonie werden Europese nederzettingen, boerderijen, mijnen en zendingsposten aangevallen. U zoekt de benaming van deze opstand die kan vertaald worden als “Water, water!. Deze benaming verwees naar de overtuiging dat de Afrikaanse vrijheidsstrijders onkwetsbaar zouden worden na het drinken van heilig water… Ook in het huidige Oost-Zaïre vormde de Hundestam een gelijknamige militie die doorgaans volledig naakt – tot groot jolijt van de internationale media - een guerilla uitvecht met de Hutu’s. Welke opstand/militie?  

MAJI-MAJI

8.Euro-toestanden

Herrie in Brits medialand toen in een anderhalve minuut durende anti-Eurospot een welbekende Britse komiek (The young ones) een Hitlerplunje aantrok en schreeuwde:”Ein volk, Ein Reich, Ein Euro!”Daarbij strekte hij de rechterarm op de welbekende wijze…Bad taste, indeed…Wie leende zich voor dit onsmakelijke gedoe?  

RIK MAYALL 

9.Aardrijkskunde

Het is een 191 km lange rivier die voor een flink deel de grens vormt tussen Nicaragua en Costa Rica. Deze rivier heeft een opmerkelijke geschiedenis. Tijdens de “Goldrush” in 1849 gebruikten toen tienduizenden Amerikaanse en Europese goudzoekers en avonturiers de rivier om richting Californië te gaan. Ze scheepten in …………del Norte in om via de rivier het Nicaraguameer over te steken en zo de westkust van datzelfde Nicaragua te bereiken alwaar men inscheepte richting San francisco. Zij verkozen via Midden-Amerika te gaan i.p.v. de gevaarlijke tocht over land te moeten maken. Welke rivier?

Is zeer bekend in Puerto Rico…

SAN JUAN

10.Muziek

Frans gitarist, zanger, liedjesschrijver, kunstenaar en videoartiest. Debuteerde in 1981 met een gelijknamig album waarop één zeer grote hit stond die nog steeds regelmatig te horen is op diverse radiozenders. Na de albums “Un etranger dans la ville” en « L’heure bleue » verdwijnt hij uit de muziekwereld om in 2001 weer op te duiken met « Industrial blues ». Dat sex en erotiek een belangrijke rol spelen in zijn teksten moge blijken uit het fragment – onze man blijkt een snoeper te zijn die graag de schaars geklede meisjes op het strand begluurt…

PATRICK COUTIN

Globo  Gangs en bendes

1.South Central L.A. telt de 2 grootste zwarte gangs van Noord-Amerika. Ze tellen vele tienduizenden leden (ondertussen ook in de meeste andere grote Amerikaanse steden), zijn zwaar bewapend en teren volledig op de inkomsten van de drughandel met o.a. de Colombiaanse kartels. De ene gang kennen we als de “Crips”. Graag de naam van de andere gang die de rode bandana als symbool hebben. Tupac Shakur was één van de prominente leiders.  

BLOODS 

2.Term, afkomstig uit het Latijn. Wordt gebruikt om burgerwachten aan te duiden die met machtsvertoon optreden tegen criminaliteit en ongewenste personen. Vandaag is het ook de benaming voor illegale doodseskaders die gebruikt worden om de gevestigde orde van ongelijkheid te behouden zoals bv. de Ku Klux Klan, Tonton Macoutes e.d.  

VIGILANTES

3.Johannes Bückler werd in 1778 in Miehlen (Taunusgebergte) geboren. In 1796 pleegt hij zijn eerste diefstallen en leert de nor aan de binnenkant kennen. De volgende jaren volgt er een lawine van straatroverij, aanrandingen en roofmoorden in de Taunus regio. Eind 1803 wordt hij voorgoed opgepakt en ter dood veroordeeld. Johannes Bückler ging echter ondr zijn bijnaam de geschiedenis in. Honderden verhalen ontstonden rond deze roverhoofdman waarin hij transformeerde in een soort Robin Hood. Carl Zückmayer schreef een toneelstuk over hem en in 1958 verfilmde Helmut Kaütner zijn leven met o.a. Curd Jürgens en Maria Schell in de hoofdrollen.  

KOPPEL

4.Kunst. Duits schilder(in 1932 geboren in Dresden). Gebruikt veelvuldig foto’s, advertenties en illustraties als voorbeelden. Hij maakt ook abstracte schilderijen: grijze monochrome doeken of kleurrijke compilaties van divese stijlen: van geometrische abstractie tot drip-paintings. Zeer omstreden werd zijn serie “18 oktober 1977”, bestaande uit een reeks nageschilderde zwart-wit foto’s van drie RAF-leden die op diezelfde datum in hun Duitse cel overleden. Wie is deze Duitse kunstenaar die behoort tot de best verkopende kunstenaars ter wereld en die regelmatig een kleine “aardschok” veroorzaakt in kunstland.  

GERHARD RICHTER 

5.Spanje kent niet alleen de ETA en al zijn vertakkingen en Herri Batasuna, maar er is ook een in 1975 opgerichte Spaans-Baskische extreem linkse, terroristische en separatistische beweging met wortels in de eermalige marxistisch-leninistische partij.Bij vlagen halen ze het nieuws met terreurdaden. Sinds 1975 zijn ze verantwoordelijk voor 85 moorden. Ze worden wel eens als” De beweging van 1 oktober” genoemd, maar U zoekt het 5 letterwoord waaronder deze anti-imperialistische en anti-fascistische groep ageert.  

GRAPO  (Grupos de Resistencia Antifascista Primero de Octobre)  

Reeks 9

1.Etnologie

In de oerwouden van Centraal-Afrika vinden we nog de restanten van de oorspronkelijke pygmeeënbevolking. De groep die wij zoeken leeft in het zuidoosten van Kameroen en in de noordelijke oerwouden van Kongo. Ze hebben nog veel van hun riten en oude cultuur behouden. Ze leven in groepen van 25 tot 40 personen. Tegenwoordig is het grootste deel van deze etnie sedentair – ze verblijven nabij Bantoedorpen en werken vaak in dienst van de Bantoe. Door houtkap dreigen ze te vedwijnen van hun oorspronkelijke gronden. Deze pygmeeën weren even wereldberoemd in België toen acht van hen te zien waren op de zeer omstreden pygmeeëntentoonstelling in Yvoir in een dierenpark afgelopen zomer. ?  

BAKA

2.Wetenschappen

Amerikaans fysicus (1960) . Werd zeer bekend met zijn boek “ A new kind of science” waarin hij 10 jaar denkwerk neerpende. Zelf zegt hij in alle bescheidenheid dat zijn theorie best de vergelijking kan doorstaan met de ideeën van pakweg Newton. In zijn boek stelt hij de zgn. celautomaat voor waarmee complexe structuren uit de natuur op een eenvoudige wijze kunnen verklaard worden. Als U daar meer over wil weten zal U het hem zelf moeten vragen of zijn boek lezen uiteraard. Dit wonderkind kon zich als wetenschapper geen betere naam dromen; hij lijkt zo ontsnapt uit het periodiek systeem der elementen…  

STEPHEN WOLFRAM

3.Geschiedenis

Augustus, het jaar 9. Drie Romeinse legioenen trekken onder leiding van Varus door de schimmige Germaanse wouden op weg naar een plots uitgebroken opstand in de buurt van de rivier de Weser. In het dichtbeboste en moerassige gebied van Kalkriese nabij Osnabrück worden ze aangevallen door een stammencoalitie van Cherusken en Chatten. Na 3 dagen van onafgebroken woeste gevechten houden de legioenen op te bestaan: zowat 20.000 Romeinen werden afgeslacht. Graag kregen we van U de naam van de Cheruskische leider die – geografisch en historisch op de verkeerde plaats – een gigantisch ereteken kreeg op de Grotenburg te Detmold. Enkel zijn Romeinse naam is bekend aangezien hij diende als officier in het Romeinse leger. En die naam zoeken we…

ARMINIUS

4.Literatuur

Zweeds misdaadauteur. Van zijn thrillers gingen er al ruim 6 miljoen over de toonbanken. Enkele titels: Moordenaar zonder gezicht / Honden van Riga / De witte leeuwin / De man die glimlachte / Dwaalsporen / De vijfde vrouw. In al deze verhalen geeft zijn vaste inspecteur Kurt Wallander acte de présence. ?  

HENNING MANKELL

5.Actua

Heel wat opschudding en vooral veel kritiek werd het deel van deze Gentse arts toen bleek dat hij op bestelling en tegen een forse betaling ouders helpt die op bestelling een meisje of een jongen willen. De man in kwestie zegt dat hij enkel wil meewerken aan “family balancing” – het in evenwicht brengen van het aantal jongens en meisjes in een gezin. Welke Gentse arts?  

COMHAIRE

6.Paranormale onzin

Soort kaarten die gebruikt worden bij parapsychologische experimenten. Het zijn kaarten met daarop een ster, een cirkel, een golflijn, een kruis of een rechthoek. Een proefpersoon wordt daarbij gevraagd te voorspellen welke kaart als volgende boven zal komen. Er zou sprake kunnen zijn van een paranormaal proces als de juiste score van voorspellen aanzienlijk boven de 20% ligt. Welke kaarten?  

ZENERKAARTEN

7.Varia

Hij kwam uit een sportieve Franse familie (Toulouse) en begon, naast zijn rechtenstudie, met het bedenken van circusnummers. Dat ging zo vlotjes dat hij in 1859 in de Parijse “Cirque Napoléon” debuteerde aan de vliegende trapeze, een eigen uitvinding trouwens. Zijn naam is nog steeds verbonden aan het nauwsluitende, eendelig pak voor acrobaten, trapezewerkers en balletdansers. Hij deelt zijn naam met een Frans zanger/acteur die vorig jaar augustus stierf op 60-jarige leeftijd…  

LEOTARD

8.Film

Muziek speelt een belangrijke rol in zijn films die steeds de zigeunercultuur tot onderwerp hebben zoals in “Les princes” / “Gadjo Dillo” en “Vengo”. In “Latcho drom” bracht hij trouwens de geschiedenis van de Romamuziek in kaart. En ook “Swing” geeft een vertederende kijk op de Romacultuur – en muziek. Wie is die regisseur, zelf ook van zigeunerafkomst?  

TONY GATLIFF 

9.Fauna

We zoeken het grootste (schouderhoogte tot 142 cm en tot 300 kg zwaar) en wijdst verspreide hert in Zuid-Azië – er zijn 16 ondersoorten van India en Sri Lanka tot in China en zuidoostwaarts tot Borneo en de Filipijnen. Het beest is donkerbruin van kleur en heeft stug haar dat op de nek manen vormt. Het grote gewei omvat 6 enden. Wetenschappelijke naam: Cervus Unicolor. U geeft de Nederlandse of lokale benaming.  

PAARDHERT/SAMBAR 

10.Muziek

Ze debuteerde in 1999 met een titelloze cd. Haar tweede ,”Candy comfort” plaatste haar aan de top van de vaderlandse singer/songwriters. Onder welke artiestennaam is Ilse Goovaerts actief?  

NEEKA

Globo: Bouwsels allerhande

1.Op de weg van Kruibeke naar Burcht staat een kasteel dat een voorgeschiedenis heeft die teruggaat tot de 14de eeuw. Het huidige kasteel werd in 1594 gebouwd. Het fungeerde deze eeuw als rustoord en momenteel is het in handen van de “Broeders van Liefde”. Afgelopen zomer werd er de grootschalige openluchtmusical “ Zaad van Satan” opgevoerd naar een verhaal van de Bazelse schrijver Jef Mellemans. Welk kasteel?  

KASTEEL VAN ALTENA

2.U ziet een beroemd barok paleis in Dresden, opgetrokken tussen 1710 en 1728. het herbergt één van de belangrijkste Europese kunstcollecties. Medio augustus haalde het de actualiteit doordat de gewelven door de overstroming van de Elbe overspoeld werden. Meer dan 8000 kunstwerken moesten toen in 2 dagen in allerijl gered worden. Naam van dat beroemde paleis?  

ZWINGER

3.”Beschilderde muren” – dat is de naam (in het Maya dan) van deze ruïnestad in het noordoosten van de Mexicaanse provincie Chiapas. De Maya verlieten deze stad al in de 9de eeuw; ze werd pas in 1946 herontdekt. De plaats dankt haar naam en bekendheid aan een groot aantal muurschilderingen die tot de belangrijkste precolumbiaanse fresco’s gerekend worden. Welke ruïnestad?  

BONAMPAK

4.Deze torens, gebouwd in 1962 in Chicago, behoren tot de meest gefotografeerde en gekende torens van de wereld. Architect was Bertram Goldberg. Soms worden ze ook de “Corn Cob Towers” genoemd, maar wij vragen de officiële naam van deze torens. Een mooi eerbetoon van die Amerikanen aan Rocco Granata… 

MARINA TOWERS

5.Favoriete sport van veel Arthurofielen is het situeren van het legendarische slot Camelot. Tintagel, Winchester, Windsor…Voor velen is het echter een heuvelfort in Somerset dat het meeste kans maakt. Het beslaat een oppervlakte van 7 ha en is beveiligd met 4 tot 5 wallen met grachten ertussen. Opmerkelijk is dat 2 dorpen in de omgeving “Camel” als naam hebben…En nee, het is niet “Maiden Castle” – dat ligt in Dorset.  

CADBURY CASTLE

Reeks 10 Californië

1.Varia/Literatuur

Tijdens de eerste helft van vorige eeuw was Monterey het belangrijkste centrum van de visserij op sardines op het westelijk halfrond. De belangrijkste bezienswaardigheid van de stad is sindsdien de voormalige Ocean View Boulevard. Steinbeck was er getuige van de verwerking van de vis in de conservenfabrieken en beschreef het allemaal in een roman uit 1944. Daarna kreeg de gezochte straat tot op de dag van vandaag die boektitel als naam mee…Tegenwoordig is de straat in het noordwesten van Monterey volgestouwd met bars, restaurants en andere toeristenlokkers. Wel boek/straat?  

CANNERY ROW 

2.Toerisme

42 km ten zuidwesten van Los Angeles ligt, in de Grote Oceaan, een prachtig eiland. Het is 34 km lang en is maximaal 13 km breed. Het enige stadje draagt de veelbelovende naam Avalon. Hoeft het gezegd worden dat men hier uitsluitend de ‘rich and famous” aantreft? De naam van dit eiland is ook de naam van een soort watervliegtuig…  

CATALINA

3.Kunst

Sinds de jaren ’60 maakt deze in San Francisco geboren (°1939) kunstenaar grote geometrische stalen sculpturen. De monumentale staalplaten – zowel binnen als buiten opgesteld – beinvloeden de ervaring van schaal en ruimte. Ook op papier creeërde hij een indrukwekkend oeuvre bij elkaar waarbij hij gebruik maakt van zeefdruk, lithografie, ets e.d. Door het vaak grote formaat refereren deze werken naar zijn staalsculpturen. Wie?  

RICHARD SERRA

4.Taal

Het Amerikaanse slangwoord dat we zoeken wordt vaak gebruikt wanneer men  het op een kritische, relativerende manier over Hollywood heeft en heel de oppervlakkige, opzichtige glittercultuur die daar bij hoort. Het woord betekent letterlijk “klatergoud, glitter, oppervlakkige schittering”. En dat woord zet U dan voor het woordje “town” en dan zijn we er.  

TINSELTOWN

5.Winden

Siroccowinden voeren tropische lucht aan vanuit de Sahara, dat weten we. Ook in het zuiden van Californië, in de buurt van L.A. komt een soortgelijke wind voor. Het is een warme valwind met föhneigenschappen die waait vanuit de hete Mojavewoestijn. Over welke wind gaat het? U mag antwoorden met een Mexicaans generaal of met een rockgroep met stergitarist uit San Francisco die eertijds doorbrak op het roemruchte Woodstockfestival…  

SANTANA/SANTA ANNA

6.Paranormale onzin

Er mag al eens gelachen worden : in 1966 stichtte hij in San Francisco de “Church of Satan” die zich bezig placht te houden met het beoefenen van zwarte magie,het opvoeren van theatrale zwarte missen met uiteraard steevast een trits naakte vrouwen. Onze man was een notoir liefhebber van horrorauteur HP Lovecraft en bewonderaar van de Britse magiër Aleister Crowley. Voor de filmfanaten: hij is zelfs heel even in de beroemde Polanskifilm “Rosemary’s baby” te zien als – wat had U gedacht – de duivel die Mia Farrow verkracht. Kent U deze  occultist die op een bepaald moment meer dan 25.000 aanhangers had? Hij heeft sinds enige tijd een vast adres in de hel vanwege steendood…  

ANTON LA VEY

7.Sport

Oorspronkelijk kwam dit honkbalteam uit Brooklyn, New York. Zij trainden door te proberen de trams in de drukke straten van de stad te ontwijken, vandaar ook hun naam die verwijst naar het Engelse woord voor: net op tijd opzij springen, ontwijken. In 1947 werden ze voorpaginanieuws toen zij de eerste zwarte Amerikaan aantrokken die in de major leagues zou spelen. In 1902 verkasten ze naar Los Angeles. Hun stadion kijkt zowel uit op downtown L.A. als op de San Gabriel mountains. Het stadion wordt omgeven door 120 ha tuinen. Welk team?  

DODGERS

8.Excentrieke figuren

De VS hebben tot nog toe 43 presidenten gehad en één…keizer! In 1849 arriveert onze man in San Francisco, platzak en al flink in de war. Hij lanceert zichzelf in de graanhandel maar gaat in 1853 vrolijk failliet. In 1860 roept hij zichzelf uit tot de “Keizer van de Verenigde Staten”. De volgende 21 jaar wordt onze stevig geflipte één van de topattracties van de stad. Hij paradeert door de straten in uniform, een bepluimde hoed en een zwaard aan zijn zij. Mark Twain baseerde zich op deze ingebeelde keizer voor de figuur van “King” in “Huckleberry Finn”. Deze stadsgek stierf in 1880, maar reïncarneerde zowaar in onze internetjaren als anti-virusprogramma…  

JOSHUA NORTON

9.Rampen en aardrijkskunde

In 1905 werd de benedenloop van de Colorado geteisterd door hevige overstromingen. In de loop van dat jaar had een rampzalige overstroming plaats: een jaar lang stroomde de rivier ongecontroleerd de Imperial Valley binnen en vormde in de Sonora een desolaat meer dat bijna 100 m onder het zeeniveau ligt. Als gevolg van deze ramp werd de Hooverdam gebouwd. Welk binnenmeer in het zuiden van Californië?Als U er wat aan mocht hebben: tevens titel van een filmthriller van Adam Goldberg met o.a. Val Kilmer…  

SALTON SEA

10.Muziek

Al 3 decennia is dit onorthodoxe strijkkwartet met standplaats San Francisco een wereldfenomeen. Geen enkele soort muziek is veilig voor hen: van Shostakovitch via Bartok, Astor Piazolla en Armeense gezangen tot Howlin’ Wolf. Ze werkten samen met Terry Riley, John Zorn, Gorecki, Philip Glass en stonden op soundtracks van films als “Heat” en “Requiem for a dream”. U hoort hen, samen met Clint Mansell, op “Ouverture” van “Requiem for a dream”. Welk kwartet?  

KRONOS QUARTET