NOBELPRIJS LITERATUUR                                          

Per land en chronologisch.

Niet toegekend in 1914-1918-1935-1940-1941-1942-1943

FRANKRIJK

1901:Fransman (1839-1907)

dichter: 'Stances et poèmes'

-SULLY PRUDHOMME-

1904:Fransman (1830-1914)

Deelde de prijs met de Spanjaard Echegaray y Eizaguirre.

Dichter, filoloog. Zijn laatste gedicht was

'Lis oulivado'

-Frédéric MISTRAL-

1915:Fransman (1866-1944)

Romancyclus  'Jean-Christophe' 10dln.

-Romain ROLLAND-

1921:Fransman (1844-1924)

Eig. Jacques Thibault.

'Les dieux ont soif'

-Anatole FRANCE-

1927:Fransman (1859-1941)

Filosoof: zijn filosofie van het scheppende leven had grote invloed in de eerste helft van de 20e eeuw.

'l'Evolution créatrice'

-Henri-Louis BERGSON-

1937:Fransman (1881-1858)

Romancyclus: 'Les Thibault'  8dln.

-Roger MARTIN DU GARD-

1947:Fransman (1869-1951)

Hij beschreef zijn homosexualiteit in 'Corydon' en in de autobiografie 'Si le grain ne meurt'

-André GIDE-

1952:Fransman (1885-1970)

Romans: 'Le baiser au lépreux' en 'Thérèse Desqueyroux'

-François MAURIAC-

1957:Frans filosoof (1913-1960)

Hij was een der leidinggevende figuren in het naoorlogse existentialisme.

Romans: 'La peste' en 'la chute'.

-Albert CAMUS-

1960:Frans dichter (1887-1975)

Eig: Marie-René Alexis Léger.

Bundels: 'Anabase' en 'Chant pour un équinoxe'

-SAINT-JOHN PERSE-

1964:Frans filosoof (1905-1980)

Hij weigerde de Nobelprijs. Hij was de invloedrijkste vertegenwoordiger van het existensialisme.

Hoofdwerk: 'L'être et le néant'

Verder 'Huis clos' en 'Les jeux sont faits'(filmscenario)

en 'Les mains sales'

-Jean-Paul SARTRE-

1985:Frans romanschrijver (1913- ?)

Zijn romans worden gekenmerkt door lange monologen zonder interpunctie.

'Le sacre du printemps', 'La route des Flandres' en

'La chevelure de Bérénice'

-Claude SIMON-

DENEMARKEN

1902:Deen (1817-1903)

Vooral bekend als schrijver van historische werken.

'Römische Geschichte'

-Cristian MOMMSEN-

1917:Deens dichter, roman-en toneelschrijver (1857-1919)

Hij deelde zijn prijs met zijn landgenoot.

Velen vonden de nobelprijs voor hem te veel en hij werd ook snel vergeten.

Deens schrijver en ingenieur (1857-1943)

Grootste schrijver van het naturalisme.

'Lykke-Per': 'Peter de gelukkige'

-Karl Gjellerup-

-Henrik Pontoppidan-

1944:Deens schrijver (1873-1950)

Cultuurhistorische 6-delige romancyclus.

'De lange reis'

-Johannes JENSEN-

NOORWEGEN

1903:Noors dichter en toneelschrijver (1832-1910)

Belangrijk vertegenwoordiger van het naturalistisch drama. 'Een faillissement': toneelstuk

-Martinus BJÖRNSON-

1920:Noors romanschrijver (1859-1952)

Voor zijn monumentaal werk: 'Markens gröde'

Beroemdste romans: 'Honger', 'Pan' en 'Hoe het groeide'

-Knut HAMSUN-

1928:Noorse schrijfster (1882-1949)

Vooral voor haar krachtige schildering van het leven in de Middeleeuwen in de Noordse landen.

Trilogie: 'Kristin Lavransdochter'

-Sigrid UNDSET-

SPANJE

1904:Spaans toneelschrijver (1833-1916)

Hij deelde zijn prijs met Frédérik Mistral. Hij was een tijd minister van financiën en stichtte de

Banco de Espana.

Werken o.a.: 'El loco dios' en 'Dos fanatismos'

-José ECHEGARAY Y EIZAGUIRRE-

1922:Spaans toneelschrijver (1866-1954)

Hij schreef in totaal 166 stukken.

-Jacinto Benavente y Martinez-

1956:Spaans dichter (1881-1958)

Hoofdmotief in zijn werken is de eenzaamheid, die ertoe leidt dat de dichter troost zoekt bij planten en dieren.

Beroemd werd ' Platero y yo': gesprekken tussen de ik-figuur en zijn ezeltje.

-Juan Ramon JIMÉNEZ-

1977:Spaans dichter (1898- ?)

Hij is een van de grootste surrealistische dichters van Spanje. Bundels: 'Ambito'  'Munda a solas'...

-Vicente Aleixandra y Merlo-

1989:Spaans romanschrijver (1916- ?)

Romans: 'La familia de Pascual Duarte' en 'La colmena': de bijenkorf.

-Camilo José CELA-

POLEN

1905:Pools schrijver en filoloog (1846-1916)

Hij verkreeg nationale bekendheid met zijn historische roman 'Door het zwaard en het vuur'

Wereldberoemd met 'Quo vadis'

-Henryk SIENKIEWICZ-

1924:Pools schrijver (1868-1925)

Voor zijn grote nationale epos 'Chlopi' (De boeren)

-Wladislaw REYMONT-

1966:Pools Hebreeuwse schrijver (1891-1970). Hij deelde zijn prijs met Nellly Sachs.

Vanaf 1909 woonde hij bijna voortdurend in Israel.

-Shmuel AGNON-

1980:Pools dichter (1911- ?)

Hij doceert sinds 1958 Poolse taal en letterkunde aan Berkeley.

-Czeslaw MILOSZ-

1996:Poolse dichteres (1911- ?)

-Wislawa SZYMBORSKA-

ITALIE

1906:Italiaans letterkundige (1835-1907)

Senator vanaf 1890. Werken: 'Rime' en 'Odi Barbare'

-Giosuè CARDUCCI-

1926:Italiaans schrijfster (1871-1936)

Grotendeels symbolistisch oevre. 'La via del male'

'La madre' en 'Il paese del vento'

-Grazia DELEDDA-

1934:Italiaans roman- en toneelschrijver (1867-1936)

Roman: 'Il fu Mattia Pascal'

Toneel: 'Zes personages op zoek naar een auteur'

'Ieder op zijn manier'

-Luigi PIRANDELLO-

1959:Italiaans dichter (1901-1968) van lyrische poëzie.

'Acque e terra' en 'La terra impareggiabile'

-Salvatore QUASIMODO-

1975:Italiaans dichter (1896-1981)

'Inktvisbeenderen' en 'Satura'

-Eugenio MONTALE-

1997: Italiaans auteur van toneelwerken

“Misterie Buffo”

-Dario FO-

GROOT-BRITTANIE

1907:Brits schrijver (1856-1936)

'Jungle book' 2 dln

Dichtwerk over de grootsheid van het Britse imperium:

'The seven seas'

'Kim'

-Rudyard KIPLING-

1925:Brits toneelschrijver (1856-1950)

'Mrs Warren's profession' , 'Candida' en  'Pygmalion'

-George Bernard SHAW-

1932:Brits roman- en toneelschrijver (1867-1933)

'The man of property', 'In chancery', 'To let',

 'Awakening' en 'Indian summer of a Forsythe' samengebundeld tot 'The Forsythe saga'.

-John GALSWORTHY-

1950:Brits filosoof en wiskundige (1872-1970)

Hoogleraar te Cambridge.

-Bertrand RUSSELL-

1953:Brits politicus en schrijver (1875-1965)

'The Second World War' 6 dln.

-Winston CHURCHILL-

1981:

Brits letterkundige in het Duits scjhrijvend en van Spaans-joodse afkomst. Hij studeerde chemie in Wenen en vluchtte na de Anschluss van Oostenrijk bij Duitsland naar Londen, waar hij het Britse staatsburgerschap kreeg. In de ban van verschijnselen als massa, macht en dood schreef hij de roman 'Die Blendung' (1935; Ned. vert.: 'Het martyrium,' 1967), de toneelstukken 'Hochzeit' (1932), 'Komödie der Eitelkeit' (1950) en 'Die Befristeten' (1956), en de sociaal-psychologische studie 'Masse und Macht' (1960). In 'Der Ohrenzeuge' (1974) geeft hij vijftig karakterschetsen van verschillende typen mensen. Zijn essayistische hoogtepunten werden gebundeld in 'Das Gewissen der Worte' (1975), aforismen en notities in 'Die Provinz des Menschen' (1973). Zijn (ook in het Ned. vert.) autobiografie verscheen in drie delen: 'Die gerettete Zunge' (1977), 'Die Fackel im Ohr' (1980) en 'Das Augenspiel' (1985). In 1981 kreeg hij de Nobelprijs voor literatuur.

-Elias CANETTI-

1983:Brits romanschrijver (1911- ?)

'The pyramid' en 'Lord of the flies'

-William GOLDING-

DUITSLAND

1908:Duits filoloog en filosoof (1846-1926)

Hoogleraar te Basel en te Lena.

'Die Methode der Aristotelischen Forschung'

-Rudolf EUCKEN-

1910:Duits novellist, dichter en toneelschrijver (1830-1914)

Hij werd een van de leidende figuren van de Münchener Dichterkreis.

-Paul Heyse-

1912:Duits toneelschrijver (1862-1946)

Toneel-historisch belangrijk is 'Die Weber' waarin de hoofdrol wordt gespeeld door een collectief opstandige wevers in Silezië.

Verder de Atriden-tetralogie (Iphigenie in Delphi-Iphige­nie in Aulis-Agamemnons Tod en Elektra)

-Gerhart HAUPTMAN-

1929:Duits-Amerikaans schrijver (1875-1955)

Voor zijn roman 'Buddenbrooks'. Hij werd in 1944 Amerikaans staatsburger. Hij poogde in zijn tetralogie de wereld te waarschuwen tegen het Nationaal-Socialisme.

'Joseph und seine brüder'. Hij beschreef in 'Doktor Faustus' op een fascinerende wijze het leven van een fictief componist.

Novelle: 'Der Tod in Venedig' (film 1971).

-Thomas MANN-

1946:Duits-Zwitsers schrijver en essayist (1877-1962)

Hij werd in 1923 Zwitser. Grote ontwikkelingsroman:

'Demian' 1919. In 1929 'Der Steppenwolf' en in 1943 verscheen zijn laatste grote roman 'Das Glasperlenspiel':

een toekomstroman (2200).

-Hermann HESSE-

1966:Duitse dichteres van Joodse afkomst (1891-1970)

Zij deelde de prijs met de Poolse Jood Agnon.

Zij kon op voorspraak van Selma Lagerlöf, met wie ze zeer bevriend was, vluchten naar Zweden.

-Nelly SACHS-

1972:Duits romanschrijver (1917-198?)

'Der Zug war pünktlich', 'Und sagte kein einziges Wort'

'Gruppenbild mit Dame' en 'Die verlorene Ehre der Katharina Blum'

-Heinrich BÖLL-

1999 Duits romanschrijver

-Günther GRASS-

ZWEDEN

1909:Zweeds schrijfster (1858-1940)

'Gösta Berlings saga', 'Nils Holgersons wonderbare reisd door Zweden' en een verzameling middeleeuwse legenden over de jeugd van Christus: 'Christuslegenden'

-Selma LAGERLÖF-

1916:Zweeds schrijver (1859-1940)

Hij vertoonde een sterk nationalisme in 'Karolinerna'

In 'Folkungsgaträdet' schetst hij het ontstaan van de middeleeuwse maatschappij.

-Carl-Gustaf Verner von Heidenstam-

1931:Zweeds dichter (1864-1931)

Van 1900-12 bibliothecaris te Uppsala, daarna secretaris der Zweedse Academie. Weigerde in 1918 Nobelprijs voor letterkunde. Ontving hem alsnog postuum in 1931 voor gehele oeuvre. Dichter van zijn geboortestreek Dalecarlië, die hij personifieerde in de figuur Fridolin. Was groot vormkunstenaar en gebruikte kunstige rijmschema's.

-Erik Axel KARLFELDT-

1951:Zweeds schrijver en dichter (1891-1974)

belangrijke werken zijn: 'Gast bij de werkelijkheid' autobiografie   en de romans: 'De dwerg' en 'Barabbas'

-Pär Fabian Lagerkvist-

1974:Zweeds schrijver verteller (1900-1976)

Hij deelde de prijs met zijn landgenoot-dichter.

Vierdelige autobiografische ontwikkelingsroman: 'Romanen om Olof' en zijn trilogie over een verzetsgroep:

De Krilontrilogie.

-Eyvind Johnson-

    :Zweeds dichter-schrijver (1904-1978)

Hoogtepunt van zijn werk is de epische gedichtencyclus:

'Aniara'

-Harry Martinson-

BELGIE

1911:Belgisch Franstalig dichter en romanschrijver (1862-1949)

Hij was de stichter van het tijdschrift 'La Pléiade'.

'Pelléas et Mélisande' later een opera van Débussy.

'l'Oiseau blue' en 'Joyzelle'

-Maurice MAETERLINCK-

INDIE

1913:Indiaas(Bengaals) dichter, toneelschrijver en mysticus.

(1861-1941) Dichter en komponist van het Indiase volks­lied. Toneel 'Dakgahr' (Het Postkantoor).

-Rabindranath TAGORE-

ZWITSERLAND

1919:Zwitsers dichter en schrijver (1845-1924)

Met name voor zijn episch werk: 'Olympischer Frühling'

-Carl SPITTELER-

IERLAND

1923:Iers dichter en schrijver (1865-1939)

Hij sloot zich aan bij de voorganger van het IRA, het IRB (Irish Republican Brotherhood).

Bundels: 'The green helmet' en 'The tower'

Proza: 'The Celtic twillight'

-William Butler YEATS-

1969:Iers toneel- en romanschrijver (1906- ?)

Een der voornaamste auteurs van het absurde toneel. In 1938 vestigde hij zich in Frankrijk waardoor veel van zijn werk in het Frans is geschreven.

'En attendant Godot'. Verder: 'Happy day”

-Samuel BECKETT-

1995: Iers romanschrijver van o.a.: “Mistroostig en thuis” 1989 en “Vereffeningen” 1991.

-Seamus HEANEY-

VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA

1930:Amerikaans romanschrijver (1885-1951)

'Main street' en 'Babbitt'

-Harry Sinclair LEWIS-

1936:Amerikaans toneelschrijver (1888-1953)

'Morning becomes Electra'

'Long day's journey into night' (Lange dagreis naar de nacht)

-Eugene O'NEILL-

1938:Amerikaanse romanschrijfster (1892-1973)

Ze bracht haar jeugd door in China.

'East wind, west wind' en 'Dragon seed'

Eig. Sydenstricker.

-Pearl Buck-

1948:Amerikaans-Britse dichter, toneelschrijver (1888-1965)

Hij werd in 1927 tot Engelsman genaturaliseerd.

Hoogtepunt uit zijn essaybundel 'The sacred wood' is het lange 5-delige vers: 'The waste land' waarin hij de chaos van de moderne cultuur tracht te fixeren.

Toneelwerk: 'Murder in the cathedral'

-Thomas Stearns Eliot-

1949:Amerikaans romanschrijver (1879-1962)

In 1929 verscheen 'Sartoris', het eerste deel van een grote romancyclus, spelend in het fictieve Yoknapatawpha County met de stad Jefferson over de ondergang van de families Sartoris, Compson en McCaslin, die het moeten afleggen tegen de hebzucht van de familie Snopes uit het noorden. O.a. 'The sound and the fury' , 'As I lay dying'

'Light in August' en 'Requiem for a nun'

-William FAULKNER-

1954:Amerikaans schrijver (1898-1961)

Een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Lost Generation. 'A farewell to arms', 'Death in the after­noon', 'For whom the bell tolls' en 'The old man and the sea'.

-Ernest Hemingway-

1962:Amerikaans romanschrijver (1902-1968)

'Tortilla flat', 'Of mice and man', 'The grapes of wrath' (over de familie van Tom Joad)

'East of Eden' (verfilmd).

-John STEINBECK-

1976:Amerikaans schrijver van Russisch-Joodse afkomst  (1915- ?)

'Herzog',

'The adventures af Augie March' en

'Humboldt's gift'.

-Saul BELLOW-

1978:Amerikaans-Pools-Joods schrijver (1904- ?)

Hij ging in 1935 naar de VS en werd in 1943 genaturaliseerd. Hij kreeg een traditionele Joodse opvoeding.

'Satan in Goray', 'The family Moskat' en 'The slave'.

-Isaac SINGER-

1993:Amerikaanse zwarte schrijfster. Werken: o.a.:

"Sula" 1974

"Song of Solomon" (De hemelvaart van Solomon) bekroond.

-Toni MORRISON-

2001:Amerikaans schrijver , auteur van reisverhalen die onder meer een aantal islamitische landen zeer scherp in beeld brengen.

-V.S. NAIPAUL-

SOVJET-UNIE

1933:Russisch schrijver (1870-1953).

Hij vestigde zich in 1920 in Frankrijk.

'De heer uit San Francisco' en Mitja's liefde'.

-Ivan BOENIN-

1958:Russisch schrijver en dichter (1890-1960)

 Bundel: 'Mijn zuster-het leven' en de autobiografie:

'Vrijgeleide', Roman: 'Docter Zjivago', welke in de S.U. werd afgewezen wegens de maatschappijkritische toon.

Toen hij de Nobelprijs kreeg, ontketende dit in de S.U. een politiek-literaire rel, wat hem deed besluiten de prijs te weigeren.

-Boris PASTERNAK-

1965:Sovjetrussisch schrijver (1905- ?)

Romans: 'Pas ontgonnen land' en de trilogie:

'De stille Don'.

-Michaïl SJOLOCHOV-

1970:Sovjetrussisch schijver (1918-198?)

Hij nam de aan hem toegekende Nobelprijs niet in ontvangst uit angst niet meer in de S.U. toegelaten te worden. Romans: 'Kankerpaviljoen', Een dag uit het leven van Ivan Denisovitsj' en 'Goelag Archipel'

-Aleksandr SOLZJENITSZYN-

1987:Russisch dichter

Geb. 1940 Russisch-joods dichter, in 1964 veroordeeld tot vijf jaar dwangarbeid wegens 'sociaal parasitisme' (in 1965 strafvermindering). In 1972 verplicht vertrek naar de VS, waarna ontwikkeling tot een der meest vooraanstaande Russische dichters. Publiceert ook drama (o.a. Marmer, 1985) en literaire essays.

Hij ontving in 1987 de Nobelprijs voor literatuur voor zijn omvangrijke literaire oeuvre, dat wordt gekenmerkt door intellectuele scherpzinnigheid en poëtische intensiteit. Een bloemlezing van zijn gedichten in Nederlandse vertaling verscheen in '***. Torso' (1987) en 'De herfstkreet van de havik: een keuze uit de gedichten 1961-1986' (1989).

-Iosif BRODSKI-

FINLAND

1939:

(1888-1964) Fins schrijver. Debuteerde met de romans 'Het leven en de zon' (1916) en 'Het zachtmoedige erfdeel' (1919), die prachtige analyses bevatten van het zieleleven van de eenvoudige Finse boer. Het platteland en zijn bewoners, vooral die uit zijn geboortestreek Hämeenkyro, bleven hem boeien en werden beschreven in vele novellenbundels en romans, waarin vooral de menselijke verbondenheid met de natuur tot uiting komt. Nobelprijs voor literatuur (1939).

Voor zijn begripvolle beschrijving van het leven van de Finse boeren.

-Frans SILLANPÄÄ-

CHILI

1945:Chileense dichteres (1889-1957)

'Sonetos de la muerte' geschreven na de zelfmoord van haar verloofde en 'Desolacion'

Eig: Lucila Godoy y Alcayaga.

-Gabriela MISTRAL-

1971:Chileens dichter en diplomaat (1904-1973)

'Canto general de Chili'

Eig: Ricardo Neftali Reyes-

-Pablo NERUDA-

IJSLAND

1902:IJslands schrijver (1902- ?)

'Vrije mannen' en 'IJslands klok'

-Halldor LAXNESS-

JOEGOSLAVIE

1961:Joegoslavisch letterkundige en diplomaat (1892-1975)

'De brug over de Drina' en 'De Hellehof'

-Ivo ANDRIC-

GRIEKENLAND

1963:Grieks dichter (1900-1971)

Hij studeerde rechten. Doordat hij het kolonelsregime afwees werd zijn dood officieel genegeerd, maar zijn begrafe­nis leidde tot een grote demonstratie voor vrij­heid en demo­cratie.

-George SEFERIS-

1979:Grieks dichter (1911-1996)

Hij studeerde rechten. Hij werd beroemd met:

'To axion esti' (Het is de moeite waard) gedeeltelijk op muziek gezet door Mikis Theodorakis.

'Boom van licht'

-Odysseus ELYTIS-

GUATEMALA

1967:Guatemalaans schrijver (1899-1974)

Romans: 'El senor presidente' en de trilogie:

'Viento fuerte'

-Miguel ASTURIAS-

JAPAN

1968:Japans schrijver (1899-1972)

Hij schreef reeds als 16-jarige:

     'Dagboek van een 16-jarige'

-Jasoenari KAWABATA-

1994:

(geb. 1935) Japanse schrijver van romans, novellen en reisverhalen, die in de jaren zestig en zeventig in de westerse wereld veel werd vertaald en die werd herontdekt door de toekenning van de Nobelprijs voor de literatuur in 1994. Afkomstig uit een familie van grootgrondbezitters maakte hij als kind de Tweede Wereldoorlog, Hiroshima en de Amerikaanse bezetting mee. Sporen van deze ervaringen zijn in zijn werk terug te vinden, evenals zijn ontmoetingen met het oeuvre van Sartre, Mailer en Henry Miller. Veel van het werk is autobiografisch, met name 'Het eigen lot' (1964), over zijn leven met een geestelijk gehandicapte zoon. 'De stomme schreeuw' (1967) is een confrontatie met de losgeslagen Japanse jeugd. De openhartigheid over onder meer seksuele zaken stuitte op veel weerstand. Andere in het Nederlands beschikbare titels zijn: 'De knoppen breken' (1965), 'De Hoogmoedige Doden' (1970) en 'De dag dat de Keizer Hoffelijk mijn Tranen droogt (1973). Zijn Nederlandse uitgever was lang niet de enige in het Westen die de lang uitverkochte boeken haastig moest herdrukken.

Hij won reeds de Europaliaprijs in 1989.

-Kenzaburô OÊ-

AUSTRALIE

1973:Australisch schrijver (1912- ?)

Romans: 'Happy valley' en 'The vivisector'

-Patrick WHITE-

COLOMBIA

1982:Colombiaans Spaans schrijver (1928- ?)

'Honderd jaar eenzaamheid' , 'De kolonel krijgt nooit post', 'Liefde in tijden van cholera' en 'De generaal in zijn labyrint'.

-Gabriel Garcia MARQUEZ-

TSJECHOSLOWAKIJE

1984:

(1901-1986) Tsjechisch dichter. Zijn eerste bundel gedichten, 'Stad in tranen' (1921), is geschreven vol revolutionair pathos en romantisch verlangen naar een paradijs op aarde. Een reis naar Rusland maakte een eind aan zijn illusies. Sindsdien ontwikkelde Seifert een bewuste naïviteit, een simpele, spontane manier van uitdrukken met een warme, melancholieke ondertoon, en werd een van de meest geliefde en meest gelezen dichters van zijn land. In de naoorlogse, stalinistische periode kreeg Seifert een publikatieverbod opgelegd, maar in de jaren zestig trad hij opnieuw voor het voetlicht, als dichter en tevens als voorzitter van de Schrijversbond. Het einde van de Praagse Lente in 1968 maakte ook een einde aan zijn officiële activiteiten en zijn werk verscheen weer ondergronds. In 1984 kreeg hij de Nobelprijs voor literatuur toegekend. Dichtbundels o.a. 'De handen van Venus' (1936), 'Moeder' (1954), 'Het afgieten der klokken' (1967). Zijn memoires verschenen in 'Al de schoonheid van de wereld' (1981).

-Jaroslav SEIFERT-

NIGERIA

1986:Nigeriaans schrijver ( 1934 -?)

Hij ontving als eerste Afrikaan de Nobelprijs literatuur.

Hij werkte in Leeds, maar vertrok in 1960 terug naar Nigeria, waar hij enkele toneelgezelschappen oprichtte.

Van 1967-1969 zat hij gevangen vanwege zijn pro-Biafraan­se activiteiten.

Romans: 'A quality of violence' en 'Season of anomy'.

Toneel: 'The trial of brother Jero' en 'Kongi's harvest'

-Wole SOYINKA-

EGYPTE

1988:

(geb. 1911) Egyptisch schrijver. Liet zich aanvankelijk inspireren door de Egyptische geschiedenis, zoals in de historische romans 'Het spel van het noodlot' (1939), 'Radobis' (1943) en 'De strijd om Thebe' (1944). Beroemd werd hij door zijn trilogie uit de jaren vijftig: 'De kinderen van onze wijk', waarin drie generaties van een Egyptische middenklassefamilie in Cairo worden beschreven. In 1988 werd hem de Nobelprijs voor literatuur toegekend.

'De dief en de honden'

'De moskee in de steeg'

-Nagib MAHFOEZ-

MEXICO

 1990:

(geb. 1914 en gestorven in 1998) Mexicaans diplomaat, dichter en essayist. Van 1962-68 ambassadeur in India; gaf deze post op uit protest tegen onderdrukking van de Mexicaanse studentenbeweging. In zijn surrealistische poëzie zijn eenzaamheid, erotiek en de zonovergoten Mexicaanse natuur terugkerende thema's. Beroemdste gedicht is 'Piedra de sol' (1958) (Zonnesteen), belangrijkste essay: 'El laberinto de la soledad: vida y pensamiento de México' (1950; Ned. vert.: 'Het labyrint der eenzaamheid', 1975). Schreef verder o.a. 'Tiempo nublado' (1983; Ned. vert.: 'Wolkenvelden', 1987), 'Pequeña crnica de grandes días' (1990) en 'La otra voz' (1990).

-Octavio PAZ-

ZUID-AFRIKA

 1991:

(geb. 1923) Zuidafrikaans schrijfster van psychologische romans. De indertijd in Zuid-Afrika heersende apartheid vormt het hoofdthema van haar romans, novellen en verhalen. Als een van de weinige schrijvers met kritiek op het apartheidsbeleid bleef zij in Zuid-Afrika.

Door de objectieve toon komen haar werken extra krachtig over. Novellen o.a.: 'The soft voice of the serpent' (1950), 'Six feet of the country' (1956), 'Friday's footprint' (1960), 'Not for publication' (1965), 'Livingstone's companions' (1972), 'My son's story' (1990). Romans o.a. 'The lying days' (1953), 'A world of stangers' (1958), 'A guest of honour' (1971), 'The conversationist' (1974), 'Burger's daughter' (1979), 'July's people' (1981), 'A sport of nature' (1987), 'None to accompany me' (1994). Verhalen o.a.: 'Selected stories' (1975), 'A soldier's embrace' (1980), 'Six feet of country' (1986), 'Jump' (1991), 'Crimes of conscience' (1991). In 1991 kreeg zij de Nobelprijs voor literatuur toegekend.

-Nadine GORDIMER-

CARAIBEN

 1992:

(geb. 1930) Caribische schrijver (eiland Saint-Lucia) die zich van de Engelse en Creoolse taal bedient.

Hij kreeg de Nobelprijs voor de letterkunde in 1992. Hij is vooral bekend als dichter, maar heeft ook veel voor het toneel geschreven. Hij studeerde op Jamaica en doceerde in Engeland en later in de VS. Zijn eerste belangrijke bundel 'In a green night' dateert uit 1962 en het hoofdthema van veel werk is de wisselwerking tussen de verschillende rassen en culturen die samen de Caribische samenleving vormen. Zijn moeder kwam uit het Nederlandse St. Maarten, zijn vader had een Brits paspoort.

Zoals de titel van zijn hoofdwerk, 'Omeros' al doet vermoeden, is dit epos van 325 bladzijden en 64 hoofdstukken rond twee arme vissers, mede bedoeld als een Westindische variant op de Odyssee. Een verzamelbundel 'Collected Poems 1948-1964' verscheen in 1986.

-Derek WALCOTT-

CHINA

 2000:

-Gao XINGJIAN-