Wat is scheepsmodelbouw?
Een eenvoudige vraag met een bijna even eenvoudig antwoord. Het maken van een
model van een bestaand of fantasie-vaartuig, niet varend of varend, voortgedreven
door de wind (zeilboot) of een motor (motorboot), al dan niet radiografisch
bestuurd. Zoals bijna alles kan men dit op een eenvoudige schaal beoefenen,
maar ook op een zeer specialistische, geperfectioneerde en dus duurdere manier.
Maar de beginnende modelbouwer is nog niet geïnteresseerd in uitgebreide
computergestuurde proportionele besturing en opgevoerde verbrandingsmotoren,
maar wel in wat adviezen, die hem een beetje wegwijs maken.
Uw eerste boot
Begint U, als U nu niet direkt een allround knutselaar bent nu eens met een
model van een eenvoudige boot. Bijvoorbeeld een motorjacht. U kunt dit doen
met behulp van een bouwdoos van bijvoorbeeld Graupner , Robbe of Billing Boats.
Denkt U echter niet, dat de bouwdoos modellen "even" gebouwd kunnen
worden. Men moet er rustig de tijd voor nemen. Ook hier geldt dat haastige spoed
zelden goed is. Misvormde boten zijn dan het resultaat. Ook kan men uitgaan
van in de handel of bij diverse verenigingen verkrijgbare modelbouwtekeningen
of van originele werftekeningen. Men moet de materialen dan los kopen. Het is
echt niet zo veel moeilijker en men heeft voor ca.€ 75,- al een vrij grote,
eenvoudige boot. De prijzen van bouwdozen liggen gemiddeld tussen de €
75,- en € 400,-. Als men wat ervaring heeft opgedaan, kan men wat moeilijkere
schepen gaan maken, zoals statische, historische schepen of varende vrachtboten,
oorlogsschepen en sleepboten.
Er zijn verschillende manieren om een romp zelf te bouwen. Bij de schaalmodellen was de meest toegepaste manier toch wel met behulp van triplex spanten op een kiel, met een huid van 1,5 à 2 mm dikke watervaste triplex strippen. Ook werd wel balsahout gebruikt maar dit is veel kwetsbaarder. Tegenwoordig worden veel polyester of plastic (ABS) rompen gebruikt. Bouwdozen passen dit steeds meer toe. Vooral voor speedboten en wedstrijdzeiljachten geeft polyester voordelen.
De ABS-plastic rompen in bouwdozen vereenvoudigen de bouw sterk. Ook voor de bovenbouw wordt steeds meer ABS gebruikt. De onderdelen moeten dan uit plaat worden gesneden en daarna samengelijmd. Helaas veroudert dit plastic vrij snel. De harder verdampt uit het materiaal en het plastic wordt erg bros. De plastic romp van modellen van meer dan 15 jaar oud kan soms bij een klein stootje al barsten, ja er kunnen hele stukken afbreken.
De voortstuwing bij varende modellen
Voor een schaalmodel (sleper, tanker, vrachtschip, oorlogsschip) is een elektromotor
het meest geschikt. Deze zijn namelijk makkelijk te regelen; men kan hiermee
stoppen en achteruitvaren. Als stroomvoorziening kunt U gebruik maken van kleine
accu's. Een andere mogelijkheid van voortstuwing is de verbrandingsmotor, waarvan
de prijs echter aanzienlijk boven die van elektromotoren ligt. Bij dit type
motor moet men er tevens rekening mee houden, dat het op diverse plaatsen niet
is toegestaan met deze boten te varen i.v.m. het geproduceerde geluid! Dan kent
men ook nog de stoommachines, die voor de aandrijving kunnen zorgen. Bij een
oud type boot past dit vaak zeer goed. Modelzeiljachten hebben over het algemeen
geen aandrijfmotor, maar worden voortgestuwd door de wind.
De Radiobesturing bij varende modellen
Het is mogelijk de boot op afstand draadloos te besturen. De radiobesturing
bestaat uit de volgende onderdelen:
de zender - hiermee geeft men de opdrachten (bakboord / stuurboord; vooruit
/ achteruit; bediening zeilen; toeter; verlichting; e.d.)
de ontvanger - die zit in de boot en hiermee worden de opdrachten ontvangen.
de servo's , vaarregelaar of winch - die zitten ook in de boot en voeren de
opdrachten uit.
De aanschaf van een complete radiobesturings-installatie is een vrij kostbare
zaak, maar als men gelijk iets goeds koopt heeft men er jaren en jaren plezier
van. Voor het bedienen van het roer (links/midden/rechts) is één
proportioneel kanaal nodig en voor de motorbediening bij motorboten (vooruit/stop/achteruit)
ook één kanaal. Voor de bediening van radar, lichten, waterkanonnen,
reddingsboten, ankers etc. heeft men natuurlijk meer kanalen nodig. Voor zeilboten
heeft men naast het kanaal voor de roerbediening nog één of meer
kanalen nodig voor het bedienen van de zeilen m.b.v. één of meer
zeilwinches. Bij de aanschaf van radiobesturings apparatuur moet men er wel
op letten dat deze een RTT-typegoedkeuring heeft.