Prof. Dr. Van Paesschen over anti-epileptica en de anticonceptiepil
"Anti-epileptische medicatie kan een aangeboren afwijking veroorzaken tijdens de zwangerschap, dat wil zeggen, ze zijn teratogeen. Het risico op aangeboren afwijkingen bij kinderen van vrouwen die geen anti-epileptica nemen ligt rond 1%. Het risico op aangeboren afwijkingen bij kinderen van vrouwen die anti-epileptica nemen ligt rond 3-6%. Dat wil zeggen dat de meerderheid van de zwangerschappen van vrouwen die antiepileptische medicatie nemen normaal verloopt. Dit risico is goed gekend voor antiepileptica die reeds jaren op de markt zijn, zoals Depakine (ongeveer 5-7%) en Tegretol (ongeveer 3%). Voor de nieuwe antiepileptica kennen we het risico niet, omdat we nog niet voldoende gegevens hebben.
Lamictal werd in 1995 op de Belgische markt geïntroduceerd, en het afgelopen jaar werden de eerste rapporten gepubliceerd die erop wijzen dat ook Lamictal teratogeen is. Ongeveer 5% van de vrouwen die Lamictal innamen in een dosis van meer dan 200 mg per dag hadden een kind met een aangeboren afwijking. Het risico op aangeboren afwijkingen verhoogt indien een vrouw meerdere anti-epileptica neemt in hogere dosis. Indien een vrouw een zwangerschap plant en meer dan twee jaar aanvalsvrij is, is het medich verantwoord dat ze eerst probeert de anti-epileptische medicatie geleidelijk af te bouwen en te stoppen. Indien ze geen twee jaar aanvalsvrij is, wordt de anti-epileptische medicatie best verder ingenomen in de laagste dosis die de aanvallen controleert, en liefst monotherapie (dat wil zeggen, één antiepileptisch medicament). Het beste anti-epileptisch medicament is datgene dat de aanvallen het best controleert met de minste nevenwerkingen.
De eerste acht weken van de zwangerschap zijn een kritische periode in de ontwikkeling van de organen. Aanpassen van medicatie vóór de zwangerschap is dan ook belangrijk. Foliumzuur vóór en tijdens de zwangerschap beschermt tegen neurale buis defecten (“open rug”). Gezien de hoge frequentie van ongeplande zwangerschappen, wordt dit vitamine, dat voornamelijk voorkomt in verse groenten en fruit, best voorgeschreven aan alle vrouwen met epilepsie tijdens de reproductieve jaren. Recent werden nog andere problemen gemeld met Lamictal. Onder invloed van de “pil” (oraal contraceptivum), zal de Lamictal serumspiegel meer dan halveren. Wanneer men dan een zwangerschap plant, en de pil stopt, zal de Lamictal serumspiegel meer dan verdubbelen tijdens het begin van de zwangerschap, wanneer het risico van teratogeniciteit het grootste is, indien men de dosis van Lamictal niet verlaagt. Tijdens de zwangerschap stijgen de concentraties van de oestrogenen, waardoor de Lamictal spiegel sterk kan dalen. In een recente studie werd aangetoond dat 9 van 12 vrouwen hierdoor meer aanvallen deden tijdens hun zwangerschap. Verder komt Lamictal in relatief hoge concentraties voor in moedermelk, terwijl Tegretol pracktisch niet in moedermelk voorkomt, en borstvoeding dus geen probleem is.
Mijn advies aan Els zou zijn om op Tegretol te blijven. De “pil” beinvloedt epileptische activiteit niet. Bepaalde antiepileptica, zoals Tegretol, Trileptal, Diphantoïne, fenobarbital, en Topamax, verhogen het risico van falen van de pil, omdat de pil sneller wordt afgebroken in de lever. Daarom wordt de raad gegeven om een pil met tenminste 50 gamma Ethinyl Estradiol te nemen in associatie met deze antiepileptica. Indien men op deze hoger gedoseerde pil toch doorbraakbloedingen zou hebben, beschouwt men deze cyclus best als niet beveiligd, en gebruikt men best een ander contraceptivum, zoals bvb een condoom. Antiepileptica die niet interageren met de pil zijn Depakine, Neurontin, Keppra, Gabitril, Sabril, en Lyrica.
Vrouwen die deze anti-epileptica nemen kunnen zonder probleem een laag-gedoseerde pil innemen. Recent werd aangetoond dat Lamictal het gehalte van levonorgestrel, een progestageen, verlaagt. De klinische betekenis is nog onduidelijk. Tot hierin meer duidelijkheid komt, is het misschien veiliger een hoger gedoseerde pil in te nemen als men Lamictal neemt. De pil blijft een goede contraceptieve optie voor vrouwen met epilepsie die antiepileptica nemen."
Pagina 1 | Pagina 2 van Seks & Relaties