Evenals
overal elders in Cappadocië, ligt Zelve in een vulkanische landstreek;
de vulkaan van de Mont Argaeus of Erciyes Dağ is de
plaatselijke naam is nog werkzaam, hij torent met zijn 3.917 meter hoogte
boven het omliggende land uit en is op grote afstand zichtbaar.
Zoals reeds eerder opgemerkt heeft de verschillende compositie van de rotsstructuur en de daaruit voortvloeiende hardheidsgraad van tufsteen en basaltsteen de meest eigenaardige rotsformaties doen ontstaan die door de tand destijds de meest uiteenlopende en vaak surrealistische vormen hebben aangenomen
De
zeer antieke gemeenschap vestigde zich in de rotswand en in de rotsspleten,
ruimten werden uitgehouwen in de tufsteen en de door het regenwater gegraven
spelonken werden benut. Op deze weidse ruimten, die soms zelfs deden denken aan
een overdekt plein, kwamen de ingangen van de dieper gelegen woningen uit en, in
recentere tijden, van de kleine constructies in metselwerk. De gemeenschap die
hier leefde – eerst een christengemeenschap en later een Islamitische
communiteit – was aanzienlijk en daar er tevens veel dienstlokalen waren
zijn er een groot aantal getuigenissen bewaard gebleven van deze vreemde manier
van onderaards leven. Men ziet hier kerken en waterreservoirs; er staat ook een
molen, een ruimte met plat dak waarin een ronde steen die draaide in een
rondvormige, in de bergrots uitgehouwen onderbouw, dienst deed als maalsteen.
Onder
de meest belangrijke constructies moeten enkele kerken genoemd die de meest
antieke voorbeelden zijn van religieuze bouw en schilderkunst uit deze streek.
De Üzümlü Kilise of “Kerk van de Druiventrossen”
dankt haar naam aan de druiventrossen die, omringd met enkele bladeren, tegen de
muur op en witachtige achtergrond zijn geschilderd. Interessant is tevens de
grafische eenvoud van de afbeelding, een simpele donkere driehoek waarin de
druiven wit gelaten zijn. De druivenrank was al in de tijd van de Grieks
Dionysische plechtigheden en van vroegere oosterse godsdiensten een religieus
symbool, voor het christendom symboliseert zij de Christus figuur.
Toen het antieke centrum Zelve
door de Mohammedanen werd bewoond, bevond zich hier tevens een moskee, die
evenals de andere constructies, in de rots was uitgehouwen.
Tot in de vijftiger jaren werd er nog in deze rotswoningen geleefd: het progressieve geologisch verval van de rotsmassa en de voortdurende uitbreiding van de bouwwerkzaamheden voor het verkrijgen van meer ruimten leidde, ondanks verschillende stutwerkzaamheden, tot gevaarlijke instortingen van de spelonkwoningen. Zodoende werd de gemeenschap geëvacueerd naar het nabije, moderne Zelve of Yeni Zelve.
Capadocië: Aksaray, Vallei van Ihlara, Nevseher, Cavusin, Urgup, Ortahisar, Uçhisar, Goreme, De rotskerken van Goreme, Feeënschoorstenen, Pasabagi, Avanos, Vallei van Soganli, Derinkuvu en Kaymakli.
Terug naar Turkse Riviera of naar het begin