Meer doen met Hot Potatoes

Hot Potatoes in de Basiseducatie

Waarom computeroefeningen gebruiken?

Lesgevers ICT hoeven er wellicht niet van overtuigd te worden dat oefeningen op de computer zinvol zijn in alle leerdomeinen, maar voor wie er collega's of een coördinator van wil overtuigen dat ICT-gebruik niet beperkt mag blijven tot de lessen ICT zijn de volgende argumenten wellicht handig.

ICT introductie: Cursisten in alle leerdomeinen hebben er baat bij om op zijn minst vertrouwd te zijn met een aantal basishandelingen van de computer (klikken, slepen, tekst invoeren met het toetsenbord etc.). Hot Potatoes-oefeningen vormen een heel natuurlijke context waarbinnen die basishandelingen kunnen worden aangebracht.
Motivatie: Het gebruik van de computer heeft op dit ogenblik nog onmiskenbaar prestige bij onze doelgroep. Met de computer werken kan dan ook zeer motiverend zijn. Naarmate computers ook voor het doelpubliek van BE normaler worden zal dit argument aan kracht inboeten, maar daar staat dan tegenover dat iets wat normaal is voor onze cursisten toch niet in onze lessen afwezig zou mogen zijn.
Differentiatie en remediëring: HP oefeningen zijn een uitstekende manier om niveau-verschillen binnen een groep op te vangen. Cursisten die een bepaald probleem hebben, kunnen werken aan hun probleem, terwijl andere cursisten aan uitbreiding doen.
Afwisseling: Ten slotte: werken met de computer is ook iets wat gewoon wat afwisseling in de werkvormen kan brengen.

Waar moet je op letten bij het aanmaken van oefeningen?

Goeie oefeningen op de computer maken verschilt, qua inhoud, niet wezenlijk van goeie oefeningen op papier maken. Veel van de werkvormen die gebruikelijk zijn in b.v. de NT2-les hebben een direct equivalent in Hot Potatoes: of je nu woorden naar afbeeldingen sleept, of op paper een pijl zet tussen de twee maakt geen groot verschil. Toch is het zinvol te letten op een aantal specifieke moeilijkheden die werken met Hot Potatoes (en andere computeroefeningen) met zich brengen.

Ten eerste zullen de HP-oefeningen in veel gevallen voor de cursisten de eerste kennismaking met de computer zijn. Het is in mijn ervaring niet nodig (en zelfs niet aangeraden) om eerst specifiek te gaan oefenen met b.v. een muistrainer: de meeste cursisten hebben de basisvaardigheden binnen 10 à 15 minuten onder de knie. Het is echter goed om te starten met oefeningen die naar inhoud gemakkelijk zijn: dan kan de cursist zich in eerste instantie concentreren op de computervaardigheden. Probeer ook een zekere opbouw te steken in het aanbrengen van de vaardigheden: eerst klikken, dan slepen en dan het typen van tekst. In de eerste oefeningen zorg je er ook het best voor dat de cursist niet hoeft te scrollen om het geheel van de oefening te zien. Let er zeker ook op dat je bij JMatch-oefeningen waarbij de cursisten moeten slepen (drag'n'drop), het aantal items beperkt zodat ze allemaal tegelijk op het scherm te zien zijn. Gebruik wanneer je meer items wilt, de keuzelijst met oplossingen.

Zeker wanneer je start met HP-oefeningen verdient het aanbeveling de interface zo eenvoudig mogelijk te maken. Hoe meer knoppen, toeters en bellen er te zien zijn, hoe meer cursisten in de war kunnen raken. (Ook dat is trouwens niet anders bij materiaal op papier!). De ervaring in het OLC in Gent leert ook dat cursisten het meest hebben aan programma's met een heldere, eenvoudige interface. Dat geldt zeker voor moeilijklerende en laaggeletterde cursisten.

Afwisseling van types oefeningen is uiteraard bij computeroefeningen even belangrijk als bij oefeningen op papier. Verlies niet uit het oog dat je afbeeldingen, audio (http://users.pandora.be/christof.vandeneynde/hp/hotpot3.htm) en zelfs video in HP oefeningen kunt integreren. Integratie van audio en afbeeldingen maakt de oefening ook toegankelijker voor moeilijk lezende cursisten, voor wie lezen (en zeker van het scherm lezen) problemen geeft.

Typerend voor veel cursisten in de BE is dat ze niet altijd zicht hebben op hun eigen leerproces. Wanneer ze een oefening niet goed gemaakt hebben, volgt daar niet altijd de conclusie uit dat het zinvol zou zijn om de oefening nog een keer te doen, of om b.v. de relevante woordenschat nog een keer te herhalen. Veel cursisten gaan ook, wanneer ze in een multiple choice oefening een foute keuze hebben gemaakt, door naar een volgende vraag in de reeks, zonder de juiste oplossing te zoeken. Wanneer ze dat doen krijgen ze op het einde van de oefening ook geen eindscore te zien. Om die redenen is het handig om de voortgang van cursisten sterker te sturen (http://users.pandora.be/christof.vandeneynde/hp/hotpot5.htm). Dat kan in HP, want je hebt enerzijds de mogelijkheid om verschillende oefeningen voorwaardelijk aan elkaar te linken, zodat de cursist maar naar een volgende oefening over kan gaan als hij/zij een bepaalde score haalt. Anderzijds kun je het onmogelijk maken voor cursisten om door te klikken naar een volgende vraag in de reeks als ze geen juist antwoord op de huidige vraag hebben gegeven. Gecombineerd komt dat erop neer dat je de gebruikers heel wat vrijheid ontneemt om de oefeningen te maken zoals ze zelf willen. Daar valt principieel wel wat tegen in te brengen. Daar staat tegenover dat je als lesgever in de klas minder moet gaan interveniëren.

Een cruciaal aspect van oefenen is goede feedback krijgen. Het loont om bij het aanmaken van oefeningen steeds voor goede feedback te zorgen, zeker bij de foute antwoorden. Bij een woordenschatoefening bv. waarbij cursisten een plaatje moeten aanklikken dat bij een woord hoort, kun je wanneer ze een fout plaatje aanklikken als feedback laten verschijnen, "Neen, dit is een X". Op die manier leren cursisten uit hun fouten.

volgende: werken met audio