home
   clubinformatie
   clubgeschiedenis
   resultaten
   palmares
   onze topsporters
        degen
        sabel
   foto-album
   wat is schermen
   schermen in belgië
   evenementen
   links
   gastenboek
   clubpagina's

   contact

Introductie

Schermen is al sinds de eerste olympiades een olympische sport. Vandaag is het een moderne sportdiscipline die van de beoefenaar een combinatie van fysieke, technische, strategische en mentale kwaliteiten vereist. De FIE is de internationale schermfederatie, in België zijn de bestuursorganen de Belgische schermfederatie, de Vlaamse schermbond en de Waalse schermliga.

Het schermen bestaat uit drie verschillende disciplines die genoemd worden naar het wapen dat bij die discipline gehanteerd wordt: floret, degen en sabel. De drie disciplines verschillen onderling in het soort wapen dat gebruikt wordt, maar ook in de spelregels die bepalen hoe de tegenstanders elkaar reglementair mogen treffen en wanneer er punten toegekend worden.

In een schermmatch schermen steeds twee schermers tegen elkaar. Een scheidsrechter leidt de wedstrijd en wordt daarbij geholpen door een elektronisch registratie-apparaat. Inderdaad, het schermwapen is bij het handvat gekoppeld aan een elektrische kabel ("fil de corps") die langs het lichaam van de schermer loopt en achteraan verbonden is met een oprolbare kabel die uiteindelijk de elektrische signalen doorgeeft aan het registratie-apparaat. Een groene en rode lamp geven aan welke schermer een geldige treffer heeft kunnen plaatsen. Witte lampen geven ongeldige treffers aan. De scheidsrechter analyseert de schermfases en kent de punten toe. De officiële taal van de schermsport is het frans. Zo vraagt de scheidsrechter of de schermers klaar zijn ("Prêts ?"), geeft hij het teken om te beginnen ("Allez") en stopt hij de wedstrijd als het nodig is ("Halte").

Schermen is geen gevaarlijke sport. De schermers dragen uit Kevlar vervaardigde beschermende kledij, een masker dat aan heel strenge veiligheidseisen moet voldoen en er worden enkel gespecialiseerde wapens gebruikt.

Schermen is ook een sport in volle evolutie: binnenkort wordt er met een transparant masker geschermd (zodat het publiek de gezichtsuitdrukkingen van de atleten kan zien) en wordt er wellicht ook draadloos geschermd.

Het officiële schermreglement vind je hier.

Floret

De floret is traditioneel het leer- of oefenwapen dat diende om het schermen aan te leren. Het wapen is lichter dan de degen. Hoewel de floret nog steeds vaak als leerwapen wordt gebruikt, is het tevens een volwaardige discipline zoals de andere wapens. De floret is een steekwapen, hetgeen betekent dat de enige geldige manier om de tegenstander te raken, met de punt van de floret is. Die floretpunt bestaat uit een indrukbaar gedeelte dat met een bepaalde minimumkracht moet ingedrukt worden om elektronisch geregistreerd te worden. Het geldige trefvlak bij floretschermen is de romp van de tegenstander. Bij het raken van armen, benen of hoofd, wordt de treffer "ongeldig" verklaard. Tenslotte is de floret ook een zogenaamd conventioneel wapen, omdat voorrangsregels beslissen welke schermer bij gelijktijdig treffen, het punt toegewezen krijgt. In het kort bepalen die voorrangsregels dat de schermer die de aanvalsbeweging inzet, het eerst recht heeft om een treffer te zetten; dat recht om te treffen kan door de tegenstander enkel overgenomen worden door de aanval van de eerste schermer eerst af te weren. Het is de scheidsrechter die de aanvals- en verdedigingsfasen analyseert en bepaalt welke schermer een treffer (en dus een punt) krijgt.

Degen

De degen is ook een steekwapen, maar het is een stuk zwaarder dan de floret en het biedt een grotere bescherming voor de hand. Ook bij het degenschermen geldt dus dat de enige manier om de tegenstander te raken via de punt van de degen is. Het geldige trefvlak bij degenschermen is het volledige lichaam. Er wordt ook geen onderscheid gemaakt bij het toekennen van de punten: een treffer op de romp, het hoofd, of de voet is evenveel waard (1 punt). De degen is een niet-conventioneel wapen, hetgeen betekent dat er geen voorrangsregels zijn: de schermer die zijn tegenstander het eerst weet te raken, krijgt het punt. Dit maakt het volgen van degenschermen voor een schermleek het eenvoudigst. Het automatisch registratie-apparaat registreert dan ook enkel de eerste treffer bij elke fase. Bij gelijktijdig treffen, wordt aan beide schermers een punt toegekend.

Sabel

De sabel is historisch het wapen van de cavalerie. De sabel is het lichtste wapen van de drie, en het is een steek- en slagwapen. Dit betekent dat bij het sabelschermen, de tegenstanders elkaar zowel met de punt ("steken") als met de snijkant ("slaan") van het wapen mogen raken. Het geldige trefvlak bij het sabelschermen is het volledige lichaam boven de ceintuur. De sabel is een conventioneel wapen: voorrangsregels vergelijkbaar met de floretregels bepalen welke schermer recht heeft op het punt bij een gelijktijdige treffer. Ook hier is het de scheidsrechter die de schermfases analyseert en de punten toekent.

Wedstrijdverloop

In het schermen zijn er enkel leeftijdscategoriëen, en geen gewichtscategoriëen zoals in de meeste andere gevechtssporten.

Zoals reeds eerder gezegd, registreert het automatisch registratie-apparaat de treffers en begeleidt de scheidsrechter de wedstrijd. De scheidsrechter houdt ook de tijd bij van elke wedstrijd, en hij/zij bestraft eventuele fouten met een gele, rode of zwarte kaart.

Een gele kaart is een waarschuwingskaart die getrokken wordt bij een lichte fout (bijvoorbeeld als het materiaal van een van de schermers niet in orde is). Een rode kaart is een strafkaart die getrokken wordt bij een zware fout of bij een tweede gele kaart. Als een schermer een rode kaart krijgt, dan krijgt zijn tegenstander een bijkomend punt. Een zwarte kaart is een uitsluitingskaart die getrokken wordt bij een heel zware overtreding (bijvoorbeeld bij zwaar onsportief gedrag). De schermer die een zwarte kaart krijgt, wordt gediskwalificeerd van het tornooi en kan een bijkomende sanctie krijgen van de schermbond.

Een schermer kan tijdens een wedstrijd op drie verschillende manieren een punt krijgen:
door zijn tegenstander op een geldige manier te treffen

wanneer zijn tegenstander een rode kaart krijgt

wanneer zijn tegenstander de achterste grens van de schermloper overschrijdt.

Een schermwedstrijd vindt plaats op een schermloper (ook wel schermpiste genoemd), dit is een langwerpige oppervlakte van 14 meter lang en 1 tot 2 meter breed. Indien een schermer de achterste lijn met beide voeten overschrijdt, dan krijgt zijn tegenstander een punt. Bij het degenschermen en floretschermen is die schermloper vervaardigd uit geleidend materiaal (metaal) zodat treffers op de grond niet geregistreerd worden. Bij het sabelschermen is dit niet nodig.

De schermer die het eerst het maximaal aantal punten scoort, wint de wedstrijd. Bij elke schermmatch is er een tijdslimiet. De schermtijd loopt enkel tijdens de effectieve match door; wanneer de match stopgezet wordt (na een geldige treffer bijvoorbeeld), wordt ook de tijdsregistratie stopgezet.

Indien geen van beide schermers na de maximale schermtijd het maximaal aantal punten heeft, wint die schermer die op dat moment het meeste punten heeft, de wedstijd. Indien na de maximale schermtijd beide schermers evenveel punten hebben, wordt een bijkomende periode geschermd van maximaal 1 minuut. De eerste schermer die een punt scoort tijdens die minuut, wint de wedstrijd (principe van de 'golden goal'). Om de schermtijd beperkt te houden, bepaalt het lot voor de extra schermtijd, welke schermer de match wint in het geval geen enkele treffer wordt gezet tijdens die extra schermtijd.

Een schermmatch in een individuele wedstrijd tijdens de voorrondes wordt tot maximaal 5 punten geschermd, gedurende maximaal 3 minuten.

Een schermmatch in een individuele wedstrijd tijdens de rechtstreekse uitschakelingen en elke match tot en met de finales, wordt tot maximaal 15 punten geschermd, gedurende maximaal 9 minuten. Na 3 en na 6 minuten wordt een pauze van 1 minuut ingelast.

Een schermwedstijd tussen twee ploegen wordt tot maximaal 45 punten geschermd, gedurende maximaal 27 minuten.

In een ploegenwedstijd schermen 2 ploegen van elk 3 schermers (+ 1 reserve) tegen elkaar. In zo'n ploegenwedstrijd worden 9 individuele schermmatchen onmiddellijk na elkaar geschermd. Zo komt elke schermer van elke ploeg precies 1 keer tegen elke schermer van de andere ploeg te staan (tenzij een welbepaalde schermer tijdens de wedstrijd gewisseld wordt door de reserve - dit om tactische of andere redenen; slechts 1 wissel per wedstrijd is toegelaten). Bij elke nieuwe match (in een totaal van 9), wordt verdergeschermd bij de score die bereikt was na de vorige match. De ploeg die na de negen matchen het meeste punten heeft, heeft de wedstrijd gewonnen. Het systeem zit als volgt in elkaar:

de eerste van de 9 matchen wordt gestopt als een van beide schermers 5 punten heeft of indien er 3 minuten verlopen zijn (de score kan op dat moment bijvoorbeeld dus zowel 5-0, 5-4, 3-2 als 1-1 zijn)
de tweede van de 9 matchen wordt gestopt als een van beide ploegen 10 punten heeft of indien er 3 minuten verlopen zijn tijdens deze tweede match
de derde match enz.

de laatste van de 9 matchen wordt gestopt als een van beide ploegen 45 punten heeft of indien er 3 minuten verlopen zijn tijdens deze negende match