Eerste
LEZING: Lector : Jezus Sirach 15, 15-20
Als je wilt, kun je
de geboden onderhouden
En het is ook
verstandig om te doen wat God behaagt.
Hij heeft vuur en
water voor je neergezet:
Je kunt je hand
uitstrekken naar wat je verkiest.
Vóór de mensen
liggen het leven en de dood,
En wat een mens behaagt
wordt Hem gegeven.
Want groot is de
wijsheid van de Heer
Zijn macht is
geweldig en Hij ziet alles.
Zijn ogen zijn
gericht op wie Hem vrezen
En iedere daad van
de mens is Hem bekend.
Hij heeft niemand
bevolen te zondigen
En aan niemand
toestemming gegeven om kwaad te doen.
Evangelie Matheus 5: 17 tot
37.
In die
tijd sprak Jezus: ‘Denk niet dat ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te
schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze hun volle
betekenis te geven. Ik verzeker jullie: zolang hemel en aarde bestaan, zal niet
één lettertje of streepje uit de wet geschrapt worden totdat alles gebeurd is.
Wie dus
een van deze geboden afschaft, al is het nog zo klein, en anderen leert
hetzelfde te doen, zal de kleinste genoemd worden in het hemelse koninkrijk.
Maar wie zich aan de geboden houdt en anderen leert hetzelfde te doen, die zal
een grote naam hebben in het hemelse koninkrijk.
Ik zeg u: als uw gerechtigheid niet boven die
van de schriftgeleerden en Farizeeën uitgaat, zult u het hemelse koninkrijk
zeker niet binnenkomen.
‘U hebt gehoord dat tegen uw voorouders gezegd
is: U mag niet doden. Wie iemand doodt, moet zich verantwoorden voor de
rechtbank.
Maar ik zeg u: ieder die kwaad is op een ander,
moet zich voor de rechtbank verantwoorden. Als iemand een ander uitmaakt voor
idioot, moet hij zich verantwoorden voor de Hoge Raad, en als iemand een ander
uitmaakt voor gek, moet hij ervoor boeten in het hellevuur.
Als u uw offergave naar het altaar brengt en u
herinnert zich daar dat een ander iets tegen u heeft, laat dan uw offergave
voor het altaar staan; ga het eerst met die ander goedmaken en kom dan terug om
uw offergave te brengen.
Probeer
het tijdig met uw tegenpartij eens te worden, als u nog met hem op weg bent
naar de rechter. Anders zou hij u aan de rechter kunnen overdragen, en de
rechter aan de cipier, en de cipier zou u gevangenzetten.
En ik verzeker u: u komt er niet uit voor u de
laatste cent hebt betaald.’
‘U hebt gehoord dat er gezegd is: Pleeg geen
echtbreuk.
Maar ik zeg u: wie met begeerte naar de vrouw
van een ander kijkt, heeft in zijn hart al echtbreuk met haar gepleegd.
Als uw rechteroog u van de rechte weg doet
afdwalen, ruk het dan uit en gooi het weg. Het is beter dat een van uw
lichaamsdelen verloren gaat, dan dat heel uw lichaam in de hel gegooid wordt.
En als uw rechterhand u van de rechte weg doet
afdwalen, hak hem dan af en gooi hem weg. Het is beter dat een van uw
lichaamsdelen verloren gaat, dan dat heel uw lichaam in de hel terechtkomt.
Er is ook gezegd: Wie van zijn vrouw gaat
scheiden, moet haar een scheidingsakte meegeven.
Maar ik zeg u: wie van zijn vrouw scheidt, maakt
haar tot een echtbreekster als ze opnieuw trouwt, behalve in het geval van
ontucht. En de man die met haar trouwt, pleegt ook echtbreuk.’
‘U hebt ook gehoord dat tegen uw voorouders
gezegd is: Breek uw eed niet, maar houd uw eed aan de Heer.
Maar ik zeg u, helemaal niet te zweren; bij de
hemel niet, want de hemel is de troon van God; bij de aarde niet, want de aarde
is zijn voetbank; bij Jeruzalem niet, want Jeruzalem is de stad van de grote
Koning. Ook bij uw hoofd moet u niet zweren, want u kunt niet één haar wit of
zwart maken.
Laat uw
ja ja zijn en uw nee nee. Wat u meer zegt, is uit den boze.’
Een rood signaal langs het spoor verwittigt dat de treinbestuurder
dat hij moet stoppen omdat er anders iets ergs zou kunnen gebeuren. Een aanduiding van een scherpe bocht
verwittigt de autobestuurder om tijdig de snelheid te verminderen zodat de auto
niet uit de bocht vliegt. Onze veiligheidsgordels en airbags beveiligen ons
tegen erge kwetsuren bij een aanrijding.
De verkeersregels helpens ons, ze zorgen ervoor dat het rijden
veilig en aangenaam wordt. Ze helpen
ons om niemand te kwetsen of te doden.
In het evangelie van vandaag heeft Mattheus het ook over enkele veiligheidssignalen
die Jezus toevoegt aan de wet van Mozes. Wees voorzichtig. Rij
voorzichtig, rem tijdig, het kan je helpen erger te voorkomen.
Hoezo?
De wet van Mozes zegt: “Gij zult niet doden”.
Ik zal toch nooit iemand doden, denk je, geen probleem voor
mij. Maar als we eens nagaan, “Wat
brengt nu iemand tot doodslag? “ We lezen het in de krant: moord uit passie,
een vergelding in het milieu.
Vaak zijn laster, eerroof, woede, koppigheid, jaloersheid de
aanleiding tot erger. En wie is er nu nooit koppig, woedend, jaloers of in zijn eer gekrenkt? Dat komt ook bij mij wel eens voor. Dus kan het best veilig zijn als ik dan al
een pauze inlas, dan al eens nadenk.
Jezus bouwt een veiligheidsmarge in en stelt: “Ieder die zijn
broeder een kwaad hart toedraagt zal aan de rechtbank uitgeleverd worden.” Als je je broeder kan vergeven, of je
ergernis kan ervaren en verwerken is de kans veel kleiner dat je tot
uitzinnigheid komt en misschien doodslag zou plegen.
Het is ook een veel aangenamer wereld als je je broeder geen kwaad
hart toedraagt, als dit lukt is dit een stukje van het Rijk Gods dat je
meemaakt en ervaart!
Als iemand je kwaad doet, dan heb je allicht de reflex om een
tegenzet te doen en zonder dat je het beseft of zo gewild hebt zit je vast in
de cirkel van het kwaad. Jezus biedt ons een middel aan om niet in de cirkel
van geweld terecht te komen. Je hebt de
mogelijkheid om die te doorbreken door
geen tegenzet te doen. Mag je dan niet kwaad zijn, of woedend zelf! Jazeker,
verdringen is slechts uitstel. Maar hoe
ga je om met je gekwetstheid, met je woede? Je mag die gevoelens toelaten en
dan… even een pauze houden. Je
afvragen: wat moet ik nu hiermee? De ander mag duidelijk weten dat ik gekwetst
ben en boos, maar moet ik hem daarom terug kwetsen?
Bemint uw vijanden zegt Jezus.
Je hebt er geen verdienste aan als je alleen bemint wie van je
houdt. Krasse taal hé.
Zouden we het kunnen om onze vijand eens met andere ogen te
bekijken. Hoe is het zover kunnen
komen? Hoe is zijn standpunt, hoe zijn
die zijn gevoelens? Een beetje begrip opbrengen voor de ander, zelfs voor de
mindere kanten van de ander. Is dat niet de basis van de liefde?
Mozes zegt: “Je zal geen echtbreuk plegen”. Jezus stopt al een heel stuk vroeger met
“Maar ik zeg u: wie met begeerte naar de vrouw van een ander kijkt, heeft in
zijn hart al echtbreuk met haar gepleegd.” Maar, als je goed nagaat wat
echtbreuk kan veroorzaken, dan hoort “de verleiding” er zeker bij. Soms wordt
je hals over kop verliefd, en wat dan? Daar wil ik toch even op doorgaan. Het
is wellicht wat delicaat, het is vaak nog een taboe!
Je trouwt en owee, je wordt verliefd op iemand anders. Hoe moet dat nu? Je mag toch niet verliefd zijn op iemand anders als je getrouwd bent. Je partner schiet tekort? Je bent met de verkeerde getrouwd? Ja maar, hoe zit het dan als je nadien nog op iemand anders verliefd wordt? Was die vorige dan weer de verkeerde?
Neen, zo zit het niet in
mekaar. Je komt met je wagen plots een
dikke mistlaag terecht! Verliefdheid overvalt je, ook al heb je het niet
gezocht. Wat nu?
De broer van Godfried Bomans, Jan Bomans is een slotpater. Een interviewer vroeg hem: “Ben je dan nooit
op een vrouw verliefd geweest? Was er dan geen een waarmee je wilde
trouwen”. En rustig antwoordt de
pater. “Jawel, ik heb wel enkele
vrouwen ontmoet waar ik mee door het leven had kunnen gaan. Maar ik heb een keuze gemaakt en die blijf
ik trouw en ik heb er nog geen spijt van gehad.”
Je komt in je leven dus meerdere mensen tegen met wie je door het
leven zou kunnen gaan. Word je verliefd op iemand anders, weet dan dat dit ook
over gaat. Het is een ellendig intense
periode die heel wat brokken kan veroorzaken.
Alfons van Steenwegen, een ervaren relatietherapeut, leert ons: “Je bent niet verliefd op wie die
ander is, maar op wie je dénkt dat die ander is” Pas bij het wegvallen van de
verliefdheid ontdek je stilaan de “echte” ander mét de “mindere” kantjes. De liefde start als de verliefdheid over is,
als je van de ander houdt met zijn goede en minder goede eigenschappen!
Jezus zegt verder “Ik zeg jullie: ieder die zijn vrouw verstoot,
behalve in geval van ontucht, en wie
trouwt met een vrouw die verstoten is, pleegt echtbreuk”.
Het lijkt erop dat je ingeval van ontucht je vrouw of man zou
mogen verstoten. Mensen dat staat er niet. Jezus bouwt een rem in. Stap je in bed met de ander, dan kan je huwelijk in gevaar komen! Maar als het nu toch gebeurd is, dan nog kan
je hiervoor vergiffenis vragen en kan je partner en God je die geven. Hoe ging Jezus om met de tot inkeer gekomen
Maria Magdalena?
Krasse taal van Jezus, krasse taal die ons helpt. Het zijn veiligheidssignalen die Jezus
toevoegt aan de wet van Mozes. Wees
voorzichtig. Rij voorzichtig, vooral in
de mist! Rem tijdig, het kan je helpen erger te voorkomen.