|
Het Gotham Café - Stephen King Homepage |
||||||||||||
|
||||||||||||
|
1999 Was voor Stephen King een rotjaar. Midden juli had hij een afspraak aan de poorten van de Dood, toen Bryan Smith hem letterlijk van de weg maaide. Kings revalidatie was een echte hel, maar zoals hij in zijn semi-autobiografie On Writing zo pakkend zou verhalen, was het het schrijven dat hem letterlijk en figuurlijk weer op de been hield. Het allereerste verhaal dat King na zijn ongeval schreef, kent pas meer dan een jaar later zijn vertaling in het Nederlands: Riding the Bullet, vertaald als: Achtbaan. Vreemd dat het zo lang duurde? Misschien. Nog veel vreemder is dat het in Amerika nog steeds niet in de boekhandel te verkrijgen is. Riding the Bullet ging daar immers als e-book in première. Die legendarische 14 maart 2000 werd het meer dan een half miljoen keer gedownload. Het blijft tot op de dag van vandaag het grootste elektronische boeksucces, ook al werd enkele dagen na de officiële publicatie het boek in gekraakte versie al gratis via de elektronische snelweg aangeboden. De 40-bit versleutelingscode, de grootste beschikbaar ten tijde van de publicatie, bleek ontoereikend. Riding the Bullet lokte bij publicatie heel wat controverse uit. Niet alleen waren er de illegale versies, maar Simon and Schuster en Softlock (dat de digitale publicatie had verzorgd) werden ook door de grote digitale boekhandels Amazon en Barnes and Noble een hak gezet. De giganten hadden een en ander opgekocht en boden het boek gratis aan. Met dagenlange wachttijden tot gevolg. Kranten en tijdschriften orakelden over het einde van de traditionele, papieren publicatie. Dat bleek, achteraf bekeken, schromelijk overdreven, zoals Stephen King zelf ondervond toen hij ook The Plant in verschillende delen als e-book aanbood, maar het succes al heel wat minder groot bleek. De Japanners waren vreemd genoeg de eersten die Riding the Bullet in boekvorm aanboden. Op 6 september 2000 kwam er in het land van de rijzende zon een beperkte oplage van 2000 kopieën op de markt, vanaf 6 november werd het boek voor het grote publiek beschikbaar. Daarna volgden onder meer vertalingen in het Duits en Frans. Nu is er ook de Nederlandse versie, zoals steeds uitgegeven bij Luitingh~Sijthoff en vertaald door King-veteranen Hugo en Nienke Kuipers. Opvallend is dat het kleine boekje uitgegeven is als een hardcover. Bij ons weten voor het eerst sinds de limited edition van de onafgebroken editie van De Beproeving in 1992. Het 95 pagina's tellend boek bevat geen onderverdeling in hoofdstukken, opdracht of dankwoord. In Achtbaan is de 21-jarige Alan Parker aan het woord, derdejaars op de universiteit van Maine, Orono. Op een woensdag krijgt hij telefoon van mevrouw McCurdy, de buurvrouw van zijn 48-jarige moeder, Jean. Die is in het ziekenhuis opgenomen met een beroerte. Omdat Alan zo snel mogelijk bij zijn moeder wil zijn, maar zijn oude auto problemen heeft met de versnellingsbak, gaat hij liftend op weg naar het ziekenhuis in Lewiston, Androscoggin. Omdat hij via de I-95 geen schijn van kans op een lift heeft, kiest hij voor de Route 68, die via het zuidwesten van Bangor de eindbestemming zal bereiken. Zijn eerste lift op de 190 kilometer krijgt Alan van een norse verzekeringsman, die hem tot Newport meeneemt. Een vreemde, steeds weer aan zijn kruis tastende bejaarde man neemt hem in een rammelende en naar pis stinkende Dodge mee tot Gates Falls. Een beetje verder verzeilt Alan Parker op een kerkhof, waar hij tegen het graf van George Staub opbotst, een jongeman die al twee jaar dood is. Wat later krijgt hij een lift van een gespierde en gebruinde man in een Mustang. Terwijl ze samen over de weg naar Lewiston scheuren, herinnert Alan zich de dag toen hij als 12-jarige samen met zijn moeder het pretpark Thrill Village in Laconia bezocht had. Een hele dag had hij gezeurd om op de achtbaan Bullet te mogen, maar toen hij eindelijk mocht van zijn moeder, was de moed hem in de schoenen gezonken en wilde hij niet meer. Op dat moment dringt het tot Alan door dat de man achter het stuur eigenlijk George Staub is en dat hij met een koerier uit het hiernamaals in de wagen zit. Ontsnappen is onmogelijk. Meer nog: Staub stelt hem voor een verschrikkelijke en verscheurende keuze, een keuze die Alans opvatting over leven en dood voorgoed verandert... In Achtbaan grijpt Stephen King terug naar de ingrediënten van het klassieke spookverhaal: een donkere autoweg, volle maan, gierende wind, een kerkhof waar de mistslierten omhoog kringelen... en een personage dat meer dood dan levend blijkt te zijn. Onder die oppervlakkige clichés ligt echter het ware vraagstuk van dit boekje begraven: de vraag wat ons leven ons waard is en welke opofferingen we willen maken. De keuze waar George Staub Alan Parker voor stelt is immers even simpel als hartverscheurend. Parker maakt inderdaad een simpele keuze, maar de gevolgen blijven hem zijn leven lang achtervolgen. Achteraf bekeken zal Achtbaan eerder bijblijven vanwege de controverse over het e-book dan om het verhaal zelf. Toch was het niet onbelangrijk: Achtbaan bracht King terug aan het schrijven na zijn verschrikkelijk ongeluk, het zette hem letterlijk terug op zijn eigen achtbaan. On Writing (Over Leven en Schrijven) volgde in het najaar van 2000 en Dreamcatcher (Dromenvanger) begin dit jaar. Dat boek, handgeschreven tijdens de revalidatie, wordt beschouwd als Kings échte comeback. Meer dan een vingeroefening was Achtbaan niet. Succesvol wel. Regisseur Mick Garris (Sleepwalkers, The Shining, The Talisman) heeft inmiddels al een filmversie op stapel staan. Benieuwd wat die zal opleveren.
|
