Het Gotham Café - Stephen King Homepage

[voorblad]

[biografie]  [nieuws] [boeken] [films] [naslag] [stelling] [artikels] [internet] [colofon] [forum] [mail]

Stephen King en limited editions
Needful Things?

Voor het gros van de lezers maakt het in feite weinig uit hoe ze de romans en verhalen van Stephen King te lezen krijgen. Of het nu via internet is, via de krant, via een tijdschrift, een hardback of een pocket: het draait toch steeds om het verhaal. Dat is natuurlijk wel zo, maar het oog wil ook wat. Een mooi vormgegeven boek leest plezieriger dan een oud, beduimeld exemplaar met een lelijk lettertype. Een goedkope paperback heeft dan weer het nadeel dat hij na drie leesbeurten uit elkaar dreigt te vallen, terwijl de hardbacks veel steviger gebonden zijn. En de cover en illustraties? Speelt dat eigenlijk een rol bij het lezen van een boek? Voor sommigen wel: de Amerikaanse edities bijvoorbeeld staan bekend om hun mooie en innovatieve covers; de Duitsers bakken er meestal erg weinig van (de nieuwe Duitse editie van Carrie moet zowat de lelijkste ooit zijn). Maar er zijn ook fans van Stephen King die geen genoegen nemen met zomaar “een exemplaar” van een King-boek. Ze gaan op zoek naar de zogenaamde collectors items, uitgaven van King-boeken die maar in beperkte release op de markt gebracht zijn, of die om de één of andere reden speciaal zijn. Welkom in de wereld van bijzondere boeken.

Simon and Schuster, Kings Amerikaanse uitgeverij, brengt bij de release van een nieuwe roman doorgaans twee miljoen exemplaren in hardcover op de markt. De first editions daarvan te pakken krijgen, is niet zo makkelijk als het op het eerste gezicht lijkt. Als de Amerikaanse edities naar Europa verscheept worden, zit het boek immers gemiddeld al aan zijn tiende herdruk. Hol je in Amerika onmiddellijk na de releasedatum naar de boekenwinkel, dan maak je nog een redelijke kans een eerste druk te kunnen kopen (wij hebben er eentje van The Girl Who Loved Tom Gordon). Een eerste druk stijgt al gauw erg in waarde en geldt over het algemeen als een erg goede investering (als je ooit van plan bent het te verkopen natuurlijk). Vroeger vermeldde Kings uitgeverij New American Library uitdrukkelijk wanneer een boek tot de eerste druk behoort (first printing), maar bij Simon and Schuster moet je tegenwoordig afgaan op de code: als het eerste cijfer daarvan een “1” is, dan betreft het een eerste druk.

Onder verzamelaars zijn zulke eerste drukken erg gegeerd. Ze doen in feite alleen maar onder voor de zogenaamde limited editions, en daar hebben we het in dit artikel over. In zijn essay "The Politics of Limiteds” schrijft King dat hij een boek als een écht collectors item beschouwt als het alléén in beperkte release op de markt wordt gebracht. Op dit moment is er zo één boek in omloop: Six Stories, dat in april 1997 door Kings eigen uitgeverij Philtrum Press op duizend exemplaren gedrukt werd. Eén exemplaar, 199 bladzijden dik, kostte tachtig dollar (3.600 BF), was genummerd en van een handtekening voorzien. Zolang het niet en masse in herdruk komt en voor het grote publiek beschikbaar wordt, blijft dit een echte limited edition. In de verzamelwereld wordt voor dit boek makkelijk 700 dollar of 31.500 BF neergeteld. Een hele smak geld.

Een andere bekende “echte” limited edition was lange tijd The Plant, dat in 1982, 1983 en 1985 door King als een soort kerstkaart naar tweehonderd vrienden en kennissen werd verstuurd. Nu King het verhaal echter voor het grote publiek toegankelijk maakt via The Stephen King Web Presence vervalt de status van beperkte uitgave.

Six Stories

Six Stories: slechts op duizend exemparen gedrukt. In waarde gestegen van 80 tot 700 dollar.

Ook The Gunslinger, The Eyes of the Dragon en Cycle of the Werewolf waren lange tijd alleen in limited edition verkrijgbaar. De reden daarvoor wordt door King uit de doeken gedaan in zijn lang essay “The Politics of Limited Editions”, dat midden jaren tachtig in het tijdschrift Castle Rock verscheen. Tussen 1975 en 1985 had King immers twee romans per jaar geschreven. Omdat zijn uitgever maar één boek per jaar wou uitgeven (een regel die nauwelijks overschreden wordt in uitgeversland) zat King midden jaren tachtig met een overschot aan boeken. Een deel daarvan publiceerde hij onder het toen nog geheime pseudoniem van Richard Bachman. Drie andere romans bood hij aan andere, kleinere uitgevers aan voor een beperkte release. King schrijf in “The Politics of Limited Editions” dat de keuze op die boeken viel omdat hij dacht dat het grote publiek die toch niet echt zou smaken. Het wáren per slot van rekening ook maar vreemde eenden in de bijt: The Gunslinger was een verzameling van vijf oorspronkelijk korte verhalen in het fantasygenre; The Eyes of the Dragon was een sprookje dat King speciaal voor zijn dochtertje Naomi had geschreven en Cycle of the Werewolf was een uit de hand gelopen tekst die normaal op een kalender had moeten verschijnen. Niet iets wat het grote publiek zou weten te appreciëren. Niets bleek minder waar. Toen de fans lucht kregen van de limited editions, waren ze woedend.

Firestarter

Slechts 10.000 dollar en een van de 26 exemplaren van deze Firestarter is van jou.

Met de meeste limited editions gaat het anders: ze verschijnen niet in plaats van, maar naast de gewone hardbacks en paperbacks. Ze zijn niet alleen waardevol omdat ze maar op 1.250 exemplaren gedrukt worden (een grotere oplage wordt door King niet meer als limited beschouwd), maar vooral omdat ze schitterend zijn vormgegeven, unieke illustraties of prenten bevatten en vaak in verschillende kleuren gedrukt zijn.

De duurste limited edition is waarschijnlijk de zogenaamde Asbestos Firestarter van Phantasia Press uit 1980, waarvan slechts 26 exemplaren gedrukt werden in een soort aluminium-omhulsel. De kans dat een bezitter van zo’n exemplaar het ooit van de hand doet is zo goed als onbestaande… tenzij die in serieuze geldnood zit. De waarde van een exemplaar wordt immers op 10.000 dollar of zo’n 450.000 BEF geschat. Phantasia Press bracht later nog een andere limited edition van Firestarter op de markt op 725 exemplaren met illustraties van Michael Whelan. De kans om zo’n exemplaar ooit te pakken te krijgen is iets groter.

Hieronder volgen enkele interessante limited editions:

Cujo

Cujo
Mysterious Press, 1981
Oplage: 750

 

Danse Macabre

Danse Macabre
Everest House, 1981
Oplage: 250

Christine

Christine
Donald M. Grant, 1983
Oplage: 1000

The Stand

The Stand
Doubleday, 1990
Oplage: 1.250
 

The Dead Zone

The Dead Zone
Easton Press, 1993
Oplage: 1.250
 

Insomnia

Insomnia
Mark V. Zeising Books, 1994
Oplage: 1.250

 

Umney's Last Case

Umney's Last Case
Penguin, 1995
Oplage: ???

 

Cycle of the Werewolf

Cycle of the Werewolf
Land of Enchantment, 1983
Oplage: 350

The Talisman

The Talisman
Donald M. Grant, 1984
Oplage: 1.500

Skeleton Crew

Skeleton Crew
Scream Press, 1985
Oplage: 1.000

Dolan's Cadillac

Dolan's Cadillac
Lord John Press, 1989
Oplage: 250

 

Tekst (c) Het Gotham Café, 10/09/2000 - Scans van covers met toestemming overgenomen van
The Stephen King Cover Gallery.

Gebruikte bronnen:
"Commonly Asked Questions About Collecting King Books," in: G. Beahm, The Stephen King Companion, 1995.
"The Politics of Limited Editions," in: S. Spignesi, The Lost Work of Stephen King.

[voorblad] [terug naar artikels]