Op deze pagina vind je enkele boeken
die ik gelezen heb. Als mijn vrije tijd het toelaat hoop
ik af en toe een kleine samenvatting te kunnen schrijven.
Suggesties voor goede non-fiction boeken zijn steeds
welkom via
mail. Heb je één van de
boeken op deze pagina gelezen, laat me weten wat je er van vond!
The Codebreakers: The
Comprehensive History of Secret Communication from
Ancient Times to the Internet - David Kahn
The Codebreakers
(enkel Engelstalig) is het ultieme standaard werk over de
geschiedenis van cryptografie. Dit boek is onmisbaar op
de boekenplank van iedereen die geïnteresseerd is in het
maken en kraken van codes, en hoe dit de geschiedenis
beïnvloedde. David Kahn neemt je mee op een reis van
bijna 4000 jaar door de geschiedenis, en doet dit op een
gedetailleerd en soms aangrijpende wijze. Het boek
samenvatten in enkele regels is vrijwel onmogelijk gezien
de enorme weelde aan informatie. Het eerste hoofdstuk
start in 1941 en beschrijft chronologisch de
gebeurtenissen die voorafgingen aan de aanval op Pearl
Harbour en het werk van OP-20-G, de cryptologische
organisatie binnen de U.S. Navy. Deze 70 paginas
tellende introductie maakt meteen duidelijk wat
cryptografie is en hoe het de geschiedenis beïnvloed.
Het aangrijpende verhaal zet de lezer in de voorste
zetel, klaar voor een rit door Kahns 1000
paginas.
Het verhaal start in 2000 v.Chr. en
spoort de oorsprong van cryptografie op, van de eerste
hiërogliefen, over het vroege Arabisch werk van
cryptoanalyse tot de middeleeuwen. De Westerse beschaving
moest wachten tot de 14de eeuw voor geheimschrift
langzaam ontwikkelde in de handen van mensen als di
Lavinde, Soro en Porta, en het eerste boek over
cryptografie, Trithemius Polygaphyiae. Kahn brengt
de verhalen tot leven van monniken, pausen, koningen,
spionage en verraad, en legt uit hoe alle klassieke
vercijferingen werkten, en hoe ze gebroken werden. Het
codebreken werd in de 17de eeuw een machtig wapen in de
handen van o.a. Antoine Rossignol and John Wallis. Het
tijdperk van de zwarte kamers, hoe ze werkten, hun
prestaties, het ontcijferen van correspondentie van
vriend en vijand ten voordele van politiek en diplomatie,
het is er allemaal. Verschillende nomenclaturen,
codeboeken en vercijferingen worden uitvoerig beschreven.
In de 19de eeuw veranderde cryptografie
van een mysterieuze donkere kunst in echte wetenschap. De
uitvinding van de telegraaf veroorzaakte een explosie van
communicatie. Jefferson, Wheatstone en Babage, de
Amerikaanse burgeroorlog en conflicten in Europa leidden
tot de uitvinding van een waaier aan zogenaamde
veldcijfers, uitgebreid gebruikt door militairen. Auguste
Kerckhoffs, Etienne Bazieres en vele anderen droegen bij
tot de mechanisatie van cryptografie door het schrijven
van boeken en uitvinden van crypto machines. De vele
conflicten begin 1900 toonden de nood aan
gespecialiseerde militaire organisaties, niet enkel om
crypto systemen te implementeren maar ook om vijandelijke
communicaties te onderscheppen en te ontcijferen. Radio
communicatie verspreidde zich razendsnel, net als de
commerciële markt voor crypto machines. De oorlog van
onderschepping was begonnen. Kahn beschrijft in detail
codeersystemen, hoe en waar ze presteerden op de
slagvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, en hoe de
Verenigde Staten eindelijk het Europese continent
inhaalden, dankzij mensen als Herbert Yardley en William
Friedman.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog
evolueerde cryptoanalyse eindelijk van ruwe inlichtingen
naar een vitaal onderdeel van moderne oorlogsvoering. De
voordeelden zijn ontelbaar en Kahn brengt voortreffelijk
de vele episodes van de oorlog tot leven die bepaald
werden door het maken of kraken van codes. Signals
Intelligence bleef ook in de Koude Oorlog een belangrijke
rol spelen en Kahn besteed een uitgebreid hoofdstuk aan
Russische cryptografie, daarbij terugkeren naar de 18de
eeuw, en legt uit hoe zijn ontwikkelden tot een
hoofdrolspeler in de Koude Oorlog, met bijhorende
spionageverhalen. De geschiedenis en het werk van NSA
(National Security Agency) word gevolgd door de anatomie
van cryptografie en een uitgebreide omweg langs de
vercijferingen en codes van de Amerikaanse rum runners
tijdens de grote drooglegging, de gokwereld en
zakenwereld. Kahn kijkt in het verleden met de
ontcijfering van oude talen en kijkt in de toekomst met
het zoeken naar buitenaardse intelligentie.
Het boek is gepubliceerd in 1967 en
bevat daarom geen recent vrijgegeven informatie zoals het
breken van de Duitse Enigma machine, de verbreiding van
cryptografie naar het publieke terrein, het Internet en
de evolutie van inlichtingenvergaring. De 1996 editie
bevat een bijkomend kort 15 paginas tellende
hoofdstuk dat deze onderwerpen slecht zeer beperkt
aanhaalt. Gezien de vele boeken die vandaag gepubliceerd
zijn over deze onderwerpen is er echter geen nood een
grote revisie. Met 27 hoofdstukken en 1180 paginas
(waarvan 194 met notas en referenties) is het boek
al een hele kluif. Hoewel het boek ook enkele technieken
van klassieke cryptografie beschrijft is het geen
technisch werk voor cryptologen of wiskundigen. David
Kahns The Codebreakers is een uniek werk over de
geschiedenis van cryptografie met prachtige verhalen, dat
ook diegenen boeit die nooit eerder van cryptografie
hoorden. Een absolute aanrader, ook al is het boek enkel
verkrijgbaar in het Engels! ISBN 0684831309
De Samenzwering, De jacht op een verrader -
Jeroen Hetzler
Gewoonlijk bespreek ik
hier non-fictie boeken. De Samenzwering is echter een
verhaal waar realiteit en fictie door elkaar werden
geweven. Het resultaat is een spannend én geloofwaardig
boek waarin Leutenant zur See Karl Hesser, een Duitse
marineofficier, centraal staat. Als zijn broer, een
monnik in Spanje, een vervalst testament van Pontius
Pilatus ontdekt en hem daarover een brief schrijft, komt
deze ook op de tafel van Reichsführer Himmler terecht.
Zowel de Nazi's als de Katholieke kerk zien dit document
als een mogelijke bedreiging. De Duitse SD
(Sicherheitsdienst) wil dit document koste wat kost in
handen krijgen. De Abwehr, Duitslands inlichtingendienst,
krijgt echter lucht van de zaak en Admiraal Canaris,
hoofd van de Abwehr, zendt Karl Hesser met de U-77 naar
Spanje om de plannen van de SD te dwarsbomen. Ondertussen
vechten de top van de SD en de Abwehr onder elkaar een
persoonlijke vete uit. Door een samenzwering tussen een
Nazi-diplomaat in Madrid en de Duitse abt van een Spaans
klooster wordt U-77 echter tot zinken gebracht en betaalt
Karl's Joodse familie de hoogste tol. Karl overleeft de
aanval op de U-77 maar verblijft de rest van de oorlog in
krijgsgevangenschap. Pas dertig jaar later komt Karl de
verraders op het spoor en keert hij terug naar Spanje om
op inventieve wijze wraak te nemen.
Jeroen Hetzler ging voor dit boek niet
over één nacht ijs en deed zijn huiswerk grondig
alvorens in de pen te kruipen. De rivaliteit tussen
Abwehr en SD, de lotgevallen van de leiders van deze
diensten en de Joodse achtergrond van velen binnen de
Kriegsmarine zijn authentiek weergegeven. Het verhaal
berust deels op feiten. Hetzler sprak o.a. met de laatste
overlevende van de nabij Calpe in Spanje gezonken U-77 en
verdiepte zich zelfs in de werking van de beroemde Enigma
codeermachine, welke in het verhaal gebruikt werd voor de
communicatie tussen Karl Hesser en Admiraal Canaris. De
lezer kan aan de hand van gedetailleerde instructies zelf
de realistische Enigma berichten ontcijferen, net zoals
het tijdens de oorlogsjaren gebeurde, met behulp van de
gratis te downloaden Enigma simulator van deze website.
Jeroen Hetzler's naspeuringen over het leven van de
U-boot bemanning, de correcte weergave van de Nazi
veiligheidsdiensten, zijn kennis van de maritieme wereld
en de interessante - echte - geografische en historische
details maken het boek zowel spannend als geloofwaardig.
Bovendien werd alles met de nodige kleuren en geuren
geschreven. ISBN: 9789057860959.
Secret Power, New Zealands Role
in the International Spy Network - Nicky Hager
Secret Power, nu vrij
te downloaden als e-book, is een fascinerend boek over de
rol van Nieuw Zeeland in het wereldwijde spionagenetwerk.
Hoewel het een Engelstalig boek is maak ik er graag een
uitzondering voor op de Nederlandstalige pagina. Dit
boek, gepubliceerd in 1996 maar nauwelijks bekend bij het
grote publiek, is een van de eerste goed gedocumenteerde
werken die het bestaan van het uiterst geheime ECHELON
systeem onthult. Het verhaal begint vlak na de Tweede
Wereldoorlog, wanneer de Verenigde Staten en
Groot-Brittannië de UKUSA overeenkomst tekenen die het
vergaren en delen van onderschepte inlichtingen of
Signals Intelligence (SIGINT) regelde. Canada, Australië
en Nieuw Zeeland sloten zich snel daarna aan. UKUSA zou
uitgroeien tot de grootste wereldwijde SIGINT organisatie
ooit. Het boek vertelt in detail de oorsprong en
geschiedenis van het Nieuw Zeelandse Government
Communications Security Bureau (GCSB), hun samenwerking
met de andere SIGINT organisaties en het hoe en waarom
van de ultrageheime UKUSA overeenkomst. In de jaren '80
werd een systeem geïntroduceerd dat de enorme
hoeveelheid onderschepte informatie van commerciële
satellieten, telefoon, fax, Telex en e-mail automatisch
categoriseert, filtert en opslaat voor analyse. Het
systeem met de codenaam ECHELON werd een gigantische bron
van inlichtingen.
Hoewel op het eerste zicht een kind van
de Koude Oorlog doet ECHELON veel meer dan het beschermen
van de deelnemende landen tegen de - ondertussen
verdwenen - Sovjet-Unie of het vrijwaren van de nationale
belangen. Het netwerk maakt grootschalige
informatievergaring van zowel vriend als vijand mogelijk
en dit gebeurde vele jaren zonder toestemming of
medeweten van het Nieuw Zeelandse parlement. ECHELON was
zo geheim dat enkel de top van GCSB wist wat er gebeurde.
Bovendien werden technologie, training en
sleutelpersoneel geleverd door het Amerikaanse NSA en het
Britse GCHQ, de belangrijkste UKUSA leden. Echelon is
gebaseerd op software, de Dictionary, die potentieel
interessante informatie filtert met behulp van tabellen
van sleutelwoorden. De vijf deelnemende landen kunnen
individueel deze tabellen samenstellen en verfijnen om de
informatie te filteren die zij nodig hebben. ECHELON
verbindt alle luisterstations die zich over de ganse
wereld bevinden. De vijf landen vergaren inlichtingen en
profiteren - in theorie - van de wereldwijd geplaatste
afluisterposten van hun collega-spionagediensten. De
winst voor Australië, Canada en Nieuw Zeeland is echter
een peulschil, vergeleken met het voordeel voor hun
collega's van het GCHQ en vooral het NSA, dat ECHELON
ontwikkelde en volledig controleert. Uiteindelijk nam
Nieuw Zeeland deel aan een Big Brother netwerk zonder te
weten waar ECHELON voor gebruikt werd, welke informatie
de VS en Groot-Brittannië uit hun GCSB stations
filterden, en dit zonder enige democratische controle
over dit uiterst geheime systeem.
De informatie in dit boek is gebaseerd
op jarenlang onderzoek en bijeen puzzelen van de zeldzame
stukjes informatie, opsporen van betrokken personeel en
interviews met stafleden van het GCSB. Een zoektocht die
startte in 1984 en duurde tot de publicatie in 1996. Het
resultaat is een gedetailleerd rapport over hoe de
spionnagenetwerken en ECHELON opereren, wie ze
afluisteren en welke informatie ze oogsten. Hager's
onderzoek geeft een nieuw inzicht, niet alleen in GCSB's
keuken, maar ook in die van het GCHQ, het NSA en het
Australische DSD. Een fascinerend boek! De e-book versie,
een 23Mb pdf bestand, is nu vrij beschikbaar voor
download op Nicky Hager's website (rechts-klik de "full book" link).
ISBN 0908802358 (enkel Engelstalig).
Het Groot Spionnenboek - H. Keith
Melton
Keith Milton is een bekende auteur van
verschillende boeken over spionage en is een expert van
spionageapparatuur. Hij heeft een enorme collectie van
unieke apparaten. Dit boek is mooi geïllustreerd met
meer dan 600 foto's van ingenieuze apparatuur en wapens.
Het boek start met een kort overzicht van de oorsprong
van spionage, de Eerste Wereldoorlog en de Russische
revolutie. Melton neemt ons terug naar de Tweede
Wereldoorlog met de Britse SOE - Special Operations
Executive , het Amerikaanse OSS - Office of Strategic
Operations en de Duitse Abwehr, Sicherheitsdienst and
Gestapo. De geheime communicatieapparatuur,
kofferradio's, speciale wapens, het breken van codes en
Sovjet spionagenetwerken.
Het belangrijkste deel van het boek
gaat echter, niet verwonderlijk, over de Koude Oorlog. De
Koude Oorlog was een periode die gekarakteriseerd werd
door wantrouwen en angst tussen Oost en West. Dit waren
de hoogdagen van spionage, met Berlijn als hoofdstad van
de spionnen. Vele van de beruchtste spionagezaken waren
over de strijd voor inlichtingen tussen the Verenigde
Staten en de Sovjet Unie tijdens de Koude Oorlog. Deze
strijd werd uitgevochten in de lucht, met U2
spionagevliegtuigen en satellieten, maar ook op de grond
door inlichtingenofficieren en hun agenten op vijandelijk
gebied. Verborgend automatische camera's voor observatie
zoals de Robot Star, kleine mini camera's zoals de
beroemde Minox of de F21 met zijn lens in de knoop van
een jas voor clandestiene fotografie en kleine systemen
om documenten te kopiëren. U vind in het boek allerlei
communicatieapparatuur voor clandestiene operaties,
afluistertoestelletjes en dead drops om heimelijk
documenten of films uit te wisselen.
Melton brengt ook het verhaal van de
geheime operaties en de speciale apparatuur die ervoor
werd ontwikkeld. Als er spionnen zijn is er
contraspionage. Detectoren voor afluisterapparatuur,
anti-afluister apparatuur, onderscheppen van documenten
en allerhande gereedschap om in te breken of heimelijk
toegang te krijgen tot gebouwen of documenten van de
tegenstander. Training en werving van spionnen, valse
identiteiten en legendes, het is allemaal daar. Maar
boven alles is Het Groot Spionnenboek een boek
om in te kijken, met vele prachtige foto's over de
spionagekunst en de technologie. Een boek dat James
Bond's Mister Q jaloers zou maken. ISBN: 9789024603312
IBM en de Holocaust: het strategische
verbond tussen nazi-Duitsland en de machtigste
onderneming van Amerika - Edwin Black
Hoe was het mogelijk voor de Nazi's om zo'n
enorm aantal Joden en andere etnische groepen te
identificeren? Hoe vonden ze al hun familieleden? Hoe
slaagden ze erin om miljoenen mensen te deporteren en uit
te roeien? Het antwoord op deze vragen begint in de
vroege jaren '30, wanneer IBM de Hollerith
ponskaarttechnologie, sinds 1890 gebruikt voor
volkstellingen, succesvol commercialiseert en
monopoliseert. Toen Thomas Watson president werd van IBM
was zijn doel de firma uit te breiden over de ganse
wereld, ongeacht de politieke, militaire of ethische
obstakels. Een cruciale speler in de organisatie van de
Holocaust was Dehomag, een Duitse dochteronderneming van
IBM.
De Hollerith machines, voorlopers van
de computer, konden statistische berekeningen maken en
data organiseren met een nooit geziene snelheid. Reeds in
de vroege jaren '30 plaatsten de Nazi's grote
bestellingen bij Dehomag voor het organiseren van hun
industrie, financiën, spoorwegen maar ook voor het
automatiseren van de identificatie van Joden. Alle
Hollerith machines dienden speciaal aangepast te worden
aan elke specifieke taak, en speciale ponskaarten dienden
ontworpen te worden om de verschillende gegevens vast te
leggen. Hoewel het Duitse Dehomag officieel deze
bestellingen zelf binnenhaalde, waren het de IBM
ingenieurs die het complete proces controleerden, en
werden de financiële beslissingen genomen door de mensen
van IBM in New York. Zelfs toen de Joden openlijk
vervolgd en gedeporteerd werden, zelfs toen de oorlog
uitbrak, zelfs toen alle handel met Nazi Duitsland
verboden werd, bleef IBM de Hollerith machines
produceren, leasen en onderhouden, bleven ze op maat
gemaakte oplossingen ontwikkelen voor de Nazi's, en
verwezenlijkten ze enorme winsten. Dit alles natuurlijk
verscholen achter een labyrint van wazige financiële en
wettelijke hocus-pocus.
Gezien de complexe vereisten om
specifieke op maat gemaakte oplossingen te ontwikkelen,
die gedetailleerde data en vragenlijsten vereisten, was
IBM zeer goed op de hoogte van het doel van de bestelde
machines. Meer nog, IBM was continu verwikkeld in
wettelijke gevechten met dochter Dehomag voor met
opstrijken van meer winsten. Ondertussen produceerden de
Hollerith machines nauwkeurige adreslijsten van Joden in
Duitsland en de bezette gebieden, organiseerden zij de
deportatie en slavenarbeid, maakten ze een vlotte
regeling van de treintransporten van miljoenen mensen
mogelijk over heel Europa en stuwden ze de efficiëntie
van de Duitse oorlogsindustrie de hoogte in. En het was
IBM die de machines leasde en de miljarden ponskaarten
produceerde die Hitler nodig had voor het voortzetten van
zijn oorlog en de uitroeiing van de Joden. Dit boek toont
in detail de verborgen en zorgvuldig geconstrueerde
alliantie tussen IBM en het Derde Rijk, en hoe IBM
oprichter en president Thomas Watson samenwerkte met de
Nazis. Het is geen gemakkelijk boek om te lezen, maar een
verbijsterend verslag over een gemondialiseerde firma die
moraal, wetten en grenzen negeerde uit puur winstbejag.
Maar boven alles is dit boek een antwoord op de
belangrijke vraag: hoe kwam Hitler aan de namen van al
die Joden? ISBN: 9021598124
Philby: Spion uit overtuiging -
Phillip Knightley
Dit boek verteld het verhaal van Kim Philby,
hoofd van de Sovjet contraspionage afdeling van de SIS,
de Britse Secret Intelligence Service, en tegelijkertijd
succesvol Russisch spion. De uitmuntende student werd in
Cambridge overtuigd communist. In 1933 studeerde hij af
en reisde naar Wenen waar hij de ondergrondse socialisten
hielp in hun strijd tegen de rechts-conservatieven. Na
zijn terugkeer werd hij samen met Guy Burgess, Donald
Maclean en Anthony Blunt 'de vier van Cambridge', het
meest succesvolle spionagenetwerk ooit, opgezet door de
KGB. Hij kreeg opdracht te infiltreren in de Britse
geheime dienst, trok als journalist naar Spanje en deed
zich voor als voorstander van Generaal Franco om zijn
communistische verleden te wissen. In 1940 werd hij door
de SIS aangeworven op aanbeveling van Burgess en een jaar
later werkte hij bij contraspionage. Daar werkte hij de
toenadering tussen Duitsland en Engeland tegen en speelde
ULTRA informatie door aan de Sovjets. Tegen eind 1944,
bij het begin van de Koude Oorlog, was hij hoofd
contraspionage en anticommunistische operaties en slechts
vijf jaar later kreeg hij de SIS topfunctie in
Washington, die hem inzage gaf in o.a. Amerikaanse
operaties tegen de Sovjet-Unie en het topgeheime VENONA
project.
Na de vlucht van Burgess en Maclean
naar de Sojet-Unie kwam hij in het vizier van MI5 en werd
ontslagen, maar wegens gebrek aan bewijzen werd zijn naam
gezuiverd. In 1956 werkte hij onofficieel terug voor de
SIS als agent in Beiroet. Na het overlopen van KGB agent
Golitsyn werd zijn verraad duidelijk en stelde men hem
vrijstelling van vervolging voor in ruil voor zijn
bekentenis. Begin 1963 verdween Philby echter in Libanon
om enkele weken later op te duiken in Moskou waar hij
ontvangen werd als een held. De prestaties van deze
meesterspion zijn uniek en brachten het westen gedurende
bijna dertig jaar enorme schade toe in het hart van hun
strijd tegen de Sovjet-Unie. Dit boek is geschreven aan
de hand van vele interviews met Philby in Moskou,
aangevuld met nauwkeurig historisch onderzoek. ISBN:
9070509830
De Geheime Diensten van de
Sovjet-Unie: Van de Tsjeka tot de KGB - Slava Katamidze
Als u niet vertrouwd bent met de geheime
diensten van de Sovjet-Unie, hun geschiedenis en
ontwikkeling, dan is dit een goed boek om te starten. Het
boek is geschreven in chronologische volgorde en start
bij de roots van de geheime diensten. Katamidze neemt u
mee op een reis door de tijd, van Dzerzjinski's
meedogenloze Cheka, de OGPU en NKVD, de repressie door de
KGB in de Sovjet-Unie en daarbuiten tijdens de Koude
Oorlog, de mislukte coup door Krjoetsjkov in 1991, tot de
ontmanteling van de KGB en de transitie naar de federale
veiligheidsdienst FSB en buitenlandse inlichtingendienst
SVR in de nieuwe Russische Federatie. Hierbij steekt
Katamidze zijn kritiek op de geheime diensten en hun
gewelddadig verleden niet onder stoelen of banken. Ook
vele beruchte spionnenzaken en successen van de KGB
worden beschreven, en je vind veel informatie over
vrijwel alle hooggeplaatste personen die ooit in de
geheime diensten werkten, dit alles geïllustreerd met
vele unieke foto's.
Dit gezegd zijnde heb ik ook enkele
bedenkingen bij dit boek. Hoewel een zeer goede
introductie, laat dit boek na om in detail te gaan over
enkele belangrijke episodes uit de geschiedenis van de
Sovjet-Unie. De auteur geeft een andere kijk op sommige
stukken geschiedenis, trekt sommige getallen van
slachtoffers in twijfel, soms naar onder, soms naar
boven, is streng voor sommige personen in het boek, maar
ook verdacht mild voor anderen. Het boek mist ook de
nodige bronvermeldingen voor enkele van die nieuwbakken
feiten. Dit alles geeft een gevoel van subjectiviteit,
hoewel moeilijk te vatten in welke richting. Slava
Katamidze heeft een achtergrond als Sovjet officier en
studeerde aan het instituut voor vreemde talen en het
instituut voor internationaal recht in Moskou. Klinkt als
de geknipte kandidaat voor de GRU (militaire
inlichtingendienst, bekend voor zijn sterke rivaliteit
met de KGB), niet vermeld maar een educated guess van
mijnentwege, wat een mogelijke verklaring zou kunnen zijn
voor de dualiteit van het boek, met zijn kritiek op de
geheime diensten en tegelijkertijd het vergeten van
enkele donkere Sovjet periodes en andere details.
Niettemin een fascinerende introductie en mooi
geïllustreerd boek, maar ik raad de lezer aan om na dit
boek ook een werk als Het Mitrokhin Archief te
lezen om een andere kijk op het verhaal te krijgen. ISBN:
9789044715330
Chatter: Hoe iedereen wereldwijd wordt
afgeluisterd - Patrick Radden Keefe
Interessant boek over Signal Intelligence (het
elektronisch verzamelen van inlichtingen), het Echelon
afluisternetwerk, en de discussie over privacy versus
veiligheid. Kan men zomaar je telefoon afluisteren of je
mails lezen? Waartoe zijn inlichtingendiensten in staat
en hoe ver gaan ze? Keefe deed voor dit boek een hoop
onderzoek en kwam uit op antwoorden, maar ook veel nieuwe
vragen. Wat is NSA, het National Security Agency, en wie
houd er nu eigenlijk toezicht op deze ultrageheime
dienst? Kan NSA de oorlog tegen terrorisme winnen? Wat is
er veranderd sinds 9/11? Beschermen de geheime diensten
ons, of schenden ze botweg onze privacy? Keefe sprak met
een hoop mensen uit de inlichtingenwereld, ging op zoek
naar afluisterstations en tracht de invloed van
inlichtingendiensten op politiek en omgekeerd te
analyseren. ISBN: 9050186793
Het Mitrokhin Archief - Christopher
Andrew & Vasili Mitrokhin
Vasili Nikitich Mitrokhin was hoofdarchivaris
van het eerst hoofddirectoraat PGU, het departement
buitenlandse inlichtingen van de KGB, toen het enorme
archief verhuisde naar een ander KGB gebouw. Mitrokhin
was verantwoordelijk voor het verzegelen en verhuizen van
meer dan 300.000 documenten en vele daarvan bevatten de
grootste geheimen van de KGB. Over een periode van 12
jaar smokkelde hij een enorm aantal topgeheime documenten
uit het archief om ze te kopiëren. In 1992 wandelde hij
de Britse ambassade van Letland binnen en tegen het einde
van dat jaar was hij door de Britse geheime dienst
geëxfiltreerd uit Rusland. De gevolgen waren
vernietigend voor de KGB. Details over geheime operaties,
namen en codenamen van sovjetagenten en veel historisch
belangrijke documenten kwamen in handen van de westerse
inlichtingendiensten. Toen de waarheid aan het licht kwam
reageerde de SVR, de opvolger van de KGB, dat het
ontdekken van honderden namen onmogelijk was, 'in het
ergste geval een paar namen'. In werkelijkheid kwamen
meer dan duizend namen aan het licht. Hierdoor konden
westerse geheime diensten vele sovjetspionnen
identificeren en arresteren. Het boek bevat een schat aan
informatie over de geschiedenis van de geheime diensten
van de Sovjet Unie en bevat gedetailleerde informatie
over Sovjet spionnen en talloze geheime operaties. ISBN:
9022984885
Code: De wedloop tussen makers en
brekers van geheime codes en cijferschrift - Simon Singh
Wat is cryptografie en waar komt het vandaan?
Sinds de mens bestaat, heeft hij geheimen en zijn er
anderen die ze te weten willen komen. Dit boek is een
trip door de geschiedenis van geheimschrift en
cryptografie. Van oude teksten tot moderne
cryptografische computeralgoritmes. Singh verklaart de
evolutie van codemakers en hun eeuwige strijd met de
codebrekers. Zonder in technische details te verzinken
toont hij het belang van cryptografie in politiek en
oorlog gedurende vele eeuwen. Hij legt het belang uit van
cryptografie als wapen tegen Signal Intelligence, en de
rol van codebrekers bij Sigint. In deze eeuw van
technologie, internet en communicatie wordt het belang
duidelijk van vercijfering voor het bewaren van onze
privacy. Dit boek is geen gedetailleerd naslagwerk voor
de crypto-geek, maar een goede introductie in
cryptografie met enkele voorbeelden van klassieke
cryptografie en geheimschrift tot moderne
publieke-sleutel-algoritmes zoals RSA. Een aanrader voor
wie denkt dat cryptografie hem niet aanbelangt! ISBN:
9029537434
Het spel van de vossen - Ladislas
Farago
Een gedetailleerd boek over de Abwehr, de Duitse
buitenlandse inlichtingendienst voor en tijdens de Tweede
Wereldoorlog. Farago, een voormalig SIS officier,
reconstrueerde de geschiedenis van deze beruchte dienst
dankzij archieven, in beslag genomen tijdens de laatste
dagen van de oorlog. Ze bevatten tienduizenden documenten
op microfilm. Het boek vertelt hoe de Abwehr ontstond,
hoe Admiraal Canaris haar ontwikkelde tot een effectieve
geheime dienst, en zijn wrijvingen met de andere Duitse
veiligheidsdiensten. We lezen over de voorbereidingen
voor de oorlog en de invasie van Polen. Alles over de
spionagenetwerken in Engeland, het succes van de Britse
contraspionage en het Double-Cross systeem dat vrijwel
elke Duitse geheimagent in Engeland tot dubbelagent
omdoopte. Er is een lang hoofdstuk over de vooroorlogse
industriële en militaire spionage en sabotage door
Duitse spionagenetwerken in de VS. We volgen hoe de
Abwehr de verkiezingen in de VS trachtten te beïnvloeden
om te voorkomen dat F.D. Roosevelt, die vóór
oorlogshulp was aan de Britten, voor een derde keer
herverkozen zou worden. De archieven tonen ook het
misplaatste vertrouwen dat de Abwehr agenten hadden in de
VS en hoe de FBI vrijwel alle netwerken oprolde eens de
VS in de oorlog betrokken werd. De documenten tonen ook
de infiltratie van ambassades in het buitenland, de
geheime netwerken in neutraal Zweden en de steun aan
Generaal Franco in Spanje.
In 1944 verloor de Abwehr uiteindelijk
alle krediet bij de top van de Nazi's, ten voordele van
Schellenbergs Sicherheidsdienst Ausland, en Canaris werd
gedwongen de dienst te verlaten. Het gealliëerde succes
van operatie Fortitude, om de Duitse inlichtingendiensten
te misleiden over de invasie op D-Day, was de laatste
grote slag tussen de geheime diensten en leidde
uiteindelijk tot de val van de Nazi's. De vraag blijft in
hoeverre Canaris, die anit-Nazi werd, verantwoordelijk
was voor het falen van zijn dienst en het verloop van de
oorlog. De Abwehr, ondertussen onder bevel van de RSHA,
stortte weldra in zonder de expertise van Canaris die in
de laatste dagen van de oorlog door de SS in kamp
Flossenburg werd geëxecuteerd voor samenzwering tegen
Hitler. Dit gedetailleerd verhaal van de Abwehr archieven
is een uniek stukje inlichtingengeschiedenis in WO2.
ISBN: 9789060572054
Operatie Mossad - Gordon Thomas
Zeer compleet beeld van de Mossad, de
Israëlische geheime dienst. Dit boek verteld hoe de
Mossad ontstond in het nieuw gevormde Israël, hoe de
dienst ontwikkelde en geeft inzicht in verschillende
geheime missies van deze dienst. Gordon Thomas sprak met
veel oudgedienden van de Mossad om een zo correct
mogelijk beeld te krijgen van een geheime dienst die
vooral bekend staat om zijn moordaanslagen en andere
lichtschuwe operaties. Hij geeft de lezer niet alleen
veel details over ophefmakende operaties, maar plaatst de
Mossad ook in zijn politieke en historische context.
ISBN: 9027463212
De Trojka / Man zonder gezicht / Naar
eer en geweten - Markus Wolf
Markus Wolf was de legendarische baas van de HVA
(Haupt Verwaltung Aufklaerung), de Oost-Duitse
buitenlandse inlichtingendienst. Wolf, zoon van schrijver
en dokter Friedrich Wolf en broer van cineast Konrad
Wolf, vluchtte als kind in 1933 voor de Nazi's naar
Moskou. Na de oorlog werd hij als journalist naar de
sovjetzone in Berlijn gezonden waar hij het Neurenberg
proces tegen de Nazi leiders volgde.
In 1953 was hij één van de
grondleggers van de buitenlandse inlichtingendienst, een
departement van het ministerie van staatsveiligheid,
beter bekend als de Stasi. Als hoofd van HVA ontwikkelde
Wolf de meest effectieve geheime dienst van de Koude
Oorlog. Na zijn pensionering in 1986 schreef Wolf een
boek dat oorspronkelijk een filmproject was van zijn
overleden broer. Het boek, 'De Trojka', was het echte
levensverhaal van Konrad Wolf en twee vrienden die
opgroeien in het Moskou van de jaren dertig. Konrad ging
in het sovjet leger, één vriend bij de Duitse
Luftwaffe, en de andere bij het Amerikaanse leger.
Ondanks de oorlog komt het trio nadien terug bijeen en
blijft de vriendschap overeind. 'De Trojka' is een
statement voor vriendschap die ook het falen van het
communisme beschreef. Het boek werd zowel in Oost als
West Duitsland uitgegeven. Voor mensen in de DDR werd
Wolf Markus, die de Glasnost en Perestrojka steunde, een
symbool van de veranderingen in de DDR.
Hoewel Wolf enkel hoofd was van de HVA,
één van Erich Mielke's vele departementen van de Stasi,
werd hij als bekende spionnenchef kop van jut in de media
na de val van de Berlijnse muur. Na de instorting van de
DDR werd Wolf in het verenigde Duitsland veroordeeld voor
spionage, omkoping en verraad, maar de veroordeling werd
nadien vernietigd en hij kreeg een voorwaardelijke straf
voor minder zware aanklachten.
In het boek Man zonder gezicht
(ISBN: 9050183603 ) kunt u het verhaal lezen van Markus
Wolf's kinderjaren in Moskou, de ontwikkeling van de HVA
tot succesvolste dienst van de Koude Oorlog en veel
inside informatie over beruchte zaken. De Trojka (ISBN:
9053300465) geeft de lezer een idee van het leven in de
Sovjet-Unie vóór de Tweede Wereldoorlog en Stalin's
misbruik van de communisme. Het laatste boek dat ik las
was Naar eer en geweten (ISBN:
9065905553), Wolf's dagboek van 1989-1990, waarin hij in
detail de politieke instorting van de DDR beschrijft en
hoe de Oost-Duitse regering van Erich Honnecker het land
en de SED partij in de afgrond leidde door elke politieke
verandering te verwerpen.
Station X - Michael Smith
Station X brengt ons het ongelofelijke verhaal
van de codebrekers in de Tweede Wereldoorlog. In 1939
richtte GC&CS, de Governement Code and Cipher School,
in Bletchley Park, Engeland, een team op om vijandelijke
codes te ontcijferen. Het werd een bont allegaartje van
de meest briljante genieën, militaire en burger
cryptologen, puzzelfanaten en academici. Op z'n
hoogtepunt telde Blechtley Park meer dan 7000 mensen.
Eén van de hoofddoelen was het breken van de Enigma
berichten. De Enigma codeermachine werd in alle gelederen
van het Duitse Leger, Luftwaffe en Kriegsmarine gebruikt.
Deze berichten breken kon het tij van de oorlog keren.
Dit boek verteld ons over de mensen die de code braken,
hoe het hen lukte, hoe het codebreken was georganiseerd,
en geeft een goed beeld van hoe het leven er bij de
codebrekers aan toe ging. Het werk van deze codebrekers
speelde een grote rol in de Atlantische Oceaan, Afrika en
D-day, en verkortte de oorlog met verscheidene jaren.
ISBN: 9043901709
Het rode orkest - Gilles Perrault
Het verhaal van Leopold Trepper, een Poolse jood
die hoofd was van een geheim netwerk van Sovjet spionnen
in Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog. Trepper was de
dirigent van het orkest, en de morsetelegrafisten waren
zijn pianisten. Hitler gaf persoonlijk het bevel voor
uitvoering van operatie 'Rote Kapelle', die dit netwerk
moest vernietigen. Eén voor één worden de clandestiene
zenders opgespoord en de leden van het netwerk opgesloten
en gefolterd door de Gestapo. Trepper blijkt een
ongrijpbare schim te zijn die telkens wegglipt uit het
alsmaar kleiner wordende net rond zijn organisatie. Dit
boek geeft een goed beeld van de werkwijze van de geheime
diensten in WO2 en de strijd tussen de Wehrmacht en
Gestapo Sigint eenheden en de verschillende radio cellen
van Trepper. ISBN: 9060745825
Mijn jaren als spion bij De KGB in
Washington - Yuri B Shvets
Onder de dekmantel van TASS journalist op de
Sovjetambassade opereerde de jonge KGB officier Yuri
Shvets verschillende jaren in Washington D.C. Dit boek
verteld over zijn training en carriere bij de KGB, hoe
het instituut werkte, en zijn operaties in de VS. Shvets
beschrijft hoe het leven van de Sovjet agenten in de
ambassade verliep, hun opdrachten, het aanwerven en
beheren van spionnen ter plaatse, en de kat-en-muis
spelletjes met het FBI. Hij schetst ook een somber beeld
van de door bureaucratie verstarde KGB waar paranoia het
echte inlichtingenwerk belemmerde. Een ontnuchterend boek
over de werking van de Russische geheime dienst. ISBN:
9062919669