Wie naar Japan reist, doet er best aan de onderstaande
raadgevingen goed door te nemen. De samenleving is in dat
land namelijk nog steeds zeer sterk doordrongen van etiquette en
tradities. Om problemen te vermijden met de plaatselijke
bevolking is een minimale aanpassing aan de plaatselijke
gewoontes van groot belang. Als westerling ga je er
uiteraard niet steeds op de vingers getikt worden en zal het je
niet echt kwalijk genomen worden wanneer je iets verkeerd doet.
Maar ... een verwittigd man is er twee waard, nietwaar?
Japan
Hoofdstuk 1: HOE GEDRAAG IK MIJ IN JAPAN
- Probeer NOOIT om ook te
BUIGEN zoals de Japanners.
Je slaat bijna altijd een gek figuur en in het slechtste
geval kom je zelfs beledigend over. De aard en de
diepte van de buiging hangen immers af van zovele
voorwaarden en omstandigheden dat het voor ons onbegonnen
werk is om het te proberen of om het aan te leren.
Een bescheiden knikje met het hoofd is meestal meer
dan voldoende om beleefd te zijn.
- Een Japanner heeft een speciaal soort portefeuille voor NAAMKAARTJES.
VERGEET JE NAAMKAARTJE
NIET.
Het is de gewoonte om bij elke eerste kennismaking met
zakenrelaties, plaatselijke gidsen, e.d. je naamkaartje
af te geven. Een visitekaartje wordt ofwel met
beide handen, ofwel met de rechterhand alleen afgegeven.
- Je spreekt een Japanner steeds aan met de FAMILIENAAM.
De voornaam wordt enkel gebruikt door mensen die heel
familiair met mekaar omgaan. Voeg achter de
familienaam het achtervoegsel "SAN" toe, wat
"MIJNHEER" of "MEVROUW" betekent of
het achtervoegsel "SENSEI". Dit laatste
wil "MEESTER" zeggen. het bijvoegen van
"san" of "sensei" opent vele deuren.
- Spreek zeker NOOIT een
OUDERE JAPANNER aan met de VOORNAAM. Dit zou pas een zware
BELEDIGING zijn.
- Kom je in contact met iemand die een HOGE TITEL draagt,
dan gebruik je best die titel. Bijvoorbeeld: een
directeur van een groot bedrijf noem je gemakshalve
"MISTER PRESIDENT". Dit wordt altijd
geapprecieerd. Zo wordt er ook vaak gebruik gemaakt
van "titels" wanneer men iemands naam niet kent:
"OMAWARI-SAN" of "Mijnheer de Politieagent",
"SUSHIYA-SAN" of "Mijnheer Sushishop".
Vreemdelingen en toeristen worden door de Japanners vaak
aangesproken met "Gajin-SAN".
Beschouw dit zeker niet als een uiting van "racisme".
Dit is zeker niet de bedoeling.
- Een Japanner heeft een grondige HEKEL aan
LICHAMELIJK CONTACT. Ga dus nooit te dicht bij een Japanner of
bij de gids staan.
- Opgelet bij het stellen van VRAGEN. Het
ANTWOORD
VAN EEN JAPANNER kan zeer onduidelijk en vaag zijn.
Ja is niet altijd ja, neen is niet altijd neen.
Alles hangt bij voorbeeld af van de manier waarop een
vraag gesteld wordt. Een negatieve vraag met neen
beantwoorden, kan betekenen dat het antwoord ja is.
Bovendien moet je er rekening mee houden dat een Japanner
zijn bezoeker of zijn gesprekspartner niet rechtstreeks
wil ontgoochelen. Hij zal dus luidop "ja"
of "misschien" of "ik weet het nog niet"
zeggen terwijl hij in zichzelf "neen" denkt.
- Rechtstreekse vragen kan je beter niet stellen. Een
Japanner weet er geen blijf mee wanneer hij een "onaangenaam"
antwoord moet geven. Hij wil dan liever "vaag"
blijven.
- Let op met GEBARENTAAL. Bepaalde gebaren die bij
ons volkomen normaal zijn of in ieder geval
aanvaard worden, kunnen in Japan heel grof overkomen.
Wijs nooit rechtsreeks naar iemand, roep nooit iemand met
een "vinger"-gebaar maar gebruik je hele hand.
Tellen op de vingers gebeurt in Japan omgekeerd: zij
plooien de vingers één na één naar binnen, wanneer
wij ze naar buiten plooien.
- In RESTAURANTS wordt bij het binnenkomen meteen een
GLAS
KOUD DRINKWATER geserveerd. Dit is GRATIS en er
wordt ook NIET VERWACHT dat je bij de maaltijd
IETS
ANDERS DRINKT. Drank aan tafel kost trouwens enorm
veel. Men zal je dus niet scheef bekijken wanneer
je enkel water drinkt. THEE is overal spotgoedkoop,
een KOP KOFFIE kan daarentegen wel eens een HELE HAP uit
je BUDGET halen. We spreken dan van bijvoorbeeld
200 tot 300 frank voor een kopje koffie. In alle
restaurants wordt trouwens heel lekker gegeten en de hygiëne
is overal tip top in orde.
- Op de kamer hangt er in het hotel een soort kimono.
Dit is echter geen echte kimono, maar wel een "yukata", een
soort kamerjas. Je mag die uiteraard niet meenemen,
maar indien je er één wil dan je die meestal wel
aankopen in de winkeltjes van het hotel.
- Zorg ervoor dat elke medereiziger een KAARTJE op zak
heeft met de NAAM EN HET ADRES VAN HET HOTEL, het
telefoonnummer,
Eventueel is het ook
interessant om bovendien ook de lokalisatie van het hotel
op het stadsplan bij te hebben voor de taxichauffeurs.
Taxichauffeurs vormen immers een groot probleem, in die
zin dat zij het in uw beste Japans uitgesproken reisdoel
zelden verstaan. Zorg er dus vooral voor dat u het
adres op schrift hebt; ieder hotel heeft daar speciale
kaartjes voor, die zij ook voor u zullen invullen.
Vergeet ook het kaartje met de naam van uw hotel niet!
- Bij het binnenkomen van grootwarenhuizen en vaak ook van
hotels en restaurants staan speciale rekken waar je je
PARAPLU kan achterlaten. Je zet hem met een
sleuteltje vast en je kan hem achteraf weer gaan
terughalen. je muntstukje krijg je dan ook terug.
- Mogelijke SOUVENIRS: lakwerk, poppetjes, beeldjes of
poppetjes voor het huisaltaar, parels, horloges (vooral
de modellen van vorig jaar want een Japanner wil steeds
het laatste nieuw model), porselein, keukenmessen en
keukenbijlen.
- Kijk een Japanner NOOIT RECHTSTREEKS IN DE
OGEN.
Dit brengt hem ernstig in verwarring, vooral omdat hij
zelf altijd een zo nederig mogelijke houding aanneemt.
Mensen aanstaren, zelfs ongewild, wordt ook als zeer
onbeleefd ervaren. Nochtans zal het wel voorvallen
dat Japanners jou aanstaren. Zij worden vooral
gefascineerd door onze
grote neuzen, onze ...
blonde haren, ....
- Mocht je om één of andere reden ergens thuis
uitgenodigd worden, ga dan zeker NOOIT DE KEUKEN
BINNEN.
Dit is een deel van het huis dat strikt privaat wordt
beschouwd.
- Op de Shinkansen
is de bentobox
die je daar als lunch kan kopen meer dan een aanrader:
uitermate lekker en voedzaam. Ook als gewone LUNCH,
bijvoorbeeld n.a.v. een uitstap, kan je regelmatig een
bentobox aankopen.
- Ga nooit een kamer binnen waar tatami ligt zonder
je SCHOENEN uit te doen en vergeet niet dat
TOILETSLIPPERS daar moeten blijven en niet elders
gebruikt mogen worden.
- Het zal zeker gewaardeerd worden wanneer je in het JAPANS
kan TELLEN. (HOOFDLETTERS = klemtoon)
1 = EE-chi
2 = NEE
3 = SAHN
4 = SHEE
5 = GOH
6 = ROH-ku
7 = SHI-chi
8 = HAH-shi
9 = KOO
10 = JOO
- Wie de metro neemt, zal, als gevolg van de meestal
eentalig Japanse aanduidingen, niet goed weten hoeveel
hij moet betalen voor een ticket. NEEM DAN HET
GOEDKOOPSTE en betaal bij AANKOMST HET VERSCHIL bij aan
een loket. Dit stelt geen enkel probleem.
Nochtans hoef je niet echt bang te zijn om de metro te
gebruiken in bijvoorbeeld Tokyo
of Kyoto: nagenoeg alle belangrijke aanduidingen (richtingen,
stationsnamen, uitgangen, ...) staan er bijna altijd ook
in het Engels. De automaten voor de tickets kunnen
overschakelen naar het Engels, maar ook dan is het nog
moeilijk om alles te begrijpen.
- Zorg ervoor steeds PAPIEREN ZAKDOEKJES of
TOILETPAPIER op
zak te hebben. Niet alle openbare toiletten hebben
namelijk (voldoende) papier. Ook NATTE (VERFRISSINGS)DOEKJES
om je handen te reinigen, kunnen zeer goede diensten
bewijzen. En denk eraan dat je NEUS SNUITEN zo
discreet mogelijk moet gebeuren en liefst niet in het
bijzijn van andere mensen. Gebruik bij voorkeur
NOOIT EEN ZAKDOEK maar wel PAPIEREN
ZAKDOEKJES.
- Je hoeft NERGENS FOOIEN te geven. Grotere
restaurants beginnen wel meer en meer bedieningsgeld aan
te rekenen, maar dan staat dit vermeld op de rekening.
- JE VULT OOK NOOIT JE EIGEN GLAS wanneer je in gezelschap
een restaurant bezoekt. Aan tafel mag je enkel het
glas van je tafelgenoten vullen en zij vullen dan op hun
beurt het jouwe.
- ROKERS die naar Japan reizen, begeven zich naar een
ROKERSPARADIJS. Dit zal van niet-rokers heel wat
geduld en aanpassingsvermogen vergen. Sigaretten
zijn spotgoedkoop, althans toch naar onze normen.
Je vindt sigarettenautomaten op nagenoeg elke hoek van de
straat. Japanners verontschuldigen zich niet als ze
roken en ze roken overal. Taxi's zijn soms zo met
rook gevuld dat het nagenoeg onmogelijk is door de
vensters te kijken. De meeste restaurants hebben
niet eens een afdeling voor niet-rokers. Roken is
wel verboden op "PENDELTREINEN" en op de metro,
maar de stations hebben vaak een rokersruimte.
Langeafstandstreinen hebben aparte wagons voor rokers en
niet-rokers.
- Tokyo is een stad die zeer
veel te lijden heeft van LUCHTVERVUILING. Het enorm
drukke verkeer en alle andere uitwasemingen zorgen ervoor
dat de stad heel vaak gehuld is in een dikke smog
Met veel geluk kan je op een heel zonnige dag vanuit de
stad de FUJI-SAN zien liggen
maar dan met heel
veel geluk.
- Maak voor je vertrek een FOTOKOPIE van zowel je
identiteitskaart, je paspoort, je reisticketten,
zodat je bij verlies of diefstal ervan toch nog
bewijsmateriaal hebt om eventueel tot vervanging te
kunnen overgaan.
- Voor jezelf is één woord zeer belangrijk nl. "sumimasen"
betekent : "pardon", "sorry", "excuseert
u mij even", enz. Je hoort het dagelijks en
zowat overal en door iedereen zeggen.
- Zo supermodern als bij voorbeeld de shinkansen is, zo
ouderwets zijn de banken. Er werken minstens 25
mensen, met veel zoeken vind je 1 PC. Om een Traveller's
Chaque. te wisselen zijn er meestal 5 tot 10 personen
nodig. Indien je je geld hebt binnen het kwartier,
dan mag je er pertinent zeker van zijn dat je toevallig
bij een "snelle" bank bent terecht gekomen .
Een bepaalde bank in Kamakura maakt reclame dat ze
Traveller's Cheques wisselen. Als je dan om 15.30
binnenkomt blijkt dat ze die maar wisselen tot 14.00 maar
ze melden wel zeer vriendelijk dat het postkantoor ze
wisselt tot 17.00 ( zowel T.C.'s in Japanse Yen alsTC's in US $ ).
- Het systeem van geld uit de muur halen komt ook stilaan
op gang. In Tokyo vind
je de apparaten vooral in de buurt van de grote stations.
Buiten Tokyo zijn ze meestal
niet in het Engels. VISA is de enige westerse kaart
die je daarvoor kunt gebruiken. Dit is ook de meest
gebruikte Credit card. Met Eurocheques kan je in
Japan nagenoeg niets aanvangen. Traveller's Cheques
daarentegen worden door nagenoeg alle banken aanvaard,
maar je hebt wel tijd nodig.