Een geisha verwelkomt ons

Wie naar Japan reist, doet er best aan de onderstaande raadgevingen goed door te nemen.  De samenleving is in dat land namelijk nog steeds zeer sterk doordrongen van etiquette en tradities.  Om problemen te vermijden met de plaatselijke bevolking is een minimale aanpassing aan de plaatselijke gewoontes van groot belang.  Als westerling ga je er uiteraard niet steeds op de vingers getikt worden en zal het je niet echt kwalijk genomen worden wanneer je iets verkeerd doet.  Maar ... een verwittigd man is er twee waard, nietwaar? 

Japan Hoofdstuk 1: HOE GEDRAAG IK MIJ IN JAPAN
 

  1. Probeer NOOIT om ook te BUIGEN zoals de Japanners.  Je slaat bijna altijd een gek figuur en in het slechtste geval kom je zelfs beledigend over.  De aard en de diepte van de buiging hangen immers af van zovele voorwaarden en omstandigheden dat het voor ons onbegonnen werk is om het te proberen of om het aan te leren.   Een bescheiden knikje met het hoofd is  meestal meer dan voldoende om beleefd te zijn.
  2. Een Japanner heeft een speciaal soort portefeuille voor NAAMKAARTJESVERGEET JE NAAMKAARTJE NIET.  Het is de gewoonte om bij elke eerste kennismaking met zakenrelaties, plaatselijke gidsen, e.d. je naamkaartje af te geven.  Een visitekaartje wordt ofwel met beide handen, ofwel met de rechterhand alleen afgegeven.
  3. Je spreekt een Japanner steeds aan met de FAMILIENAAM.  De voornaam wordt enkel gebruikt door mensen die heel familiair met mekaar omgaan.  Voeg achter de familienaam het achtervoegsel "SAN" toe, wat "MIJNHEER" of "MEVROUW" betekent of het achtervoegsel "SENSEI".  Dit laatste wil "MEESTER" zeggen.  het bijvoegen van "san" of "sensei" opent vele deuren.
  4. Spreek zeker NOOIT een OUDERE JAPANNER aan met de VOORNAAM.  Dit zou pas een zware BELEDIGING zijn.
  5. Kom je in contact met iemand die een HOGE TITEL draagt, dan gebruik je best die titel.  Bijvoorbeeld: een directeur van een groot bedrijf noem je gemakshalve "MISTER PRESIDENT".  Dit wordt altijd geapprecieerd.  Zo wordt er ook vaak gebruik gemaakt van "titels" wanneer men iemands naam niet kent: "OMAWARI-SAN" of "Mijnheer de Politieagent", "SUSHIYA-SAN" of "Mijnheer Sushishop".  Vreemdelingen en toeristen worden door de Japanners vaak aangesproken met "Gajin-SAN".  Beschouw dit zeker niet als een uiting van "racisme".  Dit is zeker niet de bedoeling.
  6. Een Japanner heeft een grondige HEKEL aan LICHAMELIJK CONTACT.  Ga dus nooit te dicht bij een Japanner of bij de gids staan.
  7. Opgelet bij het stellen van VRAGEN.  Het ANTWOORD VAN EEN JAPANNER kan zeer onduidelijk en vaag zijn.  Ja is niet altijd ja, neen is niet altijd neen.  Alles hangt bij voorbeeld af van de manier waarop een vraag gesteld wordt.  Een negatieve vraag met neen beantwoorden, kan betekenen dat het antwoord ja is.  Bovendien moet je er rekening mee houden dat een Japanner zijn bezoeker of zijn gesprekspartner niet rechtstreeks wil ontgoochelen.  Hij zal dus luidop "ja" of "misschien" of "ik weet het nog niet" zeggen terwijl hij in zichzelf "neen" denkt.
  8. Rechtstreekse vragen kan je beter niet stellen.  Een Japanner weet er geen blijf mee wanneer hij een "onaangenaam" antwoord moet geven.  Hij wil dan liever "vaag" blijven.
  9. Let op met GEBARENTAAL.  Bepaalde gebaren die bij ons volkomen normaal zijn of in  ieder geval aanvaard worden, kunnen in Japan heel grof overkomen.  Wijs nooit rechtsreeks naar iemand, roep nooit iemand met een "vinger"-gebaar maar gebruik je hele hand.  Tellen op de vingers gebeurt in Japan omgekeerd: zij plooien de vingers één na één naar binnen, wanneer wij ze naar buiten plooien.
  10. In RESTAURANTS wordt bij het binnenkomen meteen een GLAS KOUD DRINKWATER geserveerd.  Dit is GRATIS en er wordt ook NIET VERWACHT dat je bij de maaltijd IETS ANDERS DRINKT.  Drank aan tafel kost trouwens enorm veel.  Men zal je dus niet scheef bekijken wanneer je enkel water drinkt.  THEE is overal spotgoedkoop, een KOP KOFFIE kan daarentegen wel eens een HELE HAP uit je BUDGET halen.  We spreken dan van bijvoorbeeld 200 tot 300 frank voor een kopje koffie.  In alle restaurants wordt trouwens heel lekker gegeten en de hygiëne is overal tip top in orde.
  11. Op de kamer hangt er in het hotel een soort kimono.  Dit is echter geen echte kimono, maar wel een "yukata", een soort kamerjas.  Je mag die uiteraard niet meenemen, maar indien je er één wil dan je die meestal wel aankopen in de winkeltjes van het hotel.
  12. Zorg ervoor dat elke medereiziger een KAARTJE op zak heeft met de NAAM EN HET ADRES VAN HET HOTEL, het telefoonnummer, …  Eventueel is het ook interessant om bovendien ook de lokalisatie van het hotel op het stadsplan bij te hebben voor de taxichauffeurs.  Taxichauffeurs vormen immers een groot probleem, in die zin dat zij het in uw beste Japans uitgesproken reisdoel zelden verstaan.  Zorg er dus vooral voor dat u het adres op schrift hebt; ieder hotel heeft daar speciale kaartjes voor, die zij ook voor u zullen invullen.  Vergeet ook het kaartje met de naam van uw hotel niet!
  13. Bij het binnenkomen van grootwarenhuizen en vaak ook van hotels en restaurants staan speciale rekken waar je je PARAPLU kan achterlaten.  Je zet hem met een sleuteltje vast en je kan hem achteraf weer gaan terughalen.  je muntstukje krijg je dan ook terug.
  14. Mogelijke SOUVENIRS: lakwerk, poppetjes, beeldjes of poppetjes voor het huisaltaar, parels, horloges (vooral de modellen van vorig jaar want een Japanner wil steeds het laatste nieuw model), porselein, keukenmessen en keukenbijlen.
  15. Kijk een Japanner NOOIT RECHTSTREEKS IN DE OGEN.  Dit brengt hem ernstig in verwarring, vooral omdat hij zelf altijd een zo nederig mogelijke houding aanneemt.  Mensen aanstaren, zelfs ongewild, wordt ook als zeer onbeleefd ervaren.  Nochtans zal het wel voorvallen dat Japanners jou aanstaren.  Zij worden vooral gefascineerd door onze … grote neuzen, onze ... blonde haren, ....
  16. Mocht je om één of andere reden ergens thuis uitgenodigd worden, ga dan zeker NOOIT DE KEUKEN BINNEN.  Dit is een deel van het huis dat strikt privaat wordt beschouwd.
  17. Op de Shinkansen is de bentobox die je daar als lunch kan kopen meer dan een aanrader: uitermate lekker en voedzaam.  Ook als gewone LUNCH, bijvoorbeeld n.a.v. een uitstap, kan je regelmatig een bentobox aankopen.
  18. Ga nooit een kamer binnen waar tatami ligt zonder je SCHOENEN uit te doen en vergeet niet dat TOILETSLIPPERS daar moeten blijven en niet elders gebruikt mogen worden.
  19. Het zal zeker gewaardeerd worden wanneer je in het JAPANS kan TELLEN.  (HOOFDLETTERS = klemtoon)
                        1 = EE-chi
                        2 = NEE
                        3 = SAHN
                        4 = SHEE
                        5 = GOH
                        6 = ROH-ku
                        7 = SHI-chi
                        8 = HAH-shi
                        9 = KOO
                        10 = JOO
  20. Wie de metro neemt, zal, als gevolg van de meestal eentalig Japanse aanduidingen, niet goed weten hoeveel hij moet betalen voor een ticket.  NEEM DAN HET GOEDKOOPSTE en betaal bij AANKOMST HET VERSCHIL bij aan een loket.  Dit stelt geen enkel probleem.  Nochtans hoef je niet echt bang te zijn om de metro te gebruiken in bijvoorbeeld Tokyo of Kyoto: nagenoeg alle belangrijke aanduidingen (richtingen, stationsnamen, uitgangen, ...) staan er bijna altijd ook in het Engels.  De automaten voor de tickets kunnen overschakelen naar het Engels, maar ook dan is het nog moeilijk om alles te begrijpen.
  21. Zorg ervoor steeds PAPIEREN ZAKDOEKJES of TOILETPAPIER op zak te hebben.  Niet alle openbare toiletten hebben namelijk (voldoende) papier.  Ook NATTE (VERFRISSINGS)DOEKJES om je handen te reinigen, kunnen zeer goede diensten bewijzen.  En denk eraan dat je NEUS SNUITEN zo discreet mogelijk moet gebeuren en liefst niet in het bijzijn van andere mensen.  Gebruik bij voorkeur NOOIT EEN ZAKDOEK maar wel  PAPIEREN ZAKDOEKJES.
  22. Je hoeft NERGENS FOOIEN te geven.  Grotere restaurants beginnen wel meer en meer bedieningsgeld aan te rekenen, maar dan staat dit vermeld op de rekening.
  23. JE VULT OOK NOOIT JE EIGEN GLAS wanneer je in gezelschap een restaurant bezoekt.  Aan tafel mag je enkel het glas van je tafelgenoten vullen en zij vullen dan op hun beurt het jouwe.
  24. ROKERS die naar Japan reizen, begeven zich naar een ROKERSPARADIJS.  Dit zal van niet-rokers heel wat geduld en aanpassingsvermogen vergen.  Sigaretten zijn spotgoedkoop, althans toch naar onze normen.  Je vindt sigarettenautomaten op nagenoeg elke hoek van de straat.  Japanners verontschuldigen zich niet als ze roken en ze roken overal.  Taxi's zijn soms zo met rook gevuld dat het nagenoeg onmogelijk is door de vensters te kijken.  De meeste restaurants hebben niet eens een afdeling voor niet-rokers.  Roken is wel verboden op "PENDELTREINEN" en op de metro, maar de stations hebben vaak een rokersruimte.  Langeafstandstreinen hebben aparte wagons voor rokers en niet-rokers.
  25. Tokyo is een stad die zeer veel te lijden heeft van LUCHTVERVUILING.  Het enorm drukke verkeer en alle andere uitwasemingen zorgen ervoor dat de stad heel vaak gehuld is in een dikke smog  Met veel geluk kan je op een heel zonnige dag vanuit de stad de FUJI-SAN zien liggen … maar dan met heel veel geluk.
  26. Maak voor je vertrek een FOTOKOPIE van zowel je identiteitskaart, je paspoort, je reisticketten, … zodat je bij verlies of diefstal ervan toch nog bewijsmateriaal hebt om eventueel tot vervanging te kunnen overgaan.
  27. Voor jezelf is één woord zeer belangrijk nl. "sumimasen" betekent : "pardon", "sorry", "excuseert u mij even", enz.  Je hoort het dagelijks en zowat overal en door iedereen zeggen.
  28. Zo supermodern als bij voorbeeld de shinkansen is, zo ouderwets zijn de banken.  Er werken minstens 25 mensen, met veel zoeken vind je 1 PC. Om een Traveller's Chaque. te wisselen zijn er meestal 5 tot 10 personen nodig.  Indien je je geld hebt binnen het kwartier, dan mag je er pertinent zeker van zijn dat je toevallig bij een "snelle" bank bent terecht gekomen .  Een bepaalde bank in Kamakura maakt reclame dat ze Traveller's Cheques wisselen. Als je dan om 15.30 binnenkomt blijkt dat ze die maar wisselen tot 14.00 maar ze melden wel zeer vriendelijk dat het postkantoor ze wisselt tot 17.00 ( zowel T.C.'s in Japanse Yen alsTC's in  US $ ).
  29. Het systeem van geld uit de muur halen komt ook stilaan op gang.  In Tokyo vind je de apparaten vooral in de buurt van de grote stations.  Buiten Tokyo zijn ze meestal niet in het Engels.  VISA is de enige westerse kaart die je daarvoor kunt gebruiken.  Dit is ook de meest gebruikte Credit card.  Met Eurocheques kan je in Japan nagenoeg niets aanvangen.  Traveller's Cheques daarentegen worden door nagenoeg alle banken aanvaard, maar je hebt wel tijd nodig.